/Prasa Lekarska 1935 R4 nr 1.djvu
..
III
> a..
u ta <{
:>
Q. O' -ł
Ó Z_
Z
U:c
o .Ir)
wc.
V> NM
N2 o:: w MN
O
w ,
... , o
....... 0
d
.c([ l- W' w -...I
- o
ci.
u
la cc V> "g >- A
-o a::: ..:
c.:
z
-o
. <{ g' o O
«
«
N'
-
w...." c:
No .... O
-łJ1 O
U:;: Ir) :o o \
-C
N,!! GJ Q) M c.
'
lI)
E o- O'" O M
>- N '?
N
0- L 'Z V) M
...I -C I- ... "-
W U O .
U N
CO
O U Z
CI >-
Q)
,l- I-
u li)
>- <{
c: O
m Q) >-
N
U
e
... Z
L-
m O
- -,t.t
e f
'-
i
l- -C
Q) ; -l
I'l .
.
o:: ('ol ',',
C. M -97-1
'
'
:r'
".
'
:..
L ,
Z
gil CI) '
:I «
z
.2 II Ul .
:\ w
Col CI) cc
Ell I:: co W'
... CI) >-' '0 N
Ul
N
C ... Z a::: w
N o,
II '- O
CI)
C) J: n.
Z
>- Z UN
a:::<{
C)
.,'
.. .
;
WJ<
<{
V>
...
W
3
- "
'
Li
""
',,,,,,
f,
L-
'\
'. "::
'
" >'
\
" ,.
.:
{
.,'
I
,
,
'1 i:/
l/'
<:
'
>'
..
". ,.,'
.
UM.,
ZLIV/IA
,..,
..
, -:::::.. . t . ',' ( ' .",....,..-<"
"
,
.,
"
\. "
,
'\.
," "'",
P"....... 9
.,
,,,,,.."" """"
,..-....
.''''
,'" " ,,
. '''
'
'''
\
)
..J .. "
.', '\
.:
.
.... 'v
...' ..... """ ",
"""... ')"'"
::
"
:::
':'.
".,:
. .'.." ,:.,/
"'
"" "'.. "",... .,-"
\
i!ll""
. ..' :.
:.
1$$IIiito.
'
"'
,'," ".... ...,.""
,,,'\,
.--
---
(j "'"
-.
,,,,:. "I..,,
,'
x.">
_......;:. '
\
,., ,'\
:
.. ..
tp'::
","to.
: . .. . :
.:. ..:'
.
\
"
,
.
.'" '" &- .
::,
'1 -.,_, ..'
*",,"'..
. ""...
" ':\
.
.. "
' ":- '
'. ',
""'.....,.,.".;;:
,,
-..
;,
':t'.,' ,,':' .. "
I
I
t
BE
,\
HLOROWCOWA.A WV::,IT \I
:.
tto ' . A 1 '\ L "", IE .".' ,,", '..'" " CZ :,." A
S "\'1 ',-,' ,.i"".. " .. ,'h .
\ '
,il1 ill '\' ''Y'' ,J1f. ""'" '::." .. \.
WIKAZANA w C IERBIENIACH 1ERCA,WACZVNi HEREK.w ZABURZENIAC"
PRlE
IAHY MATERjI,wCt10ROBACH lK6RY.wGRUZUCVi PADACZCE
.7.Z
.
'>t I;&
JX/
....
f; , /
_
, , \
S!.
!'it
'I'"..Jl
.I:.--?\'"
-'
;
,
'b{
£
)
'i
"''''''''''\''' ,1i\"..n<"/
'-"
"
/>1.f.,.'>'.J. ""1 ..1'"/I''I''''!.:''
'''
'''''''
t
«
;
",/
2
!
J
»<'" _
Z}7
Yi
£
)
)
'
"'I,(J...\I',,\"..,....-' -!.
"i\!.
'>I';':.!, t!/,..!.!
":,,,,
/>'
t;
;l;
$
t
2tj&
£
$.
%i
R1:
1:'
l:"
)
I'
"
'i
J:;-
\i';'i !I..,I';i '1..\7;,\ 'I.. -;:..
..\7;'\ '1":,;-
't
;
?
l:'6
>'
\'i
:?{.'
.
AY
fl;q/I
?m
t
;
%
t
SfJ".
't(
{
"
,J;\"
IV/
"",'''I.'
9i
!
5.'>/
;kJ
:Q
,7;\
St
'1-i
/
1>
,J;\"
)
,.......\..
)
,....-.'>'
1>"
\7)\"
"k
"':'-!
(
!,v
.:il.i
,,/,1,
1
,.......\...
"A
Vi';'
'n' "",\'1.' oV'\Y ..
"..!..
V,...,r.' "
"'''I>''''''I.\!I'''I.\'''/h
''/
'r;' ,,
'''''''/
' ..
"'
/I"':' "/,"I'''',''''vr'
.t
, ""t(I"
'\
\
?I
'::1::\
i'i{:-
l..vf"ft,.\';)i\
i(--
1..
""i'::;-(;}-)
""),","5-t
\\
i'i!:-
1.v
\
}/{--t1..\;::\\
}-i
\..)
)f=:::I\
}i
V::'(...
*
l
ro
(J
{,J
,7;\
,7A
(J
V'l\"i
"U
rr
;
""
"
;;'!;'fj\!
\7l\Y
(J
Vl\!i
J
..?ij/
J
"j
iSa.:
, ,.o::'-';:::I'
'i::\,\,}i::,,\,}/
"jj
'.
y
>.
)
'i\J1
7.J"S.
..'fI<'/
St(£
£
1)-5
t>-5
£
:?i(£
$i(£
"jj"(/
"f-i(/
,7;i. '1'::,7;,\ 'I"':."f-i
/
'f/
/
"f-i(J.. -::;
/
s.'
;
1:'
s.
\r
K1
)>.
1:
,
i;,X'i..,7;,\ 'I.. "i
I
;:..X'i..o;t!,
\7;'\ 'I.. 'fJ("J
1V.f".t...
-!. "'\\
"
'
"""/I !!I'
'>"
:!I !!'l' >.
"l I.'
'
).t.i
$tXf,
'i
t;
2;tr-.
)
?f
1
....J....
..'itl,... ,7"Y,J"
!!
I':,(I'
'
7
(i
\
'r?
PHYTINA
"Cib
II
a
pot
znie pobudza przemian
materji
wzmaga apetytj
pot
guje sity duchowe i fizyczne
przyczynia si
do rozwoju i wzrostu
pobudza u os6b ostabionych i wycienczo-
nych nabieranie na wadze
,-",w_--=--!zapobieg a i przyczynowo leczy krzywic
.
Kapsutki,
krople.
P A B J A N I C K I E 110 W A
R Z Y S TWO A K C Y J N E
P J R
Zl E M Y S t U
C. HEM
I C Z N EGO
':'r.,sa lekarsk,
Redaktor Naczelny: Doc. dr. med. JAK6B W
GIERKO.
STYCZEN 1935 r.
Nr. 1 (32)
Rok IV.
Cp.na pl'enumel'aty:
Cena prenumeraty "Prasy Lekarskiej" I
cznie z "Monografjami Lekar-
skiemi" (12 zeszyt6w rocznie) wynosi: rocznie - zl. lS, p6lrocznie
zl. 9, kwarlalnie - zl. 4.50, miesi
cznie - d. 1.56.
"Prasa Lekarska" oraz "Monografje Lekarskie dla lekarzy-
praktyk6w", ukazujlJ si
pierwszego dnia kazdego miesil!ca.
aD REDAKCJl.
Do numeru lutowego "Prasy Lekarskiej" zostanie dol
czony p 0-
t r 6 j n y 7JeSzyt "Monografij Lekarskich dla lekarzy - praktyk6w", na-
tomiast do numeru biezl!cego nil' doll!czamy zadnego ze!lzytu.
Spis rzeczy.
CHaRaBY WEWN
TRZNE Str. 4 - 18.
Leczenie hipercholesterynemji. - a wp!ywie nikotyny na chorob
wrzodow
. - Leczenie choroby wrzodowej zol
dka i dwunastnicy przy
pomocy nowego preparatu histydynowego. - a rozpoznawaniu kamicy
trzustkowej. - a zatruciach pochodnemi kwasu barbiturowego. -
Wstrzykiwanie podsk6rne tlenu przy krwiopluciach gruzliczych. - a sto-
sowaniu jodu w chorobie Basedowa. - Napadowa, konstytucjona1na hi-
poglikemja. - 10 lat 1eczenia milkiem wiosennym (adonis vernalis). -
o leczeniu naparstnic
i cukrem gronowym. - a zapobieganiu pojawie-
nia si
zawalu sierdzia. - Przyczynek do leczenia cz
stoskurczu napado-
wego (tachycardia paroxysmalis). - Nowa metoda leczenia mocznicy. -
Dietetyka przewleklego niezytu zol
dka. - Pos
powanie przy wczesnych
naciekach gruzliczych. - a leczeniu pogrypowych niezyt6w oskrzl'li i
zapalen pluc przy pomocy wapnia. - Przelomy naczyniowe, ich vrzy-
czyny i obraz kliniczny. - a leczeniu ropnia pluc. - Rosliny lecznicze w
leczeniu chor6b przewodu pokannowego. - Doswiadczenia w If)czeniu
krztusca na wsi przez wstrzykiwania krwi wlasnej. - adtrutka przeciw-
ko ostremu otruciu
cia. - Leczenie wypoczynkiem w 16zku dlawicy
piersiowej (wysilkowej). - Dosv,.iadczenia kliniczne leczenia przy po-
mocy fal kr6tkich. - Doswiadczenia ze srodkiem przeciwskurczowym
"papavydrin", stosowanym dozylnie. - Leczenie strofantynowe dlawicy
piersiowej. - Leczenie ostrych zakazen jamy ustnej i gardlowej przy
pomocy kwasu sulfosalicylowego i heksalu. - Kojenie Mlu zapomocli
czopk6w z cibalginlJ.
1/1935
PRASA LEKARSKA
3
PEDJA TRJA Str. 19 - 22.
Dieta ketogenna w pedjatrji. - Klinika i patogeneza anginy
w
zesnej w odrze. - Gorq,czka pokarmowa. - Wymioty okresowe w
WIeku dzieci
cym. - Patogeneza i terapja toksykozy u niemowll!t. _
O. stosowaniu surowicy ozdrowienc6w w zapaleniu rog6w przednich rdze-
ma (poliomyelitis anterior acuta. - Rozpoznanie j leczenie ostrego za-
palenia rog6w przednich rdzenia w okresie przedporazennym. - Lecze-
nie srebrem drogl! dol
dzwiowq, pl
sawicy.
.cHIRURGJA. ORTOPEDJA. UROLOGJA Str. 23 - 25.
Choroby chirurgiczne sledziony. - Zestawienie rodzaj6w znieczu-
lneia i srodk6w znieezulaj
cych.
POLOzNICTWO. GlNEKOLOGJA Str. 26 - 28.
Wyniki lee zenia biolaktynl! zapalenia poehwy u ci
zarnych. _
Dzialanie hormoll6w przedniego plata przysadki na nieczynne jajniki
kobiece. - Ro1a cialka Z61tego w przemianie materji. - Zmiana w gru-
czolach 0 wewIl
trznem wydzielaniu po usuni
ciu przysadki m6zgowej
drog
operacji (u szczur6w).
DERMATOLOGJA. WENEROLOGJA Str. 28 - 30.
Leczenie swil!du sromu wstrzykiwaniami alkoholu. - Leezenie na-
czyniak6w sk6rnych (angioma cutis). - Ochronne dzialanie masci. _
Dziatanie pudru na sk6r
. - Leezenie swi
du sk6ry peptonem (pruritus
idiopathicus). - Spos6b tatwiejszego ujawniania kr
tk6w bladych.
Pr6by laboratoryjne w go latens i ich komplikacjach.
LARYNGOLOGJA. RYNOLOGJA. OTJATRJA Str. 31 - 34.
Przyczynek do badan nad nowotworami ukladu siateczkowego mi-
gdalka (reticuloma). - Szumy w uszach i ich leczenie. - Dwa przypad-
:ki znieksztalcenia nosa, wyle-
zonego zabiegami chirurgicznemi. - Wy-
niki badania narz
du sluchu u os6b pracujl!cych przy maszynach staty-
stycznych Powersa.. - Wartosc lecznicza diatermji w oto-Iaryngologji.
OKULISTYKA Str. 34 - 37.
Wlyw t
cz6wki i ruch6w zrenicy na powstawanie jaskry. _
o uspieniu dozylnem zapomoc
evipanu sodowego w operacjach ocznych.
- Flora bakteryjna zapalen spoj6wkowych i normalnej spoj6wki. _
W sprawie diagnostyki tuberkulinowej w gruzlicy oka. - Oblak gruczo-
lu lzowego a ura.z. - Badania nad polem widzenia u zezuj1j.cych. - Wy-
si
kowe zapalenie siatk6wki na tIe nadcisnienia. - Pooperacyjne, czy
samoistne odwarstwienie naczyni6wki. Mozliwosc mylnego rozpoznania
mi
saka. - 0 dzialaniu voganu, preparatu zawieraj
cego witamin
A,
w przypadku keratomalacji.
NEUROLOGJA, PSYCHJATRJA Str. 37 - 39.
Przypadek poronnej postaci wscieklizny, przebiegaj1j.cej jako po-
razenie Landryego. - Przyczynek do leczenia myasthenji przy pomocy
veratryny sposobem Forstera. - Przyczynek do leczenia migreny cibal-
gin
w postaci wstrzykiwan dozylnych.
COLLOQIUM MEDICUM
LIST DO REDAKCJI.
NOWE KSI4.zKI.
KRONIKA.
Str. 39 - 73.
Str. 74.
Str. 74 - 77.
Str. 78.
2f
2
1I
J
.Jtft
\c.
r
,." '. '!
11
. '"
- S '""'
"",;"
'<',::{tSf'. ..
Vo'- , ".
,,"'..;
. . .
.. ... '
1 "" . . "1"...
i. ",. I" . ... ''', . . . ...,.
- "
' " I.. ! .,'...
'" .," _
-:=:. . ., - ..
1\ /I . ....;fo. 'I.' .!... ,- > "t'!'!1 "iI. ...
-:: ,"', '..1..... ,., tM' .,' _ ,."..." __ .
./
PRASA LEKARSKA
Wal'szawa, dn. 1 stycznia 1935 1'.
DZIAt STRESZCZEN.
REFERENCI POSZCZEG6LNYCR DZIAL6W:
Dr. med. i fil. Adrjan Demianowski, doc. Uniw. Jana Kaz. (NEUROLOGJA
I PSYCHJA TRJA) - dr. med. Juljan Kochanowski, St. Asyst. KI. Chor.
Dziec. Uniw. Jana Kaz. (PEDJATRJA) - dr. med. Jan Malecki, St. Asyst.
KI. Chor. Uszu, Nosa i Gardla Uniw. Pozn. (LARYNGOLOGJA, RYNO-
LOGJA, OTJATRJA) - dr. med. Edmund Mystkowski, Asyst. Zakl. Ch.
Fizjol. Uniw. War. (CHOROBY WEWN
TRZNE)-dr. med. Jak6b Neuman,
St. Asyst. KI. Chor. Oczn. Uniw. Warsz. (OKULISTYKA) - dr. med.
Mieczyslaw Obtulowicz, St. Asyst. KI. Chor. Sk6rn. i Wener. Uniw. Jagiel.
(DERMATOLOGJA i WENEROLOGJA)-dr. med. Bronislaw St
powski,
St. Asyst. KI. Polozn. i Chor6b Kob. Uniw. Jagiel. (POLOzNICTWO,
GINEKOLOGJA) - dr. med. Stanislaw Winter, St. Asyst. i Kier. oddz.
rentg. KI. Chir. Uniw. Pozn. (CHIRURGJA, ORTOPEDJA, UROLOGJA),
Choroby wewn
trzne.
LECZENIE HIPERCHOLESTERYNEMJI.
Choroby, w kt6rych stwierdzamy zaburzenia w gospodarce choleste-"
rolowej, mozna podzielie na dwie grupy. W przypadkach grupy pierwszej
zaburzenia te objawiaj
si
powstawaniem w ustroju mniej lub wi
cej
licznych ognisk cholesterolu, poziom zas jego w surowicy krwi jest w za-
leznosci od przypadku prawidlowy lub zwi
kszony. Do grupy drugiej na-
lez
te choroby, w kt6rych hipercholesterynemja jest jedynym objawem
zaburzen w gospodarce cholesterolowej.
Grupa pierwsza obejmuje nast
puj
ce choroby: kamic
Z6lciow
,
nerczyc
lipoidow
, zapalenia staw6w, chorob
Schuller - Christiana, t. zw.
obw6dk
starcz
(gerontoxon) oraz k
pki z6lte (x.antoma, xanthelasma);
sposr6d chor6b grupy drugiej wymienie nalezy ci
zk
cukrzyc
, przewlekle
zapalenia nerek, obrz
k sluzakowaty i niekt6re z6ltaczki.
Leczenie hipercholesterynemji polega wig A z era d aiD e p a-
r i s'a przedewszystkiem na ulozeniu odpowiedniej diety. Nalezy ograni-
czye Hose spozywanych tluszcz6w jadalnych i wykreslie z jadlospisu cho-
rych m6zdzek, nerki, w
trob
i Z6ltka jaj. Maslo swieze dozwolone jest
w niewielkich tylko Hosciach, mleko winno bye pozbawione smietanki
(mleko zbierane). Z pokarm6w plynnych wyl
cza si
kakao i likiery; cze-
kolada jest niewskazana. Zaleca si
natomiast pokarmy, obfituj
ce w w
-
glowodany. Leczenie dietetyczne nalezy uzupelnie podawaniem srodk6w
z6lciop
dnych jak siarczan sodu i magnezu, wyci
gi z boldo, wody mine-
ralne (Vichy, Chatel-Guyon "Brides" i t. p.).
Dobrze wplywa insulina, wstrzykiwana w Hosci 15 - 20 jednostek
dziennie wedlug zwyklych prawidel; leczenie insulin
trwa okolo 15 dni
i moze bye ponowione po przerwie. Tyroksyn
stosuje si
r6wniez w tych
stanach w postaci wstrzykiwan podsk6rnych (0,001 - 0,002 pro die) w ci
-
gu 8 -:- 15 dni. Leczenie insulin
wskazane jest u os6b szczuplych i zle
odzywianych, tyroksyna zaS nadaje si
do stosowania u chorych t
gich.
1/1935
PRASA LEKARSKA
5
Po takiem leczeniu spostrzegano zwykle znaczne obnizenie si
po-
ziomu cholesterolu w surowicy. (Monde Med. Nr. 848/34 r.).
E. Mystkowski.
o WPYWIE NIKOTYNY NA CHOROBIj: WRZODOW 4.
W czasach powojennych wzmoglo si
ogromnie rozpowszechnienie
choroby wrzodowej, przyczem dalo si
spostrzec zjawisko cz
stszego, niz
dawniej, zapadania m
zczyzn.
Wedlug pruskich statystyk chorowalo w latach 1877 - 1886 76-ciu
m
zczyzn na 100 kobiet. Stosunek ten z niewielkiemi wahaniami utrzymy-
wal si
do konca wojny swiatowej, poczem ilose chorych mr:zczyzn zacz
-
la wzrastac gwaltownie i w chwili obecnej dochodzi do 273 na 100 cho-
rych kobiet.
R. Ban del wskazuje na jednoczesny wzrost spozycia tytoniu
w Prusach (w roku 1906 roczne spozycie 100 p.apieros6w na jednego oby-
watela, w roku 1930 - 493) i dochodzi do wniosku, ze nalogowe pa1enie,
zwlaszcza papieros6w, odgrywa wybitn
rol
w etjologji choroby wrzodo-
wej. (Muench. med. Woch. Nr. 33/1934).
E. Mystkowski.
LECZENIE CHOROBY WRZODOWEJ zOL4DKA I DWUNASTNICY
PRZY POMOCY NOWEGO PREPARATU HISTYDYNOWEGO.
Pr6by leczenia choroby wrzodowej przy pomocy histydyny oparte
s
na doswiadczeniach autor6w strasburskich, Weissa i Arona. Wywoly-
wali oni u ps6w owrzodzenia w jelicie kr
tem (ileum) przez zalozenie
przetoki mir:dzy dwunastnic
a ileum. Owrzodzenia te zazwyczaj dopro-
wadzaly do smierci zwierz
cia; jesli natomiast wstrzykiwano psom histy-
dynr: i tryptofan, nast
powalo cofanie sir: niedokrwistoSci i wyniszczenia,
zwierzr:ta pozostawaly przy zyciu.
L. Bog end 0 r fer zastosowal u 30-tu chorych, u kt6rych rozpo-
znano chorobr: wrzodow
zol
dka lub dwunastnicy, preparat firmy Hoff-
mann-Laroche pod nazw
"Larostidin"; preparat ten zawiera w 1 cm s
0.04 g. jednochlorku histydyny. Chorzy otrzymywali codziennie wstrzyki-
wania domir:sniowe 5 cm 3 Larostidinu, przyczem nie podawano im zad-
nych innych lek6w; [eczenie to nie powodowalo zadnych objaw6w ubocz-
mych.
Wyniki byly naog61 dobre. Uporczywe dot
d b6le ustr:powaly
w kr6tkim czasie, chorzy nieraz juz po 10 dniach wracali na zwykl
die-
t
, szpital zas opuszczali najcz
sciej juz po 3 tygodniach. Czas trwania
choroby byl wybitnie skr6cony.
Mechanizm dzialania Larostidinu w przypadkach choroby wrzodo-
wej nie jest jeszcze wyjasniony. Weiss i Aron uwazaj
, ze histydyna jest
budulcem, z kt6rego regeneruje uszkodzona blona sluzowa. W kazdym ra-
zie nie mozna tlumaczyc uzyskanych dobrych wynik6w leczniczych nieswo-
istem, bodzcowem dzialaniem histydyny. (Muenchn. med. Woch., Nr.
33/1934) .
E. Mystkowski.
o ROZPOZNA W ANIU KAMICY TRZUSTKOWEJ.
Rozpoznanie kamicy trzustkowej jest bardzo trudne ze wzg1r:du na
ukryty przebieg tej choroby, zmiennosc objaw6w klinicznych i zupelny
prawie brak cech charakterystycznych. Dawniej wlasciwe rozpoznawanie
osi
gano wyl
cznie prawie na sekcji, pomin
wszy nieliczne przypadki,
w kt6rych znajdywano kamienie w kale. Wbrew dotychczasowym pogl
-
dom kamica trzustkowa nie jest chorob
rzadk
. Guttman np. rozpoznal
j
przy pomocy badania radjologicznego 5 razy w ci
gu jednego tylko ro-
',"
-'i
jo
'_..,'" ,» "",,' . """'.,,"'"' ."
boL
?:' ',\./1 .
t.
,.'} II ..:il ' :;..';: .
. I' . !P _ l. . J.I
. m .
":
g . )C_:. . ::i 'g . e ... o. . ..
.. -.
..., '. "" ,J. .",...d,'" .,.... _
6
PRASA LEKARSKA
1/193&
ku. Kamica trzustkowa moze bye chorob
samoistn
, a nieraz nie wywo-
hIje nawet zaburzen ze strony samej trzustki. CZ
sto jednak powstaje ona
na tle innych chor6b, jak naprzyklad pancreatitis. Nie wyl
czone jest tez,
ze pancreatitis powstaje na tIe kamicy.
Najwazniejszym objawem klinicznym s
bOle stale i napadowe,
bardzo zmienne co do charakteru i nat
zenia. Najcz
sciej umiejscowiaj!)
si
one w nadbrzuszu po stronie lewej lub pod lewym lukiem zebrowym
i promieniuj
do klatki piersiowej, zwykle pod lopatk
lew
i b6lom to-
warzysz
wymioty pokarmami lub z6Ici
. Pr6cz tego typowego umiejsco-
wienia spotyka si
tez obj.awy niecharakterystyczne. W przypadkach
tych b6le usadowiaj
si
pod prawym lukiem zebrowym i promieniuj
do
lopatki prawej, co nasuwa mylne przypuszczenie kamicy Z6lciowej. Pro-
mieniuj
b6le do spojenia lonowego oraz okolicy l
dzwiowej, nasladuj
c
w ten spos6b obraz kliniczny kamicy nerkowej. B6le nietypowo umiejsco-
wione i zwi
zane z przyjmowaniem pokarm6w narzucaj
zn6w mylne roz-
poznanie choroby wrzodowej zol
dka lub dwunastnicy. Nieraz ulatwiaj
rozpoznanie charakterystyczne punkty b6lowe, jak punkt Desjardin'a lub
zona Chauffard'a i Rivet'a. R. Cad e i A. Cad e opisuj
punkt b6lowy
w k
cie zebrowo-l
dzwiowym lewym.
W pewnych przypadkach stwierdza si
obecnosc guza trzustki. Z61-
taczka pojawia si
dose rzadko, cz
sto natomiast pojawiaj
si
zaburze-
nia trawienia w postaci niezyt6w jelit, nieraz widzi si
stolce tluszczowe.
Pospolitym objawem jest cukromocz, przy braku jednoczesnej hiperglike-
mji. Stan og6lny chorego przedstawia obraz daleko posuni
tego wyni-
szczenia. Niejasny obraz kliniczny u1ega dalszemu zaciemnieniu przez po-
wiklania (marskose trzustki, cukrzyca, przetoki trzustkowo-zol
dkowe,
ropnie trzustki i t. p.). Rzadszem powikl.aniem jest zapalenie otrzewny.
Nieraz wi
c w przypadkach kamicy trzustkowej rozpoznaje si
mylnie choroby przewodu pokarmowego, nerek, w
troby, raka trzustki
i t. p. Nieocenione uslugi moze oddae w tych przypadkach rentgenologj.a.
Badanie radjologiczne trzustki nalezy zawsze poprzedzac dokladnem zba-
daniem przewodu pok.armowego. Badanie trzustki nastr
cza jednak nieraz
duze trudnosci ze wzgl
du na jej ruchomosc oddechow
lub udzielone t
t-
nienie aorty brzusznej. Zdj
c nalezy dokonywac blyskawicznie, chory wi-
nien wstrzymac oddech. (Le journ. de med. de Lyon, Nr. 351/1934).
E. Mystkowski.
o ZATRUCIACH POCHODNEMI KWASU BARBITUROWEGO.
Leczenie zatruc pochodnemi weronalu Tr,zpocz
c nalezy od usuni
-
cia zazytej trucizny przez wywolanie wymiot6w (wstrzykni
cie podsk6rne
1 % apomorfiny, lub podanie ipecacuanhy). Nast
pnie przemywa si
zol
-
dek silnie rozcienczonym roztworem nadmanganianu potasu, poczem chory
zazywa duze ilosci wodnego roztworu w
gla leczniczego. W przypadkach
ci
zszych stosuje si
krwioupust (500 do 600 cm 3 ) i wprowadza si
pod-
sk6rnie, lub doodbytniczo roztw6r cukru gronowego.
Po tych wst
pnych zabiegach umieszeza si
ehorego w pozycji p61-
siedz
cej by zapobiec wyst1J,pieniu opadowego zapalenia plue. Zagrazaj
c
zawsze przy tych zatruciach zapasc zwalcza si
przez wstrzykiwanie ko-
feiny, kamfory, strychniny, sparteiny, lub adrenaliny.
W ci
zkich stanach spi
czkowych najlepiej dzialaj
dozylne wstrzy-
kiwania strychniny. Pierwsza dawka nie moze przekraczac 0,01 gr., na-
st
pne wstrzykiwania winny nast
powac w odst
pach 30-minutowych. Je-
sli' pierwsze wstrzykiwania nie poprawiaj:j, stanu chorego, to dalsze po-
dawanie strychniny jest bezeelowe. Decyduje bowiem 0 wyniku leczenia
nie Hose wprowadzonego leku, leez oddzialywanie osobnicze danego cho-
1/1935
PRASA LEKARSKA
7
rego. U os6b, opornych na dzialanie strychniny, podanie lq.czne nawet wiel-
kich jej ilosci (np. 0.3 gr.) nie daje poprawy.
Zamiast strychniny mozna poslugiwa.e si
w leczeniu stan6w spiq.cz-
kowych coraminq.. Wstrzykuje si
dozylnie 3 do 5 cm. 3 tego leku w odst
-
pach godzinnych, az do osiq.gni
cia lq.cznej dawki 20 do 30 cm. 3 . Mozna
tez stosowae coramin
i strychnin
jednoczesnie.
Doswia.dczenia Car r i e r e'a, H u r i e rea i Will 0 que t'a na
zwierz
tach zatrutych weronalem wykazaly pomyslny wplyw leczniczy
30% alkoholu etylowego. Wstrzykuje si
co godzin
dozylnie 30 cm. 3 tego-
leku az do osiq.gnili)cia lq.cznej dawki 200 cm. 3 . U ludzi srodek ten nie zo-
stal jeszcze wypr6bowany. (Gaz. d. H8pit. Nr. 10/1934).
E. Mystkowski.
WSTRZYKIWANIE PODSK6RNE TLENU PRZY KRWIOPLUCIACH
GRUzLICZYCH.
Metoda powyzsza zostala zastosowana u 38-iu gruzlik6w. W 25-
u
przypadkach krwiotok ustal natychmiast po jednorazowem wstrzykni
ciu
tlenu, przyczem nie stosowano zadnych innych lek6w ani zabieg6w. W 6-iu
przypadkach przerwanie krwiotoku osiq.gni
to dopiero po kilku wstrzyk-
ni
ciach. Wreszcie u 77-iu chorych stosowanie tlenu zawiodlo.
Jednora.zowo wstrzykiwano od 300 do 600 cm. 3 tlenu. Najbardziej
odpowiedniem miejscem jest sk6ra klatki piersiowej po stronie przypu-
IIzczalnego krwotoku; cala ilose tlenu winna bye mozliwie szybko wpro-
wadzona. Poczucie chorych po zabiegu natychmiast poprawia.lo si
.
Metoda C 0 u r c 0 u x wskazana jest zwlaszcza w krwioplucia.ch, to-
warzyszq.cych zaostrzeniu si
gruzlicy wl6knisto-serowatej (pousses evo-
lutives). Natomiast krwiotoki w przypadkach gruzlicy w16knistej oraz
krwiotoki chorych na gruzlicli) rozpadowq. (phtisis consumptiva) nie ustli)-
pujq. po wstrzykiwaniach tlenu. (Presse med. VII/1934).
E. Mystkowski.
o STOSOW ANIU JODU W CHOROBIE BASEDOW A.
Spostrzezenia Den n i g j a. i S c h u 1 keg 0 dotyczq. 50-ciu chorych;
leczenie trwalo w kazdym przypadku od 2 do 7 miesi
cy. Jod podawano
chorym okresowo: po 1 - 3 tygodni przerywano leczenie i ponawiano je
po przerwie 1 - 2 tygodni. Poszczeg61ni chorzy przeszli kilka tego ro-
dzaju kuracyj, przyczem zmieniano wielkose dawki i rodzaj uzywanego
prepa.ratu.
Dawki jodu byly male (0.001 - 0.005 pro die) i nie wywieraly zad-
nego ubocznego wplywu na stan chorych; dawki zas wi
ksze okazaly sili)
jednak bardziej skuteczne. Optymalna dawka dzienna wynosila 50 - 100
miligram6w. Wi
ksze ilosci jodu (200 miligram6w pro die) nie daly lep-
szych wynik6w, nieraz zas wywolywaly niepozq.dane objawy uboczne, jak
niepok6j, poty, mdlosci i przyspieszenie t
tna. Da.wki srednie (t. j. 50 -
100 miligr. pro die) powodowaly zmniejszenie przemiany podstawowej,
zwolnienie t
tna, przybytek wagi ciala oraz zmniejszenie drzerna i nie-
pokoju. Przerwanie leczenia wywolywa.lo zwykle pogorszenie stanu, a po-
nowne podawanie jodu pogl
biato osiq.gni
te wyniki. Nigdy jednak nie do-
szlo do zupelnego wyleczenia.
Naswietlania Roentgenem tarczycy u chorych, kt6rym przedtem
podawano jod, dawalo b. dobre wyniki; czas naswietIa.ii, potrzebny do
uzyskania wyleczenia, jest znacznie kr6tszy u chorych jodowanych, niz
u os6b nie leczonych jodem. Wyniki leczeroa operacyjnego u chorych,
przedtem jodowanych, sq. r6wniez znacznie lepsze.
Rodzaj jodu, uzywanego do leczenia nie ma wi
kszego znaczenia.
R6wnq. skutecznose posiadajq.: jodek sodu, jodek potasu, roztw6r Lugola
8
PRASA LEKARSKA
1/1935
Dijodtyrosin kt6rego jedna tabletka odpowiada. 57 miligramom jodn.
Rp.: Kalii jodati 1.0
Aq. destH. ad 20.0
MDS. 3 razy dziennie po 9 kropli (odpowiada to 50 miligr.
dziennie).
R p.: Jodi puri 0.1
Kalii jod. 1.0
Aq. dest. ad 10.0
MDS. 2 razy dziennie po 6 kropli (odpowiada to 50 miligr.
dziennie). (Muenchn. med. Wochschr., Nr. 33/1934).
E. :Mystkowski.
NAPADOWA, KONSTYTUCJONALNA HIPOGLIKEMJA.
Hipoglikemja napadowa jest malo jeszcze dot1j,d znana, zasluguje
jednak na uwag
ze wzgl
du na cz
ste mylne rozpoznanie. Zdarza. si
, ze
w podobnych przypadkach rozpoznaje si
stany neurasteniczne, lub psy-
chotyczne, wzgl
dnie stany og6lnego oslabienia i nie stosuje si
woboo
tego wlasciwego leczenia, co moze przyniesc wiele szkody.
Obnizenie poziomu cukru we krwi pojawia. si
przy chorobach w!)-
troby, guza.ch wysepek Langerhansa, chorobach mi
dzym6zdza, stanach
allergicznych, wysilkach fizycznych u sportowc6w i t. d.
W przypadkach, obserwowanych przez B. Ere n k 1 e n t z a, zja-
wialy si
stany podobne bez uchwytnej przyczyny i dawaly objawy nast
-
puj
ce: oslabienie, drzenie kolan, nagle obfite poty oraz gl6d. Objawy te
znikaly po przyj
ciu pokarmu. Krzywa cukru we krwi po obci
zeniu glu-
koz
przedstawiala si
w spos6b nast
puj
cy: po pocz
tkowem kr6tko-
trwalem wzniesieniu wyst
powalo znaczne obnizenie si
poziomu. Doklad-
ne badanie kliniczne tych chorych nie wykrylo poza tern zadnych zmian.
Podanie cukru przerywalo natychmiast napady.
W jednym przypadku wyst
pilo znaczne polepszenie, w sensie
rzadszego wyst
powani.a napad6w, po przypadkowym krwioupuscie (cho-
ry byl dawcq. krwi).
Pr6cz wyzej podanych objaw6w klinicznych opisywano inne jeszcze,
jak omdlenia, og6lny niepok6j, oslabienie pami
ci, apatja, sennosc. W przy-
padka.ch w
tpliwych nalezy zawsze uciec si
do oznaczenia poziomu cu-
kru we krwi, co rozstrzyga wszelkie w
tpliwosci. Podawanie efetoniny,
sympatolu i pituitryny daje r6wniez niezle wyniki. Pr6cz tego nalezy sci-
sle dawkowac posilki w zaleznosci od spodziewanej pracy fizycznej. aby
w ten spos6b zapobiec napadom. (Muenchn. med. Wochschr., Nr. 15/1934);
E. Mystkowski.
10 LA T LECZENIA MILKIEM WIOSENNYM (ADONIS VERNALIS).
DziManie milka. wiosennego r6zni 8i
od dziMania naparstnicy.
Adonis i jego przetwory dzialaj
szybciej, ale slabiej niz naparstnica, ma,-
jq. r6wniez dzialanie moczop
dne, a wydzielane Sq. przez ustr6j znacznie
szybciej, kumulujq. za.s slabiej.
Przeciwskazane jest stosowanie milka wiosennego w przypadkach,
wymagaj
cych natychmiastowego dzialania, w6wczas bowiem wskazana
jest naparstnica. Nie nalezy wi
c stosowac tego srodka przy niewydolnosci
kr1j,zenia, migotaniu przedsionk6w i innych ci
zkich objawach. Zna-
komicie natomiast dziala. adonis przy wszelkich nerwicach serca, przy ta-
chykardji bazedowik6w, slowem wsz
dzie tam, gdzie chodzi 0 zastosowa-
nle srodka, wzmagaj
cego napY
cie mi
snia sercowego. Przy oslabieniu
mi
snia sercowego po chorobach zakaznych wskazany jest r6wniez milek
wiosenny. Wreszcie w przypadkach, w kt6rych chwilowo z najrozmait-
szych wzgl
d6w musimy przerwac podawanie naparstnicy, adonis vernalis
,.,
"
"
1/1935
PRASA LEKARSKA
9
moze bye (wig H a h n a) z pozytkiem zastosowany. (Muenchn. med. Woch.,
Nr. 33/1934).
E. Mystkowski.
o !JECZENIU NAPARSTNIC
I CUKREM GRONOWYM.
Pr6cz wyst
puj1'!cej nieraz niemiarowosci nadskurczowej, pr6cz
smiertelnych zazwyczaj napad6w migotania kom6r, wplywa naparstnica
r6wniez ujemnie na naczynia wiencowe serca w sensie zw
zania ich swia-
tla. Tem dzialaniem ubocznem naparstnicy tlumacz
si
napady dlawnicy
piersiowej oraz przejscie dychawicy sercowej w napady dlawicy. Strof.an-
tyna nie okazuje wspomnianych wplyw6w szkodliwych, gdyz dzialae ma
wyl:}cznie na okres skurczu serca. Wiadomo tez, ze duzo chorych, zwla-
szcza w wieku starszym, zawdzi
cza swe dolegliwosci niestosunkowi mil",....
dzy wymagan1'! prac1'! serca a jego ukrwieniem. Typowym przykladem tego
jest niewyr6wnane nadcisnienie t
tnicze. To samo spotykamy w stward-
nieniu i kile naczyn wiel1Cowych serca. Zmiany w naczyniach wiencowych
wywoluj1'! rowniez niedomog
kr1'!zenia zar6wno w przypadkach wad za-
stawkowych, jak i dychawicy se'rca. Spotyka sie w6wczas n3 sekcji maie
zawaly sierdzia, jako skutek zamkni
cia swiatla t
tniczek wiencowych.
Przy podawaniu naparstnicy, od kt6rej oczekujemy wzmozenia sHy
skurczowej serea, winnismy wi
c zawsze d1tzye do jednoczesnego polepsze-
nia ukrwienia mi
snia sercowego drog1'! rozszerzenia swiatla naczyn wiell-
cowychj tymczasem naparstnica ma dzialae przeciwnie.
Kombinowane leczenie naparstnic1'! i cukrem powinno znosie ujem-
ne dzialanie naparstnicy. Dociekania eksperymentalne wyka;caly, ze cukier
poza swem dzialaniem osmotycznem, pot
guj!j,cem diurez
, dziala rozsze-
rzaj1tco na naczynia wiellcowe serca. Doswiadczenia kliniczne na 5000 cho-
rych Pl'zypuszczenie to potwierdzHy.
R6wniez stany niemiarowosci nadskw'czowej ponaparstnicowej na-
daj1'! si
do tego rodzaju leczenia. Zawal sierdzia natomiast wymaga wiel-
kiej ostroznosci przy stosowaniu cukru gronowego.
Ze wzgl
du na ujemne dzialanie naparstnicy na naczynia wieiico-
we serca nalezaloby zdaniem E. Has s e n c amp a, w przypadkach
dlawicy stosowae raczej strofantyn
. Co do ilosci stosowanego cukru, to
zar6wno przy podawar.Ju strofantyny, jak i naparstnicy, wprowadza si
dozylnie zazyvyczaj 20 - 50 cm. 3 10% - 20% roztworu cukru gronowego.
(Ther. d. Gegenw. Nr. 7/1934).
E. Mystkowski.
o ZAPOBIEGANIU POJA WIENI.A SI.Ij! ZA W ALU SIERDZIA.
Usposobieni do zawa16w sierd.zia 81'! zwl.aszcza ludzie z akademic-
kiem wyksztalceniem oraz kupcy. U os6b tych w wywiadach rodzinnych
spotyka si
cz
sto przypadki udar6w m6zgowych i chor6b serca.
Objawami groZ1'!cego' zawalu sierdzia S1! bOle 0 charakterze dlawi-
cowym, wyst
powanie obrz
k6w, brak tchu i t. p. Wstrz1'!sy psychiczne
i wysilki umyslowe oraz wplywy atmosferyczne (zwlaszcza jesiell), graj:j,
tez roll) czynnik6w wywoluj1'!cych.
Naparstnica i azotyny nie n.adaj1'! sil) do leczenia zapobiegawczego.
Godne polecenia natomiast S1'! srodki uspakajaj1'!ce i nasenne (adalina, lu-
minal, brom, wodan chloralu i t. p.). Skutecznie zapobiega napadom chini-
dinum basicum w dawce 0.1 gr. - 0.2 gr. pro die.
Wstrzykiwania dozylne wapnia oraz cukru gronowego zmniejs::.a-
j1! sklonnose do skurcz6w naczyn wiencowych serca. Nalezy wykreslie z ja-
dlospisu pokarmy wzdymaj1!ce, mOCTI1'! kaw
i herb ate oraz zabronie pale-
nia tytoniu.
10
PRASA LEKARSKA
1/1935
K
piele kwasow
glowe s
przeciwskazane. Zastosowanie wszyst-
kich wyzej wymienionych srodk6w zapobiega zdaniem M. Hoc h l' e ins a
skutecznie wyst
pieniu zawalu sierdzia. (Muenchn. med. Woch. Nr.
42/1934) .
E. Mystkowski.
PRZyCZYNEK DO LECZENIA CZJ1;STOSKURCZU NAP ADOWEGO
(TACHYCARDIA PAROXYSMALIS).
srodki uzywane przy leczeniu cz
stoskurczu napadowego, dzleli
G. S chi II e r na dwie grupy: Do pierwszej nalez
leki, dzialaj
ce na
mi
sien sercowy (naparstnica, strofantyna, ouabaina, chinina), do dru-
giej - srodki wagomimetyczne (fizostygmina, pilokarpina, cholina, ucisk
na sinus caroticus). Ucisk na sinus caroticus zawodzi bardzo cz
sto. Chi-
nina, podana zwIaszcza dozylnie, dziala w wielu przypadkach dobrze. Ist-
nieje jedn.ak wielu chorych, nie reaguj
cych na ten lek, pr6cz tego chinina
dziala ujemnie na m
sien sercowy 0 czem nalezy zawsze pami
tae u os6b
starszych. Wreszcie srodek ten wywoluje nieraz uczucie ci
zaru, zemdle-
nia, zaburzenia rytmu i t. p. Chinina nie moze tez bye podawana ci
zar-
nym.
Najlepsze wyniki leczenia osi
gano przy pomocy wywolywania wy-
miot6w. Wymioty, aby byly skuteczne, musz
dojse do pewnego nat
ze-
nia. Zwykle draznienie tylnej sciany gardia nie przerywa napad6w. Naj-
lepiej dziala 1% roztw6r apomorfiny w ilosci 1 cm. 3 podsk6rnie. Napady
us
puj1l- w kr6tkim czasie, cz
sto juz po 1'0 minutach. Dobrze r6wniez
dziala 1% roztw6r cuprum sulfuricum, podawany w ilosci 11yzeczki w 5-cio
minutowych odst
pach czasu az do wywolania wymiot6w.
Dzialanie srodk6w wymiotnych polegae ma na zwi
kszeniu cisnie-
nia sr6dpiersiowego, czego nast
pstwem jest ucisk na sinus caroticus. Po-
budzenie osrodka wymiotnego powoduje podraznienie nerwu bl
dnego.
Wreszcie doswiadczenia Nawratila i Schonego wykazaIy, ze apomorfina
dziala hamuj
co na wytwarzanie i przewodzenie bodzc6w w mi
sniu serco-
wym oraz zmniejsza ukrwienie t
tnic wiencowych.
Zapobiegawczo u ludzi sklonnych do napad6w podaje si
chinidyn
w dawkach wi
kszych, niZ og61nie przyj
to (do 2 gr. dziennie). Atropi-
na, wbrew pogl
dom Hohrein.a 0 jej skutecznosci u chorych, wykazuj
cych
w EKG wydluzenie PQ, ma nie dawae wynik6w, jezeli chodzi 0 zapobiega-
nie napadom. (Muenchn. med. Wochschr., Nr. 34/1934).
E. Mystkowski.
NOW A METODA LECZENIA MOCZNICY.
S. S. S c h war z man n opisuje pr6by leczenia moeznicy wyci
-
gami z tkanek (ze sk6ry, oplucny i pIue). Chorych autor dzieli na dwie
grupy. Do pierwszej nalez
przypadki ostrych stan6w zapalnych nerek
(nephroso-nephritis), w kt6rych napady nosily charakter rzucawkowy
i kt6re nie wykazywaly zwi
kszonej ilosci azotu pozabialkowego w sura-
wicy krwi. Sposr6d 9 chorych tej grupy u 7-iu napady ust
powaly juz
w 15 - 20 minut po wstrzylmi
ciu wspomnianych wyzej wyci
g6w, u 2-eh
zas chorych napady powr6cily nast
pnego dnia, ale w znacznie slabszej
formie. Bezposrednio po napadach chorym dokuczaly jeszcze objawy, kt6-
re napad poprzedzaly (bOle glowy, mdlosci, lekka dusznose). Po dalszem
stosowaniu wyci
g6w tkankowych, czyli Histosanu wedlug okreslenia auto-
ra, ust
pily wszelkie dolegliwosci i wi
cej nie powr6cily.
Do drugiej grupy zalicza autor chorych z objawami uremicznemi
i ze zwi
kszon
ilosci
azotu pozabialkowego. Z tych chorych u kilku
stwierdzono oddech Kussmaula, rytm cwalowy, wysokie cisnienie i t. p.
Tylko w 3-ch wypadkach na 20 nie udalo si
zapobiec smierci, we wszyst-
1/1935
PRASA LEKARSKA
11
kich innych stwierdzono wybitn
poprawQ, jak ust
pienie dusznosci i ob-
nizenie poziomu cisnienia. W przypadkach prawdziwej mocznicy azote-
micznej na tIe przewleklego uszkodzenia kl
buszk6w stosowanie Histosa-
nu dalo wybitn
poprawEi) (zmniejszenie ilosci azotu pozabialkowego w su-
rowicy i poprawEi) stanupodmiotowego).
Autor, studjuj
c mechanizm dzialania Histosanu w przypadkach
'wyzej wymienionych, ustalil, ze wyci
gi tkankowe zmniejszaj
ilose cial
resztkowych, kwasu mlecznego, chloru oraz obniZaj
kwasotEi) moczu,
zwi
kszah zas rezerw
alkaliczn
. Autor poda w najblizszej przyszlosci
spos6b sporz
dzania uzywanych przez niego wyci
g6w tkankowych.
(Muenchn. med. Wochschr., Nr. 36/1934).
,
I
E. Mystkowski.
DIETETYKA PRZEWLEKLEGO NIEzYTU zOL
DKA.
Sposr6d przyczyn, wywoluj
cych niezyt zol
dka, wymienie nalezy
przeladowanie przewodu pokarmowego, wpIywy termiczne w postaci zbyt
zrmnych lub zbyt gor
cych potraw, choroby zakazne, alkoholizm, nieswie-
ie pokarmy. Cz
sto wskazuj
pacjenci na tluszcze, jako prawdopodobn
przyczynEi) ich choroby.
Przed przyst
pieniem do leczenia nalezy upewnie siEi) co do traf-
nosci rozpoznania przez wykluczenie nowotworu oraz chor6b krwi, w
tro-
by, dr6g z6lciowych, serca, nerek, rdzenia. Z chor6b zol
dka nalezy wy-
kluczye chorobEi) wrzodow
.
Na pocz
tku leczenia d
zy K. U i bel e is e n do ustabilizowania
sekrecji kwasu solnego, a wiQc podaje zar6wno w przypadkach nadkwa-
snosci jak i niedokwasnosci przez kilka dni diet
wyl
cznie plynn
, bez-
miEi)sn
ubog
w ciata wyci
gowe i s61 kuchenn
, a obfituj
c
w soki owo-
cowe i jarzynowe, mleko migdalowe, zupy papkowate. Jednoczesnie po-
daje srodki neutralizuj
ce w przypadkach nadkwasoty i gor
ce oklady na
okolicEi) zol
dka.
Dieta taka juz po kilku dniach usuwa przeczulic
blony sluzowej
iohtdka, ogranicza wydzielanie kwasu solnego, usuwa bOle. W przypad-
kach niedokwasnosci ta sama dieta dziala lagodz
co na zapalnie zmienion
sluz6wk
. Pozywienie podaje si
3 razy dziennie, chory nie opuszcza przez
.caly czas 16zka. Chorym wyniszczonym podaje si
pewn
ilose cieplostek
przy pomocy lawatyw odzywczych.
Po 2 - 3 dniach do diety plynnej dodaje sie nieslone kaszki, nie-
slodzone kompoty, niesolone sucharki i biszkopty. Chorym z nadkwasno-
scift podaje siEi) posilki cz
sto (co 1 Y. godziny), w niewielkich ilosciach
kazdorazowo; pacjenci z subaciditas otrzymuj
pozywienie co 3 -4 go-
dziny. U obu kategoryj chorych po godzinie 6-ej popoludniu nie podaje siEi)
juz iadnych pokarm6w. W przypadkach ci
iszych z dui
zawartosci
slu-
zu w tresci zol
dkowej autor przeplukuje jeszcze 0 godzinie 10-ej wieczo-
rem zol
dek. Chorzy z niedokwasnosci
przechodz
nast
pnie do 3-go eta-
pu leczenia: pij
codzien ranD naczczo 150 cm 3 Iekko ogrzanej wody ze
zr6dla Rakoczego.
J ednoczesnie dieta ulega rozszerzeniu. Rano otrzymuje chory herba-
t
z 50 gr. mieka, niesolone sucharki i biszkopty oraz 30 gr. nieslonego
masla. sniadanie sklada si
z jajka na miEi)kko, nieslonego chleba, lub X
litra mieka migdalowego. Obiad: zupy papkowate m
czne, galaretki z no-
.zek cielecych, puree kartoflane, wreszcie przetarty i wygotowany kompot.
Moina tez nadal podawae choremu soki owocowe. Podwieczorek: to samo,
co na pierwsze sniadanie. Kolacja, spozywana 0 6-ej wieczorem, sklada siEi)
z zupy, suchark6w z niesolonem maslem, swiezo wycisniEi)tych sok6w owo.
.(:owych.
12
PRASA LEKARSKA
1/1935
Chorzy z nadkwasnosci
nie otrzymuj:} wody ze zr6dla Rakoezego,.
1eez ze zr6dla Luitpo1da, nieeo ogrzan
w ilosci 200 em. 3 . Dieta taka sama,
jedynie otrzymuj
dodatkowo co H
godziny niece herbaty i suehark6w
z maslem. Z podawaniem m1eka nie nalezy spieszyc sir,) zbytnio (zawiera
ono do 2% soli kuehennej), podawac je na1ezy dopiero po dluzszej p1'ze-
rwie i pocz
tleowo w niewie1kieh ilosciaeh.
W koncu p1'zeehodzi autor do podawania bialka. Zaczyna od goto-
wanej ryby nietlustej i dopie1'o potem zezwa1a na leur\) i cie1\)Cin\) go-
towan
.
Dlugie jeszcze miesiqce powinien ehory zaehowywac jaknajda1ej
id
c
ost1'oznosc.
Przy tem 1eezeniu gin
w kr6tkim czasie biegunki u ehoryeh
z "achylia", a jezeli utrzymuj:j, si\), to na1ezy p1'zep1'owadzic kuracjr,) p1'zy
pomocy surowych jablek: podaje si\) dziennie 500 gr. p1'zetartyeh, obra-
nyeh ze sk61'ki i pozbawionyeh pestek jablek. (Ther. d. Gegenw. N1'. 6/1934)..
E. Mystkoy,ski.
POST
POW ANIE PRZY WCZESNYCH NACIEKACH GRUzLICZYCH.
Tak zwany naciek wczesny nie jest dot
d poj\)ciem jednolitem ani
pod wzg1\)dem klinieznym, ani anatomopato1ogieznym. W ehwili obeenej
roz1'6znia si\) t1'zy drogi szerzenia si
gruzlicy plue w ust1'oju ludzkim:
1) zaostrzenie si\) drzemi
eego zakazenia (Exazerbationstube1'ku1ose),
poehodz:j,ce z kt61'egoko1wiek ogniska pluenego; 2) gruzlicr,) krwiopochod-
:1:j" wychodz:j,cq, z zespolu piel"wotnego i sze1'z:j,c:j, sir,) p1'zez laneueh gru-
czo16w chlonnych; 3) t. zw. supeTinfekej
. We wszystkich tych p1'zypad-
kach moze dojsc do powstania nacieku wezesnego.
Rozpoznanie nacieku wczesnego przy pomoey badania fizyeznego
jest bardzo trudne i najez\)sciej dopiero badanie radjo1ogiezne wyk1'y\.,a
spraw\). Na podstawie obraz6w rentgenowskich odr6zniamy nast\)puj:fcych
6 okres6w 1'ozwojowych:
1) ok1'es wst\)pny (tworzenie si
nacieku);
2) okres swiezego zapa1nego nacieku wezesnego;
3) ok1'es rozmir,)kania;
4) okres rozsiania w otoczenie;
5) okres zmian wsteeznyeh;
6) stary, zwl6knialy naciek wezesny.
Ok1'es wstr,)pny najtrudniejszy jest do uchwyeenia, ze wzg1\)du na
brak wsze1kich charakterystyeznych eeeh klinieznych; na kliszy widac nie-
kiedy male, delikatne ogniska wielkosci grochu, opisane p1'zez Braeuninga.
ez\)sto jednak znikaj:j, one po uplywie kilku tygodni, nie pozostawiaj:j,c sla-
du, i w6wczas trudno jest zawyrokowac, ezy bylo to ognisko gruzlieze.
Okres swiezego zapa1nego nacieku wczesnego objawia si\) kliniez-
nie wyraznie zaznaczonemi objawami og61nemi, stanami podgo1':j,ezkowe-
mi, p1'zyspieszeniem opadania krwinek ezerwonych i p1'zesuni\)ciem ob1'azu
1eukoeyt6w w 1ewo. Na zdj
ciu rentgenowskiem widzi si\) jednolite, nie-
ost1'o odgraniczone ognisko plucne, umiejseowione najez\)sciej w boeznem
po1u podobojezykowem, nieraz - w po1u s1'odkowem, rzadziej sadowi
ee
sir,) w eZr,)sciach do1nych pluc, nigdy p1'awie natomiast w szezycie. W tym
okresie ehory nie powinien opuszczac 16zka, zas po zlagodzeniu sprawy wi-
nien 1ezakowac na powiet1'zu; wsze1kie 1eezenie bodzcowe, jak naswietla-
nia, tuberku1ina, pobyt w miejscowosciaeh wysokog61'skich, jest przeciw-
skazane. Odm\) sztuczn
na1ezy zakladac ty1ko u os6b mlodych z niepo-
mys1nemi wywiadami 1'odzinnemi ze wzg1r,)du na groz:j,cy u takich cho-
ryeh szybki 1'ozpad ogniska.
swieze ognisko nacieku wczesnego odznaeza sir,) ez\)sto duz:j, tenden-
d:j, do rozmir,)kania, juz po kilku za1edwie tygodniaeh badanie radjo1ogicz-
1/1935
PRASA LEKARSKA
13
ne wykryw.a nie1'az dose duze jamy. Klinicznie ok1'es ten eechuje si
nie-
raz wyst
pieniem niewielkiego k1'wiotoku pluenego, w plwocinie znajduj
si
pr
tki kwasoodporne. Obecnose ich jest pewnym dowodem, ze 1'ozpad
juz nasbj,pH. Najskuteezniejszym zabiegiem leczniezym w tyeh przypad-
kach jest zalozenie odmy sztueznej. Doswiadczenia !.at ostatnieh dowiodly
jednak, ze ogniska 1'ozpadowe mog
zlibvidowae si
bez sladu r6wniez
w wypadku zastosowania wyl
eznie oszcz
dzaj
eego leezenia. Decyzja co
do ewentualnego zalozenia odmy zalezy wi
c od osobistego doswiadeze-
nia i zdania leka1'za. Nie nalezy jednak zwlekae z 1'ozpocz
eiem leezenia
uciskowego u cho1'ych mlodych.
Gdy 1'ozpad nacieku wyst
puje ba1'dzo wezesnie, a badanie radjo-
logiezne wyk1'ywa rozlegle zapalenie okoloogniskowe i znaczny rozpad, ob-
se1'waeja zas kliniczna stwierdza wysok
cieplot
, ci
zki stan og6lny
i znaezne przyspieszenie opadania k1'winek eze1'wonyeh - zalozenie odmy
sztucznej winno bye pop1'zedzone przez wY1'wanie nerwu przeponowego.
Dopiero w 1'azie pomyslnego wplywu tego ostatniego zabiegu na stan og61-
ny, przyst
puje si
do leezenia uciskowego.
Nie1'az chory t1'afia do lekarza w okresie jeszcze p6zniejszym, gdy
w otoezeniu rozpadlego naeieku powstaly dalsze ogniska naciekowe. Me-
ehanizm powstawania ieh moze bye dwojaki: albo najpie1'w powstaje
w mi
jscu nacicku y,czesnego ,iama, a potem dopiero nast
puje proces
1'ozsiewania si
w otoczeniu, albo kolejnosc rozwoju jest odw1'otna. Naj-
wbsciwszem leczeniem tych przypadk6w jest odma. Jesli pr6by zalozenia
odmy zostaj
uniemozli,vione przez istnienie rozleglyeh zrost6w, nie na-
lezy cofae si
przed przepaleniem ich. Ulrici stosowa! ten zabieg 265 ra-
zy bez najmniejszyeh powikl.an.
Rokowanie poga1'sza si
, jesli 1'ozsianie sp1'awy dotyczy nietylko
najblizszego otoczenia nacieku wczesnego, leez i pozostalyeh ez
sci tego
samego lub drugiego pluea. Jesli wysiew ogarn
l tylko t
sam
stronE
, to
leczenie uciskowe CZEi)sto prowadzi do wyleczenia. Przy wysiewie sk1'zyzo-
wanym sytuacja jest daleko powazniejsza.
W1'eszcie w 1'azie st,vie1'dzenia 1'ozwoju zmian w16knistyeh nacieku
wezesnego, nalezy zdaniem H. U 1 1'i e i'e g 0 zaniechae wszelkiego lecze-
nia i poprzestae na ci
glej obse1'wacji ehorego. (Ther. d. Gegenw.
Nr. 9/1934).
E. Mystkowski.
o LECZENIU POGRYPOWYCH NIEzYT6W OSKRZELI I ZAPALEN
PLUC PRZY POMOCY WAPNIA.
Dzi.alanie wapnia znane jest leka1'zom oddawna. Polega one na po-
budzaniu ukladu wsp61czulnego na oslabieniu stan6w zapalnyeh, na zmniej-
szeniu pobudliwosci osrodk6w m6zgowych i t. d. Pr6cz tego wapn posiada
dzialanie tonizuj
ce na mi
sien sere ow i o1'az wzmaenia silEi) skurezu serea.
E. Zap e 1 stosowal przy zapaleniach plue i osk1'zeli pog1'Ypo-
wyeh 20% 1'oztw61' Calcium Sandoz, a wi
e roztw6r hipe1'toniezny, co mia-
10 wywierae szezeg6lnie ko1'zystny wplyw na kr
zenie. Stcsowano eodzien-
nie wstrzykiwania dozylne lub domi
sniowe, nie1'az w pol
czeniu z eu-
k1'em gronowym. L
zenie t1'walo az do spadku cieploty. Poza wstrzykiwa-
niami wapllia stosowano zwykle, wskazane w tyeh przypadkach leezenie.
Spostrzegano p1'zy tern postEi)powaniu poprawEi) poezucia juz
w k1'6tkim ezasie. Czas ehoroby wydawa! siEi) bye skr6eony. Dzialanie to-
nizuj
ce na mi
sien sereowy i dzialanie przeciwzapalne byly oezywiste.
Podkreslic nalezy bezbolesnose wst1'zykiwafi. domi
sniowych oraz nie po-
jawianie si
objaw6w dzialania uhoeznego. (Dtseh. med. Wsch1'. Nr. 6/1934).
E. Mystkowski.
14
PRASA LEKARSKA
1/193[
PRZELOMY NACZYNIOWE, ICH PRZYCZYNY I OBRAZ KLINICZNY.
Przelomy naezyniowe nazywaly si
dawniej "przelomami nadcisnie-
niowemi" (crises hypertensives) i "przelomami niedoeisnieniowemi" (cri-
ses hypotensives). Jest to nazwa niesIuszna, gdyz skureze naezyn nieko-
nieeznie musz1j, powodowae wzrost cisnienia krwi, zas rozkureze niE1zawsze
powoduj
jego spadek. Dzieje sie tak dlatego, ze gra naezyniowa moze
wywolywae rozmaite zaburzenia ze strony serea, kt6re ze swej strony
wpIywaj
na poziom eisnienia.
Usposobieni do przeIom6w naczyniowych s
przed(Jwszy
tkiem lu-
dzie z chwiejnym ukladem wegetatywnym i nmiejsza ich warLosciowose
sprzyja powstawaniu wstrz
s6w anafilaktycznyeh. Choroby alerg'iezne
powoduj
nieraz zaburzenia w zakresie ukladu i naczyn krwionosnyeh: to'
tez przelomy naezyniowe ez
sto s
jedynym objawem i jedynym skutkiem
alergji, w jakiej znajduje si
ehory. Stan ten jednak tylko uspasabia do
powstania napadu, sam zas przelom zostaje wywolany przez inn
przyezyn
,
jak np. spozycie pokarmu wysilek fizyezny, wziewanie jakiejs lotnej sub-
staneji i t. p. Chorzy, skionni do wstrz
su hemo-<::astycznego w sensie Wi-
dala, s
usposobieni tem samem do powstawania przeIom6w naezyniowych;
w surowiey ich krwi stwierdza si
przewag
globl1Un oraz stale ZITlniej-
szenie cisnienia osmotyeznego.
Przyczyny, wywoluj
ce napady prz.3Iom6w, dzieli si
na trzy grupy
zasadnieze. Do przyczyn natury fizyeznej zalicza si
nagle zmiany ciepIo-
ty otoezenia, wahania cisnienia barometrycznego, wysilki fizyczne; do
przyezyn toksycznych - niekt6re pokarmy (jaja, mleko, alkoho! 1 t. p.);
wreszcie trzeci
grup
stanowi
ezynniki zakazne (grypa, niezyty jelit).
Objawy kliniezne zalez
od narz
du dotkni
tego i od tego ezy dany napad
wywolal wzrost cisnienia, czy jego spadek; objawy najez
sciej spotykane
polegaj
na drzeniu mi(,)sniowem, uczuciu dlawienia, zawrotach glowy,
omdleniu, przemijaj
eem zlem widzeniu oraz rozmaitego rodzaju b6lach.
Przelomy naezyniowe mog
bye nietypowe i nasladowae inne ehoroby, jak
dlawie
piersiow
, cz
stoskurez napadowy, wielomocz napadowy, obrz.
k
pluc i t. p. (Journ. de med. de Lyon, r. 33/1934).
E. Mystkowski.
o LECZENIU ROPNIA PLUC.
Leczenie zaehowaweze ropnia pluc znajduje coraz wi
cej zwolenni-
k6w. Wyehodz
e z zalozenia, ze podniesien1e og6lnej odpornosci ustroju od-
grywa duz
rol
przy gojeniu si
ropnia pIue, zastosowal Mar c h old
systematyezne wstrzykiwanie omnadiny. Zwykle stwierdzal po wstrzykni
-
ciu zmniejszellie si
gor
ezki i iJosci wydalanej plwociny. Po szeregu (5-
10) wstrzykiwaii. otrzymal w 5 przypadkaeh wyleezenie. W 1-ym przy-
padku poprawa po omnadinie nie nast.
pila; okazalo si
, ze wy-
tworzyl si
tu l'opniak oplueny, wyleczenie nastQpilo w tym przypadku
po zabiegu ehirurgieznym. Autor uwaza, ze pl'ZY braku poprawy po omna-
dinie nalezy sprawdzae, czy nie nast
pilo przebicie ropnia do jam:; opluc-
nej. (Dtsch. med. Wsehr., Nr. 28/1934).
H. Makower.
ROsLINY LECZNICZE W LECZENIU CHOR6B PRZEWODU
POKARMOWEGO.
Kalk i Nissen opracowali naukowo znan
juz od wiek6w jako sku-
teczny lek przy chorobach w
troby i dr6g z6Iciowych kurkum
. W pracy
obeenej N i sse n w podobny spos6b zaj
l Ei
pl'eparatem "Stomaehysat",
skIadaj
cym si
z wyci
g6w Artemisia absinthium, Achillea millefolium,
Gnaphalium al'enarium i Rheum palmatum. Pierwsze 2 skiadniki zawie-
raj
gOl'yczki, 3-ci olejek etel'yczny 0 znacznych wlasnosciach z6lcio-
1/1935
PRASA LEKARSKA
15
p
dnych, wreszcie 4-ty dziala lekko przeczyszczaj&co. "Stomachysat" wy-
woluje zwi
kszenie wydzielania kwasu solnego 0 20 - 40 % oraz zwi
k-
szenie wydzielania z6lci, id&ce w parze z wmozeniem zawartosci kwas6w
z6lciowych (co zwlaszcza mialo miejsce po dodaniu odpowiedniego wyci&-
gu z kurkumy). W wielu przypadkach dyspepsyj na tie niedokwasnosci
oraz chorobach dr6g Z6lciowych osi
gni'i)to dobre wyniki leczrUcze.
(Dtsch. med. Wschr., Nr. 28/1934).
H. Makower.
DOsWIADCZENIA W LECZENIU KRZTUsCA NA WSI PRZEZ
WSTRZYKIWANIA KRWI WLASNEJ.
Pod wplywem pracy Sternheima zacz:),l stosowac Roe mer wstrzy-
kiwanie krwi wlasnej w krztuscu - wyniki, zwlaszcza przy stosowaniu
tej metody w pierwszych dniach choroby, byly bardzo zadowalaj:),ce. Cho-
roba tracila bardzo pr'i)dko sw6j charakter m'i)cz1j,cy, dzieci przewaznie juz
na drug:), noc mogly spae. Autor przeprowadzH to leczenie w 12 przypad-
kach. (Muenchn. med. Wschr., Nr. 42/1934).
H. Makower.
ODTRUTKA PRZECIWKO OSTREMU OTRUCIU RTECI
.
W badaniach doswiadczalnych, przeprowadzonych na psach, stwier-
dzil R 0 s e nth a I, ze podana doustnie s61 sodowa sulfoksylatu z forma-
lin
jest w stanie ochronie zwierz
ta przed smierteln
dawk
sublimatu.
Sulfoksylat najlepiej jest podawac jednoczesnie doustnie i dozylnie. Jest
to srodek silnie redukuj
cy (uzywany w olbrzymich ilosciach w technice
jako t. zw. rongalit - uwaga referenta), odznaczaj
cy si
duz&
lagodnosci
i znoszony nawet w bardzo duzych dawkach zu-
pe!nie dobrze. Psy, kt6re otrzymywaly sulfoksylat od 17\1 godz. po po-
daniu sublimatu wykazywaly w dalszym przebiegu brak zmian
nerkowych, azot pozabialkowy utrzymywa! si
na poziomie normalnym.
Ta ochrona nerek, wywolywana przez obficie wydzielaj
cy si
z moczem
sulfoksylat, stano wi najwazniejsze dzialanie tego preparatu; podawany
doustnie chroni przew6d pokarmowy od ci
zkich zmian zapalnych po su-
blimacie. Sulfoksylat daje si'i) wykryc w surowicy przez dodanie do niej
0.1 - 0.2% sublimatu - powstaje szarawo-czarny str
t. Po wstrzykni
-
ciu dozylnem 0.5 - 1.0 sulfoksylatu na 1 kg. wagi mozna wykazac obec-
nose jego we krwi i w moczu przynajmniej przez 5 godzin. Poniewaz ner-
ki zostaj
zaatakowane przez wchlaniaj
cy si
powoli z przewodu pokar-
mowego sublimat w przeci
gu szeregu godzin, nalezy pr6bowae stosowa-
nie sulfoksylatu nawet po d!uzszym czasie od chwili otrucia. Autor stoso-
wal swoj
metod
w 10 przypadkach otrucia sublimatem, przyczem wszy-
scy chorzy zostali uratowani. W zadnym przypadku nie stwierdzono zwi'i)k-
szenia poziomu azotu pozabialkowego. Nieznaczny i kr6tkotrwaly bialko-
mocz - i to nie we wszystkich przypadkach - byl jedynym objawem
uszkodzenia nerek. Zwykly spos6b post
powania przy otruciu sublimatem
przedstawia si
jak nast
puje: przeprowadza si
p16kanie zol
dka przy
pomocy 5 % roztworu sulfoksylatu i pozostawia si
w zol
dku okolo 200
em.S tego roztworu, poczem natychmiast wstrzykuje si
dozylnie 10 g.
rozpuszczonego w 100 - 200 cm. 3 wody przekroplonej sulfoksylatem. Je-
zeli silne wymioty uniemozliwiaj
zatrzymanie dostatecznej ilosci roztwo-
ru w zo!
dku, mozna spr6bowac wstrzykni
cie morfiny celem wstrzyma-
nia wymiot6w; jezeli to okaze si
nieskuteczne, nalezy zastosowac wyso-
k
lawatyw
z 10/00 sulfoksylatu. W przypadkach ci
zkich po 4 - 6 godz.
po 1-cm. wstrzykni
ciu sulfoksylatu mozna wstrzykn
e ponownie 5 do
10 g. Jezeli mozna wykonac opisan
wyzej pr6b
na obecnosc sulfoksy-
latu we krwi, znaczne jej oslabienie lub znikni'i)cie wskaze na koniecznosc
16
PRASA LEKARSKA
1/1935
ponownego wst1'zykni
cia sulfoksylatu. Jezeli w p6Zniejszym p1'zebiegu
otrucia wyst
pj zapalenie jelita grubego, stosowac nalezy raz lub dwa 1'a-
zy dziennie wysokie lawatywy z 1%0 sulfoksylatu. Rongalit do cel6w lecz-
niczych nie nadaje si\1, gdyz jest zbyt zanieczyszczony; czyst
s61 sodow
sulfoksylatu z formalin
otrzymae mozna z fabryk wyrabiaj
cych salwar-
san. (Journ. A. M. 17, t. 102, z 16/1934).
H. Makower.
LECZENIE WYPOCZYNKIEM W L6zKU DLA WICY PIERSIOWEJ
(WYSILKOWEJ).
Dlugotrwaly spoczynek w i6zku st.3...11owi powszechnie uznan
me-
tod
leczenia w zawale mi
snia sercowego, natomiast zdania co do sku-
tecznosci jego w dlawicy wysHkowej s
podzielone. H 0 y lei E van s
leczyli metod
spoczynkow
23 chorych na dlawic
piersiow1!. Minima1ny
okres lezenia wynosil 1 miesi
c. Spoczynek byl najzupelniejszy, chorzy
byli nawet myci i karmieni przez obslug
szpitaln
. W 5-ym tygodniu po-
zwolono im nieco wstawae, w koncu tego tygodnia byli 2 godz. poza 16i-
kiem, w 6-ym tyg. 4 - 6 godz., w 7-ym tyg. pozwalano na male spacel'Y.
Po wyjsciu ze szpitala tylko stopniowo pozwalano na wzmaganie wysil-
k6w, chorzy byli pod stalq. kontrolq. szpitala.
W 17 pl'zypadkach uzyskano popraw
, z tego w 7 znacznq.. Popra-
wa trwala od 4 do 9 miesi
cy po powrocie do zwyklego trybu zycia. Ataki
Mlu byly cz
sciej redukowane pod wzgl
dem nat
zenia niz pod wzgl
dem
cz
stosci, spoczynek natomiast nigdy nie spl'owadzal calkowitego ich ust
-
powania. Polepszenie pojawialo si
cz
sciej w pl'zypadkach swiezszych,
kt6rych dlugose trwania nie przekraczala 3-ch miesi
cy. 6 chorych, nale-
zq.cych do tej grupy, poprawilo si
, z tego 4 znacznie. Duzq. popraw
wyka-
zalo 5 z 10 chorych z podwyzszonem cisnieniem krwi, natomlast tylko 2
z 13 z cisnieniem prawidlowem.
Calkowity spoczynek w 16zlm w ciq.gu 2 do 6 tygodni wskazany jest
dla chorych z dlawic
wysilkowq., kiedy napady mimo leczenia nie ulegaj
poprawie lub nawet pogarszajq. si
. (Lancet, t. 226, z 11/1934).
H. Makower.
DOsWIADCZENIA KLINICZNE LECZENIA PRZY POMOCY F Ai.
KR6TKICH. .
E. Hayer stosowal aparat lampowy i i.skiernikowy, przyczem do-
tychczas zbyt wlelkich r6znic w dzialaniu nle stwierdzil. Dlugosc fali 10-
30 m., czas tl"wania naswietlania 15 - 20 min., nawyzej 30 min., ilose
na&wietlaiI codziennych. 10 - 12. Bardzo dobl'e wyniki llzyskal aut or w ne-
wralgjach, tylko rwa kulszowa okazala si
oporna na leczenie. Bye moze
lepsze dzialanie miee b0d q fale ult.l"ak1'6tkie. W neurytach nie uzyskano
dob1'ych wynik6w. Czyraki stanowiq. bardzo wdziQczne pole do 1eczenia
przy pomocy fal kr6tkich. Ostre i podost1'e zapalenia staw6w, zwlaszcza
monarthritis go, w bardzo szybkim czasie ulegajq. poprawie, natomiast za-
palenia staw6w przewlekle nie reagujq. na to leczenie. Dobre wyniki uzy-
skano przy leczeniu niewielkkh wysi
k6w oplucny i zrost6w pozapal-
nych oplucny, pozostalosci po zapaleniu pluc i mniejszych nacieczen bran..
chopneumonicznych. Korzystnie dzialaj
fale kr6tlde w chorobach z prze-
zi
bienia, l:}cznie z zapaleniami bocznych zatok nosa. Nle stwierdzono po-
prawy w ropniaku oplucny i l'opniu pluc. Leczenie przy pomocy fal kr6t-
Idch stanowt wzbogacenie arsenalu leczniczego. (Muenchn. med. Wschr.
Nr. 38/1934).
H. Makower.
1/1935
PRASA LEKARSKA
17
DOsWIADCZENIA ZE sRODKIEM PRZECIWSKURCZOWYM
..PAPA VYDRIN", STOSOWANYM DOzYLNIE.
Papavydrin jest pol:
crzeniem papaweryny z eumydrynq. P. Got t e
stosowal je dozylnie (2 cm. 3 roztworu 0 z2-wartosci 0.07 preparatu +8 cm.:{
2
% glukorzy), wstrzykuj
c b. powo1i; powstaje uczucie gor
ca w glowie,
meznaczna suchose w gardle, cz
sto sennose. W przypadkach kamicy mo-
c
owodowej stosowanie raz dziennie czopka i 2 razy dziennie wstrzykni
-
CIa dozylnego papavydriny skracalo znaez!lie przebieg choroby i osz.cz
-
. dzalo mor:fin
. Z 12 choryeh w ten spos6b leczonych u 3 odszedl kamien
w ciqgu 24-ch godzin, u 7 na 2-gi, wzgl. 3-ci dz.ien i u 2 na 5-ty, wzgl.
6-ty. Dzialanie przeciwb6lowe bylo natychmiastowe i olw.zaro si\! sill1iej-
szem, niz przy stosowaniu papavydriny z morfin
podsk6rnie. Podobnie
dobre wyniki ot1:'zymal autor przy kolee z6lciowej; i tu 'ivy:nik byl szybszy
i moeniejszy, niz przy stosowaniu przetwor6w makowca. Dobre wy-
niki otrzymal autor r6wniez w przypadkach skurezowego zw\)zenia od-
iwiemilm i skurczowego zaparcia stolca. Przy 130 dotychczas wykonanych
zabiegaeh sr6dzylnych nie bylo iadnego przykrego powiklania. (Dtsch.
med. Wschr., Nr. 11/1934).
H. Makower.
LECZENIE STROFANTYNOWE DLAWICY PIERSIOWEJ.
Dlawica piersiowa powstaje pod wplywem bodzc6w wywoluj
cych
(ruch; spoczynek w pozyeji poziomej; odruchy id
ee z przepelnionego io-
l
dka, z zapalnego wyrostka robaczkowego lub p\!cherzyka z61ciowego,
z macicy; wplywy toksyezne, jak np. tyton, i allergiezne; podraznienia
psyehiezne) przy istnieniu sk!onnosci do napadoy,r (zwi
kszenie wewn\)trz-
nego napi\)cia; zwi\)k&zenie odczuwania, zwlaszcza b610wego; miazdzych
tE}tnic wiencowych, wywolujqca pod wplywem odpowiednich bodic6w nie-
dostateczne ukrwienie mi
snia sercowego, a przez to prowadz
ca do osla-
bienia czyui\osci serea). Co do tych spraw istnieje zgodnose pogl
d6w, roz-
ehodz
si? one jednak w kwestji mechanizmu d
awicy piersiowej. Wedlug
E den s a wszystkieJ bodice wywoluj
ce dl. p. odznaczaj
si
zdolnosci
wywolywania skurcz6w naczyniowych, w tym samym kierunku idzie zwi
k-
szenie we\vn\)trznego napi\)eia oraz miaidiyca (Aniczkow); napad dl. p.
polega na stalem lub przejsciowem zamkni.\)Ciu t
tnicy wiencowej lub ja-
kiejs jej gallj,zki - ale nie kaide zarnkni\)cie wywoluje taki napad, dodat-
Idem koniecznym do wyst
pienia b6lu jest r;obudliwose nerw6w scian na-
czyniowych, kt6ra moie bye skutkiem rmaidzycy.
Leczenie dt p. moze ise w kierunku: 1) zwalczania zw
zenia na-
ezy:h wiencowych przez srodki przeciwskurezowe (azotyny, koffeina, teo-
bromina, belladonna), 2) wyl
czenia bodzc6w wywoluj
eyeh (spoczynek,
uregulowanie ruchu, zol
dka, zakaz palenia, ochrona przed zdenerwowa-
n
em), 3) zwalczania sklonnosci do napad6w a) przez obnizenie napi
cia
WeWil\)trznego i pobudliwosci (uregulowanie trybu iycia, psychoterapja,
srodki uspokajaj
ce: luminal, brom, skopolamina, preparaty morfinowe),
b) zwalczanie uczulenia na b61 (odwr6cenie uwagi, srodki uspokaj
ee),
ewent. c) zwalczaniJe miazdzycy t\)tn1e wiencowych (jod), wreszcie d) po-
lepszenie niedostatecznego ukrwienia serea przez strofantyn\). N ajwaz-
niejsz
rzecz
jest wedlug Ed ens a zwalczanie sklonnosci do napad6w,
przyczem za najskuteczniejsz
uwaza tu strofantyn
, wprowadzon
przez
niego do leczenia dl. p. W ci
gu ostatnich lat 3 obserwowal 230 przypad-
k6w dl. p., strofantyn\) stosowal w 90. Najcz
sciej dodawal do strofantyny
0.05 - 0.10 eufillj)ny; strofantyny przeei
tnie 0.3 mg., po 3 dniach 1 dzierl.
przerwy. W ci\)ikich przypadkach nawet 2 razy dziennie po 0.3 mg. Stro-
fatyn
stosowano we wszystkich przypr.dkach zawalu mil2snia sercowego
18
FRASA LEKARSKA
1/1935
(23); prawdopodobnie dziala ona tu przez polepszenie ukrwienia miEi)snia
sercowego, przez co zmniejsza rozleglose powstaj
cego zawalu. Znikni
cie
b616w dlawicowych po zawale tl6maczy autor przez ostateczne wyl&cze-
nie chorobowo zmienionej galEi)zi tEi)tnicy wiencowej. Oslabienie serca nie
wywoluje samo przez si
napadu dlawicowego, ale poprzez zadzialanie na
chorobowo zmienione tEi)tnice wiencowe lub ich galEi)zie. Wyniki leczenia
strofantyn
w przypadkach niezawalowej dlawicy byly r6wniez bardzo do-
bre. Wag
doswiadczenia mialy tu przypadki tych chorych, kt6rzy, po
znacznem poprawieniu siEi) w szpitalu nie stosowali w domu strofantyny,
dostawali z powrotem napad6w dlawicowych i za kazdym razem pod
wplywem kuracji strofantynowej w szpitalu pozbywali siEi) ich. W miazdzy-
cy tEi)tnic wieftcowych najwazniejsz
przyczyn
wystEi)powania dl. p. jest
niedostateczne ukrwienie i, wplyw jego na chorobowo pobudliwe naczynia
wiencowe - dlatego u ludzi starszych strofantyna jest najskuteczniej-
szym srodkiem przeciwko dlawicy. Nie moze ona natomiast
zadzialae np. w angina vasomotoria. W przypadkach w
tpliwych moze
przeto wynik leczenia strofantynowego okazac siEi) b. waznym dla rozpo-
znania r6zniczkowego. W pracy swej autor nie wchodzi w rozwaza-
nie przyczyn, dla kt6rych przy dlawicy piersiowej preparaty naparstni-
cowe dzialaj
tylko na drodze stosowania dozylnego, przy stosowaniu zas
innemi drogami z.awodz
. (Muench. med. Wschr. Nr. 37/1934).
H. Makower.
LECZENIE OSTRYCH ZAKAzEN JAMY USTNEJ I GARDLOWEJ
PRZY POMOCY KW ASU SULFOSALICYLOWEGO I HEKSALU.
PI6kanie gardla i ust 5 % roztworem kwasu sulfosalicylowego lub
heksalu (sulfosalicylan heksametylentetraminy) 'w'ywoluje szybki efekt
leczniczy w ostrych zakazeniach jamy ustnej i gardla (angina, zapale.nia
okolomigdalkowe, stomatitis - z wyj
tkiem stomatitis aphtosa, blonica
etc.). W sprawach przewleklych natomiast srodki: te nie s
skuteczne.
Stosowanie ich jest 0 tyle ulatwione, ze polykanie stosowanego przy p16-
kaniu roztworu jest zupelnie nieszkodliwe. Nieco nieprzyjemne jest na-
tomiast uczucie sci
gania w ustach, dose CZEi)sto powstaj&ce podczas p16-
kania. Dzialanie kwasu sulfosalicylowego tl6maczy si
nietylko przez je-
go dzialanie antyseptyczne, ale r6wniez - i to moze w stopniu wi
k-
szym - przez dzialanie sci
gaj
ce na swieze procesy zapalne. Dzialanie
jest w pewnych przypadkach nadzwyczajne. B. Bus son i H. M a r-
s chi k zwracaj
uwag
na waznosc stosowanii3 skutecznego leczenia
miejscowego w blonicy. (Muench. moo. Wsch. Nr. 38i1934).
H. Makower.
KOJENIE BoLD ZAPOMOC4 CZOPK6W Z CIBALGIN4.
Stosowane nazajutrz po operacji na noc czopki z 0.5 cibalginy po-
zwalaly w wie,lu przypadkach na obejscie siEi) bez morfiny, co ma duze
znaczenie zar6wno ze wzglEi)du na ewentualne przyzwyczajenie, jak i ze
wzgl
du na wyl
czenie wywolywanego przez morfine zaparcia. U 90%
operowanych (appendektomja, herniotomja, panaritia, zlamania kosci i t.p.)
wystarczal taki czopek jednak w okolo 40% nie bylo dzialania snotw6r-
czego. W tych przypadkach J. Bet z n e r podawal po 3 godzinach 2-gi
czopek i cborzy zwykle po Yo godz. z.asypiali. Dobre wyniki byly r6wniei
w przypadkach bolesnego miesi
czkowania, przy chorobach z zaziEi)bienia,
zwlaszcza przy podraznieniach o plucny , przy b61ach glowy po wstrz
sie
m6zgu i pEi)kni
ciu podstawy cz.aszki, wreszcie przy zapaleniach kosci i sta-
w6w. (Dtsch. med. Wschr. Nr. 28/1934).
H. Makower.
1/1935
PRASA LEKARSKA
HI
Pedjatrja.
DIETA KETO GENNA W PEDJATRJI.
Diet
ketogenn:j, stosuje si
w ba,rd.zo wielu chorobach wieku dzie-
d
cego. Nie we wszystkich jednak przypadkach stosowanie takiej diety
jest korzystne. L. C h. R 0 s e n b erg na podstawie wlasnego doswiadcze-
nia otrzymywal dobre wyniki, stosuj:j,c diet
ketogenn:j, przedewszystkiem
w padaczce. Jedna trzecia przypadk6w padaczki w wieku dzieci
cym, we-
dlug obserwacji R 0 s en b erg a, zostala zupclnie wyleczona tylko diet:j,
ketogenn:j,; z r'eszty przypadk6w u jednej polowy chorych stan nieznacz-
nie si
poprawil u drugiej polowy leczenie dietetyczne pozostalo zupel-
nie bez skutku. Brak poprawy w tych przypadkach odnosi R 0 s e n b erg
do nie dose energicznie i wytrwale przeprowadzonego leczenia. Dietl"! ke-
togenn:j, nalezy podawae w ci:j,gu miesi
cy bez przerwy przy r6wnoczes-
nem ograniczaniu plyn6w i soli, a zwi
kszeniu ilosci pokarm6w bogatych
w wapn. 1m wczesniej rozipocznie si
leczenie dietetyczne, tern wyniki b
d:J,
pomyslniejsze. Przypadki ci
zkie S:j, jednak temu leczeniu bardzo oporne.
Dobre wyniki podczas stosowania diety ketogennej otrzymywal
R 0 s e n b erg w rozmaitych zakazeniach narz:j,du moczowego. Celem
osi:j,g11iE;!cia dobrych wynik6w oddzialywanie moczu musi bye doprowadzo-
ne do Ph 5,3 co osi:j,gn.:j,e mozna przez podawanie r6wnoczesne salmiaku
(ammonium chloratum).
W innych chorobach diet a ketogenna wainiejszego znaczenia nie
posiada. (Arch. of Pediatr. 51/1934).
J. Kochanowski.
KLINIKA I PATOGENEZA ANGINY WCZESNEJ W ODRZE.
E. Mayer h 0 fer w epidemjach odry obserwowal angin
, wyst
-
puj:j,c:j, bardzo wczesnie, jeszcze przed wyst:j,pieniem plamek Koplika. An-
gin
t. z. prodromaln:j, nalezy odr6znie od dawno znanej anginy odrowej,
kt6ra przebiega r6wnoczesnie z innemi zmianami niezytowemi na blonach
sluzowych jamy ustnej i gardla. Zaleznie od czasu wyst:j,pienia anginy pro-
dromalnej odr6znia Mayerhofer trzy typy tej anginy: wczesn:j" kt6ra po-
jawia si
w 8-10 dni przed wyst:j,pieniem objaw6w prodromalnych, p6zn:j,
w 1-3 dni i mieszan:j, wyst
puj:j,c:j, mi
dzy 5 a 6 dniem przed objawami
prodromalnemi.
Angina prodromalna przebiegae moze, jako angina follicularis lub
lacunaris z nast
puj:j,cemi objawami: gor:j,czk:j" bOlem szyi, bo1esnemi
i obrzmialemi gruczolami szyjnemi. Ponadto spotyka si
przy tej angi-
nie pewne zmiany w wyrostku robaczkowym. Mianowicie w tkance adeno-
idalnej migdalk6w i wyrostka robaczkowego spotyka si:
znaczne nagro-
madzenie kom6rek olbrzymich. To nagromadzenie wspomnianych kom6-
rek jest charakterystyczne dla anginy odrowej. Nierzadko zdarza si
, ze
w prodromalnym okresie odry wskutek bl
dnego rozpoznania, operuje si
,chorego z powodu ostrego zapalenia wyrostka. Badaj:j,c mikroskopowo wy-
rostek robaczkowy w tych przypadkach mozna na podstawie stwierdzenia
nagromadzenia wi
kszej ilosci kom6rek olbrzymich rozpoznae z cal:j, pew-
'llosci:j, odr
. Opieraj:j,c si
na badaniach Feina i Pirqueta uwaza Mayer-
. hofer angin
prodromaln:j, jako wyraz allergicznej reakcji calego ukladu
'naczyniowego jamy ustne
, podobnie jak anginy przy chorobie posurowi-
czej, wakcynacji, agranulocytozie i bialaczce. (Zeitschr. f. Kinderhknd.
56/1934) .
J. Kochanowski.
'. '. -. .. ""'
.. " - .
o . :r'anQ:?i(p:rm
n
c
.Wyp
.1)2n
nie.:. sp
DwadZt( p
DcQLDn
. eec
20
PRASA LEKARSKA
1/1935
GOR
CZKA POKARMOW A.
H. R i e t s c h e I w obszernej pracy zajmuje s
patogenez:], i lecze-
niem t. z. gor:],czki pokarmowej. Finkelstein nazywal gor:],czk:], pokarmo-
w:], stany podgor:],czkowe u niemowl:],t bez jakiegokolwiek wsp6ldzialania
drobnoustroj6w. Pojawiac si
ona ma po pokarmach bogatych np. W
cukier, a po usuni
ciu wspomnianego pokarmu znikac. Owe podwy:i:szenie
cieploty tl6maczyl Finkelstein i j,ego szkola jako wyraz uszkodzenia ko-
m6rek, prowadz:],cego do zabUl'zenia regulacji ciepla.
W patogenezie gor:],czki pokarmowej na pierwszy plan wysuwa siE?
wysuszenie organizmu. Wedlug R i e t s c he l'a, czynnikiem dominuj:],cym,
jest nie wzma:i:one oddawanie ciepla (np. drog:], ograniczonej perspiracji,
jak s:],dzH Heim i John) lub brak wody (Finkelstein), lecz wzma:i:ona we-
wn
trzna produkcja ciepla wskutek zaburzenia w oddawaniu wody. Go-
r:],czka pokarmowa wedlug R i e t s c he l'a jest objawem przedwst
pnym in-
toksykacji. Dziecko znajduj:],ce si
w stanie wysuszenia jest tylko jeden
krok oddalone od toksykozy. Wysuszenie jest wi
c wlasciwym czynnikiem
zatrucia pokarmowego, prowadz:J,cym dalej do wytwa.rzania trucizn i ew.
wyst:],pienia toksykozy. Maj:],c na wzgl
dzie czynniki wchodzq,ce w gr
w patogenezie gor:}czki pokarmowej i toksykozy, nale:i:y w leczeniu
uwzgl
dnic przedewszystkiem dwa momenty, a mianowicie: starac si
o doprowadzenie dostatecznej ilosci plynu i usuni
cie z diety taldch pokar-
m6w, kt6re mog:} powodowac biegunki. Sarno doprowadzenie wody do
ustroju w tych przypadkach dziala ju:i: obni:i:aj:}co na cieplot
. Celem
usuni
cia objaw6w zatrucia, zaleca Morfan podawanie przez 2-3-4 dni
tylko sam:], herbat
; Schiff np. proponuje bezbialkowy pokarm, zlo:i:ony
z plynu Ringera z dodatkiem 15% cukru od:i:ywczego (maltonu np.). Pod-
sk6rnych lub do:i:ylnych wlewaiJ. plynu fizjologicznego R i e t s c h e 1 nie
zaleca; korzystnie natomiast maj:], wplywac wlewania 5 % cukru grono-
wego (glukozy) z dodatkiem 1/4 - 1/5 plynu Ringera.
Po ust:}pieniu ostrych objaw6w podawae mleko kobiece. W gor:}czce
noworodk6w, wyst
puj:}cej w kilka dni po urodzeniu podaje R i e t s c he I
ksze ilosci plyn6w (lekkoocukrzonq, herbat
). Rozpoznanie takiej go-
r:}czki noworodk6w zazwyczaj nie nastr
cza :i:adnych trudnosci, ci
:i:kie jed-
nak przypadki mog:} przedstawiae si
jako uraz porodowy, "sepsis" czy
nawet zachlystowe zapalenie pluc. Dlatego nale:i:y zwr6cie uwag
na obja-
wy wysuszenia i w ka:i:dym, niejasnym przypadku podawae wi
cej plyn6w.
(Ergebnisse d. in. Med. u. Kinderhknd. 47/1934).
J. Kochanowski.
WYMIOTY OKRESOWE W WIEKU DZIECIJ1;CYM.
Jakkolwiek wymioty i wzmo:i:one wydzielanie cial ketonowych w
moczu wyst
puj:} u dzieci w licznych stanach chorobowych, to jednak tyl-
ko w jednej chorobie oba te objawy zajmuj:} dominuj:}ce stanowisko,
a mianowicie w ketonemji okresowej z wymiotami.
S t u reA. S i ve poddal bardzo dokladnemu badaniu szereg przy-
padk6w z ostatnich lat i stwierdzH co nast
puje: poziom cukru we krwi
u dzieci z ketonemj:} okresow:} podczas napadu wymiot6w nie osi:}ga ni-
gdy ni:i:szych wartosci ni:i: u dzieci np. nerwowych naczczo lub 1-2 go-
dzin po posHku, a zatem niedocukrzenie, obserwowane w tym zespole cha-
robowym niczego nie dowodzi. Niskie wartosci poziomu cukru w okresach
mi
dzy napadarni mog:], miee wartose rozpoznawcz:}, a r6wnoozesnie wska-
zuj:} na pewne zaburzenie w gospodarce glikogenu i na niedomog
w:}tro-
by. Ze w:}troba wsp6ldziala w tym zespole chorobowym, swiadczy cz
ste
jej powi
kszenie, nieznaczna tkliwosc przy obmacywaniu oraz niekiedy
wyst
puj:}ca :i:6ltaczka. Wi
kszych zaburzen gospodarki glikogenu nie-
ma, gdy:i: podana adrenalina mobilizuje cukier. Opr6cz wymiot6w, stwier-
1/1935
PRASA LEKARSKA
21
"I
dz.a si
zaburzenie czynnosci w
troby ze wzmozonem wydzielaniem - po-
srednich produkt6w przemiany materji.
Opieraj
c si
na doswiadczeniu, ze doprowadzenie cukru wplywa ko-
rzystnie na to cierpienie, zaleca autor, po ustaleniu rozpoznania, die
bo-
g.at
w cukier, kilka razy dziennie, zwlaszcza 0 ile wchodz
w gr
dodat-
kowe zakazenia lub znaczne wysilki fizyczne lub psychiczne. St. A. S i-
ve opisuje chlopca z ketonemj
okresow
, kt6ry b
d
c na diecie cukrowej
przebyl w kr6tkim czasie odr
" osp
wiatrowq. i ostre zapalenie nerek bez
nap.adu wymiot6w. W ci:j,gu lat trzech mial tylko raz napad wymiot6w,
gdy po skarceniu go w szkole, zapomnial swq. zwykl
porcj
cukru w do-
mu. W okresie napadu, cukru podawae juz nie nalezy, gdyz pozostaje to
bez rezultatu.
Clelem podniesienia poziomu cukru we krwi, a zarazem aby prze-
ciwdzi.alae psychicznej i fizycznej prostracji, zaleca wstrzykn
e adrena-
lin
, a po 1-2 godzinach podae roztw6r cukru najlepiej w lawatywie,
a dopiero gdy chory ma si
juz nieco lepiej, doustnie. Po 4 - 6 godzi-
nach znowu podaje si
doustnie cukier.
Co si
tyczy klinicznego przebiegu, to zwraca S t. S i v e uwag
jeszcze na to, Z'e przed n.apadem wymiot6w zjawiaj
si
pewne zwiastuny
co powinno bye wskazaniem do podania cukru, aby zapobiedz napadowi.
Zaznacza, ze dzieci dotkni
te napad.ami okresowych wymiot6w, maj
za-
zwyczaj wstr
t do slodyczy, a wyrazne zamilowanie do pokarm6w tlustych.
(Zeitschr. f. Kinderheilkunde 56/1934).
J. Kochanowski.
PATOGENEZA I TERAPJA TOKSYKOZY U NIEMOWL
T.
Zatrucie pokarmowe (intoxicatio .alimentaris), spotyka si
dose rza-
dko. Wi
kszosc przypadk6w toksykoz w wieku niemowl
cym jest wynikiem
infekcji z zewn
trz. C sap 0 J. i E. K e r p 'el-F r 0 n ius zbadali prze-
dewszystkiem chemizm tego cierpienia, staraj
c si
wyprowadzie t
dro-
g:j, pewne dane lecznicze.
U dzieci dotkni
tych toksykozq. azot pozabialkowy i zawartose bial-
ka w surowicy jest wzmozona, natomiast ilose chlork6w wyraznie zmniej-
szona.
Leczenie polegae ma na przcplukiwaniu przewodu pokarmowego,
wstrzykiwaniach dozylnych 4% kwasnego w
glanu sodu (NaHC03) w iloSci
okolo 5:0 cm. 3 i okolo 20 cm. 3 20% roztworu glukozy - po 12 godzinach
powyzsze zabiegi powt6rzye i w ci
gu najblizszych 24-36 godz. pOda\\3C
tylko herbat
i plyn Ringera. Po tym okresie pod:.!wgc mle:m kobief.'c lut
odtluszczollij, i bogat
w w
glowodany maslank
z kleikiem ryzowym w
r6wnych cz
sciach. W razie wystq.pienia objaw6w hypochloremji 4% roz-
tw6r chlorku sodu. (Mntschr. f. Kinderheilkunde 60/1934).
J. Kochanowski.
o STOSOWANIU SUROWICY OZDROWIENC6W W ZAPALENIU
ROG6W PRZEDNICH RDZENIA (POLIOMYELITIS ANTERIOR
ACUTA.
Surowica ozdrowienc6w po przebytem zapaleniu rog6w przednich
rdzenia, moze niekiedy wywier.ae korzystny wplyw na przebieg tej choro-
by. H. S c h 1 0 sse n b erg e r i R. R rum e i c h na podstawie obfitego
materjalu (227 przypadk6w) z ostatniej epidemji choroby Heine Medina
w Niemczech w roku 1932 stwierdzili, :ie. stosowanie surowicy ozdrowien-
c6w, mo:ie miee wplyw leczniczy i moze zapobiegac porazeniom, lecz tylko
wtedy, 0 ile podano surowic
wczesnie t. j. w okresie przedpor.azennym.
Z chwil:j, wyst
pienia pora:ieiJ. stosowanie surowicy pozostaje bez zadne-
go skutku. Na 26 przypadk6w stosowania surowicy ozdrowienc6w w okre-
22
PRASA LEKARSKA
1/1931)
sie przedporazennym, 24 przypadki wyzdrowialy zupelnie, .a tylko u 2
chorych wyst:j,pily porazenia. U reszty t. j. u 201 os6b, u kt6rych wprowa-
dzono surowic
juz po wyst:j,pieniu porazen, 148 pozostalo ooz zadnego
wplywu, 25 zmarlo, a u 28 porazenia cofn
ly si
w mniejszym lub wi
k-
szym stopniu. PoniewaZ podobne wyniki osi:j,ga si
i bez stosowania suro-
wicy, jest jasne, ze po wyst:j,pieniu porazen, surowica zmian anatomicz-
nych cofnq,e nie moze. Jest tedy rzecz:j, niezb
dn:j" ustalac moZliwie szyb-
ko rozpoznanie, a nast
pnie miee w zapasie dostateczn:j, ilose surowicy
ozdrowienc6w. (KUn. Woch. 25/1934).
J. Kochanowski.
I
ROZPOZNANIE I LECZENIE OSTREGO ZAP ALENIA ROG6W
PRZEDNICH RDZENIA W OKRESIE PRZEDPORM:ENNYM.
Pierwszemi objawami, po 7-10 dniowym czasie S:j, wedlug J. S i e-
g I a nieznaczne tylko podniesienie cieploty, nudnoSci, b61e glowy
i niezyt gardla. Waznq, jest rzecz:j" ze te objawy najcz
Sciej
wyst
puj:j, w dwu nawrotach. W kr6tkim czasie po tych nieznacznych
objawach prodromalnych, wyst
puj:j, na pierwszy plan objawy rdzeniowo-
oponowe, sztywnosc karku i calego kr
goslup.a, nadmierna wraZliwosc i
bardzo charakterystyczne drZenie, zwlaszcza konczyn dolnych. Stan taki
moze trwac 2-5 dni i stanowi okres przedporazenny. S:j, jednak przyp.ad-
ki, przebiegaj:j,ce bez tego okresu. W kazdym podejrzanym przypadku na-
lezy bezzwlocznie wykonac naklucie I
dzwiowe. Plyn moogowordzeniowy
wyplywa pod wzmozonem cisnieniem; w p!ynie znajdujemy limfecytoz
,
zwi
kszonq, iIose bia:lka i zawartosc cukru prawidlow:j, lub zwi
kszon
nigdy zmniejszoD:j,. Juz po nakluciu I
dzwiowem, 0 iIe mamy pewne dane
co do charakteru choroby, nalezy wstrzykn:j,c do kanalu kr
gowego 10-30
ccm. surowicy ozdrowienc6w, a nast
pnie domi
sniowo 20-30 ccm. Na-
st
pnego dnia wstrzykni
cie surowicy powt6rzyc 0 He nie wyst:j,pily juz
por.azenia. W braku surowicy ozdrowienc6w mozna zastosowac surowic
zwierz
c:j, (surowic.a Pettita) lub krew rodzic6w. S c hot m ii II e r zale-
ca wprost przetaczanie krwi wzi
tej od osoby, kt6ra przebyla zapalenie
przednich korzonk6w rdzenia. (Wien. Klin. Wochschr. 1/1934).
J. Kochanowski.
LECZENIE SREBREM DROG4 DOL
D:lWIOW
PL
SA WICY.
B 0 r g e s For t e s i E. d e Mag a I h a e d wprowadzili do le-
czcnia pI:j,sawicy elektrargol z luminal em. Wyniki otrzymane przez tych
autor6w s:j,' bardzo zach
caj:j,ce gdyz w 95% Ieczonych przez nich przy-
padk6w, uzyskali po 2 tygodni.ach zupelne wyleczenie. Leezenie przepro-
wadzaj:j, w spos6b nast
puj:j,cy: po wykonaniu naklucia I
dzwiowego bez
znieczulania miejscowego lub ew. w uspieniu ch1oretylowem, wypuszcza
si
nieeo plynu m6zgowordzeniowego (do cisnienia normalnego) i nas
p-
nie wprowadza si
bardzo powoli 2Yo do 3-ch cm. 3 elektrargolu Clin w ply-
nie izotonicznym, a nast
pnie t:j, sam:j, igl:j, 2 cm. 3 Iuminalu. W ten spos6b
post
puj:j, raz w tygodniu nie podwyzszaj:j,c dawki. (Arch. brasil. Neuriatr.
17/1934).
J. Kochanowski.
1/1935
PRASA LEKARSKA
23
ChirurgJa. Ortopedja. UrologJa.
CHOROBY CHIRURGICZNE sLEDZIONY.
Zabiegi operacyjne na sledzionie powi
kszyly si
znacznie w osta-
tniem dziesi
cioleciu, przyczem zabiegi te wykonywuje si
nietylko wtedy,
gdy chodzi 0 choroby samej sledziony, lecz i 0 choroby inne, kt6re przez
usuni
cie sledziony ulegaj:j, poprawie lub wyleczeniu. N a e gel i przed-
stawia w swym referacie pogl:j,dowym dzisiejszy stan djagnostyki cho-
r6b sledziony i wspomina 0 tych chorobach, w kt6rych usuni
cie sledziony
jest cennym srodkiem leczniczym. W rozpoznawaniu chor6b sledziony od-
grywa wazllij, rol
pr6ba adrenalinowa Frey, polegaj:j,ca na tem, ze przy po-
wi
kszeniach sledziony, w nast
pstwie zaburzen w kr:j,zeniu, otrzymujemy
po wstrzykni
iu adrenaliny (efetoniny) znaczne jej zmniejszenie. W spra-
wach przerostowych lub nowotworowych zmniejszenia sledziony nie uzy-
skujemy. Dalszym czynnikiem rozpoznawczym jest badanie radjologiczne,
zwlaszcza pr6ba kontrastowania narz:j,d6w mi:j,zszowych w obrazie rent-
genowskim, a wi
c w:j,troby i sledziony (Radt, Oka), zapomoc:j, zwi:j,zk6w
toru, kt6ry jest wychwytywany przez kom6rki ukladu siateczkowo - sr6d-
blonkowego. Jednak nie wiemy jeszcze, jakie jest wlasciwe dzialanie toru
na wspomniane narz:j,dy, i jak szybko odbywa s
wydalanie toru z ustroju
Stwierdzono bowiem slady torotrastu jeszcze po uplywie 3Yo lat (Naegeli,
Lauche, Kadrnka). Torotrast wydala si
r6wniez z w:j,troby lub sledziony
do s:j,siednich gruczol6w chlonnych, w kt6rych wywolywac moze powazne
zmiany (martwice) jak to wykazaly doswiadczenia na zwierz
tach. Dla-
tego stosowanie tej metody na szersz:j, skal
wymaga jeszcze dalszych
pr6b.
Z uszkodzen sledziony najwainiejsz:j, rol
odgrywaj:j, nagle p
kni
-
cia sledziony lub t. zw. dwuczasowe. Nagle samoistne p
kni
cia sle-
dziony powstawac mog:j, jedynie w sledzionie chorobowo zmienionej.
np. w zimnicy. Dwuczasowe p
kni
cia powstaj:j, wyl:j,cznie w narz:j,dzie
zdrowym, przyczem okres mi
dzy urazem a wyst:j,pieniem objaw6w krwa-
wienia moze trwac rozmaicie dlugo: od kilku godzin do kilku miesi
cy.
N ajpewniejszem post
powaniem przy p
kni
ciu sledziony jest jej usuni
-
cie. R6wniez usuwanie sledziony przy nowotworach dobrotliwych i torbie-
lach daje wyniki dobre, podobnie zreszt:j, jak i w odosobnionej gruzlicy.
Rozpoznanie przy braku zmian w obrazie krwi nastr.
cza znaczne trudnosci.
U suni
cie sledziony daje dobre wyniki w z6ltaczce hemolitycznej.
Poniewaz cz
sto w tych stanach chorobowych wsp6listnieje kamica z6lcio-
wa, konieczne jest w czasie operacji dokladne skontrolowanie okolicy wo-
reczka z6lciowego i przewodu wsp6lnego, a przy stwierdzeniu zmian, 1'6-
wnoczesne usuni
cie woreczka. Po takiej operacji zdarzaj:j, si
niekiedy
nawroty, zalezne od pozostawienia w czasie operacji sledziony dodatkowej,
kt6ra powi
kszaj:j,c si
po operacji powoduje powstawanie nawrotu. Wy-
niki dodatnie wynosz:j, 75%.
Usuni
cie sledziony daje poza tem dobre wyniki w "purpura hae-
morrhagica" i w "trombopenji". Wyniki dodatnie wynosz:j, tu 83%.
Wskazania do usuniecia sledziony w chorobie Gauchet'a nie S:j, je-
szcze ustalone, poniewaz mamy tu do czynienia nietylko z chorob:j, sledzio-
ny, lecz tez i ukladu kostnego. Zaleznie wi
c od tego, kt6ry z wymienio-
nych uklad6w jest bardziej zaj
ty, uzalezniony jest wynik operacji.
Usuwanie sledziony w niedokrwistosci zlosliwej, polecane przez
autor6w amerykanskich, jest dzisiaj nie uzasadnione, wobec dobrego wyni-
ku leczenia tej choroby w:j,trob:j,. R6wniei i w bialaczce nie usuwa si
juz
sledziony.
+.veraz aLon' 'U
iEf
ji'a;
boLierwotnq wielkosc. Naczyniak guzowaty (Angioma tuberosum) zjawia si
zwykie po urodzeniu, ch
tnie rozrasta si
w sk6rze otaczajqcej i w tkance
podsk6rnej. W wieku pokwitania niekt6re naczyniaki guzowate zmieniajq
sw6j ksztalt na gwiazdzisty. Jako metody leczenia nalezy wyliczyc: zabieg
.krwawy, zamrazanie zestalonym C02, elektroliz
i elektrokoagulacj
, na-
swietlania radem, promieniami R6ntgena i wstrzykiwania pIyn6w, wywo-
Iujqcych zlepianie si
Scianek naczyll. W przypadkach naczyniak6w pIa-
-skich najwi
cej wskazanem jest zamrazanie zestalonym C02. 5 - 8 za-
mrazall przy pomocy "cryokauteru" w ods
pach pi
tnastodniowych do-
prowadza do w:\rleczenia bez siadu Iub zostawiajqc Iedwo widoczne blizny.
W tych sa.mych wypadkach naswietlanie lampq Kromayer'a ma dawac r6w-
'I1iez korzystne wyniki. W razie ujenmego wyniku leczenia poleca L. Per in
naswietiania radem z odieglosci 1 cm. przez fntr platynowy 1 mm. grubo-
sci. W naczyniakach guzowatych najwIasciwszym jest zabieg krwawy.
o ile sposobu tego nie mozna polecic, ze wzgl
du na zbyt duze ubytki
w tkance sk6rnej, wchodzi w rachub
elektrokoagulacja, rad i wstrzykiwa-
nia. Elektrokoagulacja, przy kt6rej niezawsze nawet potrzeba znieczulenia
miejscowego, prowadzi do wyIeczenia w 3-4 zabiegach. W Ieczeniu na-
czyniak6w podsk6rnych nalezy uzywac elektrody izolowanej tak, by wkl6-
ta pod sk6r
nie wywolala uszkodzen sk6ry. T
metod
stosuje si
tylko
przy Ieczeniu naczyniak6w malych. R6zna naczyniaki r6znie reagujq na
naswietlanie promieniami radu. Wiek dzieci
cy nie jest przeciwskazaniem
do stosowania tej metody, nalezy jedynie stosowac promienie mi
kkie, ma-
:to filtrowane, gdyz twarde wymagaj
dIuzszego czasu dzialania. Laborde
poleca 1 - 2 mg. Ra w oslonce pIatynowej 0,3 - 0,5 mm. gl'ubosci. N a-
s....vietlania radem przy uzyciu wlasciwej techniki dajq dobre wyniki. R6w-
niez zastosowac mozna naswietlania promieniami R6ntgena, jednak u ma-
l:\'ch dzieci mniej S:j, wskazane, ze wzgl
du na trudnosci techniczne. Rg
nadaje si
poza tem gl6wnie do Ieczenia naczyniak6w organicznych i nie-
wynioslych. Formy guzowate nadaj:j, si
najIepiej do leczenia wstrzykiwa-
niami pIyn6w, tych samych, kt6rych uzywa si
do leczenia zyIak6w.
Kosmetyc.znie najIepsze wyniki widzial G e r I a c h - G u e nth e r
po ekstyrpacji. Po stosowaniu nasv:ietlan promieniami radu bardzo cz
sto
spostrzegal blizny brzydkie, z przebarwieniami i rozszerzeniami naczyll.
Poleca bardzo metod
Payr' a, polegajqcq na wkI6waniu igiel z magnezu,
nadajqcq si
zwIaszcza do leozenia rozleglych zmian. (Rev. fran!;. dermat.
Nr. 10, 1934). 11. Obtulowicz.
OCHRONNE DZIALANIE MAsCI.
Najsilniejsze rumienie wywolujq promienie 0 dIugoSci 247 - 250
milimikron6w, najsilniejsze przebarwienia--promienie 0 dlugosci 248--254
milimikron6w. DIuzsze dzjalanie tych promieni dziala niszczqcO na tworze-
nie si
barwnika. Sk6ra przyzwyczaja si
do dzialania wzrastajqcej ilosci
30
PRASA LEKARSKA
1/1935
promieni, co wedlug Miescher'a jest wyrazem hyperkopensacji us.zkodzenia
sk6ry, wywolanego pierwotnem naswietlaniem. Tluszcz jest naturalnlj,
ochron1j, sk6ry przed dzialaniem promieni, niezawsze jednak ochrona ta
jest dostateczna. Naswietlanie p.romieniami lampy kwarcowej miejsc po-
krytych niekt6remi ma.sciami, jak eukulotem, kremem Nivea, eugadinlj"
aeskulinlj, i wazelinlj, biallj" nie prowadzi wIg E. R a a beg 0 do powstania
rumieni ani przebarwienia. Absolutnie skuteczne okazaly si
- wazelina
Z6lta, Gletschemattan, Ultraz.eozon i Ianolina. (Dermat. '\Vschr. Nr.
1/1934). M. Obtulowicz.
DZIALANIE PUDRU NA SK6R
.
Dzialanie pudr6w polega na ich wlasnosciach wchlaniajlj,cych, chlo-
dZlj,cych i osuszaj1j,cych. '\Vyst
puj1j, one tern wyrazniej, im wi
ksza jest po-
wierzchnia pudru. Wchlanianie moze bye r6wniez uwarunkowane obecno-
sci1j, niewielkich cZ1j,steczek tlustych, jak loju, ziemi okrzemkowej i kaolinu.
Z niekt6rych pudr6w, w kt6rych sztucznie wzmocniono ich wlasnose 11j,cze-
nia si
z tluszczem, moze tluszcz przedostawae si
na sk6r
, jak np. De-
sitin, Vasenol, Nivea. Te ostatnie doskonale nadaj1j, si
do piel
gnowania
sk6ry wrazliwej, ubogiej w tluszcz np. u noworodk6w. Wskazaniem do sto-
sowania pudr6w obojf-.tnych s1j, zmiany zapalne sk6ry (Dermatitis) i wy-
prysk (eczema) nies1j,cz1j,cy, albowiem zbijanie si
pudru w grudki dziala
drazni1j,co na zmiany wypryskowe. Dodatek srodk6w sci q gaj1j,cych (Ad-
strigentia) wzmacnia wysuszaj1j,ce dzialanie pudr6w (Diachylon, Lenicet).
Przeciwpotne dzialanie pudru uzyskuje si
przez dodatek formaliny, prze-
ciwsw
z1j,ce dodaniem mentholu. Anaesthesina lub orthoform, domieszane
do pudru, dzialaj1j, koj1j,cO na bOl. W szczeg6lnych wypadkach mozna doda-
wac i inne srodki np. siark
. (Fortschr. Ther. Nr. 4/34).
M. Obtulowicz.
LECZENIE sWI4,DU SK6RY PEPTONEM (PRURITUS IDIOPATHI-
CUS).
R. L u r i j a uwaza samoistny swi1j,d sk6ry (Pruritus) za odczyn na
allergeny i poleca pozajelitowe podawanie w celach leczniczych peptonu
'\Vitte w postaci wstrzykiwan (nie dozylnych) w 5% jalowym rozczynie.
Autor wstrzykuje od 2 - 5 cm." w ods
pach 2 - 3 dniow-ych. Popraw
spostrzegal po 6 - 14 wstrzykni
ciach. (Fortschr. Ther. Nr. 4/34).
M. Obtulowicz.
SPOS6B LATWIEJSZEGO UJA WNIANIA KR
TK6W BLADYCH.
W wypadkach niemoznosci uzyskania dostatecznej ilosci wydzieliny
ze zmiany pierwotnej C. I g e v sky radzi stosowac zamrazanie powierzch-
ni zmiany pierwotnej kryokauterem platynowym. Po kilkunastu sekundach
dzialania powstaje p
cherz, z kt6rego latwo mozna uzyskac potrzebn1j, do
badania ilose wydzieliny. (II Dermosiffiligr. Nr. 9/1934).
M. Obtulowicz.
PR6BY LABORATORYJNE W GO LA TENS I ICH KOMPLIKACJACH.
G. V e; rot t i stwierdza male znaczenie odczyn6w sk6rnych, pre-
cypityn i agglutynin. Wi
ksze znaczenie przypisuje odchyleniu wi1j,zania
dopelniacza rzez1j,czkowego, choe nie tak wielkie, jak odczynowi Bordet-
Wassermanna w kile. Za najlepsze uwaza metody prowokacyjne, chemicz-
nego uczynniania ukrytych ognisk. W powiklaniach poleca przeprowadze-
nie badaiJ. serologicznych i hodowli gonokok6w z krwi. (Boll. Soc. mOO.-
chir. Catania, Nr. 2/1934).
M. Obtulowicz.
1/1935
PRASA LEKARSKA
31
Laryngologja. Rynologja. Otjatrja.
PRZYCZYNEK DO BADAN NAD NOWOTWORAMI UKLADU SIA-
TECZKOWEGO MIGDALKA (RETICULOMA).
W pr'lypadku G. Z ann i'e g 0 wyst
pil u kobiety lat 48. po ropni.u
okolomigdalkowym guz migdalka lewego wielkosci or'lecha wlosklego .0 SPOI-
stosci twardej 'l powi
ks'leniem obustronnych gruc'lol6w 'lwl. w okohcy klj,:
ta zuchwy. Pr6bny wycinek 'l gu'la wyka'luje w tych pr'lypadkach kom6r
1
pla'lmatyc'lne, kom6rki olbrzymie i kwasochlonne, c'lem r6zni si
'lasadm-
C'lO od spraw innych 'lwlas'lc'la naciek6w 'lapalnych. Jedynie wc'lesne po-
branie wycinka, rychle ro'lpO'lnanie i natychmiastowe 'lastosowanie lec'le-
nia radem, w'lgl
dnie promieniami Rentgena moze choremu uratowac zy-
cie. Zanni podkresla s'lc'leg6lnie s'lybkie i trwale d'lialanie radu, daj
c mu
bezw'lgl
dnlj, wyzs'losc nad promieniami Rentgena. (II Val salva, Nr.
3/1933).
H. Makower.
SZUMY W USZACH I ICH LECZENIE.
S'lumy w us'lach nie 'laws'le majlj, swe zr6dlo w chorobach nar'llj,du
sluchu. C'l
stokroc pr'lenos'lone s
'l odleglych narz
d6w, jak to niera'l
stwierd'lamy, pr'lY wadach 'lastawkowych serca, 'lwlas'lc'la t
nicy gl6wnej
albo pr'ly t
tniakach okolicy s'lyjnej. Dokladne badanie chorego, w'lgl
d-
nie pr'lylozenie sluchawki us'lnej (otoskopu) do ucha chorego 'l latwoscilj,
wykryje pr'lyc'lyn
. Dals'la pr'lyc'lyna tej kategorji s'lum6w, to trzaski, po-
wstaj
ce w stawie s'lc'l
kowym, w mm. zwac'lach, pr'ly polykaniu, wres'l-
cie pr'ly otwieraniu si
tr
bki us'lnej i synergic'lnym skurc'lu m. mlotec'l-
ka. S'lumy w us'lach podmiotowe prawd'liwe polegaj
na podraznieniu t.
zw. akufen6w nar'l
d6w 'lmyslowych, podobnych do fosfen6w oka. Pr'le-
waznie chor'lY odc'luwaj
szumy silniej w otoc'leniu spokojnem niz halasli-
wem. Bard'lo c'l
sto pr'lYc'lyn
s'lum6w wykrywamy w chorobach us'lu jak
niezytach i chorobach ucha srodkowego i wewn
tr'lnego. W og6le na kaZdlj,
'lmian
cisnienia endo - w'lgl
dnie perilymfy, towar'lYs'l
c
np. otosklero-
'lie, niedokrwistosci, miazdzycy, skurc'lom nac'lyii na tIe nerwowem, moc'l-
nicy, dnie, cukr'lYcy, lec'leniu chinin
, salicylem; 'lakazeniom r6inego ro-
d'laju, ucho reaguje s'lumami. Po'la tern spotykamy s'lumy w us'lach u neu-
rastenik6w, histeryk6w i w chorobach umyslowych. Lec'lenie winno bye
pr'ledews'lystkiem pr'lyc'lynowe uw'lgl
dniaj
ce og6lny stan chorego i miej-
scowe a wi
c:
1) pr'lepisy og6lne higjenic'lne, dieta;
2) srodki uspakaj
ce jak brom w duzych dawkach, herbata albo na-
lewka walerjanowa i t. p.;
3) miejscowe: pr'ledmuchiwanie tr
bki i masaz pneumatyc'lny;
4) naklucia l
dzwiowie, daj
ce niejednokrotnie dobre i trwale
wyniki;
5) wstr'lykiwanie acetylcholiny (F-ma Nasierowski), polecane ostat-
nio s'lc'leg6lnie pr'leciw angiospa'lmom bl
dnika. Jak wiadomo acetylcho-
lina ma wlasnosci ro'ls'ler'laj
ce nac'lynia i niekiedy obnizaj
ce cisnienie
krwi. Wstr'lykiwac nalezy co drugi d'lien 0,1 acetylcholiny podsk6rnie lub
domi
sniowo, og61em 10 wstr'lykiwan. Mozna r6wniez wstr'lykiwac dozyl-
rue, jednakze bard'lo powoli, w ostatnim wypadku chory winien otr'lymae
pr'led wstr'lykiwaniem ma!
dawk
adrenaliny, kt6ra znosi d'lialanie ob-
nizajlj,ce cifuienie krwi. A. Bon a in 'lauwazyl niekiedy popraw
sluchu
po lec'leniu acetylcholilli!. (L'oreille et ses mal, 1934).
J. Malecki.
..
..
..:,..',';"
.
;> ,1:,:;.
7' ':JP
'
Q
!
..
. ,t'
t\tfi#
..
}e'e 0"
. ,-;, in '," U Z.'
, . "'f}' -.':1'-.; .,'q:::
'.
. ,,,',
32
PRASA LEKARSKA
1/1935
DW A PRZYP ADKI ZNIEKSZT ALCENIA NOSA, WYLECZONEGO ZA-
BIEGAMI CHIRURGICZNEMI.
C. L a r r 0 u d e opisuje dwa przypadki bardzo szpec:j,cego znie-
ksztalcenia nosa, kt6re kilkoma zabiegami chirurgicznemi udalo si
mu na-
prawic. W pierwszym przypadku stwierdzil skrzywienie nosa w postaci li-
tery S przerost calego kOSca nosowego w polowi'e g6rnej i znaczne skrzy-
wienie' przegrody nosowej. Polowa dolna przdstawiala morfologicznie Eto-
sunki rnniej wi
ce'j prawidlowe. Operacj
przeprowadzono w trzech posie-
dzeniach, po znieczuleniu miejscowem (p
dzlowaniu pantocain:j,) i infiltra-
cyjnem 0,5% nowokain:j,:
1) resekcja podsluzowa przegrody nosowej;
2) resekcja tr6jkqta kostnego z kosci bocznej nosa po jednej stro-
nie i przeci
cie podstawy kosci po stronie przeciwnej;
3) zlamanie nosa i ustawienie prawidlowe kosci r.,",'', .',:, -', '-,-.:
t
38
PRASA LEKARSKA
111935
ani stae, ani chodzie. Obustronne opadanie powiek. Porazenie lewego ner-
wu twarzowego lqcznie z galqzk
czolowq. .T,E;zyk silnie drzy i wyrmEnie
zbacza na prawo. Eadanie plynu m6zgowo-rdzeniowego: Nonne-Apelt+,
Pandy+++, Weichbrodt-slabe zm
tnienie, cialek 4/3, krzywa mastiksowd
w:\'bitnie obnizona. Odczyn Wassermanna we krwi i plynie m6zgowo-rdze-
niowym ujemny.
W pierwszym tygodniu pobytu w klinice stan porazenny pogarsza
si
, dolqczajq si
za.burzenia p
cherzowe, zaburzenia w polykaniu i nie-
dowlad nerwu okoruchowego.
Po pevmym czasie objawy zaczyrw.jq powoli ust
powae: zmniejsza-
jq si
zaburzenia polykania, poprawia si
ruchomosc ko:6.czyn g6rnych.
Objawy psychiczne, jak niepok6j, wzmozona wrazliwose i nastr6j placzliwy,
utrzymuj
si
jeszcze jakis czas. Przez 3 tygodnie trwa bezsennose. Chory
latwo si
poci. W czwartym t:\'godniu choroby opuszcza klinik
z wybitn
popraw
. Eadanie koncowe stwierdza slabe, ale dajqce si
juz wywolac
odruchy kolanowe, nieznaczne oslabienie konczyn dolnych i lekki bezlad.
Nie poprawia si
Iewy nerw twarzowy.
R. L e m k e uwaza powyzs
y zesp61 objaw6w 0 typie porazenia Lan-
dry'ego za nas
pstwo zakazenia wsciekliznq, mimo ze badanie psa nie wy_
kazalo wsciekIizny, a takze szczepienie zwierzqt plynem m6zgowo-rdzenio-
wym chorego, wykonane w instytucie Kocha w Eerlinie, dalo wynik ujem-
ny. Prz:\'padek ten uwaza R. Lemke, na podstawie danych z pismiennictwa,
za dobrotliw
, poronn
form
wsciekIizny, dajqc
zaledwie 50% smierteI-
nosci, w stosunku do ciE;Zkich postaci, kt6rych smierteinosc dochodzi do
80%. W postaciach poronnych, przebiegajqcych jako porazenie typu Lan-
dry'ego, niema zazwyczaj okresu drgawkowego oraz charakterystycznego
dia wscieklizny wodo-wstr
tu. W rozpoznaniu r6zniczkowem przyjmuje
autor pod uwag
nagminne zapalenie m6zgu i rdzenia, a nawet histerj
.
Dla obu organicznych chor6b miejscem specjaInej wrazliwosci zdaje si
bye
"substantia nigra", oraz dno trzeciej i czwartej komory.
Erak objaw6w wsciekIizny u psa, przez kt6rego zostal chory pok q -
sany i ujemny wynik szczepienia w instytucie Kocha, tlumaczy R. Lemke
tern, ze pies moze bye jedynie przenosicielem choroby, a ujemny wynik
szczepienia r6wniez nie wykIucza istnienia wsciekIizny. (Archiv fUr Psych.
u. Nerwkrh. 102 E, 2 H, 1934).
A. Demianowski.
PRZYCZYNEK DO LECZENIA l\1YASTHENJI PRZY POl\IOCY VERA-
TRYNY SPOSOEEl\1 FORSTERA.
F. W. K roll podaje wyniki Ieczenia veratrynq (T-rae veratri, 3-
8 kropli dziennie) pi
ciu ci
zkich przypadk6w myasthenji. StWlerdza dodat-
nie wyniki tego Ieczenia, zwlaszcza. przy kombinacji veratryny z ephedry-
n q . Za najIepsz.q dawk
uwaza 3 - 8 kropli dziennie; w wypadkach z ob-
jawami opuszkowemi podawal veratrynQ sr6dzyinie. Zdaje si
, ze veratry-
na u myastenik6w, w przeciwie:6.stwie do dzialania u zdrowych, wywoluje
wzmozonq pobudliwosc mi
sniow
(bezposrednio). (Arch. f. Psych. u.
Nerwkrh. 102 E, 3 H, 1934).
A. Demianowski.
PRZYCZYNEK DO LECZENIA l\1IGRENY CIBALGIN
W POSTACI
WSTRZYKIW AN DOzYLNYCH.
Dotychczasowe Ieczenie migreny nie jest zadowaIaj
ce. Podawanie
doustnie Iek6w zawodzi, poniewaz, wys
pujqce cz
sto przy tern cierpieniu,
wymioty, uniemozliwiajq ich dzialanie.
Aby ominqc przew6d pokarmowy, robil M. K neb I i c h pr6by z ci-
balgin q , stosuj
c j
dozyinie.
1/1935
PRASA LEKARSKA
39
,
I
. Autor opisuje przypadek 48-letniej kobiety z ci
zkiemi napadami
ffi1greny, wys
pujl!-cemi 1-2 razy w tygO'dniu. W czasie jednego z takich
napad6w (11.XI.32 r.) wstrzyknl!-l jej dozylnie 2,3 cm. cibalginy. Gwal-
towny b61 glO'wy ustl!-pil natychmiast. Ataki pO'wyzsze pojawily si
znowu.
ale w odst
pach rzadszych. mianO'wicie: 8.1, 3.Il i 17.VIlI.33 R6wniez i te
ataki ust:),pily pod dzialaniem cibalginy. Od tego czasu napady nie powt6-
rzyly si
.
Autor stO'sowal pozatem dozylnie cibalgin
u 8-miu kobiet, kt6re
miewaly bardzo silne b6le glowy w czasie miesil!-czki. U 7-miu z nich b6le
natychmiast znikaly i w cil!-gu 2 - 16 miesi
cy nie wyst
powaly. Jedna
pacjentka natomiast miala w dalszym cil!-gu regularne ataki migreny,
kt6re jednak pO'd wplywem dozylnego wstrzykni
cia cibalginy ustl!-pily.
W kO'nkluzji autor uwaza cibalgin
za bardza skuteczny sradek w
zwalczaniu migreny. Pawyzsze abserwacje padaje w celu zacIwcenia do
stO'sO'wania jej w przypadkach migreny w postaci zastrzyk6w dozylnych.
(Med. KI., Nr. 39/1934).
H. Danielewicz.
COLLOQIUM MEDICUM.
Pytania.
I
J
NACIEKI I OWRZODZENIA W I\UEJSCU WSTRZYKNIECIA
NOV ARSENOBENZOLU. -
714. W miesil!-c pO' leczeniu nO'varsenobenz. + bism. Chaulmogr
pojawily si
u charego w Yo. zewn. cz
sci pasladka 2 agraniczane nacie-
ki. Sk6ra panad niemi zsiniala; wytwarzJ'ly s
przetaki z dase abfit
wydzielinq surawicza-rapnq.
Leczenie ad 6 tygadni wilgatnemi apatrunkami i, maSciami nie
dala wyniku. Owrzadzenia nie majq sklonnosci dO' gojenia.
Stan obecny: 2 owrzodzenia okolo 3 mm. gl
bokie, wie..kosci
-clfJ
i 2-u zlot6wki. DnO' pokryte ziarnicq, cz
SCiOWO' zwyrO'dnialq tkank q lqcz-
nq. Sk6ra w otoczeniu Y2 - 1 cm. sina, ciey,ka, nie goi si
. Brzegi dose
(15tre. Osoba 24-0 letnia, poza kil q innych chor6t nie stw;erdzilem.
Prosz
0 podanie r>rzyczyny O'wrzodzen i sposobu ich leczenia.
SPOSOBY LECZENIA ALKOHOLIZI\1U?
715. Jakie Sq spO'soby leczenia alkoholizmu? Czy istniejl!- vt Pol-
sce specjalne zaklady, wzgI. oddzialy szpitalne dla leczenia alkoholik6w
i innych nalO'gowc6w?
SKROBIA W MOCZU OSESK6W.
716. W kilkakrotnych badaniach moczu u O'sesk6w roznej plci,
przy zupelnie prawidl'owym mO'czu, znajduje si
pod mikroskopem W osa-
dzie liczne ziarenka skrO'bi, barwiqce si
lugolem. J ak wytlumaczyc so-
bie zawartose skrobi, czy me POChO'dzi to z zanieczyszczenia mocZU
pudrem?
40
PRASA LEKARSKA
1/1935
sMIERc DZIECKA W 30 GODZ. PO OPARZENIU.
. 717. Dziewczynka, licz:j,ca 1 rok i 8 miesi
cy ulegla oparzeniu II
stopma wod:j,. Oparzel1le calej lewej r:j,czki i przedniej powierzchni klat-
ki piersiowej. W 5 godzin po wypadku opatrunek. Dziecko przytomne,
wesole. W 12 godzin wymioty, biegunka, (podawano rycyn
przed przy-
byciem lekarza). W 24 godziny po wypadku dziecko traci przytomnosc,
dostaje drgawek, ciepJ:. 40", t
tno ledwo wyczuwalne. zrenice w:j,skie, nie
reaguj:j,. sledziona i w:j,troba nie wyczuwalne, powloki brzuszne - mi
k-
kie. Po 6 godz. smiere.
Co moglo bye przyczyn:j, zejscia?
JAK POL4CZYc LECZENIE SOLD SALVARSANEM Z LECZENIEM
BIZMUTEM? .
718. ,V zwi:j,zku z opisanq. hllracj:j, Solu SalwarEanem (Prasa Le-
karska Nr. 9/1934, str. 549), prosz
0 wyjasnienie, jak j:j, nalezy pol/!-
czyc z wstrzykiwaniami bizmutowemi sr6dmi
sn
owemi, aby byla pelnl'J,
kuracj:j, Salwarsanowo - bizmutowq.. ProSIZ
r6wniez 0 wskazanie dawko-
wania dla m
zczyzll, kobiet i dzieci.
WSTRZYKIW ANIE DO zYl.. Y PEPKOWEJ ROZTWORU FIZJOL. SOLI
W PRZYP ADKU LOzYSKA PRZYKLE.JONEGO.
719. Co sq.dzie 0 wstrzykni
ciu do zyly roztworu fi
jo!. soli ku-
chennej w przypadku przyklejonego lozyska, kt6re po zastosowaniu Cra-
de'go nie odchodzi?
CZY BIOCALCOL MOzE ZAST4PIe VIGANTOL I TRAN?
720. Czy przyjmowanie Biocalcolu Klawego moze w zupelnosci
zast:j,pie przyjmowanie Vigantolu i tranu?
CZY MOzE BYe GRUzLlCA PLUC BEZ ZMIAN RENTGENOILOGICZ-
NYCH?
721. Czy mozna pudejrzewae gruzlic
pluc u chorego z dose wy_
soklj, ciepIot:j" bez najmniejszego kaszlu i bez. zmian rentgenologicznych?
NAGLA s1\I1ERc PO DWUDNIOWEJ GOR4CZCE.
722. Lat 27, dobrze zbudowany, zachorowal nagle sr6d objaw6w
grypowych. Cieplota dochodzila do 39°. Wstrzykni
to mu wlasnq. krew
w ilosci 20 cm? poczem ciepiota spadla, chory czul si
lepiej. Na dru-
gi dzie:fi wieczorem cieplota znowu si
podniosla, og6lny stan byl do-
bry - ranD nast
pnego dnia cieplota 38,5, rozmawial, byl dose wesoly-
nagle zbladl, i w kilka mmut zmarl. Co moglo bye przyczynq. smierci?
W narz:j,dach wewn
trznych zadnych zmian.
CZY FELCZER MA PRAWO PRZEPISy\VAc TIKCT. OPII?
723. Czy apteka ma prawo wydawae tinct. opii simp!. w ilosci
2 g. na recept
felczera. Podobno ilose tak:j, aptekarz moze wydae bez
recepty w naglym wypadku i dlatego aptekarz s:j,dzi, ze i na recept<;)
felczersk:j, takq, ilose opium wydae moze.
CZY WYSOKA CIEPLOTA ZMNIEJSZA DZIALANIE PERCAINY?
724. Czy wyjalowienie percainy i novokainy ( ogrzewanie prze2'.
p61 godziny do 10QO) zmniejsza dzialanie znieczulaj:j,ce tych srodk6w?
Produkcja krajowa oryginalna.
,
STEROGEN
'. ,.' .
,. r ".\ .','
.
:. .. ';
Nr. reg. 1664
Tabletki zapobiegajqce ciqzy, odkazajqce lecznicze.
W S K A Z A N I A:
Zapobieganie ciC\,zy, ostre i przewlekle sprawy choro-
" bowe narzC\,d6w rodnych kobiecych, uplawy wszelkiego
pochodzenia, objawy rozpadowe w przebiegu nowo-
twor6w i t. p.
SPOS6B UZYClA:
Nalezy po uprzedniem zamoczeniu w wodzie tabletk
wprowadzic do pochwy. Po wprowadzeniu do pochwy
tabletka rozpada si
powoli w wilgotnem srodowisku,
wytwarzajqc przytem w obfitosci pian
, kt6ra przybiera
postac powloki.
Opakowanie: Rurka zawiera 10 tabletek. Cena zt 3.-
,
BfL6IJSHA SP. nKL ZAKUDY PRZEMVnOWE ,,80 R Y SZ nr
Warszawa, ul. Minska Nr. 25, tel. 561-20.
Sprzedaz, wysylk
pr6b i literatury uskutecznia:
»RADIUMCHEMA«
Warszawa, Sniadeckich Nr. 22, tel. 8.83-11.
42
PRASA LEKARSKA
1,1935
JAK PRZEKONAc SI:ij; 0 NIEDROzNOsCI DR6G, ODPROW ADZAJ4-
CYCH NASIENIE?
725. Pozwany 0 zaplacenie aliment6w m
Zczyzna twierdzi, ze nie
moze bye ojcem dziecka, gdyz spowodu kopniQcia przez kania w krocze
i jq.dra przed 10 laty nie ma od tego czasu wytrysku nasienia. Zgadza
si
na wszelkie zabiegi, kt6re stwierdz1lyby prawdziwose jego twierd.zenia.
Badamem stwierdza si
tylko zylaki powrozk6w i nieznaczne
zgrubienie nasieniowod6w, zresztq. gladkich. Stosunki plciowe, jak twier--
dzi, mozliwe sq. przy niezupelnym wzwodzie.
W jaki spos6b ma postq.pie lekarz, aby stwierd.zie stanowczo, ze
istotnie pozwany w czasie stosunku nie ma wytrysku? Jak. przekonae sit;
o niedroznosci. dr6g, odprowadz.ajq.cych nasienie?
TECHNIKA LECZENIA KRW A WNIC WSTRZYKIW ANIAMI.
726. Prosz
0 podanie techniki wstrzykiwall przy bezkrwawem
leczeniu krwawnic i jakie srodki do wstrzykiwall w tych przypadkach
stosuje sit??
POLIP PROSTNICY.
727. 1) Czy polip prostnicy, znajdujq.cy si
nisko (przy nad
chl
si
wychodzi swym wierzcholkiem nazewnq.trz), pojedyilczy, niekrwa-
v.iq.cy, nieowrzodzony, winien bye usuni
ty operacyjnie?
2) Czy zabieg mozna przeprowadzie bez wl
kszego zachodu, po-
prostu, jak to l1iekt6rzy radzq., przez wyrwanie go?
3) Czy takie lub il1ne usu
cie go nie moze dae u starszej osoby
powodu do bujania zlosliwego?
CZY MAMY DO CZYNIENIA Z KIL4 UKLADU NERWOWEGO?
728. Lat 45. Ostatnio napad padaczki, polq.czony z objawami cz
-
Sciowego niedowladu polowiczego lewostronnego. Po uplywie % godziny
chory wr6cil do przytomnosci. Niedowlad ustlj.pit Podobnych napad6w
przedtem nie bylo. Badaniem fizycznem zmian w narzq.dach nie stwier-
dza si
. Badaniem ukladu nerwowego stwierdza si
: wszystkie odruchy
zachowane, prawidlowe. Nieznaczna anisocoria, zrenice reagujq. na swia-
tio stabo, na akomodacj
dobrze. Zaburzen psychicznych niema. Ci.snie-
nie tQtnicze 118 Mx . W moczu skladnik6w nieprawidlowych niema. Od-
czyn Bordet - Wassermanna +++. Zakazenie kilowe prawdopodobnie
przed 15-stu laty.
Czy przypadek opisany zaliczye nalezy do ",Lues cerebri", czy teZ
do poczynajq.cego si
P. P.? Czy stosowae leczenie swoiste, czy tez le-
czenie zimnicq.? Czy leczenie zimnicq. mozna prowadzie w domu? Pro-
sz
0 wskazanie pismiennictwa odnosnie do leczenia gorq.czkq.. lIe kura-
cyj przeciwkilowych i w jakich odstQpach czasu nalezy przeprowadzie w
przeciq.gu roku w podobnych przypadkach?
NOWSZE SPOSOBY LECZENIA "SCLEROSIS MULTIPLEX".
729. Jakie Sq. nowsze sposoby leczenia "Sclerosis multiplex"?
Jakie jest obecne rokowanie?
LECZENIE SCHIZOPHRENJI.
730. W jednej z gazet pojawila si
ostatnio notatka 0 nowym spo-
sobie leczenia "schizophrenji". Odpis notatki podaj
nizej.
Poniewaz mam w rodzinie chorego, cierpiq.cego od kilku lat na
chorob
, proszl; 0 zakomunikowanie, jaka jest jej wartose naukowa?
1/1935
PRASA LEKARSKA
43
Odpis artykulu ("Wiek Nowy" z dnia 31.X.34) p. t.: "Niezwykly za-
bieg lekarski":
Z Poznania donosz q : "Niez:wykJ:ego zabiegu dokonal mlody lekarz
poznanski dr. E. O. u chorego na t. zw. "schizofrenj
". Jest to cho-
roba b. ci
zka, pogrqzaj1!ca czlowieka w kompletruJ, apatj
, przyczem
cho!y zupelnie nie rozmawia a odzywiac go trzeba sztuczme. Dr. 0:,
maJqc w leczeniu u siebie pewnego takiego wlasnie chorego, wszczepll
mu w mi
snie brzucha kawalki j1!der barana, po kt6rym to
abiegu chory poczql wracac po kilku tygodniach do normalnego stanu,
Jadae sam i rozmawiac. Sukces mlodego lekarza poznaiiskiego wywolal
w kolach lekarskich oraz w spoleczeiistwie b. wielkie zamteresowanie.
Jak z tego wynika to i barany mog q obecnie oddac duze uslugi swiatu
naukowemu" .
BoLE W KRZYzACH PO PORONIENIU.
731. Lat 38, poronila w 3 mies., utracila duzo krwi. ResztId 10-
zyska usuni.
to r
k1!, krwotok ustal. Czuje si
dobrze, miewa jedynie
silne b6le w krzyzach, tak, ze nie moze chodzie. Nie gor1!czkowala. Juz
min
ly 4 tygodnie od poronienia. Co robie?
LECZENIE NIEPRA WIDl..OWEGO ZABARWIENIA SI{oRY.
732. Lat 18, na czole i nosie zabarwienie, podobne do chloasma
uter. Stosowalem 1 % sublimat, poczem wyst1!pilo zapalenie sk6ry i lusz-
czenie, ale zabarwienie nie zniklo. Co robic dalej?
nia?
JAK PRZYsPIESZYc PROCES ROPIENIA?
733. Co nalezy stosowae przy czyrakach, aby unikn
c przecina-
LECZENIE TASIEMCA I GLiST.
734. Lat 30. Leczy si
IX roku. Stosowano wyci
g z paproci,
dawano thymol, Stovarsol Spiessa, robiono lawatywy z czosnku. Po za-
stosowaniu kuracji przez 2-3 miesi
ce niema poprawy. Og6lny stan
chorej dobry.
DIET A PRZY SKAZIE SZCZAWIKOWEJ I KAMICY NERKOWEJ.
735. Jak
diet
stosowac przy skazie szczawikowej i przy kamicy
nerkowej na tie wspomnianej skazy?
LECZENIE "ACNE ROSACEA".
736. Jakie leczenie moze bye skuteczne przy acne rosacea?
Odpowiedzi.
ZNACZENIE ODCZYNU HlRSZFELDA W ROZPOZNAWANIU GUZoW
ZLOsLlWYCH.
Ad 190. Przedewszystkiem pytanie jest postawione niezupelnie od-
powiednio, poniewaz odczyn Wassermanna tyczy si
jedynie zjawiska
odchylenia dopclniacza w przypadkach Idly. Odchylenie dopelniacza w
innych chorobach nie maZe bye wi1!" Bujak - Zarys pedjatrji.
2) Biehler Matylda - Podstawy djagnostyki chor6b dzieci.
3) Ischora - Praktyczny podr
cznik odzywiania dzieci.
4) Jonscher Karol - Odzywianie niemowl
t zdrowych i chorych.
5) l\'lichalowicz Mieczyslaw - Odzywianie w l-szym i drugim
roku zycia.
6) Salge - Zarys wsp6J:czesnej nauki 0 chorobach dzieci (tluma-
czenie z niemieckiego).
Doc. dr. med. Henryk Brokman (Warszawa).
W SPRA WIE SZCZEPIONKI PRZECIWDUROWEJ BESREDKI I
WEIGLA.
Ad 659. 1. Szczepionka doustna przeciw durowi brzusznemu Bes-
redki, okazala si
w praktyce znacznie mniej skuteczna niz szczepion-
ka podsk6rna. Doswiadczenia przeprowadzone w Polsce i Rumunji na
bardzo duzyIn materjale ludzkim, wykazaly ze stopien odpornosci os
'
-
gany metod
doustn
byl znacrznie nizszy od odpornosci osi
gni!
tej szcze-
pionk
podskorn
. To tez szczepienia doustne winnismy stosowac jedynie
w razie istnienia przeciwskaza.i1 do szczepienia podsk6rnego.
2. SZQzepionka prof. Weigla, przeciwko durowi osutkowemu jest
jedyn
szczepionk
przeciwko temu cierpieniu. Skutecznose jej zostala
stwierdzona na bardzo duzej ilosci szczepionych. Zapotrzebowanie na
t
szczepionk
wzrasta z kazdym rokiem, mimo dose wysokiej ceny tego
produktu, spowodowanej klopotliw:j, metod
fabrykacji (wyrabia si
j
z zakazonych ws,zy).
Dr. med. Jerzy l\lorzycki (Warszawa).
CZY CHORY MUSI LEzEc PO POBRANIU 5 CM. PI.. YNU
M6ZGOWO-RDZENIOWEGO?
Ad 664. Sprawa zaburzen m6zgowych popunkcyjnych ma swoj
historj
. Juz Nissl stwierdzil przed kilku laty po punkcji zdrowych nie-
rzadko nast
pcze bole i Z2.wroty glowy, nudnosci, apatj
, niezdolnosc do
pracy, trwaj
ce nieraz kilkanascie godzin, a nawet caly tydzien. 0 wiele
cz
sciej i uporczywiej, widzial to u umyslowo chorych i u polysclerotyk6w.
Najmniej odczuwaj
to syfilitycy. To tez w ostatnich latach jestesmy nie-
co ostrozniejsi. Wyj
tkowo dokonywamy punkcji ambulatoryjnie z odsy-
laniem tuz po niej pacjenta do domu. Nie znaj
c jeszcze blizej przyczyny
powikla.i1 tych, dokonywa si
punkcji mozliwie w domu u chorego, dajemy
przed i po niej troch
luminalu, unikamy wstrz
s6w psychicznych i jazdy
dalekiej po punkcji, zwlaszcza u os6b starszych, u hypertonik6w i angio-
spastyk6w, korzystamy z igiel punkcyjnych 0 mniejszym kalibrze, trzyma-
my pacjenta po punkcji kilka godzin w l6zku, mozliwie na boku, a jeszcze
lepiej na brzuchu.
Najlepiej znosz
punkcj
l
dzwiow
i komorow
osoby z ostrem
wodoglowiem, z meningitis serosa, tuberculosa, epidemica, najgorzej z gu-
zem tylnej jamy czaszkowej.
Dr. moo. Henryk Higier (Warszawa).
METODA SIPPY'EGO.
Ad 666. Celem metody Sippy'ego, jest stale i ustawiczne zoboj
t-
nianie soku zol
dkowego pokarmami i alkaljami. Dieta Sippy'ego polega
na podawaniu od 7-ej ranD do 7-ej wiecz6r co godzin
po 100 g. mie-
szanki, skladaj
cej si
z mleka i smietanki w r6wnych cz
sciach. W.
przerwach mi
dzy powyzszemi 12-u posilkami ( w Yo godziny po kaidym)
podaje si
naprzemian proszek Nr. 1: Magn. ustae, Natr. bicarbon. aa.
48
PRASA LEKARSKA
1/1935
0.5, i proszek Nr. 2: Calc. carbon. 0,5, Natr. bicarDon. 1,5. A wi
c szesc
razy dziennie proszek Nr. 1 i szesc razy dziennie proszek Nr. 2; w
ci
zkich przypadkach dawki powyzsze si
2wi
k8za. Diet
stopniowo, za-
leznie od stan
chorego, nalezy rozbudowac, dodaj
c jaja, klej owsiany,
ZUI:k
ryzow
I t. d.
Zamiast mieszanki Sippy'ego celowsze i latwiejsze jest stoso-
wanie alkaIizacji nast
puj
cej: Iekarz zap1suje p:roszek Nr. 1 "roz\va1-
niaj
cy" (Magn. ustae 100.0 - ad scatulam), i proszek Nr. 2 "zapiera-
jq.cy" (Calc. carbonici purissimi 50.0 - ad scatulam). Chory 5-6 razy
dziennie w prz.erwach mi
dzy posilkami bierze po Yo - 3/ 4 lyzeczkt nd
herbaty jednego z tych pro SiZk6w, kierujQc si
cZfistosci
stolc6w. Przv
zaparciu bierze np. prosiZki Nr. 1 dwa razy, a trzy razy Nr. 2; ew.
trzy razy Nr. 1 i dwa razy Nr. 2. Przy rozwolnieniu tylko 1 raz Nr. 1
i 4 razy Nr. 2 i t. d.
Chory powinien bye sam zorjentowany, co do dzia1ania rozwalnia-
j
cego i zapiel'aj
cego tych proszk6w.
Dr. med. Jerzy Glass (Warszawa).
CZY BLONICA SPROW ADZA ODPORNOsc STAL4?
Ad 669. Przypadki powt6rnego zachorowania maj
cechy nawrc-
tu: wyst
pujq, u ozdrowienc6w - nosicieIi prq.tk6w bloniczych.
Prof. dr. med. Leon Karwacki (Warszawa).
Ad 669. Na blonic
zapadaj
dzieci 2 Iub wi
cej razy tylko w
pl'zypadkach wyj
tkowych, np. na 2323 dzieci, leczonych na blonic
w kli-
nice dzjeci
cej w Gracu, stwierdzono blonic
po raz drugi u 21 dzieci,
a po raz 3-ci u trojga dzieci.
Dr. med. Robert Landes (Jaworzno).
W SPRA WIE SZCZEPIONKI WZGL. SUROWICY PRZECIWPLONICZEJ.
Ad 670. Prace Gabryczewskiego 0 szczepionce przeciwploniczej uka-
zaly si
w druku w roku 1906. Surowicy przeciwpaciorkowcowej (prze-
ciwpioniczej), kt6ra 29 lat temu istniaIa, nie wstrzykiwano w celach pro-
filaktycznych.
Prof. dr. med. Leon Karwacki (War8zawa).
'W SPRAWIE CZERNI ZWIERZ
CEJ.
Ad 676. Prepara.t czerni zwierz
cej w oliwie do wstrzykiwan do-
zylnych, wedlug metody D-ra J. Zambrzyckiego i St. Walkowski ego, wy-
twarzany jest w Polsce p. n. "Septiven". W preparacie tym w
giel zwie..
rz
cy uczynniony, zawieszony jest w oliwie, specjalnie pirzygotowanej do
wstrzykiwan dozylnych.
Preparat "Septiven" nie zostal jeszcze zarejestrowany i jest obecnie
w stadjum wYP1'6bowania przez kliniki polskie i wi
ksze odzialy szpitalne.
Blizszych informacyj 0 preparacie udziela f-ma Witamina S. A. w
Warszawie, uI. Okopowa 21/23, Dzial Naukowy.
Dr. med. Leon Kabacznik (Warszaw3).
KRW A WIENIE W PIERWSZYM OKRESIE CI4zY.
Ad 678. ad 1) przyczyn
krwawien w pierwszych tygodniach chi-
zy s
trzy stany patologiczne: 1) zagraiaj
ce lub tez b
d
ce w toku
poronienie, 2) ci
za pozamaciczna, 3) zasnJad groniasty.
ad 2) sporysz jako srodek przeciwb6lowy, powoduj
cy kurcze (bO-
le) macicy, nie moze bye podawany w czasie krwawieiJ. spowodu zagra-
iajq,cego poronienia, gdyz nip.tylko nie powstl"Zymuje k.rwawien, ale
wprost przeciwnie, nieuniknienie prowadzi do stanu t. zw. poronienia
.....
1/1935
PRASA LEKARSKA
49
--.------.--- ---.-.----
w toku z obfitem krwawieniem i wydalaniem cz
sciowem lub calkowi-
tern jaja plodowego.
. . a
3) spc,rysz moze byc stosowal1Y wyl
cznie po calkowitem opr6z-
meruu Jamy macicy z jaja plodowego, w przeciwnym razie jest stoso-
wany niewlasciwie, a nawet bl
dnie.
Dr. moo. Tadeusz Zwolinski (Warszawa).
Ad 678. Nie kazde krwavlienie w pierwszych tygodniach ci1),zy jest
objawem groz
cego poronienia, lecz w przygniataj1!cym odset;.u.
Podawanie sporyszu, nawet w malych dawkach w ci1!zy pocz
tko-
wej, jest bl
dem, a nawet ci:j,za stanowi przeciwskazanie do stosowania
tego preparatu.
Dr. med. Stanislaw Liebhart (Lw6w).
Ad 678. Najcz
Sciej krwawienie w pierwszych miesi
cach ci
zy jest
objawem "groz
cego poronienia", niekiedy jednak spostrzegamy u ciezar-
nych krwawienia Z organ6w plciowych, zalezne od polip6w szyi macicznej
lub raka szyjki.
Sporyszu ani w malych, ani w duzych dawkach nie nalezy stosowac
u ci
zarnych. Jezeli Kolega spotykal recepty na sporysz, przeznaczone
dla chorych z krwawieniem podczas ci
zy, to byly one przepisywane w
celu sztucznego poronienia.
Dr. rned. Zygmunt Endelman (Warszawa).
W SPRAWIE LECZENIA LUSZCZKI NA TLE JAGLICY.
Ad 679. W danym przypadku nalezaloby zamiast lapisu i nacieran
Cupr. sui ph. zacz
c stosowac mi"2sienie spoj6wek paleczk
szklanq, zma-
czan
w jakiejkolwiek masci oboktnej np. xeroforn10wej 3 %, oraz Idlka-
krotnie w przerwach 5-6 dniowych natrzec spoj6wk
odwr6conq, zapo-
moc
wacika zwilzonego nalewk
jodow
. (Detale patrz prace d-ra J. Neu-
mana w kwart.: "Klinika Oczna" 1927 r. str. 14-24 i 1934 r. str. 576-
581). Wszelkie podwini
cia rz
s i nieregularnosci kraw
dzi powiekowej
powinny byc usuni
te, 0 ile istniej
.
Prof. dr. med. Wladyslaw Melanowski (Warszawa).
Ad 679. W czasach ostatnich coraz bardziej zyskuje na wadze,
zreszt
juz dawno wypowiedziany pogl:j,d, ze jaglica, zwlaszcza jej przy-
padki ci
zkie, dlugotrwale, powiklane luszczkq, i naciekami w rog6wce,
trudno poddaj
ce si
leczeniu zwyklemu, stojq, w scislym zwiq,zku przyczy-
nowym z zolzami lub utajon
gruzlic:j, pluc i gruczol6w chlonnych. Dla-
tego tez w przypadku powyzszym radzilbym zwr6cic uwag
na stan og61ny
chorego i przedewszystkiem zastosowac obok niedrazni1!cego leczenia
miejscowego (przepl6kiwania worka spoj6wkowego rozczynem boraksu,
1 % rezorcyny, zakraplanie atropiny) leczenie og61ne: odpowiednia dieta,
zachowanie w czystosci powlok sk6rnych, duzo powietrza i slonca (dymne
szkla!), tran i t. p. Dobre uslugi w tych razach oddaje r6wniez podawanie
wapnia (Biocalcol Klawego, Glucalcina Karpinskiego). W razie, gdyby ba-
danie wewn
trzne umocnilo podejrzenie gruzliczego tla, nalezy wypr6bo-
wac, lecz z zachowaniem ostroznosci, szczepien Pirqueta z rozcienczon
tuberkulinq, (1,4,1,2%).
Wobec niklego wyniku leczenia miejscowego srodkami silnie drat-
ni
cemi (azotan srebra, siarczan miedzi) dalsze ich stosowanie b
dzje bez-
skuteczne. 0 ile wyzej podane leczenie og61ne nie sprowadzi wyleczenia
w ci
gu paru tygodni, nie pozostaje nic innego, jak wykonanie u chorego
t. zw. operacji Deniga: wyci
cie dookolo r
bka rog6wki w
skiego plata
spoj6wki galkowej i wszczepienie w jej miejsce plata sluz6wki, wykrojonej
z wargi dolnej.
I
II
I
I
II
'.
;,:.;'
,," ;....
.
I:
I.;",;. '
i' :;r.;','" 'f.: .,....... : h' " ." '
'f 'cf'''.'',., .:;, "';I'
'\' .; ih
'>;
t JJ.
t,.
:,
.;!1 I .
, E
t
;;.}>
> ,01
,
, . _ II.. ' .
' .'/
I. . ;;I';2,
S:
.t;
. ,.' .. ",It, '" .... ,.,.,' ....
. " ]I." ':-':):"'" , . ... ,
III
I II
50
PRASA LEKARSKA
1/1935
Niema powodu do zabraniania choremu wst
pienia w zwi
zek mal-
zenski, gdyz jaglica w tym okresie, jak przypuszczam, niema juz v,-ydzie-
liny z worka spoj6wkowego i jest dla otoc.zenia niezarailiwa. Oczywiscie.
chory powienien miee wlasny r
cznik, chustk
do nosa i nie sypiae na
wsp6lnej poscieli.
Dr. med. Leon Endelman (Warszawa).
W SPRA WIE STALEJ WYDZIELINY Z GRUCZOLU PIERSIOWEGO.
Ad 680. Przypadki takie Sl} nader rzadkie. Etjologja ich niepewna.
Widzialem dwa podobne przypadki, jeden z wydzielin
0 zabarwieniu sza-
rem, drugi pokazywany przez Kol. Witkowskiego z v,-ydzielin
zielon!!.
Znana jest tylko zaleznose dzialalnosci gruczolu piersiowego od wydzieliny
cialka Z6ltego i prolanu B. Jesli mozna v,-yl
czye nowotw6r zlosliwy to
szanse powodzenia maj
: naswietlanie lamp
kwarcow:], i podawanie sred-
nich dawek Hormonu p
cherzykowego.
Doc. dr. med. Henryk Beck (Warszawa).
Ad 680. Uwazam badanie drobnowidowe wydzieliny za wskaza-
ne. Jakkolwiek wydzielina z gruczolu mlecznego utrzymuje si
nawet
przez dlug
czas po porodzie i kannieniu, trzeba si
liczye, zwlaszcza
w odnosnym przypadku, ze stan ami kataralnemi przewod6w mlecznych,
wZgI
dnie drobnemi nowotworami odprowadzajl}cych przewod6w, nawet
dobrotliwych np. brodawczak6w, w przebiegu kt6rych moze dochodzie do
przesi
kania plynu z drobnych naczyiJ. brodawezaka do swiatla przewo-
duo Ciemnobrunatne zabarwienie moze pochodzjc od domieszki krwi.
Dr. med. Bronislaw St
fJowski (Krakow).
Ad 680. Opisany przypadek przypomina chorob
przewlekl
gru-
czolu mlecznego w .zwi
zku .z odbytym porodem chociazby przed wielu
laty, pod nazw
mastitis chronica. Schor.zenie tc daje bOle tern charakte--
rystyc.zniejsze, ze podlegaj
bardzo wyraznie zmianom pogody. Pr.zed-
miotowo stwierd.z,ie si
daj
liczne guzki i zach
gni
cia. Schorzenie to
jest r6WJliez zv,-ykle obustronne, co znowu nie zgadza si
z omawianym
przypadkiem. Bursztynowa barwa wydzieliny naprowadza na podejrzenie
istnienia nowotworu zloSUwego (cystadenoma sarcoma, carcinoma i t. d.)
o czem zawsze w takich przypadkach mys1ee nalezy. Przeciw tej tezie
przemawia jednak dlugotrwalose stanu, jakotez brak jakichkolwiek zmian
anatomicnzych. Przypadek ten nadaje si
do dokladnego klinic.znego ba-
dania i dlatego winien bye skierowany w najkr6tszym czasie do zakladu.
Dr. rned. Stanislaw Liebhart (Lwow).
W SPRAWIE OGRYZANIA PAZNOGCI.
Ad 681. Ogryzanie paznogci jest niewl}tpliwie zjawiskiem neuro-
tycznem. Moze to bye objaw izolowany b
dz tez najjskrawszy przejaw
ukrytej neI'\vicy. W obec takiego stanu rzeczy objawu nie nalezy zwal-
czae w spos6b mechaniczny, gdyz popierws.ze przychodzi to z wieikl} trud-
nosci
, powt6re zamia.st jednego objawu mog
z, latwoSci
powstac inne.
Dlatego tez zalecilbym przedewszystkiem gruntown
psychoter:1pj
. Ze
srodk6w czysto zeWJl<;:trznych peWJl
wartosc moze przedstawiac na stale
noszenie r
kawiczek, poza tem zaj
cia r
zne (Slojd i t. p.).
Doc. dr. rned. GU'3taw Bychowski (Wal's.zawa).
JAK LECZYc CZI:;STE DOKUCZLIWE WZWODY?
Ad 682. Nalezaloby przedewszystkiem przeprowadzi6 b. do-
kladne badanie ukladu nerwo
vego, azeby stwierdzic, czy cz
ste wzwody
nie s
objawem organicznej choroby rdzenia. Po wykluczeniu takiej
etjologji nalezaloby przyj
e podraznienie funkcjonalne, dla kt6rego do-
1/1935
PRASA LEKARSKA
51
sta
eczn
p:zyczyn
mogloby bye nievlystarczaj
ce, zdeformowane zycie
pl'clowe pacJenta. Jedyn
wlasciw
terapj
bylaby zatem zmiana rezymu
seksualnego w kierunku normalnych dostatecznie cz
stych stosunk6w.
.Z terapji objawowej v,"ymienie nalezy nasiad6wki, lupulin
w po-
l
czernu z malemi dawkami gardenalu.
Doc. dr. med. Gustaw Bychowski (Warszawa).
Ad 682. W przypadku wzwod6w "bezprzyczynov,"ych" u 30-letniego
m
zczyzny najprawdopodobniejszy jest mimo wszystko podklad fizjologi-
czny lub, conajwyzej nawp61 patologiczny - psychopochodny. Jednakze
wykluczye naprz6d trzeba z cal
pewnosci
organiczne przyczyny sprawy.
w pierwszym rz
dzie bialaczk
(powt6rne wzgl. i trzecie badanie morfo-
logiczne krwi, badanie jej wlasciwosci fizycznych), pocz
tkowy wi
d rdze-
nia, jak r6wniez miejscowe sprawy zapalne i nowotworowe w obr
bie mied-
nicy malej. Powstaje r6wniez pytanie czy niema w tym wypadku glistni-
cy, kt6raby mogla wytlomaczye eozynofilj
, a jednoczesnie powodowae pa-
tologiczne odruchy z prostnicy na ciala jamiste.
Wracaj
c do "seksuogennego" pochodzenia cierpienia, trzeba przede-
wszystkiem stwierdzic, czy istnieje dostateczne zadowolenie pop
du plcio-
wego z jednej strony, i czy niema nadmiernych podniet z drugiej. Juz sam
onanizm, uprawiany stosunkowo rzadko, ale stale, przez 30-letniego, zy-
j
cego od 4-ch lat seksualnie m
zczyzn
, zdaje si
wskazywac, ze nie ma
on mozliwosci zadawalania sv,"ych apetyt6w seksualnych w granicach do-
statecznych i w spos6b normalny. W takim razie jedyne wskazanie "le-
cznicze" polegae musi na umozliwieniu normalnego sp6lzycia plciowego,
zwlaszcza zas cz
stszych akt6w sp6lkowania.
o ile powodem wzwod6w s
nazbyt cz
ste podniety erotyczne, na-
lezy podniety te odsun
e, albo przynajmniej starac si
0 odsuni
cie ich z
okresu wieczornego; zaznaczye trzeba przytem, ze nie zawsze latwo jest
podniety takie odnalezc, gdyz nie musz
one miec wyraznie tresci erotycz-
nej, ale poprostu skojarzone bye mogq. z dawniej przezytemi wrazeniami
erotycznemi. Wreszcie nocne wzwody, zwlaszcza kof1cz
ce si
cz
sto po-
lucjami mog
miec charakter nerwicowo-Iekov,"y i przemljae w zwi
zku
ze zwalczeniem tego wlasnie l
ku, ze prz,ykro odczuwany wzw6d i "osla-
biaj
ca polucja" z pewnosci
tej nocy nast
pi
. W tych wypadkach lecze-
nie racjonalne polega na odpowiedniej psychoterapji, nierzadko sprowa-
wadzaj
cej si
wprost do przekonania pacjenta, ze wzwody te i polucje s
calkowicie nieszkodliwe.
Ze srodk6w farmakopeicznych wchodz
w gr
, jako leczenie pomoc-
nicze, nast
puj
ce: Lupullina (0,05 - 0,02), Kamfora bromowana (0,05-
0,15), Chinina, najlepiej jako bromek lub walerjanat chininy w dawkach
malych, przetwory atropiny, np. Extr. belladonnae 0,01 - 0,02 w czop-
kach, zwlaszcza w tych przypadkach, gdzie istniala w dziecif1stwie Enuresis
nocturna, ergotyna, papaweryna dowewn:}trz i, wreszcie wapno we wszel-
kich postaciach, wzmagaj
cych szybko jego poziom we krwi.
W przypadkach, maj
cych postae nerwicy l
kowej uzyte bye mog
r6wniez ze skutkiem dodatnim wszelkie srodki uspakaj
ce i nasenne z wy-
j
tkiem morfiny i jej pochodnych.
Procedury hydropatyczne s
raczej przeciwskazane, szczeg6lnie zas.
jezeli zalecane b
d
tuz przed snem, a przez to skieruj
mysl pacjenta ku
gn
bi
cym go obawom.
Dr. med Stanislaw Higier (Warszawa).
SZCZEPIENIE OCHRONNE PRZECIW PLONICY.
Ad 683. A. Szczepienie ochronne przeciw plonicy zmniejsza zacho-.
rowalnosc i smiertelnose na plonic
oraz powoduje lzejszy przebieg cier-
pienia w razie zachorowania.
@2
PRASA LEKARSKA
1/1935
B. Szczepie mozemy nie sprawdzaj
c odczynu Dick'6w, wobec duzej
wrazliwosci dzieci na plonic
, stosunkowo tylko nieduzy odsetek dzieci
okaze si
niewrazliwym.
C. Szczepie najlepiej atoksyczn
szczepionk
plonicz
(anatoksyn
)
P. Z. H.
Szczepimy podsk6rnie na udzie trzykrotnie w odst
pach 2 tygodnio-
wych, dawkowanie (bez wzgl
du na wiek) I = 0,5 cm. 3 , II = 1,0 cm.3,
III = 1,5 cm. 3 .
Dr. rned. Jerzy Morzycki (Warszawa).
URODZENE DZIECKA W PRZEBIEBU DURU BRZUSZNEGO.
Ad 684. Dziecku dur brzuf'ozny nie grozi (0 ile nie zarazi si
ad matki jako chorej, lub nosicielki.
e>chrona po szczepionce przeciw durowi brzusznemu nie rozci1}ga
si
poza tennin roczny.
Prof. dr. med. Leon Karwacki (Warszawa).
Ad 684. Znane s
przypadki, acz rzadkie wrodzonego duru brzusz-
nego u noworodk6w, urodzonych w okresie duru brzusznego matki.
Czy interesuj1}cy pytaj1}cego noworodek nie zostal zakazony - trudno
odpowiedziee. Dur brzuszny u mlodych niemowl
t moze miee przebieg
nietypowy. Z6ltaczka, trwaj
ca jeszcze u miesi
cznego niemowl
-
cia moze wzbudzae pewne podejrzenia pod warunkiem vlykluczenia innych
spraw warunkuj
cych Z61taczk
. Potwierdzenia podejrzenia na dur mo-
zna oczekiwae raczej drog1} badania bakterjologicznego kalu, anizeli drog
odczynu Widala.
Wstrzykiwania szczepionki durowej s
skuteczniejsze anizeli pi-
gulki Besredki. Winny bye ponawiane co 3-4 lata, dla personelu piel
g-
niarskiego na oddzialach durovlych cz
sciej. N ajlepiej szczepie w okresie
wiosennym.
Doc. dr. med. Henryk Brokman (Warszawa).
Ad 684. Dziecko nie jest zagrozone bezposrednio i nie ma obaw
co do zachorowania na dur brzuszny 0 ile zakazenie nie nast
pi wskutek
nieprzestrzegania og6lnych warunk6w hygjenicznych. Z6ltaczka noworod-
k6w moze przeci
gae si
tygodniami, nalezy jednak wykluczye (z zacho-
wania si
stolc6w) Z6ltaczk
na tIe wrodzonej niedroznosci przewod6w
z61ciovlych. Pigulki i szczepionki nie zabezpieczaj
bezwzgl
dnie przed
infekcj
durow
.
Dr. rned. Stanislaw Liebhart (Lwow).
Ad 684. A. Dzieci w pierwszych kilku miesi
cach zycia odznaczaj
si
areaktywnosci
w stosunku do chor6b zakaznych, cz
sciowo r6wniez
dziedzicz1}. od matki pewien zapas przeciwcial, to tez w danym przypadku
nieprawdopodobnem wydaje si
, zeby dziecko mialo zachorowae, zwlasz-
cza, ze juz min
l miesi
c od urodzenia. Po v,"yzdrowieniu matki nalezy
jedynie sprawdzie, czy nie jest nosicielk
paleczek durowych, gdyz b
d
c
ni
, moglaby zakazic dziecko, gdy po kilku miesi
cach jego odpornosc minie.
B. Kwestja odpornosci przeciwdurowej, wywolanej szczepieniem
metod
Besredki (pigulki) nie jest jeszcze dostatecznie wyjasnion
, w kaz-
dym razie odpornosc ta jest duzo slabsza i bardziej kr6tkotrwala niz odpor-
nose otrzymana po stosowaniu szczepionki podsk6rnej. Szczepionka pod-
sk6rna zabezpiecza srednio na 2 lata.
Dr. med. Jerzy Morzycki (Warszawa).
K!PIELE KWASOW
GLOWE.
Ad 685. Wskazania: 1) organiczne choroby i wady mi
snia ser-
cowego, zastawek i t
tnicy g16wnej oraz naczy:fi obwodowych poza okresem
1/1935
PRASA LEKARSKA
53
ostrym (w stanie bezgor
czkowym) przy niewyr6wnaniu pierwszego stop-
nia (codzie!1ne zwykle zaj
cia nie wywoluj
zaburzen) i drugiego stopnia
(przy lekk1m ruchu juz zaburzenia w kr
zeniu - skala Wenckebacha);
2) miazdzyca t
tnic lzejszego stopnia u os6b w dobrym stanie og61-
nym z objawami podwyzszonego cisnienia krwi (z wykluczeniem stan6w 0
si!nem wahaniu okresowem hipertonji i ci
zszych przypadk6w z bladosci:).
pow
ok); 3) stany samoistnej niemiarowosci t
tna; 4) niedomoga narz
-
du kr1j,zenia po ostrych chorobach zakaznych i ostrych zatruciach, jakotez
og6lne stany wyczerpania po tych chorobach; 5) nerwice og6lne szczeg61-
nie z objawami naczynioruchowemi, jednak bez stan6w silnego podniecenia;
6) stany wysi
kowe pozapalne narz1j,d6w jamy brzusznej (w okresie bez-
gor
czkowym) ; 7) przecukrzenie krwi i lekka cukrzyca zwlaszcza z hi-
pertonj q..
Technika (poza zdrojowiskami): sztuczne k
piele szczawne sporz
-
dza si
z tabletek lub proszk6w, wytwarzanych w kilku wytw6rniach kra-
jowych. Pelna dawka na wann
daje siln
k
piel kwasow
glowq., na slab-
szq. wystarczy p61 dawki. Przepis roztwarzania podany jest zawsze na
opakowaniu. Wanny emaljowane dobrze jest wytrzec wprz6d olejem pa-
rafinowym, gdyz kwas w
glowy rozpuszcza czasem emalj
. Lazienk
po
sporz
dzeniu kq.pieli wywietrzye przed wejsciem chorego (C02), wann
po
wejsciu nakrye przescieradlem, chlodny oklad ("krawat") na szyj
. Czas
trwania k
pieli: 7 do 10, czasem do 12 minut przy schorzeniach narz
du
kr
zenia; 12 do 25 minut przy cukrzycy, vlysi
kach i t. d. Cieplota lq-
pieli przy chorobach narz
d6w krq.zenia: 31° do 34° Cels. (zaleznie od oso-
bistego odczucia chorego), w innych schorzeniach wyzsza. Zasad q lecze-
nia chor6b narz
du kr
zenia jest stosowallie raczej chlodniejszych kq.pieli
i raczej kr6tkotrwalych. K
piel kwasow
glowa daje wrazenie termiczne
kq.pieli 0 2° Cels. cieplejszej niz zVlykla 0 tej samej cieplocie. Po kqpieli
obowi::j,zkowy wypoczynek 1 godzin
. Hipertonicy i nerwowi nie powinni
uzywae k
pieli wieczorem gdyz moze powodowae bezsennose. Serje k q -
pielowe: przerwy wypoczynkowe co 2-gi, 3-ci lub 4-ty dzien wedle stanu
og6lnego i odczynu k1j,pielowego.
Doc. dr. med. Antoni Sabatowski (Lwow).
RIEDY OPEROWAc ZAPALENIE WYROSTKA ROBACZKOWEGO?
Ad 686. Leczenia konserwatywnego, t. zw. nieoperacyjnego scho-
rzen wyrostka robaczkowego wog6le niema. Nie operuje si
w6wczas, kie-
dy wyrostek jest zdr6w i zadnych objaw6w nie daje, albo tez kiedy w
przebiegu schorzenia istniejq. przeciwskazania do operacji. Przeciwska-
zania Sq. wtedy, kiedy stwierdza si
guz zapalny na talerzu biodrowym
prawym, a jednoczesnie blizsze badanie nie wykazuje, aby w guzie tym
istnial ropien (badanie krwi, cieplota, t
tno) lub grozilo rozszerzenie spra-
wy na otrzewnq. (objaw Blumberga, obrona mi
sniowa - pojawienie si
tych objaw6w moze zmusi6 do natychmiastowej operacji pomimo istnienia
guzu!).
Kazde ostre zapalenie wyrostka robaczkowego powinno bye w zasa-
dzie operowane niezwlocznie i nie nalezy si
tu trzymae oblic.zania godzin
od pocz1j,tku napadu (24-36-48), tylko tego, czy istnieje wymienione wy-
zej przeciwskazanie, przyczem wykrye guz zapalny nieraz si
udaje drogq
zbadania dwur
cznego przez odbyt lub pochw
. Objaw Blumberga lub tem-
bardziej obrona mi
sniowa stanowiq. bezwzgl
dne wskazanie do operacji
natychmiastowej. Zachowanie si
cieploty niema znaczenia w tym ;::eusie,
ze cieplota niska moze bye w przebiegu zgorzelinowego zapalenia; nato-
miast cieplota vlysoka przy niklych objawach miejscowych zmusza do
dokladnego rozwazenia, czy chodzi istotnie 0 chorob
vlyrostka, a nie-
o inne schorzenie zakazne (u dzieci - plonica, pozatem dur, grypa). Wy-
,54
PRASA LEKARSKA
1/1935
sokie cieploty w przebiegu ostrego zapalenia wyrostka pojawiaj
si
zwy-
kle dopiero w okresie juz istniej
cego guzu i cz
sto s
wyrazem tworze-
nia si
w guzie ropnia.
Prof. dr. med. Zygmunt RadliIi.ski (Warszawa).
Ad. 686. W razie rozpoznania ostrego zapalenia wyrostka robacz-
kowego leczenie konserwatywne, niezaleznie od nasilenia objawow kli-
nicznych, niema zastosowania: wyrostek winien bye usuni
ty jeknajwczes-
:,niej, z wyj
tkiem przypadkow, gdzie stwierdza si
nacisk przywyrostkowy.
W tym ostatnim przypadku termin i rodzaj ewentualnego zabiegu ksztaJ:-
tuje si
w zaleznosci od przebiegu klinicznego.
K. K.
OCZYTYW ANIE WYNIKU BADANIA BAKTERJOLOGICZNEGO
WODY ZE STUDNI.
Ad 687. 1) zdatnose wody do picia jest tutaj bardzo w
tpliwa, po-
niewaz, coli miano jest stosunkowo wysokie, a ilose drobnoustroj6w dose
znaczna.
2) woda ta jest bardzo zanieczyszczona i do picia si
nie nadaje
ze wzgl
du na wysokie coli miano i mn6stwo drobnoustrojow.
Jednakze taka ocena probld wody jest stanowczo niewystarczaj
-
ca, poniewaz nie mozemy odpowiedziee na pytanie sk
d si
zanieczyszcze-
nia przedostaly. Mozliwe nawet, ze pr6ba wody wzi
ta byla nieodpowied-
nio i wtedy zanieczyszczenie moze bye traktowane jako wtorne.
Zgodnie z wymaganiami higjeny oceny wody nie wolno opierae je-
dynie na wyniku badania bakterjologicznego. Ocena wody do picia winna
bye oparta na: 1) przeprowadzeniu przez osob
kompetentn
dokladnej
inspekcji miejscowej zbiornika wody, 2) nalezytem pobraniu przez t
oso-
b
prob wody do badan, oraz 3) na dalszem wykonaniu z pobranemi pro-
bami wody badaIi. pracownianych: chemicznych, bakterjologicznych, a nie-
kiedy i biologicznych. W zadnym wypadku za prawidlow
nie moze bye
uwazana ocena wody oparta na badaniu jedynie bakterjologic;znem lub
chemicznem. Literatura polska, dotycz
ca badania i oceny wody:
1) Prof. dr. W. G
dzikiewicz "Metodyka badan higjenicznych", 1925
r., naklad Ksi
znicy-Atlas.
2) Prof dr. W. G
dzikiewicz "Podr
cznik hygjeny ogolnej" cz. I,
1931 r., naklad ksi
garni Czerneckiego, Krakow.
3) Prof. dr. K. Karaffa Korbutt "Higjena - kurs uniwerstytecki",
1934 r., nakladem ksi
garni J. Zawadzki ego w Wilnie.
Prof. dr. med. Witold G1!dzikiewicz (Krakow).
Ad 687. Pracownia otrzymuje zVlykle wod
do badania juz po wy-
buchu epidemji. W takiej wodzie oczywiscie paleczki duru brzusznego
mog
juz nie bye stwierdzone. To tez w takich wypadkach wydaje si
ocanE;! wody na podstawie t. z. "miana coli". Jest to najmniejsza ilose
cm." wody, w ktorej wykrywa si
jeszcze bact. coli. Ilose laseczek coli
jest wlasnie wskaznikiem, czy dana woda jest zanieczyszczona, a wi
c,
czy nie jest ewentualnie zrodlem zakazenia. Wychodzi si
przytem z tego
zalozenia, ze w kazdym kale obok innych bakteryj znajduj
si
laseczki
()kr
znicy. JezeIi wi
c dana woda zawiera te laseczki w duzej ilosci, to
uwaia si
j
za zakazon
, gdyz wraz z okr
zniq mogly si
, do niej do-
stae i paleczki duru brzusznego. Zasadniczo kazda wuda zawiera laseczld
okr
znicy. To tez prof. G. Whipple podaje spos6b, ktory umozliwia na-
wet po jednorazowem zbadaniu wody klasyfikowae urz
dzenie, sk
d ta
woda pochodzi. Przewaznie jednak nie wystarcza jednorazowe badanie.
.Ponizej zalq,czona tabelka WhI-ppla ilustruje nam spos6b klasyfikacji.
1/1935
PRASA LEKARSKA
55
Oeena wody 100 emS I 10 emS I 1 ems I 0,1 emS I 0,01 emS
Dopu8zezalna -I- 0 0 0 0
MoZliwa + + 0 0 0
Podejrzana + + I + 0 0
Niebezpieezna + + + + 0
Bardzo niebezpieezna . + + + + +
Znak + oznacza wynik dodatni, t. j., ze w takiej ilosci wody wy-
kryto jeszcze laseczniki okr!i!znicy.
Znak 0 - wynik ujer.:my.
Szczeg6!owe wyjasnienia tej kwesj
znajduj
si!i! w
wydanej przez P. Z. H. w Warszawie, Chocimska 24 w roku
"Ujednostajnione metody bakterjologicznego badania wody".
czam, ze P. Z. H. dostarczy t!i! broszur!i!.
Mgr. M. Szmukler (Wlodzimierz).
broszurce,
1934 p. t.
Przypusz-
UPORCZYWE POCENIE TW ARZY.
Ad 688. W opisanym przypadku chodzi niew
tpliwie 0 psychoner-
wic
. Blizsze wywiady ustalilyby napewno, ze objaw pocenia si
w opisa-
nych warunkach stoi w scislym zwi
zku z l
kiem. W v,"ypadkach takich
zv,"yczajna psychoterapja, nie m6wi
c juz 0 leczeniu farmakologicznem,
nie daje nadziei wyleczenia. Wskazana jest jedynie tylko psychoanaliza.
Doc. dr. med. Tadeusz Bilikiewicz (Krakow).
CZY JEDNORAZOWE GOTOWANIE JEDWABIU WYSTARCZY DLA
ZUPELNEGO WY J ALOWIENIA?
Ad 689. Jednorazowe wygotowanie bezposrednio przed uzyciem jest
v,"ystarczaj
ce. Uprzednie odtluszczenie jest konieczne. Do gotowania
mozna uzye i zwyklej wody, rozczyn sublimatu nie jest konieczny, chyba
do dalszego przechowywania. Bezpieczniej jednak gotowae kazdorazowo
przed operacj
, a w mi
dzyczasie przechowywae sucho w jalov,"ym pudelku
lub puszce.
Doc. dr. med. Adolf Wojciechowski (Warszawa).
JAKIE NALEzY STOSOWAc DAWKI SUROWICY PRZECIWTEzCOWEJ
I PRZECIWPLONICZEJ? .
Ad 690. Zapobiegawczo surowica przeciwt
zcowa posiada wartose
tylko przy bardzo wczesnem stosowaniu (w kilka godzin najwyzej po zra-
nieniu) wstrzykujemy wtedy okolo 15 cm. sz. surowicy P.Z.H. podsk6rnie
lub domi
sniowo. Miejsce obojetne, moze bye zraniona konczyna dosrod-
kowo do rany. Leczenie wymaga bardzo duzych dawek, stosowanych na
pocz
tku dwa, a p6Zniej raz dziennie: dordzeniowo 80-100 c. sz., dozylnie
40 i domi!i!sniowo 100. Opisane s
przypadki, w kt6rych stosowano w ci
gu
tygodni ogromne dawki surowicy z wynikiem dobrym
Doc. dr. med. Adolf Wojciechowski (Warsz3wa).
Ad 690. A) Zapobiegawczo stosujemy conajmniej 2500 jednostek
antytoksycznych surowicy przeciwt
zcowej, co odpowiada 5 cm. 3 surowicy
'Ilieskoncentrowanej wypuszczanej przez P.Z.H.; zapobiegawczo wstrzyku-
jemy surowic
podsk6rnie najlepiej w okolic
brzucha lub plec6w ponizej
lopatki.
56
PRASA LEKARSKA
1/1935
B) Leczniczo stosujemy surowic
przeciwt
zcow
w przeci
gu kilku
dni, wprowadzaj
c jednoczesnie po 20 cm. S surowicy dozylnie, dol
dzwiowo,
podsk6rnie w okolicy rany, wstrzykiwania te powtarzamy W odstGpach
12 - 24 godzin (a wi
c za kazdym razem 60 cm. s surowicy); wobec
mozliwosci uczulenia nalezy wstrzykiwania surowicy ukonczye przed 7-iu
dniami od chwili rozpocz
cia wstrzykiwan.
C) W ciGzkich przypadkach plonicy stosujemy surowic
przeciwplo-
nicz
przez 3 dni pod rz
d podaj
c dziennie 70 cm. 3 surowicy domi
sniowo
(w przypadkach b. ciGzkich stosujemy surowic
dozylnie). Surowic
skon-
centrowan
podajemy w ilosciach 50% mniejszych.
Dr. med. Jerzy Morzycki (Warszawa).
Ad 690. Zapobiegawczo sU1"owic
t
zcow
wstrzykujemy w ilosci
10 cm. s , natomiast leczniczo nalezy wstrzykiwac w zaleznoSci od stanu
chorego kilkakrotnie po 20 - 20 cm. S . Najdogodniej wstrzykiwac wi
ksz1!-
ilose surowicy podsk6rnie w okolic
brzucha.
W ciGzkich przypadkach plonicy zalecane jest stosowanie 60 - 80
cm. s surowicy przeciwploniczej.
F. P.
ZLAMANA IGLA PRZY ZASZYWANIU KROCZA.
Ad 691. Obowi
zkiem lekarza jest kazdorazowo wyszukae zlaman
igl
i usun
e j
, a nie pozostawiae w tkankach. Szukae jej nalezy oczy-
wiscie natychmiast po zlamaniu, gdyz wtedy najlatwiej j
znleze. Igla
pozostawiona w mi
sniach moze w
drowae, moze bye przyczyn
procesu
zapalnego, krwawienia i wszystkich innych konsekwencji, zwi
zanych z
obecnosci
ciala obcego w ustroju. Przyczyn
zlamania igly jest najcz0-
Sciej wadliwe jej trzymanie w nieodpowiednim instrumencie. Nalezy trzy-
mae igl
w imadle w okolicy srodka igly, a nie zanadto ekscentrycznie.
Dr. med. Stanislaw Liebhart (Lwow).
Ad 691. Jezeli podczas zeszywania krocza zlamie si
igla, nalezy j
bezwarunkowo odnaleze i usun
e, co zreszt
nie powinno sprawie wi
k-
szych trudnosci. Pozostawienie ulamanej igly, zwlaszcza jej konca ostre-
go, grozi nieraz ropieniem, kt6re moze barozo powiklae okres gojenia si
rany, a w przypadkach, w kt6rych igla wgoi si
asceptycznie nie jest
wykluczone w
drowanie igly i przedostanie si
jej do odbytnicy, PGcherza
moczowego, lub cewki moczowej - powiklanie bardzo przykre i nieraz
dotkliwe.
Zlamanie si
igly zdarza si
najcz
sciej tam, gdzie operator szyje
"en masse" i stara si
obj
e duze przestrzenie cienk
i duz
igl
. Unikn
c
mozna tego powiklania przez odpowiedni dob6r igiel oraz przez unikanie
nakladania jednotempowych szw6w, co niestety jest cz
sto praktykowane
przez poloznik6w malo obeznanych z zasadami chirurgji og6lnej.
H.G.
CZY DOKT6R WSZECHNAUK LEKARSKICH MA PRAWO
ZAJMOW At SI
DENTYSTYK.1.?
Ad 692. Dokt6r wszechnauk lekarskich zasadniczo ma prawo zaj-
mowae si
opr6cz og61nej medycYl1Y r6wnoczesnie i dentystyk
, a to na
podstawie: a) p. 1 art. 1 rozporz
dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn.
25.IX.1932 0 wykonywaniu praktyki lekarskiej i b) p. 2 ust
pu art. 1 roz-
porz
dzenia Prezydenta Rz. P. z dn. 10.VI.1927 r. 0 wykonywaniu praktyki
dentystycznej.
Co si
tyczy przepis6w obecnie obowi
zuj
cych doktor6w wszech-
nauk, kt6rzy ()hc& zajmowae si
vlyl
cznie tylko dentystyk
, to od dnia
1/1935
PRASA LEKARSKA
57
- ---.--...--.._ _.___________M__._____._____
5-go listopada 1933 r. obowi
zuje na calym obszarze Panstwa Polr,kiego
rozporz
dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej podane w zal
czniku do ob-
wieszczenia Ministra Opieki Spolecznej z dnia 21.XII.1933 r. w sprawie
oglos;:l)nb jcdnolitego tekstu rozporz
dzenia z dnia 10.V1.1927 r. 0 wy.
konywaniu praktyld dentystycznej. U st. I: Praktyk
lekarsko-dentystycz-
n
, polegajq.c
na wykonywaniu wszelkich .zabiegow lekarsko-dentystycz-
nych, mog
si
zajmowac osoby, ktore:
1) s
obywatelami Panstwa Polskiego;
2) a) posiadaj
dyplom lekarski, v.-ydallY lub uznany przez jeden
z polskich uniwersytet6w panstwowych, lub b) dyplom lekarsko - denty-
styczny, wydany lub uznany przez Akademj
Stomatologiczn
w Warsza-
wie;
3) odbyly jednoroczn
praktyk
przygotowawcz
w czasie trwania
studj6w lub po ich ukonczeniu.
II. Warunki odbywania praktyki przygotowawczej, wskazanej w p.
3 ust
pu 1 artykulu niniejszego, okresli rozporz
dzenie Ministra Opieki
Spolecznej w porozumieniu z Ministrem WyznafJ. Religijnych i Oswiece-
nia Publicznego. Do chwili v.-ydania tego rozporz
dzenia osoby, odpowia-
daj
ce warunkom, zawartym w p. 1 i 2 ust
pu 1 niniejszego artykulu
zwolnione s
od obowi
zku odbycia praktyki przygotowawczej.
W mysl art. 6 tegoz rozporz
dzenia przed rozpocz
ciem v.-ykony-
wania praktyki lekarsko - dentystycznej, osoby, posiadaj
ce warunki,
okreslone wart. 1, obowi
zane s
zarejestrowac si
u wladzy administra-
cyjnej I instancji, skladaj
c dowody uprawnien.
Dr. med. Borys Wejnberg, lek. s1!d. (Bielsk. Podl.).
JAKIE PRZEPISY OBOWI4ZUJ.1., W SPRAWIE SPECJALIZACJI?
Ad 693. Artykul 9 rozporz
dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej
z dnia 25.IX.1932 r. 0 wykonywaniu praktyki lekarskiej brzmi:
1) prawo uzywania tytulu "lekarz" przysluguje wyl
cznie oso-
born, posiadaj
cym prawo wykonywania praktyki lekarskiej na zasadzie
postanowien niniejszego rozporz
dzenia.
2) Ponadto osobom, tym, ktore uzyskaly dyplom lekarski przed
dniem 30-go czerwca 1930 r. przysluguje prawo uzywania tytulu "dokto-
ra wszechnauk lekarskich".
3) Postanowienia niniejszego artykulu nie naruszajq, w niczem
uprawnien do uzywania tytu16w, uzyskanych na podstawie innych prze.
pis6w prawnych.
Warunki otrzymania tytulu specjalisty w scisle okreslonych dzie-
dzinach lecznictwa oraz przepisy co do praw jego uzywania, w mysl p.
2 art. 10 tegoz rozporz
dzenia, ustala rozporzq,dzenie Ministra Opield
Spolecznej w porozumieniu z Ministrem Wyznan Religijnych i Oswiecc-
nia Publiczneg-o po v.-ysluchaniu opinji Naczelnej Izby Lekarskiej.
W mysl p. 4 S 4 ro,zporzq,dzenia Ministra Opieki Spolecznej z dn.
30.1.1934 r. (Dz. U. Nr. 11 z dnia 1.11.1934 r. poz. 96), lekarz obowi
-
zany jest niezwlocznie zawiadomic wojewodzk1!, wladz
administt-acji
ogolnej oraz izb
lekarsk
0 uzyskaniu nowego tytulu naukowego, z kt6-
rego zamierza korzystac. Ponadto w mysl S 1 tegoz rozporz
dzenia spra-
v.-y oglaszania i reklamowania si
lekarzy oraz zaklad6w leczniczych w
zakresie wykonywania praktyki lekarskiej lub lecznictwa, przekazuj:),
si
az do odwolania izbom lekarskim do unormowania w porozumier,iu
z Naczein
Izb
Lekarskq,.
Z powyzszego v.-ynika, ze doktor wszechnauk niema prawa nap;sac
na t.ablic
"specjalista" w danym dziale bez decyzji Z.Ol
.::
.jll terytorjal-
nej izby lekarskiej.
58
PRASA LEKARSKA
1/1935
W kwestji przepis6w obowi1!-zuj1!-cych obecnie w sprawie specja-
lizacji na terenie izby lekarskiej lwowskiej radz
Sz. Panu Koledze zwro-
('ic si
do y.
lz1!-du tejze izby.
Dr. moo. Borys Wejnberg, lek. sqd. (Bielsk Podl.)
JAK LECZY
"GLOMERULONEPHRITIS" PO PRZEBYTEJ PLONICY?
Ad 694. PojedyiJ.cze krwinki i bialkomocz mog
si
dlugo utrzy-
mywac. Trzymalbym dziecko jeszcze przez 3 tygodnie w 16zku, obserwu-
j1!-C, czy niema zaostrzen sprawy nerkowej i stosowalbym peln
diet
mi
snq przy podawaniu w6d mineralnych alkalicznych.
Dr. med. Wlodzimierz Mikulowski (Warszawa).
Ad 694. Pogl1!-dy n.a leczenie "glomeTUlonephritis" S1!- wsr6d pedjatr6w
nader rozbiezne. Tak np. w okresie ostrym co do plyn6w jedni s
zwolemu-
kami diety suchej Volharda, inni, jak Goppert - Langstein w swojej
ksi1!-zce (por. Prophylaxe und Therapie der Kinderkrankheiten, Berlin
1920) wprost ostrzagaj
przed ograniczaniem ilosci podawanych plyn6w.
Tak samo rzecz si
ma z wstawaniem z 16zka; jedni kaz
bardzo dlugo
lezec, drudzy jak Jehle kaz
bardzo szybko wstawac. Na podstawie prak-
tyki osobistej w takich, jak podany w pytaniu Nr. 694 przypadkach,
kaz
lezeC w lozku prze.z szereg tygodni,; obok diety owocowo-jarzynowo-
mlecznej zalecam cz
ste k1!-piele (28°R.) i wod
karlsbadzk1!- Miihlbrunn,
kt6ra pomimo zawartosci soli kuchennej w ilosci 1%0 dziala tu leczniczo,
czago potwierdzenie znalazlem w pismiennictwie.
Dr. med. Stefan Kramsztyk (Warszawa).
CO OZNACZA PRZESUNI
CIE OBRAZU KRWI WIG ARNETHA
WPRAWO LUB WLEWO?
Ad 695. We krwi obwodowej wsr6d bialych krwinek oboj
tnochlon-
nych odr6Znic mozemy postaci krwinek, w kt6rych j1!-dra wykazywac mo-
g
r6znorodruj, budow
: paleczkowat
, lukowat1!-, skr
conq w postaci Ii-
tery S lub T wreszcie podzielon1!- na 2 - 3 - 4 - 5 - 6 i t. d. cZfisci, zl
-
czone ze rob
p
cikiem chromatynowym lub calkowicie oddzielone. Takie
postaci oboj
tnochlonnych krwinek spotykamy w normalnej obwodowej
krwi.
W stanach patologicznych, a szczeg6lnie w procesach zapalnych, za-
kazeniach, ropieniach i innych stwierdzic mozemy pewne zmiany, dotycz:}-
ce zar6wno liczbowej wartosci b. krwinek, jak i przewagi odsetkowej jed-
nej lub kilku wymienionych postaci krwinek oboj
tnochlonnych. Juz Schin-
dler spostrzegal w patologiczych stanach zmiany we wzorze krwinek 000-
j
tnochlonnych, a ponadto zwr6cil uwag
na to, ze jednoczesnie z temi
zmianami pojawiaj1!- si
we krwi obwodowej myelocyty, czyli najmlodsze
postaci bialych krwinek, z kt6rych po pewnym czasie powstaj
wymienio-
ne wyzej b. krwilnki. Arneth zas spostrzezenie to uzupelnil i rozszerzyl.
Zaslug1!- tego badania jest zwr6cenie uwagi na t
okolicznosc, ze w sta-
nach patologicznych wyst
puje zwi
kszenie tych b. krwinek oboj
tnochlon.,
kt6re genetycznie maj1!- blizej stae do myelocyt6w. Do takich cialek Arneth
zalicza b. krwinki z j1!-drem paleczkowatem, lukowatem, z j1!-drami w po-
staci litery S, nast
pnie zas - z jqdrem podzielonem na 2 - 3 cZ
sci
i t. d. Innemi slowy, zdaniem Arnetha krwinki z paleczkowatem j
drem
zn.ajdujQ si
najbliZej myelocyt6w, a najdalej od nich - te oboj
tnochl.
krwinki, kt6re poskldajq j1!-dro bardziej zr6zniczkowane. W tablicy A. po
lewej stronie umieszczone s:J, oboj
tnochlonne krwinki z j1!-drem paleczko-
watem, za nimi id q krwinki z j
drem lukowatem lub w ksztalcie litery S
i T; krwinki te nalezq do I klasy; do II klasy nalez1!- krwinkiz jqdrem po-
dzie10nem na 2 cZ
Sci, do III k1. na 3 cZ., do IV na 4 cZ., do V na 5 C%.;
1/1935
PRASA LEKARSKA
59
cZ'i!sci j
dra musz
bye wyraznie oddzielone od siebie. Oblicza s
wed.h1g
Arneth'a 100 r6znych bialych krwinek i grupuje si
je w ten spos6b, aZe-
by poszczeg61ne postaci umiescie w klasie , znajduj
cej si
po s
ronie
e-
wej, a odpowiednio do kl. V, znajduj
cej si
w tabl. A. po praweJ strome.
Pod wzgl
dem odsetkowym A. podaje w kl. I 5%, w kl. II 35%, w kla-
sie III 41%, w klasile IV 1%, a w kl. V - 2%. W ten spos6b obraz b. krwi-
nek odczytuje si
wedlug Arneth'a od lewej strony ku prawej. Zmiany za-
chodz
ce w tym obrazie pod wzgl
dem odsetkowym A. nazywa jako "prze-
suni
cie obrazu wlewo, ew. wprawo" t. zn. 0 ile b
dzie we k.rwi obwodo-
wej wi
ksz,y odS€tek krwinek paleczkowatych lub z j
drem podzielonem
na 2 cz
sci, w6wczas nalezy uWaZac przesuni
ie obrazu A. wlewo, i od-
wrotnie.
Dla kliniki obraz Arneth'a oraz zmiany, kt6re wyst
puj
w nim, mo-
g
mice w niekt6rych stanach chorobowych wartose rozpoznawcz
i ro-
kownicz
, poniewaz niekiedy swiadczye mog
0 wznowionem zapotrzebo-
waniu przez ustr6j b. krwinek dla zwalczania jakiegos stanu zapalnego
lub ogniska ropnego. "PrzesunI
cie obrazu A. wlewo" b
dzie wyrazem
zwi
kszonego i pOSpiesznego wysylania przez szpik kostny mlodocianych
postaci b. krwinek.
Nalezy jednak podkreslie, ze stopien przesuni
cia obrazu Arneth'a
wlewo nie moze bye decyduj
cym momentem dla rozstrzygni
cia zagad-
nienia, czy mamy do czynienia z zaostrzaj
cym si
stanem zapalnym,
wzgl. z powstawaniem ogniska ropnego, lecz tylko szereg objaw6w klinicz-
nych wraz z obrazem morfologicznym krwi moze zadecydowae na korzysc.
tego lub innego rozpoznania, wzgl. rokowania.
Dr. mOO. Leon B1acher (Warszawa).
JAK LECZY
"ARTHROSIS DEFORMANS"?
Ad 696. Wszelkie leczenie na odleglosc jest zg6ry w
tpliwe cO'
do wyniku. 0 ile przyjmiemy istotnie arthrosis deformans w danym przy-
padku, co jest najprawdopodobniejsze, choe mozna myslee i 0 innych
schorzeniach, to leczenie kr6tkofa16wk
lub siark
w postaci np. AHo-
chrysyny moze miee pewien efekt. Jezeli g6ruj
jak to cz
sto bywa
b6le obci
zeniowe, to nalezy zalozye wyci
g na dwa do trzech miesi
cy,
a potem dae dobry aparat odci
zaj
cy.
Doc. dr. med. Adolf Wojciechowski (Warszawa).
JAK LECZYt KAMIC
NERKOW
?
Ad 697. Nalezy sprawdzic stan dotkni
tej nerki zapomoc
pyelo-
grafji dozylnej i post
powanie od wyniku tego badania uzaleznie. Jesli
na pyelogramie okaze si
, ze nerka stosunkowo malo ucierpiala, kielichy
i miedniczka nie S1). wyraznie porozszerzane - mozna nadal stosowac bar-
dziej konserwatywne leczenie, polegaj
ce na bardzo obfitem piciu wody
moczop
dnej, np. woda ze zdroju Jana (Krynica), Naftusia, Slotwinka
(wody krynickie tylko s-to Krzyska 12 w Warsz.). W okresie b616w sto-
sowae Hypophysis po 2 amp. 1 - 2 r. dziennie opr6cz srodk6w ZIlie-
czulaj
cych. Duzo zalezy od wymiar6w kamienia; maly kamien (wielkosci
grochu np.) powinien wyjse sam.
Jesli zas stwierdzimy na pyelogramie, ze nerka ulegla znacznym
zmianom w kierunku wytwarzania si
wodonercza, a szczeg6lniej jes!i
mocz jest juz zakazony - trzeba d
zy6 do jaknajrychlejszego usuni
-
cia kamienia drog
zabieg6w urologicznych. Polegaj
one przedewszyst-
kiem na rozszerzeniu ujscia moczowodu do p
cherza juz to zapomoc1j.
stopniowego rozszerzania specjalnemi oliwkami nakr
canemi na sztyw-
ny cewnik, juz to zapomoc
cewnika zakonczonego laminarj
, kt6r
wpro-
wadza si
na 12 godzin do ujscia moczowodu. Poprzednio musi bye do-
'60
PRASA LEK...o\RSKA
1/1935
kladnie wymierzona odleglosc kamienia od ujscia moczowodu, w razie
gdyby powyzsze zabiegi nie daly wyniku (duzy kamien, mocno wk!ino-
wany) - dqzyc do zabiegu operacyjnego: przez otwarcie p
cherza, jes!i
odleglosc kamienia od ujscia nie przekracza 2 ctm., zas bocznem ci
ciem
zaotrzewnowem jes!i odleglosc ta jest wi
ksza.
Podana odleglosc 1 ctm. od ujscia prawdopodobnie jest niescisla _
trzeba wymierzyc t
odleglosc cewnikiem przez cystoskop. Kamien naj-
cz
sciej zatrzymuje silil w miejscu najwi
kszej ciesni, a wi
c przy wpu-
scie moczowodu do p
cherza - to jest 3 - 4 ctm. od ujscia; b
dqc zas
juz w cz
sci p
cherzowej moczowodu zazwyczaj dose latwo przedostaje si
do p
cherza; widae go nawet wtenczas przez cystoskop juz to jako wyg6-
rowanie nad ujsciem moczowodu - juz to nawet jako ciemn q mas
wi-
doczn1! przez ujscie. Wtenczas tez latwo bywa przez naci
cie ujscia (przez
,cystoskop sond q elektrokoagulacyjn1!) wprowadzie go do p
cherza.
N aog61 mam wrazenie, ie dany przypadek wymaga pomocy spe-
.cjalisty - urologa.
Dr. med. Wac law Lilpop (Warszawa).
Ad. 697. Z doswiadczenia klinicznego wiadomo, ze kamienie mo-
czowodowe, wi
ksze, niz paznogiec 5 palca dloni, tylko w wyjqtkowych
wypadkach wychodz1! samorodnie.
Jezeli w przytoczonym przypadku wielkosc kamienia moczowodo-
wego bylaby mniejsza, niz podalem, wtedy moinaby zastosowae leczenie
hipofizYI14, z tern jednak zastrzezeniem, ie narz1!d krqzenia i og61ny
stan chorego nie b
dq stanowHy przeciwskazaii.. Podajemy w takim razie
Hypophisis-Glandula Pituitaria posterior Spiess w postaci wstrzykiwaii.
podsk6rnych 1 cm. 3 , a po 1 do 2 godzinach znowu 1 cm 3 . Mog1! wtedy wy_
st
pie silne bOle, wobec czego lekarz musi bye w pobliiu. Mozna r6wniez
z.:J.stosowae Salirgan domi
sniowo (1 ampulka 1 - 2 cent ymetrowa) , po
uprzedniern podaniu !:0 do 1 litra herbaty. W obu tych pos
powaniach
chory powinien przebywae w l6zku. W razie bezskutecznosci proponowa..
nego leczenia nalezy chorego poddae badaniu urologicznemu w celu spraw-
dzenia wydoInosci nerek, gdyz karnien w rnoczowodzie bardzo szybko pro-
'wadzi do wodonercza i uszkadza miqzsz nerki. Wtedy jednak chorego na.
:lezy leczye chirurgicznie.
....
Dr. med. Waclaw Markert (Warszawa).
..JAK LECZYc "ENDOMETRITIS HYPERTROPHICA GLANDULARIS"?
Ad. 698. Wywiady i status praesens wykazujq duze luki. Jaki byl
stan serca i nerek? Jaki byl wynik dwur
cznego badania? Co upowaznia
Sz. Koleg
do rozpoznania "sklonnosci do rni
sniak6w"? Czy djagnoza
"endometritis hyperplastica glandularis" oparta byla na mikroskopowem
badaniu wyskrobin macicznych?
Po otrzymaniu odpowiedzi na powyzsze pytania odpisz
, jak1! me-
.tod
lecznicz1! zastosowae nalezy w danym przypadku.
Dr. med. Zygmunt Endelman (Warszawa).
Ad. 698. Z opisu przypadku przypuszczam, ze rna si
tu do czy-
nienia z hyperfollikulinizacj1! t. j. z nadmiernem wydzielaniem follikuliny,
kt6ra przyczynia si
do wywolania ohrazu t. zw. endometritis hypertrophi-
ca glandularis.
W przypadkach takich z dobrym skutkiem stosuje si
wyciqgi cial-
ka z6ltego. Z preparat6w b
dqcych w obiegu pelnowartosciowemi S1!: pro-
gestin Organon i luteogan Henning (po 1 jednostce kr6liczej w ampulce),
,z polskich najlepsza jest luteina Klawe. Stosowae nalezy wyl1!cznie w po-
1/1935
PRASA LEKARSKA
61
staci wstrzyldwan na 6 dni przed rozpocz
ciem perjodu codziennie jedn!!
ampuIk
dom.i
sniowo. Cialko z6lte podane doustnie nie dziala zupelnie.
Dr. med. Stanislaw Liebharst (Lw6w).
. Ad. 698. Sqdz!!c z rozpozn.ania "endometritis hypertrophica glan-
dulans" mozna przypuszczac, ie pierwszy krok do racjonalnego leczenia
zostal jui zrobiony przez dokonanie skrobania pr6bnego. W nast
pstwie
nalezy dla zapobiezenia ponownemu przerostowi sluz6wki macicy stoso-
wac preparaty zawierajqce cialko MIte w postaci Sistomensiny np. w daw-
kach 4 - 6 pastylek dziennie. W razie p::-zedluzania sic krwawienia mie-
si\icznego pomimo zazywania sistomensiny w ciqgu dajmy na to 10 dni,.
krwawienie mozna powstrzymac przez domi
sniowe wstrzykni
cia hemo-
stopu Richtera (2 - 3 injekcje) dzien po dniu. Leczenie takie zazwyczaj
prowadzi do celu i zast
puje w zupelnosci metod
przyzegania sluz6wld,
drogq. wsr6dmacicznych wstrzykiwan srodk6w zr
cych, kt6ra niezawsze
osiqga poz1),dany skutek.
Nie ro
umiem jak q drog!! zapytujqcy stwierdzH "sklonnosc do mi
-.
sniak6w". Jezeli nawet przyj!!c, ze takowa istnieje, unaoczni si
ona kli.
nicznie dopiero wtedy, kiedy mi\isniaki b
d
oczywiste.
H. G.
ZLE ZNOSZENIE NOV ARSENOBENZOLU.
Ad. 699. Objawy, kt6re wystqpHy w czasie leczenia novarsenoben-
zolem u chorych, kt6rzy przedtem lek ten dobrze znosili, Sq nast
pstwem
zjawiska uczulenia na novarsenobenzol i dlatego nawet zastosowanie, zu-
peh1ie sluszne, srodk6w zapobiegawczych nie wystarClZylo. Objawy uczule-
nia na novarsenobenzol S!! znane, u nas zajmowal si
niemi ostatnio R. Bern-
hardt. Przeprowadzenie odpowiednich pr6b sr6dsk6rnych i nask6rkowych
dowodzi powstawania zjawiska uczulenia 0 charakterze sk6rno-n.aczynio-
wym u tych chorych. W przypadkach powstawania poarsenobenzolowego
stanu alergicznego, zjawiska podobne wys
powac mog q takze w narz q -
dach wewn
trznych jak np. w narzqdzie kr1!zenia, w narz
dzie oddychania
(bronchospasmus) i t. p. Niekt6rym autorom udalo sic ten stan uczulenia
przeniesc l1a osoby zdrowe sposobem Prausnitza-Ktistnera. Na spos6b zno-
szenia przetwor6w arsenobenzolowych wplywa nietylko stan ustroju, ale
takze spos6b zywienia si
leczonego, przyczem pozywienie ubogie w wita-
miny np. w porze zimowej i w przedwiosrJu stwarza wieksz q podatnosc
dla powstawarJa tych zjawisk. Novarsenbenzol ostatniej produkcji nie mo-
ze zawierac zadnych szkodliwych zwi1!zk6w toksycznych, gdyz kazda serja
dostajqca si
do handlu, przechodzi bardzo scisI q kontrol
panstwow
tak
chemicznq, jak i biologicznq (na zwierz
tach), przyczem r6wniez wypr6-
bowany bywa na chorych leczonych w klinikach uniwersyteckich i leczni-
czych zak!adach panstwowych. Dzialanie wi
c toksyczne pewnych seryj
novarsenobenzolu mozna stano,vczo wykluczyc. W handlu znajduje si
obecnie jak mnie informowano Nr. kontroli panstw. 534 (serja 474) nato-
miast Nr. 575 nie istnieje (jest Nr. 535).
W takich przypadkach nie znoszenia przetworow arsenobenzolo-
wych, w dalszem leczeniu, dobre uslugi oddac moze acetylarsan.
Prof. dr. med. Franciszeli Walter (Krakow).
Ad. 699. N alezy w przypadkach tych myslec raczej 0 istnieniu
nadwrazliwosci w stosunku do N ovarsenobenzolu. Mamy tu do czynienia
ze zjawiskami allergictznemi, kt6re przedtem u tych chorych nie ujawnialy
si
, a p6zniej (wskutek kumulacji allergenu arsenobenzolowego) dopiero
si
uwidoc:znily (Com. toxicodermiae, dennatoidy zawodowe i t. d.). Na-
lezy w przypadkach tych zrezygnowac z leczenia salwarsanowego.
Dr. med. J6zef Merenlend:e.r (Warszawa).
'62
PRASA LEKARSKA
1/1931>
Ad. 699. Trudno okreslie co wplywa na nietolerancj
preparat6w
arsenobenzolowych u chorych, kt6rzy poprzednio dobrze znosili nawet
znacznie wi
ksze dawki. W praktyce zdarza si
dose cz
sto obserwowae
podobne przypadld i to z reguly w p6zniejszych kuracjach. Nie mozna tu-
taj winie arsenu gdyz pod inn q postaci q np. Rectylarsanu, ci sami chorzy
znosz q go dobrze. Po dluzszym czasie wyczekiwania przewaznie toleran-
cja wraca. Nie sqcLz
, aby pewna serja preparatu w ostatnich czasach mo-
gla bye bardziej toksyczna, gdyz wtedy wypadki nietolerancji czy zatru-
cia bylyby masowe (serja zawiera zwykle kilka kilo proszku).
W.B.
o HETEROTERAPJI DOMI
sNIOWEJ.
Ad 700. N a wszystkie pytania mogf,] odpowiedziee twierdzqC'O z wyjqt-
kiem hemoterapji swoistej (od uzdrowienc6w po durze) w durze brzusz-
nym: w paru ci
zkich przypadkach duru widzialem wybitne pogorszenie
po krwi ozdrowienca. TlomaClZ.ylem to sobie bakterjoliz::j, lasecznik6w du-
rowych i spot
gowaniem si
zatrucia.
Prof. dr. med. Leon Karwacki (Warszawa).
Ad 700. 1) Wstrzykiwania krwi stosujemy tylko w celach profilak-
tycznych w odrze, 0 ile osobnik byl niewqtpliwie narazony na zakazenie
i znajduje si
w poczqtkowym okresie wyl
gania odry, nie dalej jak w 6
dniu inkubacji. Wstrzykiwanie surowicy ozdrowienca lub krwi osoby do-
roslej, po tym okresie nie ma iadnego wplywu na przebieg odry.
Tam gdzie zachodzi potrzeba zastosowania lekkiej terapji bialkowej
mozna bez obawy wstrzykiwae krew nawet czas dluzszy (co drugi lub co
trzeci dzien).
2) W innych chorobach Zaka7Jlych wstrzykiwanie krwi os6b, kt6re
niedawno przebyly dan q chorob
(z wyj:j,tkiem nielicznych np. ostre za-
palenie przednich korzonk6w rdzenia we wczesnym okresie) na przebieg
choroby nie ma zadnego wplywu (wplyw ergotropowy).
3) Wstrzykiwania krwi domi
sniowo nie moze w zadnym wypadku
zastqpie transfuzji krwi. W hemofilji stosuje si
wstrzykiwanie krwi 10-
kalnie.
Dr. med. Juljan Kochanowski (Lw6w).
LECZENIE EUNUCHOIDYZMU.
Ad. 701. Odpowiedz utrudniona wskutek braku wszelkich danych,
dostatecznych dla rozpoznania eunuchoidyzmu (cechy seksualne anato-
miczne wt6rne? jakie? czynnosciowe? psychoseksualne? ). Co oznacza
poza tem "oslabienie sp6lkowania"? (rzadkie dokonywanie? brak wzwo-
d6w? jaki - staly, przedsciowy, od jak dawna? czy wzwody Sq niedosta-
teczne lub niecalkowite?).
Wreszcie, jakie jest ustosunkowanie w czasie pomi
dzy przebyt:j,
kil
a objawami niemocy plciowej, wzgl. eunuchoidyzmu? (kiedy zakaze-
nie? sfera plciowa przed zakazeniem? sposoby leczenia i jego wplyw na
zycie plciowe? jak dlugie byly okresy abstynencji wskutek kily?).
Prawdopodobnie ma tu miejsce niemoc plciowa psychopochodna
w zwif),zku z przebytym urazem psychicznym (np. zakazenie si
kil q )
i z przymusowemi okresami abstynencji podczas leczenia kily. 'vV takim
razie, malzenstwo moze bye radzone dopiero po cz
sciowem opanowaniu
()bjaw6w niemocy leczeniem psychoterapeutycznem i farmakologicznem.
Dr. med. Stanislaw Higier (Warszawa).
Ad 701. W przypadku - zasadniczo ustrojowym - zwykla te.
rapja gruczolowa substytucyjna wielkich s.zans powodzenia nie
1/1935
PRASA LEKARSKA
63
daje, w kazdym razie musialaby trwac bardzo dlugo, polegae na dziala-
niu zar6wno na przysadk
(przedni plat) jak i na testes. Gdyby warunld na
to pozwalaly, moznaby pomyslee 0 operacji Woronowa. Prze
zczepienie
swiezych aktywnych jqder mogloby dae silny impuls do rozwoJu seksual-
nego. Malzenstwo - stale, regularne zycie plciowe - mogloby wplynqc
dodatnio tylko przy odpowiednim wyborze partnerki, kt6ra nie niepokoi-
laby pacjenta nadmiernemi - a w kazdym razie przerastajqcemi jego si-
ly - wymaganiami oraz swojem ewentualnem niezadowoleniem nie obni-
zalaby jego poczucia.
Doc. dr. med. Gustaw Bychowski (Warszawa).
CZY MOzE POJAWlc SI
PORONIENIE PO ZASTOSOWANIU
"TETRA-CONTRA".
Ad. 702. Poronienie w gr
nie wchodzi. Jest to najprawdopodobniej
przypadek t. zw. krwawienia mi
dzymiesiqczkowego spowodu p
kania przed-
wczesnego naczyiJ. krwionosnych sluz6wki macicy, kt6ra w okresie przed-
miesi
czkowym jest silnie ukrwiona i obrzmiala. Trudno przypuscic, aby
zastosowanie wymienionego preparatu mialo jekies dzialanie swoiste w kie-
runku wywolywania krwawienia z cz
sci rodnych, raczej nalezy przyj[j,c,
ie samo wstrzykni
cie, jako zabieg, stanowilo przyczyn
natury nerwo-
wej, kt6ra, jak wiadomo, moze bye powodem tak op6znienia, jak przyspie-
szenia si
miesi
czld.
Dr. med. Bronislaw Stl;!powski (Krak6w).
Ad. 702. WLadom
jest rzecz
, ze kobiety reagujq na wiele uraz6w
drog
narzqdu rodnego. Wydaje mi si
malo prawdopodobne istnienie
w tym przypadku ci
zy, a raczej mozliwosci jej przerwania przez jednora-
zowe wstrzykni
cie wymienionego preparatu.
Dr. med. Stanislaw Liebhart (Lwow).
JAK LECZYc WYPRYSK NA R
KACH U PIEKARZY1
Ad. 703. Nalezy starac si
znalezc przyczyn
. Moze ni
byc m
-
ka pszenna, zytnia lub inne, jakotez dodatki do mqki, majqce na celu po-
prawienie jej wygl
du lub trwalosci np. amonium persulfat, bromek po-
tasu. Nalezy dokladnie pacjenta zbadac w lderunku rhinitis vasomotorica,
dyspnoe asthmatic a, a zmiany skarne w kierunku epidermalnym (p
che-
rzyk) i waskularnym (grudki). Po znalezieniu przyczyny, odczu1anie male-
mi dawkami uczulacza (wyciqgu z m
ld, czy amonium persulfat), wresz-
cie doradzic zmian
zawodu. Dalsze leczenie Rentgenem niedopuszczalne-
tylko zewn
trzne (masci i t. p.).
Dr. med. Mieczyslaw Obtulowicz (Krakow).
Ad. 703. Najprawodpodobniej chodzi tutaj 0 wyprysk zawodowy.
Najlepiej b
dzie zmienic zaw6d t. zn. usun
c czynniki sprzyjajqce nawro-
tom. Moina spr6bowac odczulic sk6r
- 0 ile wiem w Szpitalu sw. Laza-
rza w W-wie jest specjalna przychodnia dla chor6b zawodowych (Dr.
Sienko) .
W. B.
JAK LECZYc NIEGOJ
C
SIE RANF.; GRUzLICZ
'!
Ad. 704. Przedewszystkiem leczenie og6lne - klimatyczne. Ponad-
to tran, Phosphacid, wapno, witaminy. Mozna spr6bowac ostroznej Pirque-
tyzacji, a gdy i to nie pomoze po jakims czasie powt6rzyc naswietlanie
Rentgenowskie. Miejscowo mozna stosowac emulsj
jodoformow
lub eter
jodoformowy, lecz miejscowe leczenie w powyzszym przypadku oczywi.
5cie posiadae moze jedynie bardzo drugorz
dne znaczenie.
Doc. dr. med. Adolf Wojc
echowski (Warszawa).
64
PRASA LEKARSKA
1/1935
JAK LECZY SIJii OBECNIE CHOROBJii BASEDUW A 't
Ad. 705. Sprawa lecznictwa przyczynowego w chorobie Basedowa
nie jest rozwazana i prawdopodobnie nie otrzyma podstaw realnych do
czasu rozstrzygni
cia zagadnienia wlasciwej etjologji i patogenezy tego
cierpienia. Obecnie, gdy rozr6zniamy jedynie pojedyf1cze czynniki -_ ogni.
wa fizjopatologji "basedowizmu": wi
c a) czynnik obwodowy - zmian
w przemianie kom6rkowej i tkankowej; b) czynnik zmian osrodkowo-na-
rz
dowych w gospodarce mineralnej, zwlaszcza jodowej, bialkowej i wod-
nej (zmian, dotycz
cych nietylko gruczolu tarczykowego, ale r6wniez j
_
del' podstawnych z jednej, a w
troby i ukladu siateczkowo-srodblonkowego
z drugiej strony); c) czynik 0 charakterze dyshormozy, obejmuj
cy w za-
sadzie caly uklad dokrewny, ale przejawiaj
cy si
przedewszystkiem
IV anormalnym trybie magazynowania i wydatkowania hormonu tarczycy
00 krwi, jak r6wniez, prawdopodobnie, i w odmiennym skladzie wydzieli-
ny; d) czynnik zmienionej sprawnosci i pobudliwosci ukladu ne'rVvowego
wegetatywnego - obecnie orjentowac si
mozna zaledwie w hypotetycz-
nym lJunkcie zadzialania danego srodka lub metody leczniczej na powyz-
sze oguiwa fizjopatologji basedowizmu.
W tym sensLe antithyreoidyna nie jest wlasciwie lecznictwem opo-
terapeutycznem, ale mo,ze raczej - wstrz
sowem (analogicznie do lec.ze-
nia odw16knion
krwi
zwierz
c
), wplywaj
cem na spos6b wydzielania
110rJ110nU
tarczycy do krwiobiegu. 0 jej skutecznosci, zwlaszcza w cho-
robie Basedowa u os6b 0 wrodzonej konstytucji hyperthyreotycznej, mo-
glem si
niejednokrotnie przekonac; ozynne wydaje si
byc jedynie
wstrzykiwanie preparatu Mobiusa lub Parke-Davis (Rodagen - nie). Ana-
logicznych przetwor6w krajowych nie znam.
Podstawy teoretyczne leczenia jodem s
0 wiele szersze: jod dzia-
lac ma r6wniez jako katalizator przemiany kom6rkowej or2oz jako regu-
lator magazynowania "kolloidu" w tarczycy.
Leczenie jodowe przygotowawcze, t. j. maj
ce na celu sprowadze-
nie w ci
gu kilku lub kilkunastu dni znacznej poprawy subjektywnej i ob-
jektywnego polepszenia w ukladzie kr
zenia, z tern, ze dalsze podawanie
jodu wywoluje szybko pogorszenie, nalezy do metod bezspornych i oddaje
wielkie uslugi, gdy chodzi 0 przygotowanie pacjenta na okreslony termin
do z.abiegu operacyjnego.
Osobiscie przekonalem si
jednak r6wniez 0 skutecznosci "przewle-
klego" podawania jodu, w dawkach, nuturalnie, 0 wiele mniejszych (0,005
- 0,25 jodu dZ[iennie) i pl'zedewszystkiem w klasycznej chorobie Basedo-
wa. Metoda ta wymaga uprzedniego przygotowania przez leczenie die-
tetyczno-farmakologiczne, ostroznego odstawienia jodu i stalej kontroli
lekarskiej podczas calej kuracji.
Dr. med. Stanislaw Higier (Warszawa).
Ad. 705. Zapytanie obejmuje wlasciwie cal
spraw
leczenia
choroby Basedowa. Ze wzgl
du na obszernosc tematu postaram si
odpo-
wiedziec jedynie na konkretnie postawione pytania. Co si(' tyczy opotera-
pji w chorobie Basedowa, to podawano tu grasic
, przysadk
, przytarczy-
c
, a nawet w niekt6rych przypadkach tarczyc
, w uporczywych biegun.
kach preparaty trzustki. Co si
tyczy antithyreoidyny to Sp'!'D.W& ta Jest cbec-
nie aktualna w nieco innem oswietleniu. W r. 1931 przepr('w
lc!30no w kH-
nice chirurgicznej Biera doswiadCiZenia ze stosowaniem krwi zwierz
cej
w chorobie BaSedowa, przyczem osi
gni
to bardzo dobre wyniki. Dzialanie
krwi zwierz
cej nie jest nieswoiste, lecz polega specjalnie w chorobie Ba-
sedowa na doprowadzeniu czynnosci gruczol6w do normy. Obecnie miejsce
antithyreoidyny zaj
l "tyronorman", wprowadzony do lecznictwa przez
Bluma z Frankfurtu. Jest to "katechina", jak Blum nazywa substancj
, dzia-
1/1935
PRASA LEKAHSKA
65
laj
ce odwl"otnie do hormon6w, t. j. hamuji}co. Blumowi uda!o si
akoby
wyodr
bnic z poszczeo-6lnych sldadnik6w krwi substancje antlthyreOldalnq"
Blum twierdzi na podstawie wynik6w swych doswiadczen, ze twierdze
ia
Mobiusa nie dajq si
obecnie utrzymac (pOl'. Deut. Med. Wochenschrlft
1932 Nr. 48). "Tyronorman", standaryzowany w jednostkach b!ologicz-
nych, wyrabiany jest przez Saska Wytw6rnie Surowic w Drezdme. Obok
tego wprowadzony zostal niedav.:no preparat z krwi zwierz
cej "Solvi-
tren". "Rodagen" znajduje si
w handlu. Jest to bialy proszek otrzymy-
wany z mleka k6z, kt6rym gruczol tarczykowy zostal usuni
ty na drodze
operacyjnej. Analogicznych praparat6w krajowych niema.
Co si
tyczy teoretycznego uzasadnienia leczenia jodem, tn, jak
wiadomo, leczenie to zostal0 poraz pierwszy wprowadzone przez N eissera
w r. 1921, p6zniej polecone jako Brodek przedoperacyjny przez ameryka-
n6w Plummera i Boothby. Doskonaly znawca tego przedmiotu prof. H.
Zondek na podstawie swych rozleglych badan i spostrzezen wykazuje, ze
zmiana w obrazie chorobowym wskutek stosowania jodu dala si
stwier-
dzic nietylko przez obserwacje kliniczne i oznaczenie podstawowej prze-
miany materji, ale r6wniez przez szereg dalszych objektywnych punkt6w
oparcia, jak okreslanie przemiany materji w czasie pracy, obj
tosci minu-
towej serca, ilosci krwi w obiegu i t. d.
Zondek zdolal stwierdzic (pOl'. Klin. Vloch. 1930, Nr. 14), ze u ba-
sedowik6'w Hose krwi krqzqcej jest talc wi elk a, ze w odnosnych miejscach
nie daje si
zupelnie wykazac obecnosci krwi rezerwowej, co si
zmienia
pod wplywem podawanego jodu. Skutkiem tego ust
puje r6wniez i nad-
miel'l1e, dla choroby Basedowa charakterystyczne unaczynienie gruczolu
tarczowego. Czem dluzej w okresie przedoperacyjnym stosowany jest jod,
tern bardziej przesuwa si
stosunek mi
dzy typem banalnego wola kolloi-
dalnego a struma bm;edoviana na lcorzysc pierwszegn.
Wreszcie pytanie ostatnie: kiedy nalezy zalecac zabieg operacyjny?
Tu pozwol
sobie przytoczyc Glowa prof. J. Bauera (pOl'. Klin. Wocn.., 1931,
Nr. 14): "Nie, istniej
, zdaniem mojem, zadne r6Znice we wskazaniach
z punktu widzenia tego, czy innego specjalisty. Istniejq tylko wylqcznie
wskazania, kt6re warunkowane Sq stanem chorego i objektywnym niczem
nieskr
powanym sqdem lekarskim. Poprosb nalezy powiedziec, ze opera-
cja jest zawsze wtedy wskazana, kiedy popierwsze - widoki na poprmv(1
lepsze Si} na drodze operacyjnej, niz bez niej i podrugie kiedy moment
niebezpieczeJnstwa w razie zabiegu operacyjnego mniejszy jest, niz poza
tym zabiegiem".
Bauer opiera swe wskazania do zabiegu oper.acyjnego w chorobie
Basedowa na trzech nast
puj1tcych zasadach: 1) pod wzgl
dem stopnia
ci
zkosci obrazu klinicznego odr6znia on klasyczni} postac Basedowa czyli
"postac peln
" od przypadk6w lekkich, niezupelnie wyrazonych "formes
fruste", a te ostatnie znowu od t. zw. konstytucyj hyperthyreoidalnych.
Okres1enie stopnia ci
zkosci powi:nno si
tu opierac na calym zespole ob-
jaw6w. 2) Wedlug stanu morfologicznego gruczolu tarczowego rozr6znia
Bauer pierwotny i wt6rny hyperthyreoidyzm w ujQciu Mobiusa, a to w za-
leznosci od tego, czy hyperthyreoidyzm ten rozwija si
w nOl'malnym po-
przednio, czy tez zmienionym wolowato gruczole tarczowym. 3) Z punktu
widzenia patogenezy zespolu objaw6w klinicznych dqzy Bauer do wytwo-
rzenia sobie poj
cia 0 wzajemnem ustosunkowaniu si
do siebie dw6ch
,przytoczonych powyzej czynnik6w.
Zdaniem Bauera absolutne wskazanie do operacji dajq te przypad-
ki hyperthyreoidyzmu, w kt6rych wyst
puje mechaniczny ucisk tchawicy.
Dalej nalezy operowac kazdy ci
zki przypadek Basedowa, kt6ry w ciqgu
trwajqcego 2 - 3 miesiqce leczenia wewn
trznego nie poprawia si
, a 1','1-
czej pogarsza. Wreszcie operowac nalezy srednioci
zkie, ewent. r6wniez
66
PRASA LEKARSKA
1/1935
i lekkie przypadki hyperthyreoidyzmu przy wi
kszych wolach, 0 He nie do-
prowadzilo do celu trwajqce okolo 6 miesi
cy leczenie wewn
trzne oraz le-
czenie promieniami.
Dr. med. Stefan Kramsztyk (Warszawa).
JAK POZBYc SI
PLAMKI NA CZOLE U DZIECKA?
Ad 706. Na samoistne wyleczenie naczyniaka liczye nie mozna..
Leczye nalezy jak najpr
dzej, bo wtedy blizna b
dzie mniejsza. Leczenie
tansze polega na zniszczeniu znamienia zapomoc
diatermji, drozsze za-
pomoc
radu. Blizny pozostaj
po obu leczeniach.
Doc. dr. med. Jan Zaorski (Warszawa).
Ad. 706. Znamiona krwiste (haemangiomata) mog
bye r6Znego
rodzaju: (naevi vasculosi, arenei, cavernosi, flammei anaemici). Zapytanie
niestety nie okresla 0 jakiego rodzaju znami
chodzi, .
U noworodk6w i malych dzieci cz
sto wyst
puj
naevi flamme1
o kolorze jasno-czerwonym, majqce sldonose do szybkiego rozrastania si
.
Znamiona te znikajq same nieslychanie rzadko. Ich niebezpieczenstwo po-
lega na szybkim rozroscie i trudnem usuwaniu w p6Zniejszych okresach
gdy zajmujq szersze przestrzenie.
Jezeli ldlkakrotne ostrozne zamrozenie chloretylem nie doprowa-
dzi do celu, pozostaje do wyboru, albo usuni
cie chirurgiczne albo energja
promienista. Pierwsze jest radykalniejsze, kr6tsze i daje malq blizn
, zni-
kajqcq p6zniej nieomal zupelnie. Drugie pozostawia blizny szerokie, wiel-
kosci znamiona, cz
sto szpecqce naczyniami rozszerzonemi, wymagajqcQ-
wkoncu interwencji chirurgicznej. Dlatego leczenie chirurgiczne ma prze-
wag
nad innemi sposobami, i zasada "im pr
dzej tern lepiej" winna bye
jaknajcz
sciej stosowana.
Dr. med. Michalek-Grodzki (Warszawa).
Ad. 706. Malo jest nadziei, ze znamil
zniknie samoistnie, raczej
b
dzie si
zwi
kszac wraz z wzrostem dziecka. Radz
poczekae do !:0 ew.
do 1 roku i zniszczye plamk
przez zamrozenie CO 2 , co zwykle daje dobre
wyniki kosmetyczne, ewent. przez elektrocoagulacj
.
W.B.
W KWESTJI PODATK6W OD PRAKTYKI LEKARSKIEJ.
Ad. 707. Natychmiast po rozpocz
ciu praktyki przez lekarza Za-
rzqd Miejski lub Gmina z urz
du zawiadamia terytorjalny Urzqd Skar-
bowy.
Lekarz zas ma obowiqzek w przepisowych terminach (luty i kwie-
cien) zlozye na pismie zeznania 0 swoim obrocie i dochodzie za ubiegly
rok kalendarzowy.
Prowadzenie ksiqzek kasowych lekarza nie obowiiJ,zuje.
Osobiscie prowadz
od 15-tu lat rubryk
"dochody" w moich ksi
-
gach chorych, jednakowoz ani razu nie okazalem ich w Urz
dzie Skar-
bowym, kt6ry nigdy nie kwestjonuje zlozonych zeznan, gdyz w przybli-
zeniu odpowiadajq one relacjom urz
dnik6w skarbowych, delegowa-
nych raz do roku do aptek, celem zebrania informacyj z ksiqg recept oe
do ilosci NN. poszczeg6lnego lek.arza.
Dr. med. Borys Wejnberg, lek. s:}d. (Bielsk Podl.).
o BEZPLODNOsCI PRACUJ.4,CYCH W PRACOWNI
RENTGENOLOGICZNEJ.
Ad. 708. S
dz
, ze w warunkach, 0 kt6rych mowa, jalowose po-
winna bye raczej charakteru przejsciowego, a w takim razie wyl
czenie po-
1/1935
PRASA LEKARSKA
67
woduj1!cej j1! szkodliwosd powinno doprowadzic do restytucji. Celem pobu-
dzenia dzialalnosci j1!der podawalbym preparaty pruczolo we .
Doc. dr. med. Gustaw Bychowski (Warszawa).
Ad. 708. Wystqpienie objawow "sterilitas" na tle dzialania pro-
mieni x w pracowni retgenowskiej zalezy od nast
pujqcych czynniko
:
rodzaju aparatury rentgenowskiej i to g16wnie rodzaju lampy, nast
pme
od wielkosci pola przeSwietlanego i od posiadanego ubrania ochronnego.
Co do lamp rentgenowskich, to zaznaczye nalezy, ze dzisiejsze lampy pan-
cerne dajq znaczniejszq ochron
przed dzialaniem promieni x, przy wi
k-
szej ich mocy, niektore lampy daj!! na minut
4 r. Wielkose pola prze-
swietlanego decyduje 0 ilosci promieni wt6rnych, specjalnie szkodliwych
dla osoby przeswietlajqcej, dlatego wskazane jest przeswietlenie przy
jak najsilniejszem blendowaniu. Wreszcie ochronny ubior, skladajqcy si
z plaszcza z gumy olowianej i r
kawiczek rowniez z gumy olowianej za-
bezpiecza dostatecznie. Dlatego dla dokladnej oceny moiliwosci wyjalo-
wienia konieczne jest podanie miejscowych warunkow pracy. Poszcze-
g61ne dawki rentgenowskie sumujq si
, jednak cz
stose i ilose bezposred-
nio po sobie przeswietlanych pacjentow, a zatem suma dziennej pracy co
do czasu decyduje. W dzisiejszych warunkach moiliwose wyjalowienia
rentgenowskiego dla lekarza jest minimalna pod warunkiem stosowania
srodk6w ochronnych glownie ubrania. Przy dawnych lampach gazowych
spotykano znacznie cz
sciej objawy sterylizacji. Ale poza sterylizacjq waz-
ny jest wplyw promieni x na caly organizm i gl6wnie na sklad krwi, kt6ra
najsilniej reaguje na naswietlanie. W obrazie krwi przewaza zmniejszenie
si
bialych cialek krwi wielojqdrzastych na korzyse limfocytow, zatem
zmniejszenie si
elementow obronnych ustroju. Dlatego na zachodzie zwla-
szcza we Francji istniejq dokladnie opracowane warunki pracy dla per so-
nelu pracujqcego w pracowniach rentgenowskich. Istniejq przepisy doklad-
nie przestrzegane, na podstawie ktorych tak lekarz, jak i pracownik tech-
niczny otrzymujq w roku dwukrotnie urlop wypoczynkowy co pol roku.
U nas te sprawy nie Sq jeszcze, 0 ile sobie przypominam, dostatecznie ure-
gulowane. Wypoczynek cz
sty wplywa na przywr6cenie r6wnowagi, zabu-
rzonej dzialaniem promieni x, ktOre przeciez nietylko przy przeswietleniu,
ale takie przy zdj
ciach dzialajq szkodliwie na pracownik6w rentgenow-
skich (dla informacji dodam, ze przy zdj
ciach otrzymujemy przeci
tnie
na 1 minu
0,04 r. Dawka wyjalawiajqca wynosi okolo 30% D. S. R.).
Dr. med. Stanislaw Winter (Poznan).
",.....,i.:-'N
BEZPLODNOS6 A MORFINIZM.
Ad. 709. Nie jest jasnem, co rozumie pytaj!!cy przez okres1enie
"doswiadczenie wykazalo"? Czy byly przeprowadzone badania i co ewen-
tualnie one stwierdzily, czy tylko polegano na doswiadczeniu chorego?
N aleialoby ustalic, czy bezplodnose jest i by!a z winy partnera, czy
moze z winy partnerki, czy partnerek. 0 ile z winy partnera nalezaloby
sprecyzowae rozpoznanie, czy zachodzi tu ejaculatio deficiens, asperma-
tyzm, azoospermja, czy moze wogole niema wzwodu czlonka? 0 ile rze-
czywiscie chodzi 0 bezplodnose nalezaloby wykluczyc inne przyczyny jej
pochodzenia przed wiqzaniem jej w zwi!!zek przyczynowy z uzywaniem
morfiny. Wielokrotne badanie w kierunku iywych plemnikow dadz q wska-
zowki co do rokowania. Wobec niejasnego postawienia kwestji przez py-
tajqcego nie mozna mowie 0 leczeniu. Przedewszystkiem trzeba znalezr
przyczyn
istotn:j, i j:t usunqc.
Doc. dr. med. Adrian Demianowski (Lw6w).
68
PRASA LEKARSKA
1/1935
LECZENIE RUPTURY PACHWINOWEJ U 4-LETNIEGO CHLOPCA.
Ad. 710. W przypadku przepukliny niema potrzeby interwenjowac
przed drugim rokiem zycia. Po 2 latach, przy ogolnym dobrym stanie
dziecka i przy braku niebezpieczenstwa jakicjs epidemji, mozna oddac
dziecko w opiek
chirurga.
Dr. rned. Wlodzimierz Mikulowski (Warszawa).
Ad. 710. 0 ile 4-1etni chlopiec od 8-go miesiqca zycia nosi opask
przepuklinowq, a przepuklina dalej istnieje, to niema zadnych widokow na
samoistne wyleczenie i zabieg operacyjny jest bezwzgl?dnie wskazany.
Noszenie opaski przepuklinowej jest wskazane w tych wypadkach, gdy
dziecko jest jeszcze bardzo male, kanal pachvvinowy nieznacznie rozsze-
rzony, a przepuklina bardzo mala - wtedy opaska moze niekiedy przy-
czynic si
do zarosni
cia worka przepuklinowego. Natomiast zbyt dlugie
noszenie opaski przepuklinowej jest szkodliwe ze wzgl
du na to, ze staly
ucisk ze strony opaski powoduje zanik mi:
'sni otaczajqcych kanal pachwi-
nowy i wskutek tego oslabienie lq,cznosci okolicznych tkanek.
Dr. med. Wlodzimierz MiJmlowski (Warszawa).
NAJNOWSZE METODY LECZENIA KRZYWICY.
Ad 711. Oprocz wymienionych przetworow nalezy stosowac aera-
cj
kilkugodzinnq, oraz mozna naswietlac lampq kwarcow q .
Osmiomiesi
czne dziecko karmione piersiq, nalezy dokarmiac mle-
kiem pelnem +5% cub'em, rosolem z dodatkiem grysiku (manny) Iub ry-
zu, jarzynami, sokiem owocowym, papk q mIecznq" kompotem.
Dr. med. Vilodzim£prrz Mikulowski (Warszawa).
Ad. 711. W leczeniu krzywicy jako lqczq,cej si
praktycznie z pro-
blemem czynnika D stoji} do dyspozycji metody bezposredniego naswietla-
nia lampq rt
ciowi} (kwarcowi}) Bacha Iub Jesionka i posrednie, drog q na-
swietlanej ergosteryny wzgl. czystej witaminy D oraz srodkow spozyw-
czych naswietlanych (mlcko, drozdze). Preparaty ergosterynowe, 0 ile Sq,
dobrze dawkowgne, mog::), zastqpic kosztowne i cz
sto trudno wykonaine
naswietkmie lamp:j, kwarcowq. Na pierwszem miejscu jednak nalezy po-
stawic naswietlanie bezposrednie t. j. lampq, kw. Z krajowych preparatow
najzupelniej odpowiada wymogom leczniczym witawit (Spiessa). Ostatnio,
zwlaszcza w Niemczech, stosuj:j, w krzywicy standaryzowany tran, dawko-
wany wedlug jednostek klinicznych (krajowy "Actitran" Spiessa).
Dziecku krzywiczemu 8 mies., poza wlasciwem leczeniem czy lam-
Pi} kwal'co\vq, czy podawaniem witawitu, nalezy podac 4 razy piers i posi-
lek zlozony z przecierallych jarzyn z dodatkiem masla, kompoty oraz je-
den posHek, zlozony z papki (dufa) i sokow z surowych owocow w HOBCi
okolo 50 cm. 3 .
Dr. med. Juljan Kochanowski!, (Lwow).
SKRZEP W IHIESZALNIKU DO POBIERANIA KRWI.
Ad 712. Nalezy usunq,c skrzep bardzo cienkim drucikiem, mozna
tez wlozyc mieszalnik do st
zonego kw. siarczanego na przeci::),g kilku
dni. Gdyby to wszystko nie pomoglo, zwrocic si
do fabryld.
Redakcja.
JAR LECZYc NAPADY, PRZYPOMINAJ
CE DLAWIC
PIERSIOWi,\.
U MJi!zCZYZNY 40-0 LETNIEGO?
Ad 713. Trudno sqdzic, aby opisane objawy mialy jakqs lqcznosc
z ostrem zatruciem kokainq. Tylko stale uzywanie kokainy moze dawac
objawy rozmaitych nerwic. W danym przypadku trudno mowic 0 "angina
1/1935
FRASA LEKARSKA
69
-- - ---.- ------ - -----
pect. vera"; przeciwko temu przemawia chociazby stosunkowo mlody
wiek chorego (poczqtek choroby w 30 roku zycia). Najprawdopodobniej
mamy tu do czynienia z nerwicq, kt6rej tio trudno poznae. Radzilbym prze-
dewszystkiem ochudzie chorego przy pomocy diety maIociepIostkowej
(patrz odnosne przepisy), pozatem wodolecznictwo, psychoterapja, a nadew-
szystko dIuzszy spok6j psychiczny, co uskutecznie najlepiej przez wyjazd
np. do Krynicy (kqpiele kwasow
glowe), do Zakopanego (m6glby mier-
nie uprawiae sporty zimowe), a wplyn
loby to ostatnie dodatnio na jego
psychikc;).
Rzecz jasna, ze przedewszystkiem nalezy wykluczye zupelnie tlo
organiczne choroby (dokladne zbadanie fizyczne, czynnosciowe narz
du.
kqzenia, rentgen, elektrokardiograf i t. p.).
Doc. dr. med. Jak6b W
gierlw (Warszawa).
NACIEKI I OWRZODZENIA W MIEJSCU WSTRZYKNIECIA
NOVARSENOBENZOLU.
Ad. 714. Nacieki i ropnie po wstrzykiwaniach przet'Nor6w bizmu-
towych (i wszelldch innych) nierozpuszczalnych powstae mog
albo wsku-
tek zakazenia w miejscu wstrzykni
cia, albo tez w zwi
zku z samym prze-
tworem. W danym przypadku, na zasadzie opisanego przebiegu i obrazu
klinicznego, najprawdopodobniej mamy do czynienia z t. zw. oleomatami,
kt6re powstaj
u pewnych os6b po wstrzykiwaniach rozczyn6w i zawiesin
oleistych (np. parafinoma), chociazby sam przetw6r byl zupelnie jalowy
i wstrzykni
cie bylo wykonane lege artis. Frzebieg takich naciek6w i rop-
n.i jest niezwykle przewiekly i 0 He zwykie leczenie konserwatywne nie da-
je dobrych wynik6w trzeba si
uciec do leczenia chirurgicznego (wyci
cie
wszystkich pozostajqcych w tkance zlog6w).
Doc. dr. med. Stanislaw Kapusch'lski (Warszawa).
SPOSOBY LECZENIA ALKOHOLIZMU.
Ad. 715. Leczenie alkoholizmu odbywac si
moze niemal bez wy-
jqtku w zamkni
tym zakladzie. Tylko w zakladzie zamkni
tym udaje si
bowiem scisle post
powanie odwykowe. Podobnie tez wszelkie pr6by psy-
choterapji zawodz q jesli chory nie jest strzezony. Nie nalezy bowiem za-
pominae, ze zazwyczaj powodem nalogu S0 jakies szczeg6lne warunki, kt6-
re tak dlugo trwaj'0/' J,. meJ. C'f2. rJasul i Joe. Jr. meJ. C'ffl. C'ffla&ibaum
Klinlczne i renlgenologiczne omylki w rozpozna-
waniu gruilicy pluc
Przejrzat I przedmowq zaopatrzyl dr. med. Kaz. Dqbrowlld
Str. 125. 23 ryciny w tek
cie.
Cena agz. brolllzur. d. 6, egz. w opr. p'6c.- z'. 8.
Tom II.
'J>rof. sr. meJ. sIl. 'J>. rJrubarew i prof. Jr meJ. d. sIl. dielic{,i
rodki zapobiegaiqce ciqiy w nowoczesnem
oswietleniu naukowem
Przelo:iyt I uzupelnU dr. mad. M. Mosenkll.
5.owo wsillpne: doc. dr. med. L. Lorenlowlcz.
Wydanie trzeeie poprawione i uzupelnione.
Str. 302. 88 rycin i 3 tablice w tek
cie.
Cena e;z. broazur. z'. 16, e;z. w opr. p'6c.- zl. 111.
Tom III.
'J>ro/. Jr. med. 'J>. C'fflorawU.
Choroby krwl w praktyce lekarskiei
Z drugiego poprawlonego wydania przelo:iyl dr. med. H. landau.
Str. 96.
Cena egz. brOlllzur. zl. S, egz. w .pr. ploc.- d. 7.
Tom IV.
ClJr. med. dtanislaw Cfli9ier
Niemoc pic iowa i bezplodnosf u m
iczyzn
Str. 251. 8 rycin i 1 tablica poza tekstem.
Cena egz. braszur. d. 11, e;z. w opr. p'6c.- zl. n.
Tom V.
ClJr. meJ. CUIJill.elm d.enwic
Nieplodnosf i niemoc plciowa u kobiet
Str. 103.
Cana egz. broszur. zl. S, egz. _ opr. p'oc.- d. 7.
Abonenci "Prasy Lekarskiej" otrzymujq z wszystkich cen 10% rabatu.
Wszyslkie wydawnlctw'II sprzedalemy z prawem zwrolu w clqgu
dnl 3-ch, 0 lie okaiq IIII
nleodpowiednle dla zamawiaiqcego.
N::J iadanie &przedaiemv r6wnif;Z no roty miesiE1c:::ne.
WYDAWNICTWO LEKARSKIE "ESKULAP", SP. Z O. O.
Warszawa, ul. Koszykowa 32, tel. 8.73-33.
Konto P. K. O. 12.350.
Ukazat si
nast. tom "BIBLIOTHECA MEDICA":
Tom. VI.
Dr. med. HENRYK LANDAU
LlCZBY, DANE i T ABELE
W CODZIENNEJ PRAKTYCE LEKARSKIEJ
Ksiqika zawiera okoto 300 zestawien na 132-ch str. tekstu (w tem
okoto 40 tabel) oraz 5 tablic dwustronicowych poza tekstem.
Cena egz. broszur. zt. 6, egz. w opr. pMc. zt 8.
Wkrotce ukaiq si
nast. tomy: "BIBLIOTHECA MEDICA":
Tom VII.
Dr. KURT BENDIX, dr. J. WERTHAUER, dr. Z. LUETZENKIRCHEN
i dr. LUDWIK LEVY-LENZ
.
PRZERYWANIE CIAZY
Studjum naukowe dla lekarzy, prawnikow i socjologow.
Okoto 480 str. tekstu i 81 rye.
Tom VIII.
Dr. med. ELEONORA REICHER, Docent Uniw. Warsz.
REUMATYZM
Okoto 220 str. tekstu.
Tom IX.
Dr. med. SEWERYN CYTRONBERG, Doc. Uniw. Warsz.
CHOROBY PRZEWODU
POKARMOWEGO
Redaktor odpowiedzialny: W. Opatowski.
Druk "Lech" , Warszawa.
PRODUKT KRAJOWY.
COLCHURECIN
(tabletka zawiera 1 9 Uricediny i 0,0005 Colchicyny).
....
ZNAKOMITY SRODEK DORAZNIE USMIERZAJJ\CY B6LE
PRZY OSTRYCH NAPADACH:
DNY
GOSCCA
LUMBAGO
RWY KULSZOWEJ
D!a w k 0 wan i e: 2 - 3 razy
dziennie po 1 - 2 tab let e k
rozpuszczonych w 1/ 2 szklance wody.
o p a k 0 wan i e 0 r y gin a I n el
R u r k a zawiera 15 tabletek a 1 g.
Proby i pismiennictwo wysytajq na iqdanie PP. Lekarzy:
Zaktady Przemystowe Chemiczno-Farmaceutyczne
,
"PROTON" Warszawa, Sw. Stanistawa 9-11.
.
C?fV
\\\
N
Z
m
"TI
o
en
"TI
o
::0
C
.
. ;
...... ...
" :!.)
...." .........
"'D "'D "'D
0
IIJ .!., tn 0 0 0
;- 0 :::s:: 0 0
r" Z
-:::"" :» Z
9 0 Z
3 N 0
'" 0.. '" 0
a&.2: en
:E 01 0.. en en
. g:
:E " " N
3 -
"N
'< <
,,-
030'
ro C» Om :or"
:E - 3 NJII
II).
O
o '< -. _o.
., O':J z" -II).
N '" 0 !'II"
o:a '0.
"
...
'" " 0
:E :;' '"
_c:-4
o -. N " .III" 0 N
",,010 II).CII).
z m
z"o. :a
3 '" '" -I"
. g,:E Z O
o '"
o'T\ 0
t! '" '" Z
" c:
o
N
m
Z
No
m
r-
»
N
»