/Wiedza-Lekarska-1937-R11-nr5.djvu

			- 


140 


WIEDZA LEKARSKA 


Nr.4 


WIEDZALEKARSKA 


aromatyzowae skork:j, cytrynow
, slodzie i pic na 
gor:j,co lub na z,imno. Nie mozna jedynie dodawae 
don mleka, ktore sie scina. 
Autor wyprobowal ten napaI' i gOlq,CO go zale- 
ca do naj'szerszego wprowadzenia jako stalej u- 


MIESI
CZNIK, POsWI
CONY POTRZEBOM LE- 
KARZA PRAKTYKA I PRZEGL
DOWI FRAN- 
CUSKIEGO PIsMIENNICTW A LEKARSKIEGO 
REVUE MENSUELLE CONSACREE 
A LA LITTERATURE MEDICALE FRANQAISE 
ET AUX BESOINS DU PRATICIEN 
POD REDAKCJ
 DOC. DR MED. E. REICHER. 


zywki zamiast herbaty i kawy. Posiadlosci afry- 
kanskie Francji mog
 dostarczyc dostateczne ilo- 
sci kwiatow Hibiscus ella zapotrzebowan calt>j 
Emopy. 


Ii:RONIRA 


Wind. Bie1'1wc1.:i. 


POLSKIE TOWARZYSTWO EUGENICZNE 
Warszawa. Nowy swiat 1 
urz:j,dza w dniach 6, 7, 8 i 9 maja r.b. kurs dla 
lekarzy z zakresu poradnictwa przedslubneg-o. 
Wpisowe zl. 5.- 
Program kursu obejmuje wyklady: 
Czwartek, dnia G 'inaja 1937 r. 
Godz. 17 - 19 Dr med. Leon Wernic, prezes 
Tow. Eugenicznego - Co to jest eugenika, gene- 
tyka, eugenetyka. 
Piqtek, dnia 7 maja 1937 r. 
Godz. 10 - 11 Prof. 6ugenia Stolyhwo - 0 
rasach i typach antropologicznych w Polsce i Eu- 
ropie. 
Godz. 11 - 12 Prof. Eugenia Stolyhwo - Naj- 
Jlowsze poj
cia 0 konstytucji fizycznej czlowieka. 
Godz. 12 - 14 Prof. MCI'ria Sknlinska - Pod- 
stawy gelwtyki 110woczesnej. 
Godz. 17 - 18 S
dzia Kazimie1'z Fleszynski - 
\V sprawie ustawodawstwa eugenicznego. 
Godz. 18 - 19 Mag. praw Mieczysla1l' Lucius 
- Eugt>nika a 110we prawo kanoniczne. 
SoIJO(n, dnin 8 milia 19:17 r. 
Godz. 9 - 10 Doc. Tndeusz Zawodzifis1,-i 
() uezplodnm::ci u kobiet. 
Godz. 10 - 11 Pulk. Ste/em Rlldzki - Gl'uzli- 
ca a dziedzicznose. 
Godz. 11 - 12 Dr Hen1'yk SZlJidblw1Il - () 
dziedziczeniu chorob. 
Godz. 12 - 13 Dr Ja-n Nowakowski - POl'ad- 
nictwo przedslubne u nas i zagranic:j,. 
Godz. 15 - 16 Dr G1'zywo-Dqbrowska Le- 
kal"Z szkolny a zagadnienie eugeniki. 
Godz. 16 - 17 Dr Jerzy Szpakowsld Za- 
gadnienie eugeniki. 
Godz. 17 - 18 Dr Ksawery Sienko - Choroby 
weneryczne a bezplodnose. 
Niedz'iela, dnia 9 ma.jn 1937 r. 
Goelz. 10 - 11 Dr Tade1lsz Wel/le - KHa ja- 
ko czynnik zwyrodnienia. 
Godz. 11 -- 12 Dr Rysza1'd D'resze1' - 0 dzie- 
dziczeniu chorob psychicznych. 
Godz. 12 - 13 Pulk. Dr JCln Nel1cen - Nar- 
komania a zwyrodnienie. 


Godz. 13 - 14 Doc. Gustaw BychoUJski - Zbo- 
czenia plciowe a dziedziczenie. 
Godz. 16 -17 Prof. TVladyslaUJ Melanowski - 
o dziedziczeniu zaburzen narz
du wzroku. 
'Godz. 17 - 18 Dr Jan Posmykiewicz - 0 
dziedziczeniu zaburzen sluchu. 
Godz. 18 - 19 Dyr. Dr Henryk Szczodrowski 
..- Choroby weneryczne a poradnictwo przedslub- 
ne. 
KONKURS NA PRAC
 NAUKOWA 
Z ZAKRESU ZIOLOLECZNICTW A: 
Polski Komitet Zielarski oglasza konkurs na 
najlepsz:j, prac
 naukow
 z dziedziny ziololeczllic- 
twa z nagl'od
 500 (pi
c,set) zlotych, ofiarowam
 
przez Ministerstwo Opieki Spolecznej. 
\V a I' u n k i k 0 n k u I' S u: 
1. Przedmiotem pracy winny bye oryginalnp, 
wlasne spostrzez,mia nad wplywem ziul leczni- 
czych pochodzenia krajowego, poparte odpowied- 
nimi badaniami pracownianymi z U\vzgl
dllienit>1U 
istniejl}cego pismiellnictwa. 
2. Zglaszac nalezy jpdynit> prace dotychczas lIie- 
ogloszone, w maszynopisie, pod adresem: Polski 
Komitet Zielarski (Warszawa, uI. Dluga Ifj). do 
(1nia 1 marca 1938 roku. 
S
d konkursowy skladae si
 b
dzie z pl'zedsta- 
wiciela Ministerstwa Opieki Spolecznej i uproszo- 
Jlych przez Zarz
d Polskiego Komitetu Zielal'- 
skiego kierownikow klinik i zakladuw uniwers\'- 
teckich J. Pilsudskiego, oraz ordynatoruw szpih;l 
nych, z wyl:}czeniem jednak tych kiel'ownikuw, z 
ktorych oddzialow pochodz:j, zglaszane prace. 
KONKURS ZWL
ZKU LEKARZY 
W SZCZA WNICY. 
Sekcja Naukowa Zwi
zku w Szczawnicy ogla- 
sza konkurs na prac
 rz zakresu dzialania wod 
szczawnickich, wyznaczaj
c 3 nagrody: 1- w wy- 
sokosci 500 zl, II - 300 zl i III - 200 :zl. Pra- 
ce opatrzone godlem nalezy przesylae w 5-ciu od- 
bitkach pisma maszynowego pod adresem: Sek- 
cja Naukowa Zwi
zku Lekarzy w Szczawnicy, a 
nazwisko autora w kopercie :zamkni
tej opatrzo- 
nej tymze godlem. Termin zgloszen do dnia 1 l11ar- 
ca 1738. Przyznanie i rozdanie nagr6d nast
pi Jla 
I-szym Zjezdzie Lekal'zv w Szczawnicy w Okl'psi.. 
Zielonych swi:j,t 5 - 6 czerwca 1938. 


BUR XI 


\V ARSZA \V A MA.J 1937 R. 


:VUMER ,
 


o 


R 


o 


E 


p 


R 


A 


y 


I 


:v 


L 


N 


E 


A 


G 


OG6L::\E WYTYCZNE DLA OBIA WOWEGU LECZE
IA STA
6W 
.:\'IEDOKRWISTOsCI Z UWZGL
DNIENIEM YIOMENTU OG6LNO - 
P A TOGENETYCZNEGO. 


PODAL PROF. DR. TADEUSZ TEMPKA. 


KJimato - balneo - hydroterapia. 
Che
c uj
e istot
 klimatoterapii stano,,,, 
niedokrwistosci, nalezy sobie naprzod u- 
zmyslowie, co oznaeza slowo klimat, 
wzgl
dnie polska nazwa: podniebie, i 
jakie czynniki sk}adajq, si
 na to poj
cie. 
Przez kHmat rozumiemy przebieg zaeho- 
wania si
 atmosfery danego obszaru ziemi 
w ci
g-u roku, tj. wszystkieh por roku, w 
zaleznosci od caloksztaltu kolejnych zmian 
I;neteorologieznych. Charakter klimatu da. 
nej miejseowosei ksztaltuje suma nast
- 
puj 
eyeh ezynnikow klimatycznych: 
1. p 0 
 0 z 'e n i e g e 0 g r a fie z- 
n e danej miejscowosci, mianowicie 
jej szerokose geograficzna, odIeglose 
od morza, jej polozenie na gorze, 
wzgl
dnie na stoku gory, W Golinie, 
na rowninie, W'I'es!Zoie jej polozenie w 
stosunku do stonca i wiatrow; 
2. rozmieszczenie c i ,e p lot y i j ej 
waha,nia, Hose i jakose pro m i e- 
n i s Ion e c z n y c h, a. wi
c Hose 
swiatla i jego rozmieszczenie, czyJi 
uslonecznienie ; 
3. c z y s t 0 s e pow i ,e t r z a; 
4. e}. e k try c z nos e powietrza ; 
5. zawartosc w pow,ietrzu e man a- 
cji radowej; 
6. w i, I got nos cpo w i e t r z a, 
mianowicie Hose vwdy zawartej w 


Redaktor odpowiedzialny: Doc. Dr. E. Reicher, Polna 40, Tel. 9.54-54. 
Wydawca: Sp61ka Wydawnicza "Wiedza Lekarska". 
Adres redakcji i administracji, Warszawa, Kaliska 9. Tel. 924-39. 
Prenumerata z przesylk
 rocznie z1. 8, kwartalnie 021. 2. Konto P. K. O. 15.785. 
1h 5tr. 1h str. JA. str. 
Ogloszenia: zewn
trzna strona okladki .................. zl. 450.- 250.- 135.- 
bezposrednio przed tekstem ................. ,,350.- 200.- 120.- 
2-ga i 3-cia strona okladki . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 350.- 200.- 120.- 
pozostale ................................, . ,,300.- 170.- 95.- 
Za1d. Graf. ..DRUKPRASA". ISp. rz ogr. odp. Nowy-Swiat 54. Tit: 615-56 i 242-40. 


atmosferze, opady atmosferyczne, ro- 
dzaj nawodnienia, mianowicie obec- 
nose wod plynq,eych, wzgl
dnie sto- 
j
cych ; 
7. roslinnosc i zal.esienie; 
8. e i s n i e n i e pow i e t I' Z a; 
9. I' U c h 1 i W 0 s cpo w i e t I' Z a, 
mianowicie sila, cz
stosc i kierunek 
wiatrow; 
10. zachmurzenie. 
Jak wi
c widac, na jakosc kHmatu skla- 
da si
 caly szereg czynnikow klimat
ez: 
nyeh, ktorych wzajemne ugrupowame.l 
stopniowanie tworzy cal
 skal
 zasadm- 
czvch rodzajow klimatu. 
'Nowoczesna klimatologia lekarska, u- 
wzgl
dniajq,ca - obok klimatu -:-, przed.e 
wszystkim fizjodynamik
 czynmkow kh- 
matyeznych i grupujq,ca zespoly meteorolo- 
giczne wed lug ieh wplywow biodynami:cz- 
nych na ustroj ludzki, - dzieli klimat na 
dwie zasadnicze grupy, mianowici-e na typ 
k 1 i mat u d r a z n i 
 c ego i typ 
k 1 i m ,a t u 0 s z e z 
 d. z, a j 
 c ego, 
z ktoryeh kazdy ma szereg dzialow. 
Typ klimatu drazni
ce- 
go: 
klimat gorski, zwlaszcza wysokogorski, 
klimat pustynny z podgrup
 kHmatu ste- 
pow ego, 
klimat mOl'ski chlodny, 



- 


WIEDZA LEKARSKA 


Nr. ;) 


142 


klimat polarny; . 
t y P k I i mat u 0 s z cz 
 dz a J 
- 
c egO': 
klimat nizinny z podgrupq klimatu ni.. 
!:inno - lesnego, 
klimat podgorski, 
klimat mOl'ski deply, 
klimat poludniO'wy; , . 
t Y P k 1 i mat u po s red n 
 e g.o 
mi
dzy obu poprzednlml: 
klimat tropikalny. 
Wplyw klimatu dra:in

cego n
 uklad 
krwiotworczy, w pierwszym rz
dzle erytro- 
blastyczny. 
Klimat gorski . 
abejmuje miejscowoSc
, znajdujl!ce Sl
 
na wysokosci nad pozlOm mor
a z 
olnq 
granica okO'la 300 dO' 400 m, a gO';nl! sl(

a- 
jacq d
 2000 m, przy czym-oprocz wZ
lle- 
sienia nad poziam morza -=- ma WYJ:)ltne 
znaczenie rowniez i polozem
 ¥eo?-,,
aflczne 
danej miejscowosci, n:ianawl,cle 
eJ s
ero- 
lwsc geograficzna. Khmat gO'rskl abeJn:u- 
je calq skal
 nasileni.a; tak dla stosunkow 
curapejskich rozrozmamy w
dlug A. .Loe- 
wy'ego, cztery stopnie tego khmatu, 
1
no- 
wide a) klimat gorski lub przedalp
Jskl na 
wysokosci od 300 do 70
 
 na? pozlOm mo- 
rza b) klimat podalpeJskl mwdzy 700 do 
120'0 m, c) klimat alpejski mi
dz
 1200 :d
 
1900 mid) klimat pO'nadalpeJskl powyzeJ 
1900 m przy czym klimat powyzej 
OOO 
m n. P.' m. oznaczamy og61ni
 jakO' kh?1 at 
wysokagorski. Rzecz prosta, ze, w mla

 
ocldalania si
 od rownika, .nal
zy te gr
m- 
ce znacznie obniiyc, przeclWllle, w mlar
 
zbliiania si
 dO' rownika, znacznie podwyi- 
szyc. W Polsce, ze wzgl
du na jej poloie- 
nie geograficzne, rozrozni
y trzy 
kal
 
klimatu gorskiego : a) khmatpodgorskl 
mi
dzy 250 - 500 m n. p. m., b) klimat 
podtatrzanski mi
dzy 500 - 800 m, c) 
klimat tatrzanski mi
dzy 800 - 1500 m. 
J ak z jednej strony mi
dzy klimatem ni- 
zinnym, a pierwszq skalq klimatu gor
kie- 
gO' : k I i mat e m p ad g 0 r SkI m, 
nie ma, oczywiscie, jakiejs astrej granicy, 
tak sarno i poszczegolne stopnie w abrtT 
bie klimatu gorskiego wykazuj
 mi
dzy so- 
b q call! skal
 przejsc. 
Najwybitniej wyst
puj
 cechy klimatu 
gorskiego dla naszych, tj. sradkowo - eu- 
rapejskich warunkow. w miejscowoscia.ch 
lezqcych powyiej 1000 m n. p. m., a Wl
 
posiadajqcych klimat wysokagorski. Jakiei 


s
 cechy tega klimatu, ktore musimy na- 
przod poznae, aby a
enie, jego wply
 lec
- 
niczy na uklad krwlot
orCzy'? Moz'fola, J.
 
sprowadzie do nast
puJqcych cz
mkO'\\. 
1) coraz mniejsze cisnieni
 powletrza w 
miar
 addalania si
 od poz.wmu mor
a
 co 
powoduje, oczywiscie, coraz znaczn
e
sze 
zubozenie powietrz,a w tIen; 2) .lahYl€Jsze 
przenikanie i slahsze rozpraszame SI
 pl
a- 
mieni slonecznych w rozrzedzanym powle- 
trzu, co powaduje wybitne nasilenie te
o 
promieniowania, wskutek czego. nas

puJe 
slabsze bezposrednie nagrzewame gorny
h 
warstw atmosfery, natomiast agrzewa
le 
powierzchni ziemi i wszyst:IDich t
aro": 
na niej si
 znajduj::j,cych
 a ww c . 1 
ludzi' 3) zmniejszanie si
 cleploty powle- 
trza 
 miar
 oddalania si
 ad. pozi
m
l mo- 
rza, wielkie okresowe wahama teJ cl
plo- 
ty, liczne apady; 4) sk
pe zach:r:nurzeme 0'- 
bok silniejszych prqdow powletr
a; 5) 
zwi
kszona suchosc rozrzedzaneg? 
 ch!o.d- 
niejszego powietrza z powodu mmeJsz
J Je- 
go zdolnosci pochlaniania pary wodneJ; 6) 
wi
ksza czystose po.wietrza. tak pod wzgl
- 
dem zapylenia, jak 1 bakterlOlaglC
n
m. . 
Z przytoczonych powyzej czynmkow kh- 
matycznych wysokogorskich majl! znac
e- 
nie odnosnie do wplywu na uklad krwlO- 
tw6rczy, w pierwszym rz
dzie z u b .0' i e- 
n i e pow i e t r za w tIe n 1, cz
- 
sciowa, z w i 
 k s zen i e 
 a s i I e- 
nia promieni'awanla slo- 
n e c z n egO', padczas gdy .pozostale 
czynniki nie majq w tym wzgl
dZ1e znacze- 
ma. 
Ot6i $postrzei,enia P. Bwrta, po
odz,q
 
jeszcze z roku 1878, nad zachowamem SI
 
krwi zwierz
t, przebywajqcych na wyso- 
kosci 3700 m n. p. m., daly poczqtek sze- 
regowi nast
pnych badan roinych autorow 
(Egger, Viault, Me1'Cier, Muntz, Ka.'rche
.. 
Suter i in.), wykazujqcych ie w khmacle 
gorskim, w miar
 oddalania si
 od poziO'- 
mu morza wzrasta ilose cialek czerwonych 
i hemogldbiny, przy czym niekiedy poja- 
w
ajq si
 we krwi O'bwodowej mlode posta- 
cie cialek czerwonych. Miescher juz w 1'0'- 
ku 1893 przyjmuje, ie zachodzi tu rzeczy- 
wiste wzmazenie si
 obu tych wartosci, 0- 
parte na ich nawatwO'rzeniu si
; zjawisko 
to tlumaczy an nast
pldl!co: z powodu 
zmniejszonego cisnienia tIenu w rozrzedzo- 
nym powietrzu gorskim nie moie krew na- 
sycie si
 tlenem w tym samym stapniu co 
na niziilie i, w ten sposob, ubozsza w tIen 
krew staje si
 bodzcem dla utkania szpi- 



 
1 


Nr.5 


WIEDZA LEKARSKA 


143 


kowego, zmuszajqC je do wzmozonej pra- 
cy. TO' drainiqce dzialanie na szpik kostny 
trwa tak dlugo, dopoki pr
ez zwi'
kszenie 
si
 ilooci cialek czerwanych i hemoglobiny, 
nie nast q p1 wyrownanie w tyro znaczeniu, 
ie krew moze abecnie znowu dostatecznie 
nasycie si
 tlenem. Z chwil
 powrotu w 
do1iny odpada ow czynnik, drazniqcy szpik 
kastny, i - tym samym - nas
puje spa- 
dek ilosci cialek czerwonych i hemaglabiny 
dpon mozgow
'ch 
przy kile 172. 
Zapalenie nerek 74. 
Zapalenie wargi 85. 
Zapalenie lIDedniczek nerko- 
wych 21- 
Zapalenie paj
czowki rdzenio- 
wej 61- 
Zapalenie szpiku kostnego 200. 
Zapalenie stawu biodrowego 
rzezqczkowe 202. 
Zawal krezki 78. 
Zawal jelit 332. 
Zatruc bakteryjnych - lecze- 
n
e 365. 
Zatory mozgowe doswiadczalne 
176. 
Zatrucie gazem kesonowym 
302. 
Zatrzymanie moczu po poro- 
dzie 188. 
Zgorzeli konczyn - leczenie 
272, 273. 
Zgorzel gazowa 366. 
Ziarniniak zgorzelinowy 339. 
Zespol skorno - stawowy 84. 
Zespol dokrewno - w:j,trobowo 
sercowy 165. 
Zlamania urazowe kosci 76. 
Zlocica skory 3,99. 
Zmiany w narzqdzie wzroku 
243. 
Zmiany napi
cia ukladu nerwo- 
wego zalezne od operacji 
173. 
Zrostow otrzwnv powsta- 
wanie 198. . 
Zwichni
cia zuchwy - opero- 
wanie 202. 
Zw
zenie lewego ujscia zylne- 
go 44. 
zoUaczka 45. 
zoltaczka niezytowa 274. 


- 


s 


T 


R 


E 


s 


z 


CHOROBY WEWN
TRZNE. 


o insulinie krystBlicznej. (L'insuline cristalli- 
see). R. B 0 U 1 i It. 
La Presse Mid. N-r. 28, 1937. 
Przelomowe wydarzenie, jakim bylo dla medycy- 
ny wyodr
bnienie insuliny z trzustki (B ant i n g, 
B est, 'Co 1 
 i p 1922), pocil!gn
lo za sob:j, 
szereg badan, dl}zl!cych do oczyszczenia tego zwil!Z- 
ku. Pr.ace nad otrzymaniem insuliny krystalicznej 
-daly dobrCl wyniki. 
W roku 1925 A bel otrzymal insulin
 kry- 
5talicznl!, a jego nast
pcy zmodyfikowali jego mc- 
todyk
. 
PostE;powanie j ego j est trudn
 i dlugotrwale; po- 
lega OllO na kolejnym wytr:j,caniu poszczegolnych 
7.anieczyszczeii handlowej insuliuy. Dziala on wi
c 
na insulin
 kwasem octowym, octanem brucyny, 
pirydynl}, amoniakiem w niskicj cieplocie i wresz- 
cie O'trzymuje po pewnym czasie insu1i:n
 krysta- 
liczn:j,. 
Ujcmn:j, stronq metody tcj jest dlugotrwalosc 
i mala wydajnosc w stosunku dO' zuzytej ilosci 
insuliny zwyklej. (wagowo okolo 25%). 
K r y s z t a -I: y ins u 1 in y maj:j, ksztalt 
Tombow lub pryzmatow 0 malych wymiarach 
(Vloo mm). Ci
zar cZ:j,steczkowy -iusuliny w tej po- 
staci jest duzy; wynosi on zaleznie ad sposobu 
otrzymywania 1 - 40 tysi
cy. Z wlasnosci fizyko- 
chemicznych insuliny krystalicznej podkreslic na- 
lezy jej lewoskr
tnoS6 i widmo absorbcyjne, zawie- 
rajl!ce smug
 w zakresie ,promieni pozafiolkowych. 
Insulina krystaliczna jest rozpuszcz,alna w rozcien- 
czonych kwasach i zasadach, fenolu, wyskoku 60 
_ 80%; nie rozpusZcza si
 natomiast w wyskoku 
absolutnym, chloroformie, eterze, acetonie. Che- 
micznie zachowuje si
 ana jak bialka wysokoczq- 
steczkowe. Daje wi
c szereg odczynow ogolnobial- 
kowych (biuretowy, ksantoproteinowy, ninhydry- 
nowy), wytr:j,ca si
 kwasami: azotowym, pikryno- 
wym, trojchlorooctowym, w wyzszej cieplocie daje 
strqty nierozpuszczalne w kwasach. \V gAb 1 a 
wzor chemiczny insuliny jest: 
C..H.,Ol.,NnS, 3H,0 
Stwierdzono w niej obecnosc szeregu amiuokwa- 
sow, jednakze ll!czna zawartosc wykrytych skladni
 
k6w wynosi tylko 69 % j ej ci
zaru; 21 % pozostaj e 
-do zbadania. 
W art
c biologiczna 
 mg insuliny krystalicznej 
waha Sl
 ad 20 do 40 Jednostek, podczas gdy in- 
sulina zwykla ma wartosc okolo 8 jednost
k w 
mg. 
Pod wzgI
dem leczniczym dzialanie insuliny kry- 

talicznej jest oczywiscie takie same jak zwyklej, 
sposob dzialania jest nieco odmienny. Insulina 
krystaliczna podana w tej samej ilosci jednostek 
co zwykla dziala nieco wolniej, dzialanie jej trwa 
dluzej. A wi
c poziom cukru obniza si
 pozniej, 
obnizenie to utrzymuje si
 dluzej, co pozwala na 
stosowanie jej rzadziej i w mniejszych dawkach. 
Drug:j, jej zaletl! jest fakt, ze znacznie rzadziej 
-daje ona zaburzenia wlasciwe wstrzqsom poinsuli- 
nowYffi. 


c 


z 


E 


x 


I 


A 


o roli przysadki w przemianie w
glowodanowej. 
(Aper
u sur Ie role de l'hypophyse dans Ie me- 
tBbolisme hydrocarbone). M. C a h a n e. 
La presse Med. Nr. 29, 1937. 
Z-I:ozona gra ukladu dokrewncgo, reguluj:j,ca 
przemian
 materii ustroju, WJ>lywa na wys
po- 
wanie zaburzen w zakresie wszystkich skladnikow 
przy spaczeniu czynnoSci ktor
gokolwiek z gru- 
czolow. 
Zaburzenra przemiany w
glowodanowej stwier- 
dzane u chorych ze zmianami w przysadce mozgo- 
wej, wykazaly, Ze jest ona waznym czynnikiem re- 
guluj
cym w tej dziedzinie. W przypadkach prze- 
rostu komorek kwasochlonnych przysadki stwier- 
oza si
 przecukrzenie krwi i cukromocz. 
W strzykiwanie zwier
tom wyci:j,gu z przednie- 
go plata przysadki powoduje ci
zk:j, cukrzyc
, 0- 
pornl! na leczenie insulinl!. 
. v.
 przYPali
ach c';1krzycy tr
ustkowej (po. wy- 
Cl
ClU lub zmszczelllU trzustkl) mozna usun
e 
wszystkie obiawy przez wyci
cie przysadki. 
Wreszcie cukrzyca, wyst«;puj
ca w przebiegu 
akromegalii, ust
puje po wyci«;ciu przcdnieg-o pla- 
ta :przysadki. 
Jezeli u psow pozbawionych trzustki zastosujemy 
naswietlanie promieniami X okolicy przysadki, 
powodujemy zaostrzenie cukrzycy przez pobudze- 
nie rozrostu komorek przysadki. 
'V przebiegu ci:j,zy stwierdzic mozna cz
sto prze- 
rost przedniego plata przysadki - w okrcsie tYIl1 
spotyka si
 tez cukromocz. 
Wszystkie przytoczone fakty przemawiaj1! za 
tym, ze przysadka mozgowa wydziela jakis czyn- 
nik, WJ>lywajqcy na gospodarkli) w
glowodanow:j, '" 
Iderunku odwrotnym do dzialania insuliny. 
Zgodne z tym wnioskiem 'S:j, wyniki badan do- 
swiadczalnych. 
Wstrzykiwanie iabom zawiesiny prz

sadkowej 
wywoluje wzrost zawartosci cukru we krwi. Po- 
dobny wynik daje wstrzykiwanie moczu ci
zar- 
nych, zawieraj:j,cego harmony przysadkowe. 
J ezeli chodzi a wspoldzialanie wydzieliuy przy- 
sadki z trzustk
 znaczenie majl! nast
pujqce fak- 
ty. 
Zwierz
ta pozbawione przysadki S:j, bardzo wra- 
zhliwe na dzialanie insuliny. \Vstrzykiwanie na- 
tomiast wyci
gu tylnego plata przysadki znosi lub 
teZ bardzo znacznie oslabia jej dzialanie. Wstrzy- 
kiwania hypofizyny Bayera w ilosci 9 jednostek 
wywoluj
 spadek poziomu cukru we krwi szczu- 
row fz 95 na 60 mg), wzrost zawartosci glikogenu 
w wl}trobie (z 1,15 na 1,33) i spadck zawartosci 
glikogenu w mi
sniach. 
Wstrzykiwanie wyci
gu z przcdniego plata przy- 
sadki powoduje nieznaczny wzrost zawartosci cu- 
kru we krwi. 
Z calosci prze:prowadzonych badan wynika, ze 
przedni plat przysadki odgrywa wi(,)ksz:j, rol
 w 
przemianie w
glowodanowej, niz tylni. Prawdopo- 
dobnie narzqd ten wywiera przede wszystkim 
wplyw posredni, reguluj:j,c wydzielanic adrenaliny, 
gdyz dziala on jedynie przy wspolistnieniu nad- 
nerczy. 'V przypadkach poprzcdniego usuni
cia 



156 


WIEDZA LEKARSKA 



l'. 5 


Nr.5 


v\'IEDZA LEKARSKA 


157 


nadl1erczy w5trzykiwanie wycil:!gu przedniego pla- 
ta przysadki nil' wywiera zadnego wplywu. "'zrost 
zawartosci cukru we krwi notowany w przypad- 
kach stosowania wycil:!gow przysadkowych odbywa 
si
 kosztem zmniejEzel1ia zapasow glikogenu w wl1- 
trobic. 
Zestawienie badaii wvkonanvch w dziedzinie go- 
spodarki wt;glowodano
vej po
wala przypu!'zczac, 
ze: 
1) przysadka wplywa na przemian
 wr;'glowoda- 
now:j. ustroju przy pomocy hormonu cukrotworcze- 
go i hormonu antagonistycznego, wykrytego przez 
A n s e i. m i n 0, obnizajqcego zawartosc cu- 
kru we krwi. 
2) Oba t
 harmony dzi
laj
 w zaleznosci ad sta- 
nu wydzielania innych gruczolow wydzielania 
wewnt;trznego (trzustka, nadne1'cza, tarczyca, 
przytarczyce) . 
3) Osrodki regulujl}ce czynnosc wydzielnicza 
przysadki mozgowej lezl} prawdopodobnie u pod
 
stawy mozgu. ,,"plyw l'eguluj
cy wywiera tez uklad 
w
polczulny za poi'rednictwem zwoju karkmvego 
gornego. 


W plyw iollikuliny na noworodki niedonoszone. 
(Action de la folliculinI' sur II's prematures). A. 
R a , i n a. 
Let PreRRC 
lcd. Sf'. 21i, 19.U. 
\Yychodzqc z zalozenia, ze przedwczesne IJorody 
mogq byc wYl1ikiem zaburzen hormonalnvch w 
ustroju ci
zarnej, stosujq niektorzy autorz
: lecze- 
nie noworodk6w follikulina 
Podstawq stosowania foliikuliny u noworodkow 
niedonoszonych jest fakt wzmozenia zawartosci fo- 
lli
uli
y 
 ustroj
 cit;zarnej. }'loZliwym wi
c wy- 
d
Je Sl
, z
 n
 porod przedwczesny wplywa l1iepra- 
wldlowo mskle wydzlelanie tego hormonu. 
Zastosowanie leczenia follikulinowego daje do- 
bre wyniki gdyz zmniejsza smiertelnosc niedono- 
szunych dzipci i powoduje ich lepszy rozwoj. Za- 
nctowano wit;c przyrosty na wadze rownolegle z 
podawan
em tego srodka. \'" starszym wieku spo- 
st:
pg.a Sl
 u dzieci leczonych follikulinl} dobry roz- 
wOJ flzyczny i umyslowy. 
St0so?,ani
 follikuliny rozpoczyna si
 w dniu 
urodze
la dZlecka dawk q 4 kropli 2 razy dziennie 

Ol1st
le (R?zh,:ur alkoholowy follikuliny krysta- 
hczneJ, zawleraJqcy 70 mg w 1 litrze). 



adcisnienie t
tnicze zlosliwe. (De l'hypertension 
arterielle maligne). Rid e 1', C a u a d a u, 
Planq1les, Valdiguie. 
La Presse Med. N1'. 20,19J7. 
. Nadcisni.eni
 tt;tnicze pojawia si
 cz
sto jako 
Jeden z oblawOW w pewnym zespole chorobowym. 
Niektorzy z posrOd autorow (K e i t h, W a- 
g e 11 e 1') wycdr
bniajq jako odr
bn
 spraw
 cho- 
robowi} tzw. nadcisnienie t
tnicze zlosliwe. 
Nad
isnie,nie t
tn
cze zl

liwe wystl?puje zwykle 
u l
dz
 ,
. wI
ku lat .:>2 - Db, poprzedn;o zdrowych. 
POJawlag SIt; do
egliwosci w postaci bolow glo- 
:'-y, zde
erw
wallla, oslabienia, niekiedy wystt;PU- 
H wymlOty I zaburzenia wzrokowe. 
Przedmiotowo stwierdza sit; zmiany w zakresie 
u
la.du na
,z
ni
wego 
 mianowicie miazdzyc
 tE:!t- 
mc ] ;'1adcIsmen}e. tt;hllcze miernego luh znacznego 
stopma z wyrazme podwyzszonvm cisnieniem roz- 
kurczowym. Serce jest zwykle 
ieznacznie powit;k- 
szone z zazn3czonym pnerostem komory lewej. \V 


mo{;zu nil' bywa zwykle zadnvch odchvleil czasa- 
mi, stwierdza si
 slad bialka i 'jedYl1ie dokl
dne ba- 
dame czynnosci . nerek wykrywa w nielicznych przy- 
padkach zaledwle zaznaczone uposledzenie ich czyn- 
nosci, n'e stwierdza si
 azotemii. 
ajwi
ksze 
zmiany wykrywa badanie okulistyczne. Obraz dna 
ok.a ?dpowiada n
uroretinitis ze' znacznym obrz- 
I]l!
mem . brodaw
1 nawu wzrokowego, duzymi 
zmlanaml w t
tmcach i w
Tbroczynami krwawymi. 
Sprawa chorobowa pozornie nie ulega zmianie 
leez chorzy ginl} znienacka w przecil}gu ad kilk
 
tygodni do dwu lat z powodu wtornych zmian w 
nLrkach, niewydolnosci kr
zenia lub wylewu mo- 
zg'Jwego. 
Sekcyjnie stwierdza si
 w tych przypadkach roz- 
legle zmiany w t
tnicach obwodowych w postaci 
znaeznego zg::.'ubienia ich scian ze zwezeniem swia- 
tla naczyii. Najwi
ksze zmiany stwiei'dza si
 zwy- 
kle w t
tniczkach malego kalibru. Przerost dotyczy 
wszystkich warstw sciany t
tniczej z obecnosci:j. 
naciekow szklisto - lipoidowych. 
N erki mog:j. byc zupclnie nie zmienione. 
Pochodzenie sprawy chorobowej jest nieznane. 
Jedni uwazajl:! zmiany tt;tnicze za pierwotne; zda- 
n
em innych w przypadkach tych krl}z
. we krwi 
meznane skladniki wplywaj
ce na stan kurczowy 
naczyft. krwionosnych a wtornie na zmianv w ich 
scianach. . 
"" rozpoznaniu, rMnicowym uwzgl
dnic nalezy: 
1) ..lagodne" nadcisnienie tetnicze 
2) klt;buszkowe zapalenie ne
'ek. ' 
1) Glownym moment em rozpoznawczv m jest 
przebiE:g choroby., NadciSnienie lagodne jest cho- 
rob:} przewlekl q a dlugim trwaniu. Nadcisnienie 
zlosliwe pojawia sit; nagle, trwa krotko i w cil}- 
gu kilku lub kilkunastu miesit;cy doprowadza do 
zejscia smiertelnego. Chorzy z nadcisnieniem la- 
godnym wyglqdajl} zwykle dobrze, twarz maj
 1'0- 
zow:}; nadcisnienie zlosliwe powoduje bladosc pa- 
wlak sk6rnych. Najbardziej typowym jest obraz 
dna oka. 
2) Glomerulonephritis chronica mozna zwykle 
z latwoscil} wylqczyc na podstawie braku tla przy- 
czynowego i braku zmiall w moczu. Glowna zresz- 
tl} roznict; stanow
 obraz anatomiczny nel'ek: w 
glomerulonephritis mamy caly zespol, stwierdza- 
jqcy stan zapalny nerek, w nadcisnieniu zlosliwym 
stwierdzamy wyl q cznie zmiallY w naczyniach ner- 
kowych. 


t a wynika, ie najpom
-slniejsz
 wY
lik; otrz
:- 
mana przy codziennym poda
'ann
 dozylnym WI- 
taminy Bto Witamina B Jest, Jak Sl
 okaza
o, b
r- 
dzo zlozona: wyodrt;bniono dotychczas \ntamlll
 
BI (sclsle antineurytycznl}), witamin
 p; (prze- 
ciwpellagrowl}), witami

 B.. (0 wlasnosClaeh od- 
zvwczych). Wedlug V 111 1 are t a, B e s a n- 
f;' on' a i Kia t z a zapalenie v.:ieloner:"owe 
alkoholowe jest neuryten: toksyczn
-mfekcYJnym, 
wyst
puj
cym na podlozu anaton:lCznym, przy- 
gotowanym przez powolne zatrucle al
ohol.o,:,e. 
Alkonol codziennie spozywany Powo?u
e mezyt 
zanikowy zoll}dka i zmiany zwyro
Ulemowe w.1}- 
twby, wiklaj
c si
 cz
sto schorzen1em .gl:u
z?l
w 
wewn
trznego wydzielania (t
l'czy:ca.1 JaJp
k1). 
Dopiero pod wplywem t
ch zI?lan. 1 mewla:,;c1w( 
go odzywiania wystt;puJe aWlt
m1?
z
. Prawdo- 
podobnie zaburzenia nerwowe 1, 
1
snlO,,:-e, uwa- 
J"unkowane awitaminozq, Sq sCIsle zWIl}zane z 
przemianl} w
glow?daI
ow, .na co w pew
y:? stop;" 
niu moze wplywac wltam na. Bh Z do

 lad(zen 
Kin n e l' s 1 e y' a i llmych mozna p
'zy- 
puszczac, ze w ekspe.rymentalnrch zapalemach 
wielonerwo w ych chodzl a nad,mlerne g
omadze- 
nie si
 przejsciowych pl'oduktow przemlany w
- 
I{10wodanow i niemoznosc .dals
ego prz
k
zt::
ca- 
nia si
 ich wobec braku wltammy B.. 'v mosklem 
praktycznym jest. stosowanie , wi
.anllny. . B.. . we 
wszystkich postaclach zapalen 
lelonen\o
ych 
a szczegolnie alkoholowych. 
Zapalenie wielonerwowe. t?'PI! Guillaina i Ba
- 
reg o . Postacie uleczalne I sm1ertelne. (Les pol): 
radiculonfvrites. Forme aigue curabJe. Forme a 
evoh.tion fatale). G. de :\1 0 r s i e I' et J. 
:;; t e i n man. 
Let pj'esse medicct!e. NT. 94, 1931i 1'. 
Zapalenie wielonerwowe typu G u ill a i n.a 
i B a l' l' ego (podostre lub ostre zapalell:e 
wielonerwo we ze znacznl) iloscil} bialka w plym
 
mozgowordzeniowym, bez pleocytozy). zazw
cza
 
a P1'zebiegu lagodnym, maze czasa

l przybl.e,r::c 
charakter bardzo ci
zki i prowadzl
 do zeJscI.a 
.4miertelnego. \Y obydwu postaciach wystt;pUJe 
zaj
cie nerwuw czaszkowych: Ok1'e
 I!0cz:j,t

,:,

 
jest zupelnie podobny, doplero z
Jt;C1e ne1" 0" 
oddechowych, rozstrzyga a prognoz le . 
Rzadka postac bezsennosci. KJin,ika. zaburzeii snu 
w przebiegu choroby poop
r
cy]neJ. (Dne fo'rme 
rare d'insomnie. _\spects chmqu es des tTOubJes dll 
sommeil de 13 maladie post - operatoire). R. La.. 
cas s i e. 
La pj'esse 'fnedicale, N1'. 94, 19J1i. 
L 75-1ctniego mE;zCzrzny po amputacji konczy- 
ny dO)llej z pow?du endarteriti
 ?
litera,ns ,,:,y- 
stl}pily zaburzema s,nu. bardzo cI
zk!e. oSlqgaJ

 
najwyzsze swe nat
ze
le w zl
p
ln
J bezse
!l
s

 
w ciagu szesnastu dm, przy sCIsle
 
ontro I J::K 
zape
nia autor. podcza
 bezs.ennoscl chory me 
odczuwal nigdy zm
czema, unal dobry apetyt; 
nie obserwowano zaburzen ze strony przewodu 
pokarmoweg o i ukladu krwionosneg o .. . 
VY zwi
zku z pow
-ZSZYlll sp?strzezemem L. 
probuje sklasyfikowac za!:JUrzema snu poop era- 
cvjne w nast
puj
cy sposob:. . 
'1. Bezsennosc wczeSlla, wyst
puJqca v.: 2
pl- 
talu, zalezy ad samej operacji (
Ezk.odzellle h
z- 
nych tkanek, wylewy krwawe, bole, I t. r.) "'\"i- 


CHOROBY NERWOWE. 


\yitamina B w le
zeniu zapalenia wielonerwowe- 
go. a szczeg61nie zapalenia wielonerwowego alko- 
holowego. (La vitamine B dans Ie traitement 
des polyne\ rites et specialement de la polynevri- 
te a1coolique). P h. P a g n i e z. 
Ln rl'e.
se mhncn 1 e, N1'. 22, 19.
7. 
Zagadnienie patogenezy zapalenia wielonerwo. 
,vega alkoholowego, dzi
ki licznym pracom, szcze- 
golnie W Stallach Zjednoczonych, uleglo w ostat- 
nich czasach wyjasnieniu: S t r a u s s, B 1 a n- 
ken h a r n i S pie s 
,'idzie1i znacznq po- 
praw
 u chorych na zapaleme wielonerwowe al- 
koholowe, a ile odzywiano ich pokarmami, boga- 
tymi w 
itaminy. Poprawa wyst
powala nawet 
wo
-czas, kiedy chorzy pili sw
 codziennq porcj
 
whIsky. Z badan J a 1 1 il f f e'a i C 0 1 b e 1'- 


st
puje czesto zaraz po operacji, trwa, kr6t
o, 
latwo poddaje si
 dzialaniu. zwyklych srodk,;,'
 
nasennych, "topnio
vo. ust
puJe. Tow
rz
s
y JeJ 
wvchudzenie, oslableme, bole glowy, J
zyk 01>10- 
z
ny i oljguria. ' 
2. Bezsennosc pozna, zalezna ad w
lywu srod- 
kow stosowanych przy narkoz.ie na osrodek snu. 
Cechuje si
 klinicznie stopmowym wystt;powa- 
niem i ust
powaniem, swym, a?sol
tnYI
1 chal'ak- 
terem (chary zupelnie nle SpI), sl'odkl nasenne 
sa bez najmniejszego wplywu. . . 
.3. Obok bezsennosci calkowitej, obse
'wuJe Sl
 
czesciow
. Po dluzszym czasie po z1l;blegu 
ho:- 
rzy iipia i zle i malo, Sl} wychudze
l, oslablem 
i bez apetvtu. Postac ta poddaje sw wp1r wom 
:irodkow n
sennych, zdrowienie zaczyn a Sl
 od 
przybytku na wadze. .' 
4. IstI1iejq prawdopodobme I postacie przej- 
sciowe. 


Kuligowski 


CHIRURGIA. 


Odwapnienle kosci pochodzen!a tarczycowego, po- 
wiklane samoistnym zlamamem, w ..p
zypadkach 
choroby Basedowa. (Osteose thyrOldlenne. avec 
fracture spontance dans un cas de maladle de 
Basedo\\). Got t lie b et S c hac h t e r- 

 a n c y. 
Ln P1'esse MM. Sr. 15 lilt!! 19J7. 
Wplyw wydzielania wewnt;tl"Znego. tarcz
cy n.
 
stan uwapnienia ukladu kostnego me moze I;>
c 
juz obecn;c kwestiono
vany. D
wodz
, tc,?o z?-l'OW- 
no liczne doswiadczema na zWlerz\itach Jak I s
o: 
strzezenia klinicznc w przy
adkach nadczynnosCl 
tarcz
'cy. Kosci zwierzqt, ktorym pod
wa
o prz
z 
dluzszy czas wyciqg z tarc,z
cy s.taJ
 
It; dluz- 
sze i gl".\bsze, ale jednoczesme bardzl,eJ. 
ruch,e, 
gdyz war!itwa zbita ulega znac
nemu sC.lenczenm 
na' korzyse warstwy gl}bczasteJ; w szplku 
ost- 
nym _ liczn€ wylewy krwawe. podol;me zmIany 
aimtomo _ patologiczne spostJ:zegamy I, 
 chory
h 
na chorob
 Basedowa, u ktory.ch Kosel ulega}\} 
wyraznemu rozmit;kczeniu tak, Jak to bywa przy 
osteomalacji. U chorych na choro?
 Ba
edowa 
spostrzegano zwi\ikszenie wydz'elama sol
 ',:ap- 
niowych z moczem i kalem. Pod
bne zJawIsko 
spostrzegano u lud
i zdrowy
h,. ktor
m po
awa- 
no Pl'ZCZ czas dluzszy w
'CIl}gl ta1czycO

. W 
przypadkach nadczynnosci t
rc
ycy, w ktorych 
mialo miejsce ogolne odwapme,nle calego 
lklad
 
kostnego i wzmozone wydalame z us!ro
u soh 
wapniowych osiqgni
to 

pomoc:J; wycI
CIa 
ar
 
czycy zupelne zahamowame .I?0Wy!'szych. za
Ulz
m 
w zakresie przemiany wapnlOweJ.. W hte1atu
ze 
podano caly sze.reg teg
 rodzaJu prz,ypadkow. 
Autor podaje OplS analogJ.cz
ego, spostlzeganego 
przez siebie przypadku. Kob
eta, lat 53, zglasza 
sie do szpitala z powodu bolu w, J;Jra'Y ym .pod- 
zehrzu, stanu podgorqczkowe,?o, bolo:v I zawrotu 
glowy, drZenia 1'1}k, uderzel1la knn do .glowy, 
wytrzes zczu galek ocznych. i . pon
dklykc
owego 
zl
mania prawej -Kosci ra!lllemo
ve
. Choro? we- 
nerycznych nie pl'zechodzlla. M:esll}czek me ma 
ad 5 lat. ad 5 lat leczy si
. z powodu chOl'oby 
Basedowa. Przed 3 miesi:j.caml ule
la pl'zy 
pad- 
ku z niewielkiej wysokosci zla
amu. praweJ ko- 
sci l'amieniowej. Zlamanie. za
o:lo Sl
 po 4 ty- 
godniach. Przed paroma dmaml ulegla w nas
p- 



158 


WIEDZA 


stwie drobnego wypadk wt' 
tej:ie kosci. Przy bad 
 po orn
mu zlamaniu 
typowymi obiawami n:d





otowym poza 
trzeszcz galek ocznych Graeffe" :r:rc
rcy (wy- 
:!Z


 

nie P!'
' CZ{
;te t
tno 'i t.O
.l)US
t
r:

 
k ' . k' plllerue znacznego stopnia wszystkich 
asCI onczyn z daleko posuni t ' ., . 
warstwy z,bitej tych k ' . W 
 yTIl SClenczelllem 
zwi
zku z aSCI. arstwa g:}bczasta w 
e znacznyTIl swym odwapni' 1 
.szy 
el!-tgenowskiej dawala minimaln;n
iTI} na 
- 


 
WlaJ i
 pra'r e ja
n:j, plam
. W miejs:
' 


a= 
, . lnla 
 amama przedstawia si
 w t' 
ro,,?eJ szczehny. Oczywiscie stan tak dale1.°s aCl 

::
tego odwapni
nia kosci tlumacz
' calko
fc:l
 
e wyst
owame zlaman w prz yp adku . 
wanyTIl. OPlSY- 
Leczeni ,. 1 . 
mpalen e :att

aa
am.i r
ntgenowskimi ostrycb 
des affections infI
m=
i:i

:'af g 


n ) tge L nt.h b erapie 
so
 . 1 e
 
La Presse Mid. N1". 18, marzec 1937. 
ne
e
fe
n


a3
;t oS J .
lcg 
:anow zapalnych tka- 
Ukazal" . 

s oSzeroko stosowana. 
notu d 
:j, jeT
s:
tO:c
n


c ;o;
:

e gu aut
:o p ';i en 
:orzy 
rz
 ow rodnych b' . d . . na- 
siowe,go, schorz
n o

z
eJ n
s;:
sel, gruczolu rpier- 
-stanow krawnic odbyt
 i t 1 l:r
I
, z
p.al?ych 


acfa s

 jednakze s
utec

'sc :

;
:



az
 
p
 nyc stanach ,skory, wywolanych k 
<:anu _ przede tk . gran ow- 
, wszys 1m przy czyrakach. 


LEKARSKA 


Nr.5 


B, a ens C h porownal 103 l' dki 
ko
 twarzy, leczonych zw kl 
 Z
}Ja c
yra- 
chlrurgicznie i t y lez tak' h y} sro
kaml lub 
n h ,.. Ie prz
l'padkow leczo 
yc. n

wletlamami rentgenowskimi W . .- 
szeJ serll przypadkow bylo 11 ze J 's' ,. . rt P l 1erw- 
w drugiej _ 2. c smle e nych, 
Mechanizm dziala' t 1 .. 
dose nie J 'asn y W m
 ego eczema Jest jeszcze 
d . . . ysum
to 2 koncepc J ' e' . 
zlalama ogolnego na ust ., ' plerwsz
: 
zwi
kszone' ad .. rOJ .przez wywolywanie 
bakterioboiczej k
OSCl,. 
wH;k
ze!lie. . wlasn
sci 
cial wzm' . f ,ZWl
 szeme dOSCl przeclw- 
siat'eczko;
e
llirod
OC} k ;tozv i dzia
alnosci ukladu 
. . . 
. man owego. M 1 t c h k 
1 Jego uczllloWle stwierdzili ze pow t . en, a 
C d zas przeciwciala nie s
 ;woiste 
 e aJ:j,ce W t O ki 
'- 
ane W y 'kr yto d ' . d . wszys e 
d oswla czalnie u zwierz"t pot WI ' 
zone zostaly w 76
 dk ' .. , er- 
W y ko nan ' 0 przy:pa ow badaniami krwi 
yml przez P f 1 ani d . ,.' 
tlanych promieniam' X z a u u Zl nasWle- 
1 . 
Druga koncepcja sprowadza' 1 . 
genowskie d d . I . .. J
ca eczeme rent- 
b ' a Zla ama nueJ'scoweg d' . 

c sluszniejsz
. Promienie X a ,w.y aJe Sl
 
Wlem p db' . WYWOlUJ:j, tu bo- 
cie pln ' e a a ?l.e Jak promienie ultrafioletowe i 
-- mleJscowe przek .. , 


;:

iU latwiejsze i dzial
le:
:istZ;
c
 ::;= 
Dokladne badania M i t c hen k k 
Iy przy tvm' d . I . a wy aza- 
sl b ." ze ZIa ame to osi:j,ga sie dawkami 
a ynll - 0,5 - 0,15 dawki rumieni
we' 

zas . gdy . dawki silniejsze juZ 0 4 d J" p
d- 
J:j, uJemrue. " . r. WPIY\' a- 


SAR COLAN ZO,WTERAPIA 


WYCL
G Z I\H
SNI WOLU CALKOWITY SPRE 
PAROWANY NA ZIMNO W POSTACI SYROPU- 
ZA WIERA WSZYSTKIE NIEZI\HENIONE CZYN' 
NE SKLADNIKI - 


ZW A.LCZA WSZELKIE POSTACIE NIEDOKRWI 
STOSCI WT6RNEJ, STANY WYCZERPANI
 
I NIEDOzYWIENIA 





YJEMNY SMAK. IDEALNA KONSERWA- 


CHEM. FARM. ZAKLADY PRZEl\I. HANDLOWE 
W ARSZA W A 22, KALISKA 9 
L. NASIEROWSKI 


-..-- 


Nr.5 


WIEDZA LEKARSKA 


159 


Rent;genoterapia stanow zapalnych jest jeszcze 
W okresie pr6b, to tez autor poleca j:j, jedynie 
w wyzej wymienionych rodzajach zapalen, stwier- 
dzaj
c, ze w przypadkach dotycz:j,cych skory 0- 
granicza ana znacznie wskazania do zabiego w chi- 
rurgicznych. Wytworzone juz ropnie szybko ogra- 
niczaj:j, si
 i b:j,dz ulegaj:j, wchlonil;ciu, b:j,dZ 0- 
twieraj:j, si
 samoistnie nazewn:}trz. 
Bezposrednim wynikiem naswietlan jest, po 
krotkim i niezawsze wys
rpuj:j,cyrn okresie zao- 
strzenia, ustl}pienie obiawow bolowych i ogol- 
nych. 
Autor stosuje daw'k
 100 jedn. mi
dzynarod. 
(inni dochodz:} do 200) w cil}gu 2 - 3 posiedzen 
(H e ide n: h a indo 8), uzywaj:j,c przy tym 
fiUrow srednich IUD slabych i napi
cia 120 - 
150 kilovoUow. 


Leczenie krwawieii w przcbiegu wrzodu zol
dka 
lub dwunastnicy. (Traitement des hemorragies de 
l'u1cere gastrique et duodenal). P. S a v y. 
La presse Med. Nr. 12, luty 1937. 
Trudnosci w wyborze odpowiedniego 
'Posobu 
leczenia n:e nasuwaj:j, nam zwykle przypadki 
przewleklych \vrzodow, krwawi:j,cych stale i po 
troCh\1, ani tez przypadki wrzodow, daj:j,cych 
krwiotoki srednio nasilone ale dobrze znoszone 
przez chorego; na trudnosci takie napotykamy 
si
 wowczas, gdy krwiotok jest duzy, grozny dla 
zycia chorego, a przyczyna tego krwotoku nie 
jest calkowicie wyjasniona. I dlatego w przypad- 
kach krwawien z wrzodow zol
dka lub dwunast- 
nicy nalezy pami
tac a koniecznosci zastosowania 
pewnych o,golnych zewn
trznych srodkow leczni- 
czych, wskazanych we wszystkich tego rodzaju 
przypadkach, i 0 potrzebie scislego precyzowa- 
nia wskazan do zabiegow operacyjnych w przy- 
padkach sci-sle okreslonych. 
I. Lee zen i ewe w n t; t r z n e - po- 
lega przcde wszystkim na bezwzglt;dnym i nie- 
ruchomym lezeniu w lozku z glow:j, nisko ulozo- 
n:j" workiem 10du na nadbrzuszU, podawaniem do- 
ustnie lyzeczkami jedynie wody i mleka, roztwo- 
ru cukru w lawatywie kroplowej i wstrzykiwa- 
nie podskorne roztworu kamfory dla podtrzyma- 
nia napi
cia naczyn. Dzialanie swoiste hemosta- 
tyczne maj:j,: podawanie dcustne surowicy kon- 
skiej, roztworu chlorku wapnia, zelatyny, wstrzy- 
kiwanie podskorne roztworu zelatyny, wysokie la- 
watywy z gor:j,cej wody (48') i wreszcie przeta- 
czanie krwi, ktore staje si
 w przypadkach wi
k- 
szej utraty krwi koniecznym, jezeli chodzi a przy- 
gotowanie tych przypadkow do operacji. 
II. Lee zen i e ope r a c y, j n e. Pole- 
ga ana bl}dz to na wycit;ciu zol:j,dka, b
dz na do- 
Jwnaniu zespolenia zol
dkowo - jelitowego, bl}dz 
tez na podwi:j,zaniu naczyft hptniczych dookola 
miejsca krwawi:j,cego. Dokonanie takiego czy in- 
nego zabiegu zalezy mi
dzy innymi ad ,pontaci 
anatomicznej wrzodu. Wrzody przerostowe (ulcus 
callosum) wymagaj:j, wyc;
cia cz
sci zoll}dka lub 
podwi:j,zania odpowiednich naczyn t
tniczych; 
wrzody, -powoduj
ce zwt;zenie odzwiernika, w 
ktorych krwawic maze nie tylko sam wrzod, ale 
i cala sluzowka zmienionego zapalnie zol:j,dka mo- 
g:j, ulec wyleczeniu (a przynajmniej zatamowaniu 
krwawienia), po dokonaniu zespolenia. swieze 
wrzody, daj:,!ce krwawienia, wymagaj:j, b:j,dz to 
wyci
cia zol:j,dka, - jesli krwawi jedno wi
ksze 
naczynie, b:j,dz tez wystarczy tutaj leczenie we- 


wn
trzne, jesli krwawi zmiertiona zapalnie slu- 
zowka zol:j,dka. 
Trudnosci w ustalaniu wskazan do operacji ma- 
j:j, swoje zr6cia zol:j,dka. (La place actuelle de la 
gastrecto mie dans Ie traitement de la perfora- 
tion les ulceres gastroduodenaux en peritoine li- 
bre). P. B l' 0 C q et P. A b a u 1 k e r. 
La Presse M. Nr. 13 luty 1937. 
Autorzy przytaczaji} szereg ,statystyk chirurgow 
roznych krajow wynikow operacyjnego lee zenia 
przedz'urawionego wrzodu zol:j,dka. Najwazniej- 
sz
 rol
 gra tu czas, jaki uplyn:j,l mi
dzy wy- 
st:j,pieniem pierwszych obiaw6w a operacj
. 0 ile 
smiertelnosc pooperacyjna w ci
gu pierwszych 6 
godzin waha si
 ad 7,2 - 10,7(/0, a tyle w na- 
stl;pnych 12 wzrasta do 15 - 20%, a po 24 go- 
dzinach przekracza 50%. Poza tvm wiek chore- 
,go _ po 45 latach smiertelnosc' wzrasta prawi
 
dwukrotnie. Wreszcie, jak wynika z porownania 
tych statys,tyk wybor operacji ma duze znaczenie. 
Wykonujc si
 b:j,dz to jedynie zaszycie miejsca 
p
kn;
cia, b:j,dz w pol:j,czeniu z zespoleniem zo- 
l:j,dkowo _ jelitowym, b:j,dz tez wyci<;cia obj
tei 
wrzodem cz
sci zol:j,dka. Okazuje sit;, ie ta ostat- 
nia metoda daje najlepsze i najtrwalsze wyniki, 
zeszycie bowiem miejsca przedziurawienia, wyko- 
nane w tkankach zmienionych i obrz
klych n:e 
daje gwarancji utrzymania 'szwu, a takze zata- 
mowania krwawienia, ktore po takim zabiegu ma- 
ze si
 nadal utrzymywac. W dalszej przyszlosci 
chorego choroba zasadnicza - wrzod zol:j,dka - 
nie zostaje usuni
ta, a w miejscu wykonanego ze' 
spolenJa grozi powstanie nowego wrzodu trawien 
nego. Pami
tac przy tym nalezy, ze dlugotrwale 
owrzodzenia pobudzaj:j, otoczenie do zmian nowo- 



160 


WIEDZA LEKARSKA 


Nr.5 


two.rowych. Tak wit;c prawie nieuchronnie grozi 
choremu z czasem wtorlla operacja w warunkach 
przypuszczalnie gorszych (zrosty otrzewnowe 
rozleglosc ch
oby wrz<;>dowej). W przypadkach 
obse
owanych przez kIlka lat 1)0 operacji wy- 
h;czeme. po wykonaniu zeszycia diiury z zespole- 
men: lun bez uzyskano w 59'7<- przypadkow, na- 
tomlast po cz
sciowym wyci
ciu zoll}dka catko- 
wite wyleczenie uzyskano w 79'7<-, trwall} i znacz- 
nl} popraw
 w 8ro). 
':1'1 ass 0 n .-\. 
Gynecologic et Obstetriqlle Tome 35 Nr. 3 Mol's. 
19.]7' 7'" str. 180. 
Opi.eraj1j,c si
 na spostrzezeniach, ze smierc plo- 
du m

dz
' H - 6 miesiqcem cil}zy polepsza stan 
matkl w wypadkach, gdy ciaza bvla szkodliwa dla 
jej zdrowia. - B a e 1: a .w 1935 r. zacz
l wy- 
wolyw,:,-c smie
c. plodu przy pomocy wstrzykiwan 
formalmy do JaJa plodowego. \Vstrzykiwanie sto- 
sowal w przypadkach lekarskiego wskazania do 
przerwania ciqzy, tam gdzie zabieg operacyjny 
polqczony byl z pewnym niebezpieczenstwem. 
Autor zach
cony dobrymi wYllikami B a era 
przeprowadzil szereg doswiadczen na zwierzetach 
i stosowal zabieg u ci
zarnych z wyniszcze'lliem 
znacznym i gorl}czk q z wymiotami krwawymi lub 
zatruc'em ciqzowym. Zabieg polega na wypusz- 
czeniu drogq brzusznq kilkunastu cm' wod plo- 
dowych i zastrzyknit;ciu 11;2 - 2 cm" formalin v 
40<.k do jaja plodowego. Reasumujqc swoje sp
- 
strzezenia i wyniki autor dochodzi do wniosku, ze 
metoda B 0 era jest idealnym srodkiem prze- 
rywajqcym ci:}zt; i przewyzsza kazdy dotychczas 
stosowany zabieg. 
1) Natychmiast po wstrzykni
ciu formaliny wy- 
st
puje smierc plodu, co obiawia sil;' ustanicm 


--- 


Xr. ;) 


WIEDZA LEKARSKA 


drgania zyly punkcyjnej i znikni
ciem ruchow plo- 
duo 
Po 3 - 4 dniach od wstrzykni
cia, OdCZ
'"11 
Friedmane staje sit; ujemny co wskazuje, ze pod 
wplywem formaliny szybko konezy si
 zdolnose 
zyciowa kosmk6w. Mechanizm smierci, autor Uo- 
maczy na podstawie badan histologicznych wy- 
stqpieniem naglego gwaltownego przekrwienia ob- 
wodowych naczyn i wylewami krwawymi i p
ka- 
niem naczyn wlosowatych oraz powstawaniem 
przesi
ku. To przekrwienie obwodowe wywoluje 
zaburzenia w ukrwieniu narzadow osrodkowvch i 
powoduje ostry zapad, do ciego przyczynia sit; 
jeszcze szkodliwe dzialanie formaliny na uklad 
nerwowy. 
2) Formalina dziala wybitnie miejscowo na ja- 
jo plodowe. U zwierzl}t czt;sC plodow nie nastrzy- 
kiwana nie umaria, a zwierz
 donosilo. 
:3) Poronienie martwego plodu odbywa si
 ad 
kilku godzin do kilkudziesi
ciu dni po injekcji i 
jest zawsze jednoczasowe, nie wymagajl}c dodat- 
kowych zabiegow. 
4) Zatrzymanie martwego plodu jest zupelnie 
nieszkodliwe dla matki. 
5) Formalina jest srodkiem chroni:}cym zabez- 
pieczajl}cym przed wtargnit;ciem infekcji. 
fi) Zabieg w przeciwienstwie do pozostalych za- 
biegow nie jest urazem operacyjnym. 
7) Jest on tylko sztucznym odtworzeniem tych 
warunk6w, ktore stwarza natura, gdy plod umie- 
ra w jamie macicy. 
8) Nie zauwazono nigdy zaburzen pod- i przed- 


miotowych u matki. Stan jej przeciwnie ulegl po- 
prawie. Badaniem ginekologicznym nie stwier- 
dzano zmian. Miesil}czki zjawialy si
 regularnie. 


\'" sprawie Pl"zyczyn nieznanych krwawien okresu 
po- i przekwitania. (Des, causes inconnues des he- 
morragies juveniles et pr
climacteriques). J 0 a- 
chi m 0 \ its R. 
R€1". frwu;. Cyuec. T. 31, StT. 697, 1936 r. 
Autor zwraca uwag
 na pewien szczeg61 w bu- 
dowie sluzowki ll1acicy na granicy z mi
sniowkq. 
Chodzi mianowicie a to, ze naczynia krwionosne, 
wchodz:}ce z mi
sniowki w obrt;b sluzowki, oto- 
czone s
 pochewk
 mit;sniow:}, pochodz
cl} z mit;- 
sniowki macicy i wkraczajl}c
 do sluz6wki. 
W poczqtku okr
su przekwitania wyst
pujl} 
zmiany wsteczne w poczqtkach mi
sniowych, to- 
warzysz
cych naczyniom, co oczywiste odbie si
 
musi ujell1nie na mechanizmie tanlOwania krwa- 
wienia, opartym a zacisJ\i
cie naczyn przez skurcz 
wlokien mi
sni6wki. 
Podobnie tez w okresie pokwitania wyzej opi- 
sane wl6kna mit;sne nie wyksztalcily si
 jeszcze 
dostatecznie, co ma podobne skutki, jak wyzej 
przedstawione. 
Wiadomo z doswiadczen nad malpami, ze 
wstrzykiwania follikuliny 1Il0g
 wywolac wytwo- 
rzenie sit; na granicyi s1uz6wki i mi
.;niowki myo- 
blastow. Z tego doswiadczalnego zalozenia wy- 
prowadzono lecznicze zalecenia dla ludzi. Zapomo- 
Cq iniekcji follikuliny mozna wzmocnic oll1awiany 


161 


. . ;DLJchawica, . 
Cd, 
z.ewLek14 
oskrz.eU., tek1e 
5
z.en.id. sercowo-nerkowe. 
\t)
z.e1kle w&kMdnid. terapil jodoroej. 


DAWKOLVANIE I 
DAIVKI ZIVYKt..E: 2-6 l:.yzec.zEU 00 HERBATY OZIeNNae. 
DAIVI<'
 OZ.IENN.... IVLA
 DO JZKLANI(1 IVODY oc.UUAZONeJ i POPUA
 
MAI:.EMI t.YKAMI IV CIJ\GU DNIA. 
DAIVKA DLA OZIECI -JTO.lOWNJe DO WIEIbudza wg. autorow akcj
 
POl,O?OWq. 
orod samOlstny odbywa si
 w kilka- 
na::cle godzm I;J0 przerwaniu pt;cherza w ci
zv, 
w a - 10 godzm po przerwaniu pecherza na po- 
ezqtku akcji porodowej. . 
. 
utorzy tlomacz:j, mechanizm dzialania prze- 
blcle PEEcherz.a plodowego w sposob nast
puj:j,cy: 
1) Przerwanle blon stanowi bodziec, ktory z ma- 


ci
y znajduj:j,cej si
 w rzucawce w stanie nad- 
mlernego pobudzenia wyzw311a akcj
 porodowq. 
2) O.dplyw 
OO. - 400 cm" wod wplywa na zmniej- 
czeme napl
cla macicy, co ulatwia wchlanianie 
wod zawieraj
cych fermenty i hormony tylnego 
plata przysadki mozgowej 3) Zmniejszenie maci- 
cy powoduje zmniejszenie cisnienia srodbrzusz- 

ego, co pozw
la na lepsze ukrwienie narz:j,dow 
Jamy brzuszneJ.. 4) .Obnizenie przepony poci:j,ga 
lepsze oddychame tJ. lepsze zaopatrzenie krwi i 
narz
?0.w w tlen,. kto
ego brak wg. autorow jest 
czynmklem dommemaJ:j,cym w powstawaniu ZWy- 
rodnienia narz:j,dow. Za wskazanie do przerwania 
blo
 a
torzy uwazaj:j,: 1) Ec1ampsismus z wska- 
zamaml do przerwania ci:j,zy; 2) przesi
ki w ja- 
mach surowlczych zwlaszcza w osierdz:u; 3) sta- 
l}Y przedrzucawkowe w przypadkach, gdy t
tIlO 
Jest szybsze ad 1l0/min; oddech szybszv ad 
30/min, cisnienie powyzej 200 mg. Hg. i b{alko- 
mocz 3 % 0 . W przyp. lzejszych stosuj
 leczel1ie 
nark.ot,y
ami . i upustem krwi, a przerywaj
 blo- 
ny, Je.sh w 
I:j,gu 4 dni nie ma poprawy lub wy- 
S
!?puJ:j, atakl drgawek. W czasie porodu kilka ata- 
kow upo.waznia do przebicia p
cherza. Przeciw- 

s
azamem do 
abiegu )est nieprawidlowe polo- 
zeme plodu. Zableg krYJe w sobie niebezpieczen- 
stwo zakazenia i obrazel1ia drog rodnych miek- 
kich podczas porodu. Na 179 chorych zmarlo '18 
. 9,
% co au
o: .tlomaczy stosowaniem zabiegu 
Jedyme . 
 b. cl
zklCh przypadkach. Opieraj:j,c sil; 
na. swoJeJ statystyce, choe jeszcze niezbyt obszer- 
neJ, autorzy nie w
tpiq, ze zabieg ten stanie sie 
najpO\,:azniejszym czynnikiem w poprawieniu ro
 
kowama dla rzucawki. 


giczny a mianowlcle zaburzenie nerwowe, troficz- 
ne. Nalezy rownoczesnie stwierdzie brak jakiego- 
kolwiek odczynu ze strony otaczaj
cej owrzodze- 
nie tkanki na drazniqcy wplyw wtornie zaka:iaj
- 
cych bakterii, 00 niew
tpliwie ma miejsce w jamie 
ustnej i nosowej. 
W trzecim przypadku utkanie drobnowidowe by- 
10 calkiem inne. Odczyn tkankowy i procesy 00- 
nowy byly wyraznie zaznaczone. Owrzodzenie wy- 
pelnialo si
 mlod:j, tkank q l:j,czn:j" bogat
 w naczy- 
nia, a jego brzegi wykazywaly odczyn zapalny. Po- 
mimo tych obiawow owrzodzenie nie goilo si
, lecz 
przeciwnie rozszerzalo. 
Trzy te przypadki owrzodzen jamy nosoweJ 1 
ustnej dotycz:j, zaburzen troficznych, nerwowych; 
dwa pierwsze 
 typem t. zw. "mal perforant". 
Jest to poprostu utrata cz
sci tkanki (przez jej 
strawienie lub hydroliz
) bez jakiegokolwiek od- 
czynu charakterystycznego dla tkanki zywej. Taki 
proces nazywa autor abiotroficznym. W trzecim 
przypadku owrzodzenie nie bylo abiotroficzne. 0- 
kolice owrzodzenia i sarno owrzodzcnie bylo calko- 
wicie pozbawione czucia, ktore jest koniecznym 
warunkiem prawidlowych procesow odzywczych. 
N alezy przypuscie, ze pomimo przeci
cia nerwu 
nie uszkodzono w calosci nerwow sympatycznych i 
to maze bylo iPrzyczyn:j" ze dno i brzegi owrzodze- 
nia nie utracily calkowicie swej zywotnosci, wyka- 
zywaly odczyn zapalny i sklonnosc do odnowy. 
Rozwazaj:j,c tak trudne i niewyjasnione zagad- 
nienie nerwow troficznych, autot przychodzi do 
przekonania, ze nie mozemy z calq pewnosci:j, roz- 
trzygn:j,e, czy istniejl} nerwy wyl:j,cznie troficzne 


i czy, jezeli takie istniej
, nalei:j, do ukladu sym- 
patycznego. 
Samo poj
cie "troficzny" jes
 nie dose scisle 0- 
kreslone i maze bye, ze nerwy troficzne w scislym 
znaczeniu tego slowa w ogole nie istniej
 a proce- 
sy odzywcze regulowane s
 przez uklad nerwowy 
posrednio za pomoc:j, pewllyeh lS'llbstancyj (hista- 
miny, adrenaliny, acetylcholiny i t. d.) lub nawet 
hormonow. 
Porownuj
c 2 opisane przypadki owrzodzen ty- 
pu "mal perforant" z trzecim, w ktorym owrzo- 
dzenie wyst:j,pilo po przeci
ciu nerwu, dochodzimy 
do przekonania, ze w wi
dzie rdzep.ia zachodz
 
skomplikowane zaburzenia w ukladzie nerwowym 
a moze i w innym (dokrewnym), a skutki rtych za- 
burzen nie mog:j, bye w kazdym razie porownywane 
z zaburzeniami troficznymi, wyst
puj:j,cymi po 
przeci
ciu nerwu. 


Przyczynek do acr()dermatitis pustulosa continua. 
(Commentaires suggeres par l'etude de cinq cas 
personnels d'acro - dermatite pustuleuse continue). 
Prof. J. P e y l' i. 
Annales de DeTmat et de Syphil. 1937' NT. 3. 
Przyczyn:j, pierws
 jest uraz. Schorzen;e zaczy- 
na si
 na odzielnych cz
sciach konczyn, polega na 
powstawaniu p
herzykow ropnych (nie krost). 
Paznokcie zawsze S:j, zmienione, wykazuj:j, zmiany 
zanikowe. Niekiedy towarzyszq tym zmianom za- 
burzenia troficzne skory i cz
sci gl
bszych. Scho- 
rzenie jest dlugotrwale, nie towarzysz:j, IIlU zabu- 
rzenia czucia ani zapalne zmiany drog chlonnych. 


Za U'odzinski. 


CHOROBY SK6RNE I WENERYCZNE. 


C H L (] RAKTIN 


BORUTA. PROSZEK: TABLETKI 


Owr
odzenia t
oficzne jamy ustnej i n()S()wej. 
(Ulceres trophlques de la bouche et des fosses 
nasales. et Ie probleme des nerfs trophiques). J. 
D a Tie r. 
Annales de De-nnut. et de Syphil. 1987, N7'. 2. 
Sp
strzeze
ie dotyczy 2 przypadk6w wiqdu 
rd
em
: w plerwszym u m
zczyzny 51 lat oprocz 
oblawow charakterystycznych dla wi:j,du stwier- 
dzono przewlekly niezyt krtani i owrzodzenie na 
g

biecie )
zyka. umiarowe, znajduj
ce si
 w po- 
bl
zu. komuszka, 
porczywe, utrzymuj:j,ce si
 kilka 
mleSl:j,CY. W d
'ug
m przypadku, rowniez u m
zczy- 
zn
 
43 l
t> Is!malo owrzodzenie przegrody nasa 
w .JeJ CZ
SCI sko
nej i chrz:j,stnej, ktore doprowa- 
dZllo d<;> powstama ll}cznosci pomi
dzy jamami no- 
sowyml. Trzecie 'spostrzezcnie nie dotyczy wi
du, 
lec
 przypadk
, w ktorym w 12 lat po prawostron- 
neJ neurotomll wykonancj poza zwojcm G a s- 
sera. w nast
pstw
e uzywanja protezy denty- 
styc
t;eJ wyh,:orzylo El
 owrzodzenie sluz6wki na 
przeJSClU pm:l1
.dz
 wyrostkiem zt;bodolowym pra- 
'':y
 a podmeblemem twardym. Oprocz OwrZOQze- 
n
a ls
maly rozlegle prawostronne zaburzenia czu- 
Cia, medo,,:lad i zaniki mi
sni twarzy. W obu przy- 
pad
ach WJl}du, owrzodzenia wytworzyly s:
 samo- 
Istm? a 
adanie tkanki wyci
tej z brzcgu owrzo- 
dzema me wykazalo zadnych zmian zapalnych w 
tkance, za.dnych z?1ian w ,uaczyniach, przeto po 

ykluczemu czynmka zakaznego i procesu zgorze- 
h
owego na skutek zmian naczyniowych i nekro- 
blOZY pozostal do przyj
cia jedyny czynnik etiolo- 


POLSKA CHLORAMINA ODKAzA, ODW ANIA, 
LECZY. NIETOKSYCZNA, NIEDRAzNI
CA TKA. 
NEK. DEZYNFEKCJA RAN, SK6RY, BLON sLUZO- 
WYCH, JAM CIALA, R
K, NARZ
DZI, BIELIZNY 


CHLORAKTINOW A PASTA 
do szybkiego gojenia ran, owrwdzen i ubytk6w 


CHLORAKTINOWE MYDLO 
do odkazania rqk i pola operacyjnego 


CHLORAKTINOWE: GAZA, WATA, INDYWIDUALNE OPATRUNKI 
zawsze jalowe i bakteriobojcze 


L. NASIEROWSKI 
Chern. Farm. Zakl. Przem. HandI., Warszawa 22, uI. Kaliska 9 



Nr.5 


Nr.5 


WIEDZA LEKARSKA 


165 


164 


WIEDZA LEKARSKA 


CHOROBY OCZU. 


And I' Y wyroznia kilka postaci: typow:j" po- 
ronn:j" ropiejqcl}, ze sklonnosci:j, do uogolnienia si
, 
rumieniowo - zluszczaj
cq, wypryskowat
. 
Jednq z przyczyn SIj, niew:}tpliwie drobnoustroje 
i to najcz
sciej prawdopodobnie gronkowiec zlo- 
cisty. Teoria uszkodzenia ukladu nerwowego jest 
rowniez prawdopodobna i Uumaczy przewleklosc 
schorzenia i powstawanie nawrotow. 
8postrzezenie aut ora dotyczy :i-ciu pl'z
Tpadkow, 
ktore autor okresla nazw:j, acrodermatitis phlycte- 
nulosa rcmittens. Co si
 tyczy wieku choroby, to 
schorzenie to wyst
puje w wieku pomi
dzy 34-tym 
a 58-mym rokiem zycia, najczt;sciej u robotnikow. 
Na drugim miejscu co do cz
stosci znajduj:j, si
 ko- 
biety zatrudnione praCq domowq. Schorzenie utrz
T- 
muje sit; miesiqce a nawet lata. Pocz
tek schorze- 
nia stanowi zawsze jakis uraz, czy to mechaniczny, 
czv to chemiczny, czy to zakazny lub rownoczesnie 
kilka z nich: np. skaleczenie z wtornym zakaze- 
niem ropnym, podraznienie 'skory substancjq che- 
micznq. itd. 
Po usuni
ciu czynnika szkodliwego, schorzenie 
iednak nadal utrzymuje sit;, towarzysz
 mu nie- 
kiedy duze bOle i wyrazna przeczulica skory, kto- 
re to obiawy mozna wytlumaczye jcdynie obecno- 
sci q wtornych zapalnych (mikrobowych) zmian 
nerwow (polyneuritis staphylogenes), za czym 
przemawia 5-te spostrzezenie autora. w ktorym z 
powodu skaleczenia szklem dloni nastqpilo uszko- 
dzcnie nerwu (n. radialis) z nastt;powemi zaburze- 
niami czucia i zanikiem czt;sci glt;bszych. 'Y kilka 
dni po zagojeniu siE:! skaleczenia, po kazdym myciu 
r
k wyst
powaly wybuchy pt;cherzykowatego za- 
palenia skory pal cow i dloni w obr
bie uszkodzone- 
go nerwu. 
Doswiadczenia, wykonanie na krolikach po- 
twierdzily slusznose poprzednich spostrzezeil. 
U' krolikow, u ktorych wywolywano uprzednio 
bakteryjl:c zapalenie nerwu, zm:any ropne w 
obrf?bie uszkodzoncgo nerwu byly dlugotrwalc, 
uporczywe i wykazywaly sklonnoile do nawro- 
tow. 


Lichen nitidus w polqczeniu z liszajem plaskim. 
(Lichen nitidus associe a du lichen plan et a de 
la lichenification vcrruqueuse). H. II a y n e s, 
F. H c I lie r. 
Annates de Vermat. et de Syphil. 1937, X,'. .'J. 
Schorzenie dosye rzadkie, co do ktorego istnie- 
jq. do dzisiaj zdania rozbiezne; jedna grupa auto- 
rowl op;erajqc si
 na budowie histologicznej scho- 
rzenia i na l:j,cznym wyst
powaniu z roznymi po- 
staciami gruzlicy uwaza je za odmiant; gruz1ic
' 
skory, inni, opieraj
c si
 na pewnym podobien- 
stwie morfologicznym i niekiedy wspolistnieniu 
liszaja czerwonego, uwaza to schorzenie za od- 
mian
 liszaja czerwonego. 
SP?.strzezenie dOtYCZ
T 54-1etniego m
zczyzny, 
u ktoregf' ad kilku miesi
cy utrzymywal
' sj
 
sw
z:j,ce wykwity na przedramionach, poslad- 
kach, goleniach, pr:j,ciu i na sluzowce policzkow. 
Zm.iany. 11
 sl1}zowce i prl}ciu byl
. t
"powymi wy- 
kWltaml hszaJa plaskiego, tak pod wzgl
dem kli- 
nicznym, jak i histologicznym. Na prawym przed- 
ran;:el!iu ! na goleni
ch wykwity przybraly po- 
stac hszaJa brodawkUJ:}cego. Na posladkach W\"- 
kwit
. byly w
Traznie przymieszkoow
'mi grudkan
i, 


w ujsciach mieszk6w tkwily czopy rogowe, tak. 
ze kliniczne zmiany odpowiadaly lichen spinulo- 
sus lub peripilaris. Utkanie histologiczne tych 
zmian bylo jeJ:t"1,,:;'-'-" 
-
(;":'j\:f
 
"


.' \'" 
.-:.- 


O 'C..; _ti{t: 
.'1. 
 


',. 


'; N ""-«; 
" '.. 
"
-. 


,''l\.' 
:L1.. 


AliI/ales d( Dennat. et de Syphil. 193" X/'. J. 
W ci
gu 1 % roku spostrzegano 320n przypad- 
kOw. ki
y obiawowej, a wsrod nich 30 przyp. (1 C {) 
rumlem poarsenobenzenowych, t. zw. du neuvie- 
\l'
e jour": M i.l i a n uwaza ten rodzaj rumie- 
m z:; oblaw. blOt
opizm\1, odrzuca inne przyczy- 
ny,. Jak anaf!laksJa, wplywy toksyczne, a przyj- 

u
e za przyczyn
. czynnik zakazny, obudzony 
meJa
{).. przez podame arsenobenzenu. W 
"niki spo- 
strzezen podanych przez autol""\" sa nieco od- 
mienne. . 
1) Osutka zjawiala si
 pOllli
dzy 9-tym a 
1?-tYIll dniem po wstrzyknit;ciu, najcz
sciej po 
plerwszym, w postaci podobnej do odrowej. 
2) W 88 c /, tych przypadkOw srodsk6rne odczy" 
ny z neoar
enobenzolem wypadly dodatnio, od- 
czyny naskorkowe, wszystkie byly ujemne. 
3) Odczyny srodskorne maj:j, male znaczenie w 
rokowaniu, dotyczqcem dalszej tolerancji na neo- 
arsenobenzo1. 
4) Czas wyl
gania i ostry poczqtek upodabnia 
to powiklanie do chorob
' posurowiczej. 
5) Z 27-miu przypadkow, 13 znosilo calkiem 
dobrze dalsze leczenie aorsenobenzenowe, w 10-c:u 
zanotowano przejsciowq nietoleranck, w 4-ech 
prawie calkowit:j, nietolerancjt;, utrzymuj
c
 si
 
w ci
gu miesit;cy. 


PREP ARA T I{RAJOWY 
RoW NAFTOWYCH 


::o;6L AMONOW A W
GLOWODO- 


DZIALA PRZECIWZAP AL
IE, KERA TOPLASTYCZNIE, 
SCI
GA.J

CO. UslVIIERZA B6L I sWI
D 


PRZENIKA WGL
B PRZEZ SKoR
 I BLONY sLUZOWE 


PRZEWYzSZA SKrTECZNOs('l
 WSZELIUE PRZETWORY 
ICHTIOLOWE 


POSTACIE: NAPHTAMON SPISSUM, SICCUM IN TABULET- 
TIS, OVULA, BACILLA FElVIIN. & MASCUL. 


CHEM. FARM. ZAKL. PUZEl\1. HANDL. L. NASIEROWSI\.I 
W ARSZA W A 22, KALISKA 9 


;- :::
:c'
:J

'l
:i

t
Sli

i;JJJi
A
[

' Q

;.,- .-. 



 .: 

.
 : . ". 
 

-

 !..
.

 


..- 
...- :. 
..;-' 
 



.... 


166 


,"" 1 E D Z ALE K A R S K A 


Nr. I> 


. W 
raey swej przestrzegajfl, zasady stosowania 
JaknaJprostszych metod badania i leczenia. Za- 
I!a;da, I?owyzsza winna bye ze specjalnq pieczolo- 
W1tosel
 stosowana odnosnie do dzieci zachodzi 
tu 
owlem kor;iecznose unikania r
ocz
ow i spa- 

obow l
cz
ma zbyt energicznych, zwykle :ill' 
przez dzleci znoszonych, ezasami powoduj
eyeh 
fatalne nastl;pstwa. 

zebieg ja.glicy: u dzieci ponizej 10 lat naogol 
Jest dobrotliwy I rzadko powoduje powiklania 1'0. 
gowkowe w postaci luszczki (pannus) lub znie- 
ksztalcenia powiek. 
Wspomniane powiklania w Polsce wynosZ:j, oko- 
10 2% ogolnej ilosci dzieci jagliczych. 
yv .porownaniu .z doroslymi, przebieg jaglicy u 
dZlecl odznacza Sl
 wsz
dzie i we wszelkich wa- 


ach prze
iegiem bardziej powolnym. Znaczna 
Ilo

 sp?st.rzezen .wskazuje na zmniejszon
 odpor- 
nose dZlecl I?:Z
IW zaka
eniu, jak rownie:i wi
k- 
s
:j, odpornosc lch orgamzmu na rozwoj cierpie- 
nla. .. 


R0'Yllie:i u dzi
i spotyka si
 jaglic
 ukryt
, 
bezoblawow:j" stwierdzon
 dopiero w czasie ba- 
dania okulistycznego. 
8
 
o prawdopo?obnie te same wlasciwosci wie- 
ku 
1
CI

e;g? ,ktore tlumaczl} latwiejsz:j, regresj
 
?brazen Jaghczych i bardziej cz
sty powrot ad 
mtegrum. 
Powyz
ze wskazuje na koniecznosc stosowania 

 lec
enlU ja
licy. dzieci
cej metod i r
koczynow 
JaknaJbar?ZI
J . deb
tnych i stosowanych z wi
k- 
sz:j, ostroznoscl
, mz u osobnikow doroslych. 
Jednq z najcz
stszych postaci klinicznych jagli- 
cy, 
pot¥kanych u dzieci ponizej 10 lat jest jagli- 
ca ,z
ar:n
sta (Tn
,choma granulosum). w szczegol- 
1l0
CI 
eJ postaci poczqtkowe, kiedy schorzenie 
zaJmUJe z
ledwie cz
c spojowki, twor
-c zajagli- 
ezone ognIsko. 
eje sklonnose do zbyt wczesnego wkraczania 
(Jperacyjnego w przypadkach mastoiditis, a inni 
autorowie (L e m a i t l' e, 8 i e b e n man n) 
twierdz:j, ze 14 do % przypadkow tych jest nie- 
potrzebnie operowana. :laden z podawanych obi a- 
wow _ jak obfity wyciek, jego trwanie ponad 
miesi
c, jego nawrot po okresie ustqpienia, bole 
i bezsennose, opadni
cie tylno - gornej sciany 
przewodu _ nie upowaznia do zabieg u , a nawet 
kilka z nich razem nie wystarczaj
. Wskazanie to 
mozna oprzee jedynie na caloksztalcie objawo w . 
8zczegolnie szybko zapada decyzja operacy}na u 
kierownikow oddzialow szpitalnych, poddaJ:j,cych 
si
 latwo pokusie wygodnych warunkow. Zdaniem 
autora szereg przypadkow pozornie dojrzalych do 
operacji daje si
 wyleczye takimi srodkami jak 
kataplazmy, wielokrotn:j, paracentez:j, w tylnej 
cz...sci blony bl;benkowej, szczepionki przeciw- 
gronkowco we stosowane w duzych ilosciach. Lecz 


uwagi te wedle nowszych spostrzezen autora, po- 
budzonych relacjami dra A r iff e f a, doty- 
cz:j, rownie:i zapalenia wyrostka z chelbocz:j,cym 
ropniem pozausznym (mastoidite exteriorisee). 
Art f f e f na Zjezdzie mi
dzybalkaftskim w 1'0- 
ku 1931 podal przypadki takie leczone i wyleczo- 
ne przy pomocy masazu wyrostka. Dwa z nich 
autor przytacza in extenso. Przy tych rnasazach 
ropa wyplywa wrzekomo z jamy ropnej przez 
jam
 sutkow:j, (antrum) i przebicie Many b
ben- 
kowej do przewodu zewn
trznego. Po kilkudnio- 
wych masazach pacjent powraca do zdrowia. 
Przypadki A l' iff e f a dotycz:j,: 1) 33 let- 
niego m
zczyzny i 2) 40-1etniej kobiety. (Obraz
" 
opisane przypominajq cokolwiek obrazy ropni 
retroaurikularnych przy zapaleniu ucha zewn
trz- 
nego Ref.). Autor przytl!,cza rownie:i dwa wlasne 
przypadki dotyczqce 1) oseska i 2) 3-1etniego 
dziecka, w ktorym podobn:j, metod:j, uzyskal w
'- 
leczenie. 


Zapalenie septyczne zakrzepowe zatoki jamistej, 
wyleczone wstrzykiwaniem rivanolu do t
tnicy 
8zyjnej. (La thrombophlebite septique du sinus 
eaverneux g-uerie par des injection,., dll rivanol 
dans l'artere carotid
). Fr. Lea 1. 


J. w. 
Zakrzep zatoki jamistej moze bye wywolan
' 
1) bezposrednio (np. wbicie drzazgi do zatoki w 


In Sllbstantia 


drazetki 


bacilla {arnin. 


bacilla rnase. 


ovula 


NAPHTARGOL 
NAPHTARGOL 
NAPHTARGOL 
NAPHTARGOL 
NAPHT ARGOL 


30,6% SREBRA, ZWI
ZANEGO Z W
GLOWODORAMI NAFTOWYMI. 
CALKOWICIE I\.RAJOWY LEI\. SREBUOWY, L
CZY W SOBlE WSZYSTIUE 
ZALETY AZOTANU I BIALKOWYCH ZWI
ZK6W SREBRA. 
WYSOKIE MIANO BAKTERIOB6JCZE. LATWOsc PRZENIKANIA WGL
B 
lKANEK. BRAK DZIALANIA UBOCZNEGO. 
ZASTOSOW ANIE W UROLOGII, WENEROLOGII, GINEKOLOGII, OKULISTYCE 
I MEDYCYNIE WEWN
TRZNEJ. 
CHEM. FARM. ZAKL. PRZEM. HANDL. L. N A S I E ROW SKI, 
W ARSZA W A KALISKA 9. 



Xl'. ;) 


WIEDZA LEKARSKA 


168 


prz\'padku Fer n and 0 a), per continuitatem: 
za posrednictwem zyl ll}czonych ognisko s
siadu- 
jl}ce z zatok
 lub B) na drodze przerzutowej np. 
w pologu (przypadek K l' e u t z a), Cz
stymi 
zrodlami klinicznymi S:}: czyraki wargi, nosa, po- 
Jiczka, powiklania zl;bodolowe ropne po wyj
ciu 
z
ba, zapaJenie gardla (angina) Jub migdalkow, 
zatok nosa, rany twarzy, wreszcie zapalenie rop- 
ne ucha srodkowego i j