/Prasa Lekarska 1935 R4 nr 1.djvu

			.. 
III 
> a.. 
u ta <{ 
:> 
 
Q. O' -ł 
 Ó Z_ 
Z
 
 
U:c 
 o .Ir) 
wc. 
 V> NM 
N2 o:: w MN 
O
 w , 
... , o 
....... 0 
 d 
.c([ l- W' w -...I 

 - o 


 
 ci.
 
 
u
 la cc V> "g >- A
 
-o a::: ..: 
 c.: 
z
 -o 


 
. <{ g' o O 
«
 
 « 
 
N' 
 - 
w...." c: 
No .... O 
-łJ1 O
 
U:;: Ir) :o o \ 
-C 
N,!! GJ Q) M c. 
 ' 
lI)
 E o- O'" O M 
>- N '? 
N 
 
0- L 'Z V) M 
...I -C I- ... "- 
W U O . 
U N 
CO 
O U Z 
CI >- 
 Q) 
,l- I- 
u li) 
>- <{ 
c: O 
m Q) >- 
N 
 
U 
e 
... Z 
L- 
m O 
- -,t.t 

 
e f
'-


i 
l- -C 
Q) ; -l
I'l .
.
 
o:: ('ol ',', 
C. M -97-1 
'
'
:r' 
". 
'
:.. 
L , 
Z 


gil CI) '
:I « 
z 
.2 II Ul .
:\ w 
Col CI) cc 
Ell I:: co W' 
... CI) >-' '0 N 
Ul 
 N 
C ... Z a::: w 
N o, 
II '- O
 
CI) 
 C) J: n. 
Z 
 >- Z UN 
a:::<{ 
C) 


.,' 
.. . 
;


WJ<
 


<{ 
V> 
... 
W 
3 
- "

 
 
' 
Li 
 
""
 ',,,,,,
f,
 L- 
 '\ 
 


'. "::

'
" >' 
\ 
" ,.
.:
{
 

.,' 

 I 
 ,
, 



'1 i:/
 
l/' 
<:

 '
>'
 
..
". ,.,' 


. 
UM., 
ZLIV/IA 




,..,


 .. 
, -:::::.. . t . ',' ( ' .",....,..-<" 
"
,
 .,
" 

 \. " 
,
'\. 
 
 
," "'", 
P"....... 9 
., 
 ,,,,,.."" """" 
 ,..-.... 
 

 .''''
 
,'" " ,,
. '''

'

'''
\
)

 ..J .. " 
.', '\ 
 .:
.

.... 'v
...' ..... """ ",
 """... ')"'" 

 ::
" 
:::

':'.

 ".,:
. .'.." ,:.,/ 
"'
"" "'.. "",... .,-" 




\

i!ll"" 
. ..' :.
:.
 
 1$$IIiito.
'
"'
 
 ,'," ".... ...,.""
,,,'\,
 .--
--- 
(j "'" 
-.
 
,,,,:. "I..,,
 ,'
 x.">
 

_......;:. ' 

\ 

 ,., ,'\
 : 


 
 .. .. 

 tp':: 

 

 ","to.

 : . .. . : 
.:. ..:'
 .
\

"
,
.
.'" '" &- .
::, 

 '1 -.,_, ..' 
 *",,"'.. 
 . ""...



 
" ':\ 

.
 
.. "
 
 

' ":- ' 
'. ',
""'.....,.,.".;;:
,,
 -..


;,
':t'.,' ,,':' .. " 


I 


I 


t 


BE
,\
HLOROWCOWA.A WV::,IT \I
:. 
tto ' . A 1 '\ L "", IE .".' ,,", '..'" " CZ :,." A 
S "\'1 ',-,' ,.i"".. " .. ,'h .
\ ' 
,il1 ill '\' ''Y'' ,J1f. ""'" '::." .. \. 
WIKAZANA w C IERBIENIACH 1ERCA,WACZVNi HEREK.w ZABURZENIAC" 
PRlE
IAHY MATERjI,wCt10ROBACH lK6RY.wGRUZUCVi PADACZCE 


.7.Z 




. 
 

'>t I;&
 

JX/

 .... 
f; , /
 _ 
, , \ 
S!.
!'it

 'I'"..Jl
.I:.--?\'" 



-'

;
, 
'b{
£


) 
'i


"''''''''''\''' ,1i\"..n<"/
'-"
" 

/>1.f.,.'>'.J. ""1 ..1'"/I''I''''!.:''
'''
''''''' 

t


«

 ;
",/

2
!



 

J
»<'" _


Z}7

Yi

£

)
) 
'
"'I,(J...\I',,\"..,....-' -!.
"i\!.
'>I';':.!, t!/,..!.!
":,,,,
/>'
 






t;

;l;

$
t



2tj&


 

£
$.
%i
R1:

1:'

l:"



)



I' 
"
'i
J:;-
\i';'i !I..,I';i '1..\7;,\ 'I.. -;:..
..\7;'\ '1":,;- 
't
;

?
l:'6

>'
\'i

:?{.' 
.

AY

fl;q/I
?m


 

t


;
%
t





 


SfJ". 

't(
 
{
" 
,J;\"
 

IV/
 

 
"",'''I.' 
9i
! 
5.'>/
 
;kJ

 


:Q 
,7;\
 
St

 
'1-i
/
 

1>
 
,J;\"
 

) 
,.......\.. 

) 
,....-.'>'
 



 

1>" 
\7)\"
 
"k
"':'-! 
(

!,v 

.:il.i
 



 
,,/,1, 

1 
,.......\... 
"A
Vi';' 
'n' "",\'1.' oV'\Y ..
"..!..
V,...,r.' "
"'''I>''''''I.\!I'''I.\'''/h
''/
'r;' ,,
'''''''/
' ..
"'
/I"':' "/,"I'''',''''vr' 
.t

, ""t(I" 



'\

\
?I
'::1::\
i'i{:-
l..vf"ft,.\';)i\

i(--
1..

""i'::;-(;}-)
""),","5-t
\\
i'i!:-
1.v
\
}/{--t1..\;::\\
}-i
\..)

)f=:::I\
}i
V::'(...
*
l 
ro


(J


{,J
,7;\

,7A


(J
V'l\"i
 "U

rr
;
""
"
;;'!;'fj\!
\7l\Y

(J
Vl\!i


J

..?ij/


J
"j

iSa.:
 
, ,.o::'-';:::I'
'i::\,\,}i::,,\,}/ 

"jj

'.
y
>.



)

 
'i\J1
7.J"S.

..'fI<'/
 
St(£

£

1)-5

t>-5



£
:?i(£
$i(£
 
"jj"(/
"f-i(/
,7;i. '1'::,7;,\ 'I"':."f-i
/
'f/
/
"f-i(J.. -::;
/
 
s.'


;
1:'
s.
\r
K1
)>.



1:


 

,
 i;,X'i..,7;,\ 'I.. "i
I
;:..X'i..o;t!,
\7;'\ 'I.. 'fJ("J
 
1V.f".t...

-!. "'\\
"
'
"""/I !!I'
'>"
:!I !!'l' >. 
"l I.' 
'

).t.i



$tXf,

'i
t;


2;tr-. 



)


 ?f


1 
....J....
..'itl,... ,7"Y,J" 

!! 
I':,(I' 
'
7 
(i 

\

'r? 


PHYTINA 


"Cib 


II 
a 


pot
znie pobudza przemian
 materji 
wzmaga apetytj 
pot
guje sity duchowe i fizyczne 
przyczynia si
 do rozwoju i wzrostu 

 pobudza u os6b ostabionych i wycienczo- 
nych nabieranie na wadze 
,-",w_--=--!zapobieg a i przyczynowo leczy krzywic
. 


Kapsutki,
krople. 


P A B J A N I C K I E 110 W A
R Z Y S TWO A K C Y J N E 
P J R 
Zl E M Y S t U
 C. HEM 
I C Z N EGO 



':'r.,sa lekarsk,
 


Redaktor Naczelny: Doc. dr. med. JAK6B W
GIERKO. 
STYCZEN 1935 r. 


Nr. 1 (32) 


Rok IV. 


Cp.na pl'enumel'aty: 
Cena prenumeraty "Prasy Lekarskiej" I
cznie z "Monografjami Lekar- 
skiemi" (12 zeszyt6w rocznie) wynosi: rocznie - zl. lS, p6lrocznie 
zl. 9, kwarlalnie - zl. 4.50, miesi
cznie - d. 1.56. 
"Prasa Lekarska" oraz "Monografje Lekarskie dla lekarzy- 
praktyk6w", ukazujlJ si
 pierwszego dnia kazdego miesil!ca. 


aD REDAKCJl. 
Do numeru lutowego "Prasy Lekarskiej" zostanie dol
czony p 0- 
t r 6 j n y 7JeSzyt "Monografij Lekarskich dla lekarzy - praktyk6w", na- 
tomiast do numeru biezl!cego nil' doll!czamy zadnego ze!lzytu. 


Spis rzeczy. 


CHaRaBY WEWN
TRZNE Str. 4 - 18. 
Leczenie hipercholesterynemji. - a wp!ywie nikotyny na chorob
 
wrzodow
. - Leczenie choroby wrzodowej zol
dka i dwunastnicy przy 
pomocy nowego preparatu histydynowego. - a rozpoznawaniu kamicy 
trzustkowej. - a zatruciach pochodnemi kwasu barbiturowego. - 
Wstrzykiwanie podsk6rne tlenu przy krwiopluciach gruzliczych. - a sto- 
sowaniu jodu w chorobie Basedowa. - Napadowa, konstytucjona1na hi- 
poglikemja. - 10 lat 1eczenia milkiem wiosennym (adonis vernalis). - 
o leczeniu naparstnic
 i cukrem gronowym. - a zapobieganiu pojawie- 
nia si
 zawalu sierdzia. - Przyczynek do leczenia cz
stoskurczu napado- 
wego (tachycardia paroxysmalis). - Nowa metoda leczenia mocznicy. - 
Dietetyka przewleklego niezytu zol
dka. - Pos
powanie przy wczesnych 
naciekach gruzliczych. - a leczeniu pogrypowych niezyt6w oskrzl'li i 
zapalen pluc przy pomocy wapnia. - Przelomy naczyniowe, ich vrzy- 
czyny i obraz kliniczny. - a leczeniu ropnia pluc. - Rosliny lecznicze w 
leczeniu chor6b przewodu pokannowego. - Doswiadczenia w If)czeniu 
krztusca na wsi przez wstrzykiwania krwi wlasnej. - adtrutka przeciw- 
ko ostremu otruciu 
cia. - Leczenie wypoczynkiem w 16zku dlawicy 
piersiowej (wysilkowej). - Dosv,.iadczenia kliniczne leczenia przy po- 
mocy fal kr6tkich. - Doswiadczenia ze srodkiem przeciwskurczowym 
"papavydrin", stosowanym dozylnie. - Leczenie strofantynowe dlawicy 
piersiowej. - Leczenie ostrych zakazen jamy ustnej i gardlowej przy 
pomocy kwasu sulfosalicylowego i heksalu. - Kojenie Mlu zapomocli 
czopk6w z cibalginlJ. 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


3 


PEDJA TRJA Str. 19 - 22. 
Dieta ketogenna w pedjatrji. - Klinika i patogeneza anginy 
w
zesnej w odrze. - Gorq,czka pokarmowa. - Wymioty okresowe w 
WIeku dzieci
cym. - Patogeneza i terapja toksykozy u niemowll!t. _ 
O. stosowaniu surowicy ozdrowienc6w w zapaleniu rog6w przednich rdze- 
ma (poliomyelitis anterior acuta. - Rozpoznanie j leczenie ostrego za- 
palenia rog6w przednich rdzenia w okresie przedporazennym. - Lecze- 
nie srebrem drogl! dol
dzwiowq, pl
sawicy. 
.cHIRURGJA. ORTOPEDJA. UROLOGJA Str. 23 - 25. 
Choroby chirurgiczne sledziony. - Zestawienie rodzaj6w znieczu- 
lneia i srodk6w znieezulaj
cych. 
POLOzNICTWO. GlNEKOLOGJA Str. 26 - 28. 
Wyniki lee zenia biolaktynl! zapalenia poehwy u ci
zarnych. _ 
Dzialanie hormoll6w przedniego plata przysadki na nieczynne jajniki 
kobiece. - Ro1a cialka Z61tego w przemianie materji. - Zmiana w gru- 
czolach 0 wewIl
trznem wydzielaniu po usuni
ciu przysadki m6zgowej 
drog
 operacji (u szczur6w). 
DERMATOLOGJA. WENEROLOGJA Str. 28 - 30. 
Leczenie swil!du sromu wstrzykiwaniami alkoholu. - Leezenie na- 
czyniak6w sk6rnych (angioma cutis). - Ochronne dzialanie masci. _ 
Dziatanie pudru na sk6r
. - Leezenie swi
du sk6ry peptonem (pruritus 
idiopathicus). - Spos6b tatwiejszego ujawniania kr
tk6w bladych. 
Pr6by laboratoryjne w go latens i ich komplikacjach. 
LARYNGOLOGJA. RYNOLOGJA. OTJATRJA Str. 31 - 34. 
Przyczynek do badan nad nowotworami ukladu siateczkowego mi- 
gdalka (reticuloma). - Szumy w uszach i ich leczenie. - Dwa przypad- 
:ki znieksztalcenia nosa, wyle-
zonego zabiegami chirurgicznemi. - Wy- 
niki badania narz
du sluchu u os6b pracujl!cych przy maszynach staty- 
stycznych Powersa.. - Wartosc lecznicza diatermji w oto-Iaryngologji. 
OKULISTYKA Str. 34 - 37. 
Wlyw t
cz6wki i ruch6w zrenicy na powstawanie jaskry. _ 
o uspieniu dozylnem zapomoc
 evipanu sodowego w operacjach ocznych. 
- Flora bakteryjna zapalen spoj6wkowych i normalnej spoj6wki. _ 
W sprawie diagnostyki tuberkulinowej w gruzlicy oka. - Oblak gruczo- 
lu lzowego a ura.z. - Badania nad polem widzenia u zezuj1j.cych. - Wy- 
si
kowe zapalenie siatk6wki na tIe nadcisnienia. - Pooperacyjne, czy 
samoistne odwarstwienie naczyni6wki. Mozliwosc mylnego rozpoznania 
mi
saka. - 0 dzialaniu voganu, preparatu zawieraj
cego witamin
 A, 
w przypadku keratomalacji. 
NEUROLOGJA, PSYCHJATRJA Str. 37 - 39. 
Przypadek poronnej postaci wscieklizny, przebiegaj1j.cej jako po- 
razenie Landryego. - Przyczynek do leczenia myasthenji przy pomocy 
veratryny sposobem Forstera. - Przyczynek do leczenia migreny cibal- 
gin
 w postaci wstrzykiwan dozylnych. 
COLLOQIUM MEDICUM 
LIST DO REDAKCJI. 
NOWE KSI4.zKI. 
KRONIKA. 


Str. 39 - 73. 
Str. 74. 
Str. 74 - 77. 
Str. 78. 


2f
2




1I
J
 .Jtft
\c.
r
,." '. '!



11
 . '" 

- S '""'
"",;"
'<',::{tSf'. .. 
Vo'- , ".

 
,,"'..; 
. . . 
 .. ... '
 1 "" . . "1"... 

 i. ",. I" . ... ''', . . . ...,. 
- "
' " I.. ! .,'...
'" .," _ 
-:=:. . ., - .. 
1\ /I . ....;fo. 'I.' .!... ,- > "t'!'!1 "iI. ... 
-:: ,"', '..1..... ,., tM' .,' _ ,."..." __ . 


./ 

 



PRASA LEKARSKA 


Wal'szawa, dn. 1 stycznia 1935 1'. 


DZIAt STRESZCZEN. 
REFERENCI POSZCZEG6LNYCR DZIAL6W: 
Dr. med. i fil. Adrjan Demianowski, doc. Uniw. Jana Kaz. (NEUROLOGJA 
I PSYCHJA TRJA) - dr. med. Juljan Kochanowski, St. Asyst. KI. Chor. 
Dziec. Uniw. Jana Kaz. (PEDJATRJA) - dr. med. Jan Malecki, St. Asyst. 
KI. Chor. Uszu, Nosa i Gardla Uniw. Pozn. (LARYNGOLOGJA, RYNO- 
LOGJA, OTJATRJA) - dr. med. Edmund Mystkowski, Asyst. Zakl. Ch. 
Fizjol. Uniw. War. (CHOROBY WEWN
TRZNE)-dr. med. Jak6b Neuman, 
St. Asyst. KI. Chor. Oczn. Uniw. Warsz. (OKULISTYKA) - dr. med. 
Mieczyslaw Obtulowicz, St. Asyst. KI. Chor. Sk6rn. i Wener. Uniw. Jagiel. 
(DERMATOLOGJA i WENEROLOGJA)-dr. med. Bronislaw St
powski, 
St. Asyst. KI. Polozn. i Chor6b Kob. Uniw. Jagiel. (POLOzNICTWO, 
GINEKOLOGJA) - dr. med. Stanislaw Winter, St. Asyst. i Kier. oddz. 
rentg. KI. Chir. Uniw. Pozn. (CHIRURGJA, ORTOPEDJA, UROLOGJA), 


Choroby wewn
trzne. 


LECZENIE HIPERCHOLESTERYNEMJI. 
Choroby, w kt6rych stwierdzamy zaburzenia w gospodarce choleste-" 
rolowej, mozna podzielie na dwie grupy. W przypadkach grupy pierwszej 
zaburzenia te objawiaj
 si
 powstawaniem w ustroju mniej lub wi
cej 
licznych ognisk cholesterolu, poziom zas jego w surowicy krwi jest w za- 
leznosci od przypadku prawidlowy lub zwi
kszony. Do grupy drugiej na- 
lez
 te choroby, w kt6rych hipercholesterynemja jest jedynym objawem 
zaburzen w gospodarce cholesterolowej. 
Grupa pierwsza obejmuje nast
puj
ce choroby: kamic
 Z6lciow
, 
nerczyc
 lipoidow
, zapalenia staw6w, chorob
 Schuller - Christiana, t. zw. 
obw6dk
 starcz
 (gerontoxon) oraz k
pki z6lte (x.antoma, xanthelasma); 
sposr6d chor6b grupy drugiej wymienie nalezy ci
zk
 cukrzyc
, przewlekle 
zapalenia nerek, obrz
k sluzakowaty i niekt6re z6ltaczki. 
Leczenie hipercholesterynemji polega wig A z era d aiD e p a- 
r i s'a przedewszystkiem na ulozeniu odpowiedniej diety. Nalezy ograni- 
czye Hose spozywanych tluszcz6w jadalnych i wykreslie z jadlospisu cho- 
rych m6zdzek, nerki, w
trob
 i Z6ltka jaj. Maslo swieze dozwolone jest 
w niewielkich tylko Hosciach, mleko winno bye pozbawione smietanki 
(mleko zbierane). Z pokarm6w plynnych wyl
cza si
 kakao i likiery; cze- 
kolada jest niewskazana. Zaleca si
 natomiast pokarmy, obfituj
ce w w
- 
glowodany. Leczenie dietetyczne nalezy uzupelnie podawaniem srodk6w 
z6lciop
dnych jak siarczan sodu i magnezu, wyci
gi z boldo, wody mine- 
ralne (Vichy, Chatel-Guyon "Brides" i t. p.). 
Dobrze wplywa insulina, wstrzykiwana w Hosci 15 - 20 jednostek 
dziennie wedlug zwyklych prawidel; leczenie insulin
 trwa okolo 15 dni 
i moze bye ponowione po przerwie. Tyroksyn
 stosuje si
 r6wniez w tych 
stanach w postaci wstrzykiwan podsk6rnych (0,001 - 0,002 pro die) w ci
- 
gu 8 -:- 15 dni. Leczenie insulin
 wskazane jest u os6b szczuplych i zle 
odzywianych, tyroksyna zaS nadaje si
 do stosowania u chorych t
gich. 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


5 


Po takiem leczeniu spostrzegano zwykle znaczne obnizenie si
 po- 
ziomu cholesterolu w surowicy. (Monde Med. Nr. 848/34 r.). 
E. Mystkowski. 


o WPYWIE NIKOTYNY NA CHOROBIj: WRZODOW 4. 
W czasach powojennych wzmoglo si
 ogromnie rozpowszechnienie 
choroby wrzodowej, przyczem dalo si
 spostrzec zjawisko cz
stszego, niz 
dawniej, zapadania m
zczyzn. 
Wedlug pruskich statystyk chorowalo w latach 1877 - 1886 76-ciu 
m
zczyzn na 100 kobiet. Stosunek ten z niewielkiemi wahaniami utrzymy- 
wal si
 do konca wojny swiatowej, poczem ilose chorych mr:zczyzn zacz
- 
la wzrastac gwaltownie i w chwili obecnej dochodzi do 273 na 100 cho- 
rych kobiet. 
R. Ban del wskazuje na jednoczesny wzrost spozycia tytoniu 
w Prusach (w roku 1906 roczne spozycie 100 p.apieros6w na jednego oby- 
watela, w roku 1930 - 493) i dochodzi do wniosku, ze nalogowe pa1enie, 
zwlaszcza papieros6w, odgrywa wybitn
 rol
 w etjologji choroby wrzodo- 
wej. (Muench. med. Woch. Nr. 33/1934). 


E. Mystkowski. 
LECZENIE CHOROBY WRZODOWEJ zOL4DKA I DWUNASTNICY 
PRZY POMOCY NOWEGO PREPARATU HISTYDYNOWEGO. 
Pr6by leczenia choroby wrzodowej przy pomocy histydyny oparte 
s
 na doswiadczeniach autor6w strasburskich, Weissa i Arona. Wywoly- 
wali oni u ps6w owrzodzenia w jelicie kr
tem (ileum) przez zalozenie 
przetoki mir:dzy dwunastnic
 a ileum. Owrzodzenia te zazwyczaj dopro- 
wadzaly do smierci zwierz
cia; jesli natomiast wstrzykiwano psom histy- 
dynr: i tryptofan, nast
powalo cofanie sir: niedokrwistoSci i wyniszczenia, 
zwierzr:ta pozostawaly przy zyciu. 
L. Bog end 0 r fer zastosowal u 30-tu chorych, u kt6rych rozpo- 
znano chorobr: wrzodow
 zol
dka lub dwunastnicy, preparat firmy Hoff- 
mann-Laroche pod nazw
 "Larostidin"; preparat ten zawiera w 1 cm s 
0.04 g. jednochlorku histydyny. Chorzy otrzymywali codziennie wstrzyki- 
wania domir:sniowe 5 cm 3 Larostidinu, przyczem nie podawano im zad- 
nych innych lek6w; [eczenie to nie powodowalo zadnych objaw6w ubocz- 
mych. 
Wyniki byly naog61 dobre. Uporczywe dot
d b6le ustr:powaly 
w kr6tkim czasie, chorzy nieraz juz po 10 dniach wracali na zwykl
 die- 
t
, szpital zas opuszczali najcz
sciej juz po 3 tygodniach. Czas trwania 
choroby byl wybitnie skr6cony. 
Mechanizm dzialania Larostidinu w przypadkach choroby wrzodo- 
wej nie jest jeszcze wyjasniony. Weiss i Aron uwazaj
, ze histydyna jest 
budulcem, z kt6rego regeneruje uszkodzona blona sluzowa. W kazdym ra- 
zie nie mozna tlumaczyc uzyskanych dobrych wynik6w leczniczych nieswo- 
istem, bodzcowem dzialaniem histydyny. (Muenchn. med. Woch., Nr. 
33/1934) . 


E. Mystkowski. 


o ROZPOZNA W ANIU KAMICY TRZUSTKOWEJ. 
Rozpoznanie kamicy trzustkowej jest bardzo trudne ze wzg1r:du na 
ukryty przebieg tej choroby, zmiennosc objaw6w klinicznych i zupelny 
prawie brak cech charakterystycznych. Dawniej wlasciwe rozpoznawanie 
osi
gano wyl
cznie prawie na sekcji, pomin
wszy nieliczne przypadki, 
w kt6rych znajdywano kamienie w kale. Wbrew dotychczasowym pogl
- 
dom kamica trzustkowa nie jest chorob
 rzadk
. Guttman np. rozpoznal 
j
 przy pomocy badania radjologicznego 5 razy w ci
gu jednego tylko ro- 


',"
-'i
jo
'_..,'" ,» "",,' . """'.,,"'"' ." 
boL
?:' ',\./1 . 
t.
,.'} II ..:il ' :;..';: .
. I' . !P _ l. . J.I
 . m . 
":
g . )C_:. . ::i 'g . e ... o. . .. 
.. -. 
 ..., '. "" ,J. .",...d,'" .,.... _ 



6 


PRASA LEKARSKA 


1/193& 


ku. Kamica trzustkowa moze bye chorob
 samoistn
, a nieraz nie wywo- 
hIje nawet zaburzen ze strony samej trzustki. CZ
sto jednak powstaje ona 
na tle innych chor6b, jak naprzyklad pancreatitis. Nie wyl
czone jest tez, 
ze pancreatitis powstaje na tIe kamicy. 
Najwazniejszym objawem klinicznym s
 bOle stale i napadowe, 
bardzo zmienne co do charakteru i nat
zenia. Najcz
sciej umiejscowiaj!) 
si
 one w nadbrzuszu po stronie lewej lub pod lewym lukiem zebrowym 
i promieniuj
 do klatki piersiowej, zwykle pod lopatk
 lew
 i b6lom to- 
warzysz
 wymioty pokarmami lub z6Ici
. Pr6cz tego typowego umiejsco- 
wienia spotyka si
 tez obj.awy niecharakterystyczne. W przypadkach 
tych b6le usadowiaj
 si
 pod prawym lukiem zebrowym i promieniuj
 do 
lopatki prawej, co nasuwa mylne przypuszczenie kamicy Z6lciowej. Pro- 
mieniuj
 b6le do spojenia lonowego oraz okolicy l
dzwiowej, nasladuj
c 
w ten spos6b obraz kliniczny kamicy nerkowej. B6le nietypowo umiejsco- 
wione i zwi
zane z przyjmowaniem pokarm6w narzucaj
 zn6w mylne roz- 
poznanie choroby wrzodowej zol
dka lub dwunastnicy. Nieraz ulatwiaj
 
rozpoznanie charakterystyczne punkty b6lowe, jak punkt Desjardin'a lub 
zona Chauffard'a i Rivet'a. R. Cad e i A. Cad e opisuj
 punkt b6lowy 
w k
cie zebrowo-l
dzwiowym lewym. 
W pewnych przypadkach stwierdza si
 obecnosc guza trzustki. Z61- 
taczka pojawia si
 dose rzadko, cz
sto natomiast pojawiaj
 si
 zaburze- 
nia trawienia w postaci niezyt6w jelit, nieraz widzi si
 stolce tluszczowe. 
Pospolitym objawem jest cukromocz, przy braku jednoczesnej hiperglike- 
mji. Stan og6lny chorego przedstawia obraz daleko posuni
tego wyni- 
szczenia. Niejasny obraz kliniczny u1ega dalszemu zaciemnieniu przez po- 
wiklania (marskose trzustki, cukrzyca, przetoki trzustkowo-zol
dkowe, 
ropnie trzustki i t. p.). Rzadszem powikl.aniem jest zapalenie otrzewny. 
Nieraz wi
c w przypadkach kamicy trzustkowej rozpoznaje si
 
mylnie choroby przewodu pokarmowego, nerek, w
troby, raka trzustki 
i t. p. Nieocenione uslugi moze oddae w tych przypadkach rentgenologj.a. 
Badanie radjologiczne trzustki nalezy zawsze poprzedzac dokladnem zba- 
daniem przewodu pok.armowego. Badanie trzustki nastr
cza jednak nieraz 
duze trudnosci ze wzgl
du na jej ruchomosc oddechow
 lub udzielone t
t- 
nienie aorty brzusznej. Zdj
c nalezy dokonywac blyskawicznie, chory wi- 
nien wstrzymac oddech. (Le journ. de med. de Lyon, Nr. 351/1934). 
E. Mystkowski. 
o ZATRUCIACH POCHODNEMI KWASU BARBITUROWEGO. 
Leczenie zatruc pochodnemi weronalu Tr,zpocz
c nalezy od usuni
- 
cia zazytej trucizny przez wywolanie wymiot6w (wstrzykni
cie podsk6rne 
1 % apomorfiny, lub podanie ipecacuanhy). Nast
pnie przemywa si
 zol
- 
dek silnie rozcienczonym roztworem nadmanganianu potasu, poczem chory 
zazywa duze ilosci wodnego roztworu w
gla leczniczego. W przypadkach 
ci
zszych stosuje si
 krwioupust (500 do 600 cm 3 ) i wprowadza si
 pod- 
sk6rnie, lub doodbytniczo roztw6r cukru gronowego. 
Po tych wst
pnych zabiegach umieszeza si
 ehorego w pozycji p61- 
siedz
cej by zapobiec wyst1J,pieniu opadowego zapalenia plue. Zagrazaj
c
 
zawsze przy tych zatruciach zapasc zwalcza si
 przez wstrzykiwanie ko- 
feiny, kamfory, strychniny, sparteiny, lub adrenaliny. 
W ci
zkich stanach spi
czkowych najlepiej dzialaj
 dozylne wstrzy- 
kiwania strychniny. Pierwsza dawka nie moze przekraczac 0,01 gr., na- 
st
pne wstrzykiwania winny nast
powac w odst
pach 30-minutowych. Je- 
sli' pierwsze wstrzykiwania nie poprawiaj:j, stanu chorego, to dalsze po- 
dawanie strychniny jest bezeelowe. Decyduje bowiem 0 wyniku leczenia 
nie Hose wprowadzonego leku, leez oddzialywanie osobnicze danego cho- 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


7 


rego. U os6b, opornych na dzialanie strychniny, podanie lq.czne nawet wiel- 
kich jej ilosci (np. 0.3 gr.) nie daje poprawy. 
Zamiast strychniny mozna poslugiwa.e si
 w leczeniu stan6w spiq.cz- 
kowych coraminq.. Wstrzykuje si
 dozylnie 3 do 5 cm. 3 tego leku w odst
- 
pach godzinnych, az do osiq.gni
cia lq.cznej dawki 20 do 30 cm. 3 . Mozna 
tez stosowae coramin
 i strychnin
 jednoczesnie. 
Doswia.dczenia Car r i e r e'a, H u r i e rea i Will 0 que t'a na 
zwierz
tach zatrutych weronalem wykazaly pomyslny wplyw leczniczy 
30% alkoholu etylowego. Wstrzykuje si
 co godzin
 dozylnie 30 cm. 3 tego- 
leku az do osiq.gnili)cia lq.cznej dawki 200 cm. 3 . U ludzi srodek ten nie zo- 
stal jeszcze wypr6bowany. (Gaz. d. H8pit. Nr. 10/1934). 
E. Mystkowski. 
WSTRZYKIWANIE PODSK6RNE TLENU PRZY KRWIOPLUCIACH 
GRUzLICZYCH. 
Metoda powyzsza zostala zastosowana u 38-iu gruzlik6w. W 25-
u 
przypadkach krwiotok ustal natychmiast po jednorazowem wstrzykni
ciu 
tlenu, przyczem nie stosowano zadnych innych lek6w ani zabieg6w. W 6-iu 
przypadkach przerwanie krwiotoku osiq.gni
to dopiero po kilku wstrzyk- 
ni
ciach. Wreszcie u 77-iu chorych stosowanie tlenu zawiodlo. 
Jednora.zowo wstrzykiwano od 300 do 600 cm. 3 tlenu. Najbardziej 
odpowiedniem miejscem jest sk6ra klatki piersiowej po stronie przypu- 
IIzczalnego krwotoku; cala ilose tlenu winna bye mozliwie szybko wpro- 
wadzona. Poczucie chorych po zabiegu natychmiast poprawia.lo si
. 
Metoda C 0 u r c 0 u x wskazana jest zwlaszcza w krwioplucia.ch, to- 
warzyszq.cych zaostrzeniu si
 gruzlicy wl6knisto-serowatej (pousses evo- 
lutives). Natomiast krwiotoki w przypadkach gruzlicy w16knistej oraz 
krwiotoki chorych na gruzlicli) rozpadowq. (phtisis consumptiva) nie ustli)- 
pujq. po wstrzykiwaniach tlenu. (Presse med. VII/1934). 
E. Mystkowski. 


o STOSOW ANIU JODU W CHOROBIE BASEDOW A. 
Spostrzezenia Den n i g j a. i S c h u 1 keg 0 dotyczq. 50-ciu chorych; 
leczenie trwalo w kazdym przypadku od 2 do 7 miesi
cy. Jod podawano 
chorym okresowo: po 1 - 3 tygodni przerywano leczenie i ponawiano je 
po przerwie 1 - 2 tygodni. Poszczeg61ni chorzy przeszli kilka tego ro- 
dzaju kuracyj, przyczem zmieniano wielkose dawki i rodzaj uzywanego 
prepa.ratu. 
Dawki jodu byly male (0.001 - 0.005 pro die) i nie wywieraly zad- 
nego ubocznego wplywu na stan chorych; dawki zas wi
ksze okazaly sili) 
jednak bardziej skuteczne. Optymalna dawka dzienna wynosila 50 - 100 
miligram6w. Wi
ksze ilosci jodu (200 miligram6w pro die) nie daly lep- 
szych wynik6w, nieraz zas wywolywaly niepozq.dane objawy uboczne, jak 
niepok6j, poty, mdlosci i przyspieszenie t
tna. Da.wki srednie (t. j. 50 - 
100 miligr. pro die) powodowaly zmniejszenie przemiany podstawowej, 
zwolnienie t
tna, przybytek wagi ciala oraz zmniejszenie drzerna i nie- 
pokoju. Przerwanie leczenia wywolywa.lo zwykle pogorszenie stanu, a po- 
nowne podawanie jodu pogl
biato osiq.gni
te wyniki. Nigdy jednak nie do- 
szlo do zupelnego wyleczenia. 
Naswietlania Roentgenem tarczycy u chorych, kt6rym przedtem 
podawano jod, dawalo b. dobre wyniki; czas naswietIa.ii, potrzebny do 
uzyskania wyleczenia, jest znacznie kr6tszy u chorych jodowanych, niz 
u os6b nie leczonych jodem. Wyniki leczeroa operacyjnego u chorych, 
przedtem jodowanych, sq. r6wniez znacznie lepsze. 
Rodzaj jodu, uzywanego do leczenia nie ma wi
kszego znaczenia. 
R6wnq. skutecznose posiadajq.: jodek sodu, jodek potasu, roztw6r Lugola 



8 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


Dijodtyrosin kt6rego jedna tabletka odpowiada. 57 miligramom jodn. 
Rp.: Kalii jodati 1.0 
Aq. destH. ad 20.0 
MDS. 3 razy dziennie po 9 kropli (odpowiada to 50 miligr. 
dziennie). 
R p.: Jodi puri 0.1 
Kalii jod. 1.0 
Aq. dest. ad 10.0 
MDS. 2 razy dziennie po 6 kropli (odpowiada to 50 miligr. 
dziennie). (Muenchn. med. Wochschr., Nr. 33/1934). 
E. :Mystkowski. 
NAPADOWA, KONSTYTUCJONALNA HIPOGLIKEMJA. 
Hipoglikemja napadowa jest malo jeszcze dot1j,d znana, zasluguje 
jednak na uwag
 ze wzgl
du na cz
ste mylne rozpoznanie. Zdarza. si
, ze 
w podobnych przypadkach rozpoznaje si
 stany neurasteniczne, lub psy- 
chotyczne, wzgl
dnie stany og6lnego oslabienia i nie stosuje si
 woboo 
tego wlasciwego leczenia, co moze przyniesc wiele szkody. 
Obnizenie poziomu cukru we krwi pojawia. si
 przy chorobach w!)- 
troby, guza.ch wysepek Langerhansa, chorobach mi
dzym6zdza, stanach 
allergicznych, wysilkach fizycznych u sportowc6w i t. d. 
W przypadkach, obserwowanych przez B. Ere n k 1 e n t z a, zja- 
wialy si
 stany podobne bez uchwytnej przyczyny i dawaly objawy nast
- 
puj
ce: oslabienie, drzenie kolan, nagle obfite poty oraz gl6d. Objawy te 
znikaly po przyj
ciu pokarmu. Krzywa cukru we krwi po obci
zeniu glu- 
koz
 przedstawiala si
 w spos6b nast
puj
cy: po pocz
tkowem kr6tko- 
trwalem wzniesieniu wyst
powalo znaczne obnizenie si
 poziomu. Doklad- 
ne badanie kliniczne tych chorych nie wykrylo poza tern zadnych zmian. 
Podanie cukru przerywalo natychmiast napady. 
W jednym przypadku wyst
pilo znaczne polepszenie, w sensie 
rzadszego wyst
powani.a napad6w, po przypadkowym krwioupuscie (cho- 
ry byl dawcq. krwi). 
Pr6cz wyzej podanych objaw6w klinicznych opisywano inne jeszcze, 
jak omdlenia, og6lny niepok6j, oslabienie pami
ci, apatja, sennosc. W przy- 
padka.ch w
tpliwych nalezy zawsze uciec si
 do oznaczenia poziomu cu- 
kru we krwi, co rozstrzyga wszelkie w
tpliwosci. Podawanie efetoniny, 
sympatolu i pituitryny daje r6wniez niezle wyniki. Pr6cz tego nalezy sci- 
sle dawkowac posilki w zaleznosci od spodziewanej pracy fizycznej. aby 
w ten spos6b zapobiec napadom. (Muenchn. med. Wochschr., Nr. 15/1934); 
E. Mystkowski. 
10 LA T LECZENIA MILKIEM WIOSENNYM (ADONIS VERNALIS). 
DziManie milka. wiosennego r6zni 8i
 od dziMania naparstnicy. 
Adonis i jego przetwory dzialaj
 szybciej, ale slabiej niz naparstnica, ma,- 
jq. r6wniez dzialanie moczop
dne, a wydzielane Sq. przez ustr6j znacznie 
szybciej, kumulujq. za.s slabiej. 
Przeciwskazane jest stosowanie milka wiosennego w przypadkach, 
wymagaj
cych natychmiastowego dzialania, w6wczas bowiem wskazana 
jest naparstnica. Nie nalezy wi
c stosowac tego srodka przy niewydolnosci 
kr1j,zenia, migotaniu przedsionk6w i innych ci
zkich objawach. Zna- 
komicie natomiast dziala. adonis przy wszelkich nerwicach serca, przy ta- 
chykardji bazedowik6w, slowem wsz
dzie tam, gdzie chodzi 0 zastosowa- 
nle srodka, wzmagaj
cego napY
cie mi
snia sercowego. Przy oslabieniu 
mi
snia sercowego po chorobach zakaznych wskazany jest r6wniez milek 
wiosenny. Wreszcie w przypadkach, w kt6rych chwilowo z najrozmait- 
szych wzgl
d6w musimy przerwac podawanie naparstnicy, adonis vernalis 



,.,
 
"
" 


1/1935 


PRASA LEKARSKA 


9 


moze bye (wig H a h n a) z pozytkiem zastosowany. (Muenchn. med. Woch., 
Nr. 33/1934). 


E. Mystkowski. 


o !JECZENIU NAPARSTNIC
 I CUKREM GRONOWYM. 
Pr6cz wyst
puj1'!cej nieraz niemiarowosci nadskurczowej, pr6cz 
smiertelnych zazwyczaj napad6w migotania kom6r, wplywa naparstnica 
r6wniez ujemnie na naczynia wiencowe serca w sensie zw
zania ich swia- 
tla. Tem dzialaniem ubocznem naparstnicy tlumacz
 si
 napady dlawnicy 
piersiowej oraz przejscie dychawicy sercowej w napady dlawicy. Strof.an- 
tyna nie okazuje wspomnianych wplyw6w szkodliwych, gdyz dzialae ma 
wyl:}cznie na okres skurczu serca. Wiadomo tez, ze duzo chorych, zwla- 
szcza w wieku starszym, zawdzi
cza swe dolegliwosci niestosunkowi mil",.... 
dzy wymagan1'! prac1'! serca a jego ukrwieniem. Typowym przykladem tego 
jest niewyr6wnane nadcisnienie t
tnicze. To samo spotykamy w stward- 
nieniu i kile naczyn wiel1Cowych serca. Zmiany w naczyniach wiencowych 
wywoluj1'! rowniez niedomog
 kr1'!zenia zar6wno w przypadkach wad za- 
stawkowych, jak i dychawicy se'rca. Spotyka sie w6wczas n3 sekcji maie 
zawaly sierdzia, jako skutek zamkni
cia swiatla t
tniczek wiencowych. 
Przy podawaniu naparstnicy, od kt6rej oczekujemy wzmozenia sHy 
skurczowej serea, winnismy wi
c zawsze d1tzye do jednoczesnego polepsze- 
nia ukrwienia mi
snia sercowego drog1'! rozszerzenia swiatla naczyn wiell- 
cowychj tymczasem naparstnica ma dzialae przeciwnie. 
Kombinowane leczenie naparstnic1'! i cukrem powinno znosie ujem- 
ne dzialanie naparstnicy. Dociekania eksperymentalne wyka;caly, ze cukier 
poza swem dzialaniem osmotycznem, pot
guj!j,cem diurez
, dziala rozsze- 
rzaj1tco na naczynia wiellcowe serca. Doswiadczenia kliniczne na 5000 cho- 
rych Pl'zypuszczenie to potwierdzHy. 
R6wniez stany niemiarowosci nadskw'czowej ponaparstnicowej na- 
daj1'! si
 do tego rodzaju leczenia. Zawal sierdzia natomiast wymaga wiel- 
kiej ostroznosci przy stosowaniu cukru gronowego. 
Ze wzgl
du na ujemne dzialanie naparstnicy na naczynia wieiico- 
we serca nalezaloby zdaniem E. Has s e n c amp a, w przypadkach 
dlawicy stosowae raczej strofantyn
. Co do ilosci stosowanego cukru, to 
zar6wno przy podawar.Ju strofantyny, jak i naparstnicy, wprowadza si
 
dozylnie zazyvyczaj 20 - 50 cm. 3 10% - 20% roztworu cukru gronowego. 
(Ther. d. Gegenw. Nr. 7/1934). 


E. Mystkowski. 


o ZAPOBIEGANIU POJA WIENI.A SI.Ij! ZA W ALU SIERDZIA. 
Usposobieni do zawa16w sierd.zia 81'! zwl.aszcza ludzie z akademic- 
kiem wyksztalceniem oraz kupcy. U os6b tych w wywiadach rodzinnych 
spotyka si
 cz
sto przypadki udar6w m6zgowych i chor6b serca. 
Objawami groZ1'!cego' zawalu sierdzia S1! bOle 0 charakterze dlawi- 
cowym, wyst
powanie obrz
k6w, brak tchu i t. p. Wstrz1'!sy psychiczne 
i wysilki umyslowe oraz wplywy atmosferyczne (zwlaszcza jesiell), graj:j, 
tez roll) czynnik6w wywoluj1'!cych. 
Naparstnica i azotyny nie n.adaj1'! sil) do leczenia zapobiegawczego. 
Godne polecenia natomiast S1'! srodki uspakajaj1'!ce i nasenne (adalina, lu- 
minal, brom, wodan chloralu i t. p.). Skutecznie zapobiega napadom chini- 
dinum basicum w dawce 0.1 gr. - 0.2 gr. pro die. 
Wstrzykiwania dozylne wapnia oraz cukru gronowego zmniejs::.a- 
j1! sklonnose do skurcz6w naczyn wiencowych serca. Nalezy wykreslie z ja- 
dlospisu pokarmy wzdymaj1!ce, mOCTI1'! kaw
 i herb ate oraz zabronie pale- 
nia tytoniu. 



10 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


K
piele kwasow
glowe s
 przeciwskazane. Zastosowanie wszyst- 
kich wyzej wymienionych srodk6w zapobiega zdaniem M. Hoc h l' e ins a 
skutecznie wyst
pieniu zawalu sierdzia. (Muenchn. med. Woch. Nr. 
42/1934) . 


E. Mystkowski. 
PRZyCZYNEK DO LECZENIA CZJ1;STOSKURCZU NAP ADOWEGO 
(TACHYCARDIA PAROXYSMALIS). 
srodki uzywane przy leczeniu cz
stoskurczu napadowego, dzleli 
G. S chi II e r na dwie grupy: Do pierwszej nalez
 leki, dzialaj
ce na 
mi
sien sercowy (naparstnica, strofantyna, ouabaina, chinina), do dru- 
giej - srodki wagomimetyczne (fizostygmina, pilokarpina, cholina, ucisk 
na sinus caroticus). Ucisk na sinus caroticus zawodzi bardzo cz
sto. Chi- 
nina, podana zwIaszcza dozylnie, dziala w wielu przypadkach dobrze. Ist- 
nieje jedn.ak wielu chorych, nie reaguj
cych na ten lek, pr6cz tego chinina 
dziala ujemnie na m
sien sercowy 0 czem nalezy zawsze pami
tae u os6b 
starszych. Wreszcie srodek ten wywoluje nieraz uczucie ci
zaru, zemdle- 
nia, zaburzenia rytmu i t. p. Chinina nie moze tez bye podawana ci
zar- 
nym. 
Najlepsze wyniki leczenia osi
gano przy pomocy wywolywania wy- 
miot6w. Wymioty, aby byly skuteczne, musz
 dojse do pewnego nat
ze- 
nia. Zwykle draznienie tylnej sciany gardia nie przerywa napad6w. Naj- 
lepiej dziala 1% roztw6r apomorfiny w ilosci 1 cm. 3 podsk6rnie. Napady 
us
puj1l- w kr6tkim czasie, cz
sto juz po 1'0 minutach. Dobrze r6wniez 
dziala 1% roztw6r cuprum sulfuricum, podawany w ilosci 11yzeczki w 5-cio 
minutowych odst
pach czasu az do wywolania wymiot6w. 
Dzialanie srodk6w wymiotnych polegae ma na zwi
kszeniu cisnie- 
nia sr6dpiersiowego, czego nast
pstwem jest ucisk na sinus caroticus. Po- 
budzenie osrodka wymiotnego powoduje podraznienie nerwu bl
dnego. 
Wreszcie doswiadczenia Nawratila i Schonego wykazaIy, ze apomorfina 
dziala hamuj
co na wytwarzanie i przewodzenie bodzc6w w mi
sniu serco- 
wym oraz zmniejsza ukrwienie t
tnic wiencowych. 
Zapobiegawczo u ludzi sklonnych do napad6w podaje si
 chinidyn
 
w dawkach wi
kszych, niZ og61nie przyj
to (do 2 gr. dziennie). Atropi- 
na, wbrew pogl
dom Hohrein.a 0 jej skutecznosci u chorych, wykazuj
cych 
w EKG wydluzenie PQ, ma nie dawae wynik6w, jezeli chodzi 0 zapobiega- 
nie napadom. (Muenchn. med. Wochschr., Nr. 34/1934). 
E. Mystkowski. 


NOW A METODA LECZENIA MOCZNICY. 
S. S. S c h war z man n opisuje pr6by leczenia moeznicy wyci
- 
gami z tkanek (ze sk6ry, oplucny i pIue). Chorych autor dzieli na dwie 
grupy. Do pierwszej nalez
 przypadki ostrych stan6w zapalnych nerek 
(nephroso-nephritis), w kt6rych napady nosily charakter rzucawkowy 
i kt6re nie wykazywaly zwi
kszonej ilosci azotu pozabialkowego w sura- 
wicy krwi. Sposr6d 9 chorych tej grupy u 7-iu napady ust
powaly juz 
w 15 - 20 minut po wstrzylmi
ciu wspomnianych wyzej wyci
g6w, u 2-eh 
zas chorych napady powr6cily nast
pnego dnia, ale w znacznie slabszej 
formie. Bezposrednio po napadach chorym dokuczaly jeszcze objawy, kt6- 
re napad poprzedzaly (bOle glowy, mdlosci, lekka dusznose). Po dalszem 
stosowaniu wyci
g6w tkankowych, czyli Histosanu wedlug okreslenia auto- 
ra, ust
pily wszelkie dolegliwosci i wi
cej nie powr6cily. 
Do drugiej grupy zalicza autor chorych z objawami uremicznemi 
i ze zwi
kszon
 ilosci
 azotu pozabialkowego. Z tych chorych u kilku 
stwierdzono oddech Kussmaula, rytm cwalowy, wysokie cisnienie i t. p. 
Tylko w 3-ch wypadkach na 20 nie udalo si
 zapobiec smierci, we wszyst- 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


11 


kich innych stwierdzono wybitn
 poprawQ, jak ust
pienie dusznosci i ob- 
nizenie poziomu cisnienia. W przypadkach prawdziwej mocznicy azote- 
micznej na tIe przewleklego uszkodzenia kl
buszk6w stosowanie Histosa- 
nu dalo wybitn
 poprawEi) (zmniejszenie ilosci azotu pozabialkowego w su- 
rowicy i poprawEi) stanupodmiotowego). 
Autor, studjuj
c mechanizm dzialania Histosanu w przypadkach 
'wyzej wymienionych, ustalil, ze wyci
gi tkankowe zmniejszaj
 ilose cial 
resztkowych, kwasu mlecznego, chloru oraz obniZaj
 kwasotEi) moczu, 
zwi
kszah zas rezerw
 alkaliczn
. Autor poda w najblizszej przyszlosci 
spos6b sporz
dzania uzywanych przez niego wyci
g6w tkankowych. 
(Muenchn. med. Wochschr., Nr. 36/1934). 


, 
I 


E. Mystkowski. 
DIETETYKA PRZEWLEKLEGO NIEzYTU zOL
DKA. 
Sposr6d przyczyn, wywoluj
cych niezyt zol
dka, wymienie nalezy 
przeladowanie przewodu pokarmowego, wpIywy termiczne w postaci zbyt 
zrmnych lub zbyt gor
cych potraw, choroby zakazne, alkoholizm, nieswie- 
ie pokarmy. Cz
sto wskazuj
 pacjenci na tluszcze, jako prawdopodobn
 
przyczynEi) ich choroby. 
Przed przyst
pieniem do leczenia nalezy upewnie siEi) co do traf- 
nosci rozpoznania przez wykluczenie nowotworu oraz chor6b krwi, w
tro- 
by, dr6g z6lciowych, serca, nerek, rdzenia. Z chor6b zol
dka nalezy wy- 
kluczye chorobEi) wrzodow
. 
Na pocz
tku leczenia d
zy K. U i bel e is e n do ustabilizowania 
sekrecji kwasu solnego, a wiQc podaje zar6wno w przypadkach nadkwa- 
snosci jak i niedokwasnosci przez kilka dni diet
 wyl
cznie plynn
, bez- 
miEi)sn
 ubog
 w ciata wyci
gowe i s61 kuchenn
, a obfituj
c
 w soki owo- 
cowe i jarzynowe, mleko migdalowe, zupy papkowate. Jednoczesnie po- 
daje srodki neutralizuj
ce w przypadkach nadkwasoty i gor
ce oklady na 
okolicEi) zol
dka. 
Dieta taka juz po kilku dniach usuwa przeczulic
 blony sluzowej 
iohtdka, ogranicza wydzielanie kwasu solnego, usuwa bOle. W przypad- 
kach niedokwasnosci ta sama dieta dziala lagodz
co na zapalnie zmienion
 
sluz6wk
. Pozywienie podaje si
 3 razy dziennie, chory nie opuszcza przez 
.caly czas 16zka. Chorym wyniszczonym podaje si
 pewn
 ilose cieplostek 
przy pomocy lawatyw odzywczych. 
Po 2 - 3 dniach do diety plynnej dodaje sie nieslone kaszki, nie- 
slodzone kompoty, niesolone sucharki i biszkopty. Chorym z nadkwasno- 
scift podaje siEi) posilki cz
sto (co 1 Y. godziny), w niewielkich ilosciach 
kazdorazowo; pacjenci z subaciditas otrzymuj
 pozywienie co 3 -4 go- 
dziny. U obu kategoryj chorych po godzinie 6-ej popoludniu nie podaje siEi) 
juz iadnych pokarm6w. W przypadkach ci
iszych z dui
 zawartosci
 slu- 
zu w tresci zol
dkowej autor przeplukuje jeszcze 0 godzinie 10-ej wieczo- 
rem zol
dek. Chorzy z niedokwasnosci
 przechodz
 nast
pnie do 3-go eta- 
pu leczenia: pij
 codzien ranD naczczo 150 cm 3 Iekko ogrzanej wody ze 
zr6dla Rakoczego. 
J ednoczesnie dieta ulega rozszerzeniu. Rano otrzymuje chory herba- 
t
 z 50 gr. mieka, niesolone sucharki i biszkopty oraz 30 gr. nieslonego 
masla. sniadanie sklada si
 z jajka na miEi)kko, nieslonego chleba, lub X 
litra mieka migdalowego. Obiad: zupy papkowate m
czne, galaretki z no- 
.zek cielecych, puree kartoflane, wreszcie przetarty i wygotowany kompot. 
Moina tez nadal podawae choremu soki owocowe. Podwieczorek: to samo, 
co na pierwsze sniadanie. Kolacja, spozywana 0 6-ej wieczorem, sklada siEi) 
z zupy, suchark6w z niesolonem maslem, swiezo wycisniEi)tych sok6w owo. 
.(:owych. 



12 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


Chorzy z nadkwasnosci
 nie otrzymuj:} wody ze zr6dla Rakoezego,. 
1eez ze zr6dla Luitpo1da, nieeo ogrzan
 w ilosci 200 em. 3 . Dieta taka sama, 
jedynie otrzymuj
 dodatkowo co H
 godziny niece herbaty i suehark6w 
z maslem. Z podawaniem m1eka nie nalezy spieszyc sir,) zbytnio (zawiera 
ono do 2% soli kuehennej), podawac je na1ezy dopiero po dluzszej p1'ze- 
rwie i pocz
tleowo w niewie1kieh ilosciaeh. 
W koncu p1'zeehodzi autor do podawania bialka. Zaczyna od goto- 
wanej ryby nietlustej i dopie1'o potem zezwa1a na leur\) i cie1\)Cin\) go- 
towan
. 
Dlugie jeszcze miesiqce powinien ehory zaehowywac jaknajda1ej 
id
c
 ost1'oznosc. 
Przy tem 1eezeniu gin
 w kr6tkim czasie biegunki u ehoryeh 
z "achylia", a jezeli utrzymuj:j, si\), to na1ezy p1'zep1'owadzic kuracjr,) p1'zy 
pomocy surowych jablek: podaje si\) dziennie 500 gr. p1'zetartyeh, obra- 
nyeh ze sk61'ki i pozbawionyeh pestek jablek. (Ther. d. Gegenw. N1'. 6/1934).. 
E. Mystkoy,ski. 
POST
POW ANIE PRZY WCZESNYCH NACIEKACH GRUzLICZYCH. 
Tak zwany naciek wczesny nie jest dot
d poj\)ciem jednolitem ani 
pod wzg1\)dem klinieznym, ani anatomopato1ogieznym. W ehwili obeenej 
roz1'6znia si\) t1'zy drogi szerzenia si
 gruzlicy plue w ust1'oju ludzkim: 
1) zaostrzenie si\) drzemi
eego zakazenia (Exazerbationstube1'ku1ose), 
poehodz:j,ce z kt61'egoko1wiek ogniska pluenego; 2) gruzlicr,) krwiopochod- 
:1:j" wychodz:j,cq, z zespolu piel"wotnego i sze1'z:j,c:j, sir,) p1'zez laneueh gru- 
czo16w chlonnych; 3) t. zw. supeTinfekej
. We wszystkich tych p1'zypad- 
kach moze dojsc do powstania nacieku wezesnego. 
Rozpoznanie nacieku wczesnego przy pomoey badania fizyeznego 
jest bardzo trudne i najez\)sciej dopiero badanie radjo1ogiezne wyk1'y\.,a 
spraw\). Na podstawie obraz6w rentgenowskich odr6zniamy nast\)puj:fcych 
6 okres6w 1'ozwojowych: 
1) ok1'es wst\)pny (tworzenie si
 nacieku); 
2) okres swiezego zapa1nego nacieku wezesnego; 
3) ok1'es rozmir,)kania; 
4) okres rozsiania w otoczenie; 
5) okres zmian wsteeznyeh; 
6) stary, zwl6knialy naciek wezesny. 
Ok1'es wstr,)pny najtrudniejszy jest do uchwyeenia, ze wzg1\)du na 
brak wsze1kich charakterystyeznych eeeh klinieznych; na kliszy widac nie- 
kiedy male, delikatne ogniska wielkosci grochu, opisane p1'zez Braeuninga. 
ez\)sto jednak znikaj:j, one po uplywie kilku tygodni, nie pozostawiaj:j,c sla- 
du, i w6wczas trudno jest zawyrokowac, ezy bylo to ognisko gruzlieze. 
Okres swiezego zapa1nego nacieku wczesnego objawia si\) kliniez- 
nie wyraznie zaznaczonemi objawami og61nemi, stanami podgo1':j,ezkowe- 
mi, p1'zyspieszeniem opadania krwinek ezerwonych i p1'zesuni\)ciem ob1'azu 
1eukoeyt6w w 1ewo. Na zdj
ciu rentgenowskiem widzi si\) jednolite, nie- 
ost1'o odgraniczone ognisko plucne, umiejseowione najez\)sciej w boeznem 
po1u podobojezykowem, nieraz - w po1u s1'odkowem, rzadziej sadowi
ee 
sir,) w eZr,)sciach do1nych pluc, nigdy p1'awie natomiast w szezycie. W tym 
okresie ehory nie powinien opuszczac 16zka, zas po zlagodzeniu sprawy wi- 
nien 1ezakowac na powiet1'zu; wsze1kie 1eezenie bodzcowe, jak naswietla- 
nia, tuberku1ina, pobyt w miejscowosciaeh wysokog61'skich, jest przeciw- 
skazane. Odm\) sztuczn
 na1ezy zakladac ty1ko u os6b mlodych z niepo- 
mys1nemi wywiadami 1'odzinnemi ze wzg1r,)du na groz:j,cy u takich cho- 
ryeh szybki 1'ozpad ogniska. 
swieze ognisko nacieku wczesnego odznaeza sir,) ez\)sto duz:j, tenden- 
d:j, do rozmir,)kania, juz po kilku za1edwie tygodniaeh badanie radjo1ogicz- 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


13 


ne wykryw.a nie1'az dose duze jamy. Klinicznie ok1'es ten eechuje si
 nie- 
raz wyst
pieniem niewielkiego k1'wiotoku pluenego, w plwocinie znajduj
 
si
 pr
tki kwasoodporne. Obecnose ich jest pewnym dowodem, ze 1'ozpad 
juz nasbj,pH. Najskuteezniejszym zabiegiem leczniezym w tyeh przypad- 
kach jest zalozenie odmy sztueznej. Doswiadczenia !.at ostatnieh dowiodly 
jednak, ze ogniska 1'ozpadowe mog
 zlibvidowae si
 bez sladu r6wniez 
w wypadku zastosowania wyl
eznie oszcz
dzaj
eego leezenia. Decyzja co 
do ewentualnego zalozenia odmy zalezy wi
c od osobistego doswiadeze- 
nia i zdania leka1'za. Nie nalezy jednak zwlekae z 1'ozpocz
eiem leezenia 
uciskowego u cho1'ych mlodych. 
Gdy 1'ozpad nacieku wyst
puje ba1'dzo wezesnie, a badanie radjo- 
logiezne wyk1'ywa rozlegle zapalenie okoloogniskowe i znaczny rozpad, ob- 
se1'waeja zas kliniczna stwierdza wysok
 cieplot
, ci
zki stan og6lny 
i znaezne przyspieszenie opadania k1'winek eze1'wonyeh - zalozenie odmy 
sztucznej winno bye pop1'zedzone przez wY1'wanie nerwu przeponowego. 
Dopiero w 1'azie pomyslnego wplywu tego ostatniego zabiegu na stan og61- 
ny, przyst
puje si
 do leezenia uciskowego. 
Nie1'az chory t1'afia do lekarza w okresie jeszcze p6zniejszym, gdy 
w otoezeniu rozpadlego naeieku powstaly dalsze ogniska naciekowe. Me- 
ehanizm powstawania ieh moze bye dwojaki: albo najpie1'w powstaje 
w mi
jscu nacicku y,czesnego ,iama, a potem dopiero nast
puje proces 
1'ozsiewania si
 w otoczeniu, albo kolejnosc rozwoju jest odw1'otna. Naj- 
wbsciwszem leczeniem tych przypadk6w jest odma. Jesli pr6by zalozenia 
odmy zostaj
 uniemozli,vione przez istnienie rozleglyeh zrost6w, nie na- 
lezy cofae si
 przed przepaleniem ich. Ulrici stosowa! ten zabieg 265 ra- 
zy bez najmniejszyeh powikl.an. 
Rokowanie poga1'sza si
, jesli 1'ozsianie sp1'awy dotyczy nietylko 
najblizszego otoczenia nacieku wczesnego, leez i pozostalyeh ez
sci tego 
samego lub drugiego pluea. Jesli wysiew ogarn
l tylko t
 sam
 stronE
, to 
leczenie uciskowe CZEi)sto prowadzi do wyleczenia. Przy wysiewie sk1'zyzo- 
wanym sytuacja jest daleko powazniejsza. 
W1'eszcie w 1'azie st,vie1'dzenia 1'ozwoju zmian w16knistyeh nacieku 
wezesnego, nalezy zdaniem H. U 1 1'i e i'e g 0 zaniechae wszelkiego lecze- 
nia i poprzestae na ci
glej obse1'wacji ehorego. (Ther. d. Gegenw. 
Nr. 9/1934). 


E. Mystkowski. 
o LECZENIU POGRYPOWYCH NIEzYT6W OSKRZELI I ZAPALEN 
PLUC PRZY POMOCY WAPNIA. 
Dzi.alanie wapnia znane jest leka1'zom oddawna. Polega one na po- 
budzaniu ukladu wsp61czulnego na oslabieniu stan6w zapalnyeh, na zmniej- 
szeniu pobudliwosci osrodk6w m6zgowych i t. d. Pr6cz tego wapn posiada 
dzialanie tonizuj
ce na mi
sien sere ow i o1'az wzmaenia silEi) skurezu serea. 
E. Zap e 1 stosowal przy zapaleniach plue i osk1'zeli pog1'Ypo- 
wyeh 20% 1'oztw61' Calcium Sandoz, a wi
e roztw6r hipe1'toniezny, co mia- 
10 wywierae szezeg6lnie ko1'zystny wplyw na kr
zenie. Stcsowano eodzien- 
nie wstrzykiwania dozylne lub domi
sniowe, nie1'az w pol
czeniu z eu- 
k1'em gronowym. L
zenie t1'walo az do spadku cieploty. Poza wstrzykiwa- 
niami wapllia stosowano zwykle, wskazane w tyeh przypadkach leezenie. 
Spostrzegano p1'zy tern postEi)powaniu poprawEi) poezucia juz 
w k1'6tkim ezasie. Czas ehoroby wydawa! siEi) bye skr6eony. Dzialanie to- 
nizuj
ce na mi
sien sereowy i dzialanie przeciwzapalne byly oezywiste. 
Podkreslic nalezy bezbolesnose wst1'zykiwafi. domi
sniowych oraz nie po- 
jawianie si
 objaw6w dzialania uhoeznego. (Dtseh. med. Wsch1'. Nr. 6/1934). 
E. Mystkowski. 



14 


PRASA LEKARSKA 


1/193[ 


PRZELOMY NACZYNIOWE, ICH PRZYCZYNY I OBRAZ KLINICZNY. 
Przelomy naezyniowe nazywaly si
 dawniej "przelomami nadcisnie- 
niowemi" (crises hypertensives) i "przelomami niedoeisnieniowemi" (cri- 
ses hypotensives). Jest to nazwa niesIuszna, gdyz skureze naezyn nieko- 
nieeznie musz1j, powodowae wzrost cisnienia krwi, zas rozkureze niE1zawsze 
powoduj
 jego spadek. Dzieje sie tak dlatego, ze gra naezyniowa moze 
wywolywae rozmaite zaburzenia ze strony serea, kt6re ze swej strony 
wpIywaj
 na poziom eisnienia. 
Usposobieni do przeIom6w naczyniowych s
 przed(Jwszy
tkiem lu- 
dzie z chwiejnym ukladem wegetatywnym i nmiejsza ich warLosciowose 
sprzyja powstawaniu wstrz
s6w anafilaktycznyeh. Choroby alerg'iezne 
powoduj
 nieraz zaburzenia w zakresie ukladu i naczyn krwionosnyeh: to' 
tez przelomy naezyniowe ez
sto s
 jedynym objawem i jedynym skutkiem 
alergji, w jakiej znajduje si
 ehory. Stan ten jednak tylko uspasabia do 
powstania napadu, sam zas przelom zostaje wywolany przez inn
 przyezyn
, 
jak np. spozycie pokarmu wysilek fizyezny, wziewanie jakiejs lotnej sub- 
staneji i t. p. Chorzy, skionni do wstrz
su hemo-<::astycznego w sensie Wi- 
dala, s
 usposobieni tem samem do powstawania przeIom6w naezyniowych; 
w surowiey ich krwi stwierdza si
 przewag
 globl1Un oraz stale ZITlniej- 
szenie cisnienia osmotyeznego. 
Przyczyny, wywoluj
ce napady prz.3Iom6w, dzieli si
 na trzy grupy 
zasadnieze. Do przyczyn natury fizyeznej zalicza si
 nagle zmiany ciepIo- 
ty otoezenia, wahania cisnienia barometrycznego, wysilki fizyczne; do 
przyezyn toksycznych - niekt6re pokarmy (jaja, mleko, alkoho! 1 t. p.); 
wreszcie trzeci
 grup
 stanowi
 ezynniki zakazne (grypa, niezyty jelit). 
Objawy kliniezne zalez
 od narz
du dotkni
tego i od tego ezy dany napad 
wywolal wzrost cisnienia, czy jego spadek; objawy najez
sciej spotykane 
polegaj
 na drzeniu mi(,)sniowem, uczuciu dlawienia, zawrotach glowy, 
omdleniu, przemijaj
eem zlem widzeniu oraz rozmaitego rodzaju b6lach. 
Przelomy naezyniowe mog
 bye nietypowe i nasladowae inne ehoroby, jak 
dlawie
 piersiow
, cz
stoskurez napadowy, wielomocz napadowy, obrz.
k 
pluc i t. p. (Journ. de med. de Lyon, r. 33/1934). 


E. Mystkowski. 


o LECZENIU ROPNIA PLUC. 
Leczenie zaehowaweze ropnia pluc znajduje coraz wi
cej zwolenni- 
k6w. Wyehodz
e z zalozenia, ze podniesien1e og6lnej odpornosci ustroju od- 
grywa duz
 rol
 przy gojeniu si
 ropnia pIue, zastosowal Mar c h old 
systematyezne wstrzykiwanie omnadiny. Zwykle stwierdzal po wstrzykni
- 
ciu zmniejszellie si
 gor
ezki i iJosci wydalanej plwociny. Po szeregu (5- 
10) wstrzykiwaii. otrzymal w 5 przypadkaeh wyleezenie. W 1-ym przy- 
padku poprawa po omnadinie nie nast.
pila; okazalo si
, ze wy- 
tworzyl si
 tu l'opniak oplueny, wyleczenie nastQpilo w tym przypadku 
po zabiegu ehirurgieznym. Autor uwaza, ze pl'ZY braku poprawy po omna- 
dinie nalezy sprawdzae, czy nie nast
pilo przebicie ropnia do jam:; opluc- 
nej. (Dtsch. med. Wsehr., Nr. 28/1934). 


H. Makower. 


ROsLINY LECZNICZE W LECZENIU CHOR6B PRZEWODU 
POKARMOWEGO. 
Kalk i Nissen opracowali naukowo znan
 juz od wiek6w jako sku- 
teczny lek przy chorobach w
troby i dr6g z6Iciowych kurkum
. W pracy 
obeenej N i sse n w podobny spos6b zaj
l Ei
 pl'eparatem "Stomaehysat", 
skIadaj
cym si
 z wyci
g6w Artemisia absinthium, Achillea millefolium, 
Gnaphalium al'enarium i Rheum palmatum. Pierwsze 2 skiadniki zawie- 
raj
 gOl'yczki, 3-ci olejek etel'yczny 0 znacznych wlasnosciach z6lcio- 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


15 


p
dnych, wreszcie 4-ty dziala lekko przeczyszczaj&co. "Stomachysat" wy- 
woluje zwi
kszenie wydzielania kwasu solnego 0 20 - 40 % oraz zwi
k- 
szenie wydzielania z6lci, id&ce w parze z wmozeniem zawartosci kwas6w 
z6lciowych (co zwlaszcza mialo miejsce po dodaniu odpowiedniego wyci&- 
gu z kurkumy). W wielu przypadkach dyspepsyj na tie niedokwasnosci 
oraz chorobach dr6g Z6lciowych osi
gni'i)to dobre wyniki leczrUcze. 
(Dtsch. med. Wschr., Nr. 28/1934). 


H. Makower. 


DOsWIADCZENIA W LECZENIU KRZTUsCA NA WSI PRZEZ 
WSTRZYKIWANIA KRWI WLASNEJ. 
Pod wplywem pracy Sternheima zacz:),l stosowac Roe mer wstrzy- 
kiwanie krwi wlasnej w krztuscu - wyniki, zwlaszcza przy stosowaniu 
tej metody w pierwszych dniach choroby, byly bardzo zadowalaj:),ce. Cho- 
roba tracila bardzo pr'i)dko sw6j charakter m'i)cz1j,cy, dzieci przewaznie juz 
na drug:), noc mogly spae. Autor przeprowadzH to leczenie w 12 przypad- 
kach. (Muenchn. med. Wschr., Nr. 42/1934). 


H. Makower. 


ODTRUTKA PRZECIWKO OSTREMU OTRUCIU RTECI
. 
W badaniach doswiadczalnych, przeprowadzonych na psach, stwier- 
dzil R 0 s e nth a I, ze podana doustnie s61 sodowa sulfoksylatu z forma- 
lin
 jest w stanie ochronie zwierz
ta przed smierteln
 dawk
 sublimatu. 
Sulfoksylat najlepiej jest podawac jednoczesnie doustnie i dozylnie. Jest 
to srodek silnie redukuj
cy (uzywany w olbrzymich ilosciach w technice 
jako t. zw. rongalit - uwaga referenta), odznaczaj
cy si
 duz& 
lagodnosci
 i znoszony nawet w bardzo duzych dawkach zu- 
pe!nie dobrze. Psy, kt6re otrzymywaly sulfoksylat od 17\1 godz. po po- 
daniu sublimatu wykazywaly w dalszym przebiegu brak zmian 
nerkowych, azot pozabialkowy utrzymywa! si
 na poziomie normalnym. 
Ta ochrona nerek, wywolywana przez obficie wydzielaj
cy si
 z moczem 
sulfoksylat, stano wi najwazniejsze dzialanie tego preparatu; podawany 
doustnie chroni przew6d pokarmowy od ci
zkich zmian zapalnych po su- 
blimacie. Sulfoksylat daje si'i) wykryc w surowicy przez dodanie do niej 
0.1 - 0.2% sublimatu - powstaje szarawo-czarny str
t. Po wstrzykni
- 
ciu dozylnem 0.5 - 1.0 sulfoksylatu na 1 kg. wagi mozna wykazac obec- 
nose jego we krwi i w moczu przynajmniej przez 5 godzin. Poniewaz ner- 
ki zostaj
 zaatakowane przez wchlaniaj
cy si
 powoli z przewodu pokar- 
mowego sublimat w przeci
gu szeregu godzin, nalezy pr6bowae stosowa- 
nie sulfoksylatu nawet po d!uzszym czasie od chwili otrucia. Autor stoso- 
wal swoj
 metod
 w 10 przypadkach otrucia sublimatem, przyczem wszy- 
scy chorzy zostali uratowani. W zadnym przypadku nie stwierdzono zwi'i)k- 
szenia poziomu azotu pozabialkowego. Nieznaczny i kr6tkotrwaly bialko- 
mocz - i to nie we wszystkich przypadkach - byl jedynym objawem 
uszkodzenia nerek. Zwykly spos6b post
powania przy otruciu sublimatem 
przedstawia si
 jak nast
puje: przeprowadza si
 p16kanie zol
dka przy 
pomocy 5 % roztworu sulfoksylatu i pozostawia si
 w zol
dku okolo 200 
em.S tego roztworu, poczem natychmiast wstrzykuje si
 dozylnie 10 g. 
rozpuszczonego w 100 - 200 cm. 3 wody przekroplonej sulfoksylatem. Je- 
zeli silne wymioty uniemozliwiaj
 zatrzymanie dostatecznej ilosci roztwo- 
ru w zo!
dku, mozna spr6bowac wstrzykni
cie morfiny celem wstrzyma- 
nia wymiot6w; jezeli to okaze si
 nieskuteczne, nalezy zastosowac wyso- 
k
 lawatyw
 z 10/00 sulfoksylatu. W przypadkach ci
zkich po 4 - 6 godz. 
po 1-cm. wstrzykni
ciu sulfoksylatu mozna wstrzykn
e ponownie 5 do 
10 g. Jezeli mozna wykonac opisan
 wyzej pr6b
 na obecnosc sulfoksy- 
latu we krwi, znaczne jej oslabienie lub znikni'i)cie wskaze na koniecznosc 



16 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


ponownego wst1'zykni
cia sulfoksylatu. Jezeli w p6Zniejszym p1'zebiegu 
otrucia wyst
pj zapalenie jelita grubego, stosowac nalezy raz lub dwa 1'a- 
zy dziennie wysokie lawatywy z 1%0 sulfoksylatu. Rongalit do cel6w lecz- 
niczych nie nadaje si\1, gdyz jest zbyt zanieczyszczony; czyst
 s61 sodow
 
sulfoksylatu z formalin
 otrzymae mozna z fabryk wyrabiaj
cych salwar- 
san. (Journ. A. M. 17, t. 102, z 16/1934). 
H. Makower. 


LECZENIE WYPOCZYNKIEM W L6zKU DLA WICY PIERSIOWEJ 
(WYSILKOWEJ). 
Dlugotrwaly spoczynek w i6zku st.3...11owi powszechnie uznan
 me- 
tod
 leczenia w zawale mi
snia sercowego, natomiast zdania co do sku- 
tecznosci jego w dlawicy wysHkowej s
 podzielone. H 0 y lei E van s 
leczyli metod
 spoczynkow
 23 chorych na dlawic
 piersiow1!. Minima1ny 
okres lezenia wynosil 1 miesi
c. Spoczynek byl najzupelniejszy, chorzy 
byli nawet myci i karmieni przez obslug
 szpitaln
. W 5-ym tygodniu po- 
zwolono im nieco wstawae, w koncu tego tygodnia byli 2 godz. poza 16i- 
kiem, w 6-ym tyg. 4 - 6 godz., w 7-ym tyg. pozwalano na male spacel'Y. 
Po wyjsciu ze szpitala tylko stopniowo pozwalano na wzmaganie wysil- 
k6w, chorzy byli pod stalq. kontrolq. szpitala. 
W 17 pl'zypadkach uzyskano popraw
, z tego w 7 znacznq.. Popra- 
wa trwala od 4 do 9 miesi
cy po powrocie do zwyklego trybu zycia. Ataki 
Mlu byly cz
sciej redukowane pod wzgl
dem nat
zenia niz pod wzgl
dem 
cz
stosci, spoczynek natomiast nigdy nie spl'owadzal calkowitego ich ust
- 
powania. Polepszenie pojawialo si
 cz
sciej w pl'zypadkach swiezszych, 
kt6rych dlugose trwania nie przekraczala 3-ch miesi
cy. 6 chorych, nale- 
zq.cych do tej grupy, poprawilo si
, z tego 4 znacznie. Duzq. popraw
 wyka- 
zalo 5 z 10 chorych z podwyzszonem cisnieniem krwi, natomlast tylko 2 
z 13 z cisnieniem prawidlowem. 
Calkowity spoczynek w 16zlm w ciq.gu 2 do 6 tygodni wskazany jest 
dla chorych z dlawic
 wysilkowq., kiedy napady mimo leczenia nie ulegaj
 
poprawie lub nawet pogarszajq. si
. (Lancet, t. 226, z 11/1934). 
H. Makower. 


DOsWIADCZENIA KLINICZNE LECZENIA PRZY POMOCY F Ai. 
KR6TKICH. . 
E. Hayer stosowal aparat lampowy i i.skiernikowy, przyczem do- 
tychczas zbyt wlelkich r6znic w dzialaniu nle stwierdzil. Dlugosc fali 10- 
30 m., czas tl"wania naswietlania 15 - 20 min., nawyzej 30 min., ilose 
na&wietlaiI codziennych. 10 - 12. Bardzo dobl'e wyniki llzyskal aut or w ne- 
wralgjach, tylko rwa kulszowa okazala si
 oporna na leczenie. Bye moze 
lepsze dzialanie miee b0d q fale ult.l"ak1'6tkie. W neurytach nie uzyskano 
dob1'ych wynik6w. Czyraki stanowiq. bardzo wdziQczne pole do 1eczenia 
przy pomocy fal kr6tkich. Ostre i podost1'e zapalenia staw6w, zwlaszcza 
monarthritis go, w bardzo szybkim czasie ulegajq. poprawie, natomiast za- 
palenia staw6w przewlekle nie reagujq. na to leczenie. Dobre wyniki uzy- 
skano przy leczeniu niewielkkh wysi
k6w oplucny i zrost6w pozapal- 
nych oplucny, pozostalosci po zapaleniu pluc i mniejszych nacieczen bran.. 
chopneumonicznych. Korzystnie dzialaj
 fale kr6tlde w chorobach z prze- 
zi
bienia, l:}cznie z zapaleniami bocznych zatok nosa. Nle stwierdzono po- 
prawy w ropniaku oplucny i l'opniu pluc. Leczenie przy pomocy fal kr6t- 
Idch stanowt wzbogacenie arsenalu leczniczego. (Muenchn. med. Wschr. 
Nr. 38/1934). 


H. Makower. 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


17 


DOsWIADCZENIA ZE sRODKIEM PRZECIWSKURCZOWYM 
..PAPA VYDRIN", STOSOWANYM DOzYLNIE. 
Papavydrin jest pol:
crzeniem papaweryny z eumydrynq. P. Got t e 
stosowal je dozylnie (2 cm. 3 roztworu 0 z2-wartosci 0.07 preparatu +8 cm.:{ 
2
% glukorzy), wstrzykuj
c b. powo1i; powstaje uczucie gor
ca w glowie, 
meznaczna suchose w gardle, cz
sto sennose. W przypadkach kamicy mo- 
c
owodowej stosowanie raz dziennie czopka i 2 razy dziennie wstrzykni
- 
CIa dozylnego papavydriny skracalo znaez!lie przebieg choroby i osz.cz
- 
. dzalo mor:fin
. Z 12 choryeh w ten spos6b leczonych u 3 odszedl kamien 
w ciqgu 24-ch godzin, u 7 na 2-gi, wzgl. 3-ci dz.ien i u 2 na 5-ty, wzgl. 
6-ty. Dzialanie przeciwb6lowe bylo natychmiastowe i olw.zaro si\! sill1iej- 
szem, niz przy stosowaniu papavydriny z morfin
 podsk6rnie. Podobnie 
dobre wyniki ot1:'zymal autor przy kolee z6lciowej; i tu 'ivy:nik byl szybszy 
i moeniejszy, niz przy stosowaniu przetwor6w makowca. Dobre wy- 
niki otrzymal autor r6wniez w przypadkach skurezowego zw\)zenia od- 
iwiemilm i skurczowego zaparcia stolca. Przy 130 dotychczas wykonanych 
zabiegaeh sr6dzylnych nie bylo iadnego przykrego powiklania. (Dtsch. 
med. Wschr., Nr. 11/1934). 


H. Makower. 


LECZENIE STROFANTYNOWE DLAWICY PIERSIOWEJ. 
Dlawica piersiowa powstaje pod wplywem bodzc6w wywoluj
cych 
(ruch; spoczynek w pozyeji poziomej; odruchy id
ee z przepelnionego io- 
l
dka, z zapalnego wyrostka robaczkowego lub p\!cherzyka z61ciowego, 
z macicy; wplywy toksyezne, jak np. tyton, i allergiezne; podraznienia 
psyehiezne) przy istnieniu sk!onnosci do napadoy,r (zwi
kszenie wewn\)trz- 
nego napi\)cia; zwi\)k&zenie odczuwania, zwlaszcza b610wego; miazdzych 
tE}tnic wiencowych, wywolujqca pod wplywem odpowiednich bodic6w nie- 
dostateczne ukrwienie mi
snia sercowego, a przez to prowadz
ca do osla- 
bienia czyui\osci serea). Co do tych spraw istnieje zgodnose pogl
d6w, roz- 
ehodz
 si? one jednak w kwestji mechanizmu d
awicy piersiowej. Wedlug 
E den s a wszystkieJ bodice wywoluj
ce dl. p. odznaczaj
 si
 zdolnosci
 
wywolywania skurcz6w naczyniowych, w tym samym kierunku idzie zwi
k- 
szenie we\vn\)trznego napi\)eia oraz miaidiyca (Aniczkow); napad dl. p. 
polega na stalem lub przejsciowem zamkni.\)Ciu t
tnicy wiencowej lub ja- 
kiejs jej gallj,zki - ale nie kaide zarnkni\)cie wywoluje taki napad, dodat- 
Idem koniecznym do wyst
pienia b6lu jest r;obudliwose nerw6w scian na- 
czyniowych, kt6ra moie bye skutkiem rmaidzycy. 
Leczenie dt p. moze ise w kierunku: 1) zwalczania zw
zenia na- 
ezy:h wiencowych przez srodki przeciwskurezowe (azotyny, koffeina, teo- 
bromina, belladonna), 2) wyl
czenia bodzc6w wywoluj
eyeh (spoczynek, 
uregulowanie ruchu, zol
dka, zakaz palenia, ochrona przed zdenerwowa- 
n
em), 3) zwalczania sklonnosci do napad6w a) przez obnizenie napi
cia 
WeWil\)trznego i pobudliwosci (uregulowanie trybu iycia, psychoterapja, 
srodki uspokajaj
ce: luminal, brom, skopolamina, preparaty morfinowe), 
b) zwalczanie uczulenia na b61 (odwr6cenie uwagi, srodki uspokaj
ee), 
ewent. c) zwalczaniJe miazdzycy t\)tn1e wiencowych (jod), wreszcie d) po- 
lepszenie niedostatecznego ukrwienia serea przez strofantyn\). N ajwaz- 
niejsz
 rzecz
 jest wedlug Ed ens a zwalczanie sklonnosci do napad6w, 
przyczem za najskuteczniejsz
 uwaza tu strofantyn
, wprowadzon
 przez 
niego do leczenia dl. p. W ci
gu ostatnich lat 3 obserwowal 230 przypad- 
k6w dl. p., strofantyn\) stosowal w 90. Najcz
sciej dodawal do strofantyny 
0.05 - 0.10 eufillj)ny; strofantyny przeei
tnie 0.3 mg., po 3 dniach 1 dzierl. 
przerwy. W ci\)ikich przypadkach nawet 2 razy dziennie po 0.3 mg. Stro- 
fatyn
 stosowano we wszystkich przypr.dkach zawalu mil2snia sercowego 



18 


FRASA LEKARSKA 


1/1935 


(23); prawdopodobnie dziala ona tu przez polepszenie ukrwienia miEi)snia 
sercowego, przez co zmniejsza rozleglose powstaj
cego zawalu. Znikni
cie 
b616w dlawicowych po zawale tl6maczy autor przez ostateczne wyl&cze- 
nie chorobowo zmienionej galEi)zi tEi)tnicy wiencowej. Oslabienie serca nie 
wywoluje samo przez si
 napadu dlawicowego, ale poprzez zadzialanie na 
chorobowo zmienione tEi)tnice wiencowe lub ich galEi)zie. Wyniki leczenia 
strofantyn
 w przypadkach niezawalowej dlawicy byly r6wniez bardzo do- 
bre. Wag
 doswiadczenia mialy tu przypadki tych chorych, kt6rzy, po 
znacznem poprawieniu siEi) w szpitalu nie stosowali w domu strofantyny, 
dostawali z powrotem napad6w dlawicowych i za kazdym razem pod 
wplywem kuracji strofantynowej w szpitalu pozbywali siEi) ich. W miazdzy- 
cy tEi)tnic wieftcowych najwazniejsz
 przyczyn
 wystEi)powania dl. p. jest 
niedostateczne ukrwienie i, wplyw jego na chorobowo pobudliwe naczynia 
wiencowe - dlatego u ludzi starszych strofantyna jest najskuteczniej- 
szym srodkiem przeciwko dlawicy. Nie moze ona natomiast 
zadzialae np. w angina vasomotoria. W przypadkach w
tpliwych moze 
przeto wynik leczenia strofantynowego okazac siEi) b. waznym dla rozpo- 
znania r6zniczkowego. W pracy swej autor nie wchodzi w rozwaza- 
nie przyczyn, dla kt6rych przy dlawicy piersiowej preparaty naparstni- 
cowe dzialaj
 tylko na drodze stosowania dozylnego, przy stosowaniu zas 
innemi drogami z.awodz
. (Muench. med. Wschr. Nr. 37/1934). 
H. Makower. 


LECZENIE OSTRYCH ZAKAzEN JAMY USTNEJ I GARDLOWEJ 
PRZY POMOCY KW ASU SULFOSALICYLOWEGO I HEKSALU. 
PI6kanie gardla i ust 5 % roztworem kwasu sulfosalicylowego lub 
heksalu (sulfosalicylan heksametylentetraminy) 'w'ywoluje szybki efekt 
leczniczy w ostrych zakazeniach jamy ustnej i gardla (angina, zapale.nia 
okolomigdalkowe, stomatitis - z wyj
tkiem stomatitis aphtosa, blonica 
etc.). W sprawach przewleklych natomiast srodki: te nie s
 skuteczne. 
Stosowanie ich jest 0 tyle ulatwione, ze polykanie stosowanego przy p16- 
kaniu roztworu jest zupelnie nieszkodliwe. Nieco nieprzyjemne jest na- 
tomiast uczucie sci
gania w ustach, dose CZEi)sto powstaj&ce podczas p16- 
kania. Dzialanie kwasu sulfosalicylowego tl6maczy si
 nietylko przez je- 
go dzialanie antyseptyczne, ale r6wniez - i to moze w stopniu wi
k- 
szym - przez dzialanie sci
gaj
ce na swieze procesy zapalne. Dzialanie 
jest w pewnych przypadkach nadzwyczajne. B. Bus son i H. M a r- 
s chi k zwracaj
 uwag
 na waznosc stosowanii3 skutecznego leczenia 
miejscowego w blonicy. (Muench. moo. Wsch. Nr. 38i1934). 
H. Makower. 


KOJENIE BoLD ZAPOMOC4 CZOPK6W Z CIBALGIN4. 
Stosowane nazajutrz po operacji na noc czopki z 0.5 cibalginy po- 
zwalaly w wie,lu przypadkach na obejscie siEi) bez morfiny, co ma duze 
znaczenie zar6wno ze wzglEi)du na ewentualne przyzwyczajenie, jak i ze 
wzgl
du na wyl
czenie wywolywanego przez morfine zaparcia. U 90% 
operowanych (appendektomja, herniotomja, panaritia, zlamania kosci i t.p.) 
wystarczal taki czopek jednak w okolo 40% nie bylo dzialania snotw6r- 
czego. W tych przypadkach J. Bet z n e r podawal po 3 godzinach 2-gi 
czopek i cborzy zwykle po Yo godz. z.asypiali. Dobre wyniki byly r6wniei 
w przypadkach bolesnego miesi
czkowania, przy chorobach z zaziEi)bienia, 
zwlaszcza przy podraznieniach o plucny , przy b61ach glowy po wstrz
sie 
m6zgu i pEi)kni
ciu podstawy cz.aszki, wreszcie przy zapaleniach kosci i sta- 
w6w. (Dtsch. med. Wschr. Nr. 28/1934). 


H. Makower. 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


HI 


Pedjatrja. 


DIETA KETO GENNA W PEDJATRJI. 
Diet
 ketogenn:j, stosuje si
 w ba,rd.zo wielu chorobach wieku dzie- 
d
cego. Nie we wszystkich jednak przypadkach stosowanie takiej diety 
jest korzystne. L. C h. R 0 s e n b erg na podstawie wlasnego doswiadcze- 
nia otrzymywal dobre wyniki, stosuj:j,c diet
 ketogenn:j, przedewszystkiem 
w padaczce. Jedna trzecia przypadk6w padaczki w wieku dzieci
cym, we- 
dlug obserwacji R 0 s en b erg a, zostala zupclnie wyleczona tylko diet:j, 
ketogenn:j,; z r'eszty przypadk6w u jednej polowy chorych stan nieznacz- 
nie si
 poprawil u drugiej polowy leczenie dietetyczne pozostalo zupel- 
nie bez skutku. Brak poprawy w tych przypadkach odnosi R 0 s e n b erg 
do nie dose energicznie i wytrwale przeprowadzonego leczenia. Dietl"! ke- 
togenn:j, nalezy podawae w ci:j,gu miesi
cy bez przerwy przy r6wnoczes- 
nem ograniczaniu plyn6w i soli, a zwi
kszeniu ilosci pokarm6w bogatych 
w wapn. 1m wczesniej rozipocznie si
 leczenie dietetyczne, tern wyniki b
d:J, 
pomyslniejsze. Przypadki ci
zkie S:j, jednak temu leczeniu bardzo oporne. 
Dobre wyniki podczas stosowania diety ketogennej otrzymywal 
R 0 s e n b erg w rozmaitych zakazeniach narz:j,du moczowego. Celem 
osi:j,g11iE;!cia dobrych wynik6w oddzialywanie moczu musi bye doprowadzo- 
ne do Ph 5,3 co osi:j,gn.:j,e mozna przez podawanie r6wnoczesne salmiaku 
(ammonium chloratum). 
W innych chorobach diet a ketogenna wainiejszego znaczenia nie 
posiada. (Arch. of Pediatr. 51/1934). 


J. Kochanowski. 


KLINIKA I PATOGENEZA ANGINY WCZESNEJ W ODRZE. 
E. Mayer h 0 fer w epidemjach odry obserwowal angin
, wyst
- 
puj:j,c:j, bardzo wczesnie, jeszcze przed wyst:j,pieniem plamek Koplika. An- 
gin
 t. z. prodromaln:j, nalezy odr6znie od dawno znanej anginy odrowej, 
kt6ra przebiega r6wnoczesnie z innemi zmianami niezytowemi na blonach 
sluzowych jamy ustnej i gardla. Zaleznie od czasu wyst:j,pienia anginy pro- 
dromalnej odr6znia Mayerhofer trzy typy tej anginy: wczesn:j" kt6ra po- 
jawia si
 w 8-10 dni przed wyst:j,pieniem objaw6w prodromalnych, p6zn:j, 
w 1-3 dni i mieszan:j, wyst
puj:j,c:j, mi
dzy 5 a 6 dniem przed objawami 
prodromalnemi. 
Angina prodromalna przebiegae moze, jako angina follicularis lub 
lacunaris z nast
puj:j,cemi objawami: gor:j,czk:j" bOlem szyi, bo1esnemi 
i obrzmialemi gruczolami szyjnemi. Ponadto spotyka si
 przy tej angi- 
nie pewne zmiany w wyrostku robaczkowym. Mianowicie w tkance adeno- 
idalnej migdalk6w i wyrostka robaczkowego spotyka si:
 znaczne nagro- 
madzenie kom6rek olbrzymich. To nagromadzenie wspomnianych kom6- 
rek jest charakterystyczne dla anginy odrowej. Nierzadko zdarza si
, ze 
w prodromalnym okresie odry wskutek bl
dnego rozpoznania, operuje si
 
,chorego z powodu ostrego zapalenia wyrostka. Badaj:j,c mikroskopowo wy- 
rostek robaczkowy w tych przypadkach mozna na podstawie stwierdzenia 
nagromadzenia wi
kszej ilosci kom6rek olbrzymich rozpoznae z cal:j, pew- 
'llosci:j, odr
. Opieraj:j,c si
 na badaniach Feina i Pirqueta uwaza Mayer- 
. hofer angin
 prodromaln:j, jako wyraz allergicznej reakcji calego ukladu 
'naczyniowego jamy ustne
, podobnie jak anginy przy chorobie posurowi- 
czej, wakcynacji, agranulocytozie i bialaczce. (Zeitschr. f. Kinderhknd. 
56/1934) . 


J. Kochanowski. 


'. '. -. .. ""'
.. " - . 
o . :r'anQ:?i(p:rm

n
c
.Wyp
.1)2n

nie.:. sp
DwadZt( p
DcQLDn 
. eec 



20 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


GOR
CZKA POKARMOW A. 
H. R i e t s c h e I w obszernej pracy zajmuje s

 patogenez:], i lecze- 
niem t. z. gor:],czki pokarmowej. Finkelstein nazywal gor:],czk:], pokarmo- 
w:], stany podgor:],czkowe u niemowl:],t bez jakiegokolwiek wsp6ldzialania 
drobnoustroj6w. Pojawiac si
 ona ma po pokarmach bogatych np. W 
cukier, a po usuni
ciu wspomnianego pokarmu znikac. Owe podwy:i:szenie 
cieploty tl6maczyl Finkelstein i j,ego szkola jako wyraz uszkodzenia ko- 
m6rek, prowadz:],cego do zabUl'zenia regulacji ciepla. 
W patogenezie gor:],czki pokarmowej na pierwszy plan wysuwa siE? 
wysuszenie organizmu. Wedlug R i e t s c he l'a, czynnikiem dominuj:],cym, 
jest nie wzma:i:one oddawanie ciepla (np. drog:], ograniczonej perspiracji, 
jak s:],dzH Heim i John) lub brak wody (Finkelstein), lecz wzma:i:ona we- 
wn
trzna produkcja ciepla wskutek zaburzenia w oddawaniu wody. Go- 
r:],czka pokarmowa wedlug R i e t s c he l'a jest objawem przedwst
pnym in- 
toksykacji. Dziecko znajduj:],ce si
 w stanie wysuszenia jest tylko jeden 
krok oddalone od toksykozy. Wysuszenie jest wi
c wlasciwym czynnikiem 
zatrucia pokarmowego, prowadz:J,cym dalej do wytwa.rzania trucizn i ew. 
wyst:],pienia toksykozy. Maj:],c na wzgl
dzie czynniki wchodzq,ce w gr
 
w patogenezie gor:}czki pokarmowej i toksykozy, nale:i:y w leczeniu 
uwzgl
dnic przedewszystkiem dwa momenty, a mianowicie: starac si
 
o doprowadzenie dostatecznej ilosci plynu i usuni
cie z diety taldch pokar- 
m6w, kt6re mog:} powodowac biegunki. Sarno doprowadzenie wody do 
ustroju w tych przypadkach dziala ju:i: obni:i:aj:}co na cieplot
. Celem 
usuni
cia objaw6w zatrucia, zaleca Morfan podawanie przez 2-3-4 dni 
tylko sam:], herbat
; Schiff np. proponuje bezbialkowy pokarm, zlo:i:ony 
z plynu Ringera z dodatkiem 15% cukru od:i:ywczego (maltonu np.). Pod- 
sk6rnych lub do:i:ylnych wlewaiJ. plynu fizjologicznego R i e t s c h e 1 nie 
zaleca; korzystnie natomiast maj:], wplywac wlewania 5 % cukru grono- 
wego (glukozy) z dodatkiem 1/4 - 1/5 plynu Ringera. 
Po ust:}pieniu ostrych objaw6w podawae mleko kobiece. W gor:}czce 
noworodk6w, wyst
puj:}cej w kilka dni po urodzeniu podaje R i e t s c he I 


ksze ilosci plyn6w (lekkoocukrzonq, herbat
). Rozpoznanie takiej go- 
r:}czki noworodk6w zazwyczaj nie nastr
cza :i:adnych trudnosci, ci
:i:kie jed- 
nak przypadki mog:} przedstawiae si
 jako uraz porodowy, "sepsis" czy 
nawet zachlystowe zapalenie pluc. Dlatego nale:i:y zwr6cie uwag
 na obja- 
wy wysuszenia i w ka:i:dym, niejasnym przypadku podawae wi
cej plyn6w. 
(Ergebnisse d. in. Med. u. Kinderhknd. 47/1934). 


J. Kochanowski. 


WYMIOTY OKRESOWE W WIEKU DZIECIJ1;CYM. 
Jakkolwiek wymioty i wzmo:i:one wydzielanie cial ketonowych w 
moczu wyst
puj:} u dzieci w licznych stanach chorobowych, to jednak tyl- 
ko w jednej chorobie oba te objawy zajmuj:} dominuj:}ce stanowisko, 
a mianowicie w ketonemji okresowej z wymiotami. 
S t u reA. S i ve poddal bardzo dokladnemu badaniu szereg przy- 
padk6w z ostatnich lat i stwierdzH co nast
puje: poziom cukru we krwi 
u dzieci z ketonemj:} okresow:} podczas napadu wymiot6w nie osi:}ga ni- 
gdy ni:i:szych wartosci ni:i: u dzieci np. nerwowych naczczo lub 1-2 go- 
dzin po posHku, a zatem niedocukrzenie, obserwowane w tym zespole cha- 
robowym niczego nie dowodzi. Niskie wartosci poziomu cukru w okresach 
mi
dzy napadarni mog:], miee wartose rozpoznawcz:}, a r6wnoozesnie wska- 
zuj:} na pewne zaburzenie w gospodarce glikogenu i na niedomog
 w:}tro- 
by. Ze w:}troba wsp6ldziala w tym zespole chorobowym, swiadczy cz
ste 
jej powi
kszenie, nieznaczna tkliwosc przy obmacywaniu oraz niekiedy 
wyst
puj:}ca :i:6ltaczka. Wi
kszych zaburzen gospodarki glikogenu nie- 
ma, gdy:i: podana adrenalina mobilizuje cukier. Opr6cz wymiot6w, stwier- 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


21 




"I 
dz.a si
 zaburzenie czynnosci w
troby ze wzmozonem wydzielaniem - po- 
srednich produkt6w przemiany materji. 
Opieraj
c si
 na doswiadczeniu, ze doprowadzenie cukru wplywa ko- 
rzystnie na to cierpienie, zaleca autor, po ustaleniu rozpoznania, die
 bo- 
g.at
 w cukier, kilka razy dziennie, zwlaszcza 0 ile wchodz
 w gr
 dodat- 
kowe zakazenia lub znaczne wysilki fizyczne lub psychiczne. St. A. S i- 
ve opisuje chlopca z ketonemj
 okresow
, kt6ry b
d
c na diecie cukrowej 
przebyl w kr6tkim czasie odr
" osp
 wiatrowq. i ostre zapalenie nerek bez 
nap.adu wymiot6w. W ci:j,gu lat trzech mial tylko raz napad wymiot6w, 
gdy po skarceniu go w szkole, zapomnial swq. zwykl
 porcj
 cukru w do- 
mu. W okresie napadu, cukru podawae juz nie nalezy, gdyz pozostaje to 
bez rezultatu. 
Clelem podniesienia poziomu cukru we krwi, a zarazem aby prze- 
ciwdzi.alae psychicznej i fizycznej prostracji, zaleca wstrzykn
e adrena- 
lin
, a po 1-2 godzinach podae roztw6r cukru najlepiej w lawatywie, 
a dopiero gdy chory ma si
 juz nieco lepiej, doustnie. Po 4 - 6 godzi- 
nach znowu podaje si
 doustnie cukier. 
Co si
 tyczy klinicznego przebiegu, to zwraca S t. S i v e uwag
 
jeszcze na to, Z'e przed n.apadem wymiot6w zjawiaj
 si
 pewne zwiastuny 
co powinno bye wskazaniem do podania cukru, aby zapobiedz napadowi. 
Zaznacza, ze dzieci dotkni
te napad.ami okresowych wymiot6w, maj
 za- 
zwyczaj wstr
t do slodyczy, a wyrazne zamilowanie do pokarm6w tlustych. 
(Zeitschr. f. Kinderheilkunde 56/1934). 


J. Kochanowski. 


PATOGENEZA I TERAPJA TOKSYKOZY U NIEMOWL
T. 
Zatrucie pokarmowe (intoxicatio .alimentaris), spotyka si
 dose rza- 
dko. Wi
kszosc przypadk6w toksykoz w wieku niemowl
cym jest wynikiem 
infekcji z zewn
trz. C sap 0 J. i E. K e r p 'el-F r 0 n ius zbadali prze- 
dewszystkiem chemizm tego cierpienia, staraj
c si
 wyprowadzie t
 dro- 
g:j, pewne dane lecznicze. 
U dzieci dotkni
tych toksykozq. azot pozabialkowy i zawartose bial- 
ka w surowicy jest wzmozona, natomiast ilose chlork6w wyraznie zmniej- 
szona. 
Leczenie polegae ma na przcplukiwaniu przewodu pokarmowego, 
wstrzykiwaniach dozylnych 4% kwasnego w
glanu sodu (NaHC03) w iloSci 
okolo 5:0 cm. 3 i okolo 20 cm. 3 20% roztworu glukozy - po 12 godzinach 
powyzsze zabiegi powt6rzye i w ci
gu najblizszych 24-36 godz. pOda\\3C 
tylko herbat
 i plyn Ringera. Po tym okresie pod:.!wgc mle:m kobief.'c lut 
odtluszczollij, i bogat
 w w
glowodany maslank
 z kleikiem ryzowym w 
r6wnych cz
sciach. W razie wystq.pienia objaw6w hypochloremji 4% roz- 
tw6r chlorku sodu. (Mntschr. f. Kinderheilkunde 60/1934). 
J. Kochanowski. 


o STOSOWANIU SUROWICY OZDROWIENC6W W ZAPALENIU 
ROG6W PRZEDNICH RDZENIA (POLIOMYELITIS ANTERIOR 
ACUTA. 
Surowica ozdrowienc6w po przebytem zapaleniu rog6w przednich 
rdzenia, moze niekiedy wywier.ae korzystny wplyw na przebieg tej choro- 
by. H. S c h 1 0 sse n b erg e r i R. R rum e i c h na podstawie obfitego 
materjalu (227 przypadk6w) z ostatniej epidemji choroby Heine Medina 
w Niemczech w roku 1932 stwierdzili, :ie. stosowanie surowicy ozdrowien- 
c6w, mo:ie miee wplyw leczniczy i moze zapobiegac porazeniom, lecz tylko 
wtedy, 0 ile podano surowic
 wczesnie t. j. w okresie przedpor.azennym. 
Z chwil:j, wyst
pienia pora:ieiJ. stosowanie surowicy pozostaje bez zadne- 
go skutku. Na 26 przypadk6w stosowania surowicy ozdrowienc6w w okre- 



22 


PRASA LEKARSKA 


1/1931) 


sie przedporazennym, 24 przypadki wyzdrowialy zupelnie, .a tylko u 2 
chorych wyst:j,pily porazenia. U reszty t. j. u 201 os6b, u kt6rych wprowa- 
dzono surowic
 juz po wyst:j,pieniu porazen, 148 pozostalo ooz zadnego 
wplywu, 25 zmarlo, a u 28 porazenia cofn
ly si
 w mniejszym lub wi
k- 
szym stopniu. PoniewaZ podobne wyniki osi:j,ga si
 i bez stosowania suro- 
wicy, jest jasne, ze po wyst:j,pieniu porazen, surowica zmian anatomicz- 
nych cofnq,e nie moze. Jest tedy rzecz:j, niezb
dn:j" ustalac moZliwie szyb- 
ko rozpoznanie, a nast
pnie miee w zapasie dostateczn:j, ilose surowicy 
ozdrowienc6w. (KUn. Woch. 25/1934). 


J. Kochanowski. 


I 


ROZPOZNANIE I LECZENIE OSTREGO ZAP ALENIA ROG6W 
PRZEDNICH RDZENIA W OKRESIE PRZEDPORM:ENNYM. 
Pierwszemi objawami, po 7-10 dniowym czasie S:j, wedlug J. S i e- 
g I a nieznaczne tylko podniesienie cieploty, nudnoSci, b61e glowy 
i niezyt gardla. Waznq, jest rzecz:j" ze te objawy najcz
Sciej 
wyst
puj:j, w dwu nawrotach. W kr6tkim czasie po tych nieznacznych 
objawach prodromalnych, wyst
puj:j, na pierwszy plan objawy rdzeniowo- 
oponowe, sztywnosc karku i calego kr
goslup.a, nadmierna wraZliwosc i 
bardzo charakterystyczne drZenie, zwlaszcza konczyn dolnych. Stan taki 
moze trwac 2-5 dni i stanowi okres przedporazenny. S:j, jednak przyp.ad- 
ki, przebiegaj:j,ce bez tego okresu. W kazdym podejrzanym przypadku na- 
lezy bezzwlocznie wykonac naklucie I
dzwiowe. Plyn moogowordzeniowy 
wyplywa pod wzmozonem cisnieniem; w p!ynie znajdujemy limfecytoz
, 
zwi
kszonq, iIose bia:lka i zawartosc cukru prawidlow:j, lub zwi
kszon
 
nigdy zmniejszoD:j,. Juz po nakluciu I
dzwiowem, 0 iIe mamy pewne dane 
co do charakteru choroby, nalezy wstrzykn:j,c do kanalu kr
gowego 10-30 
ccm. surowicy ozdrowienc6w, a nast
pnie domi
sniowo 20-30 ccm. Na- 
st
pnego dnia wstrzykni
cie surowicy powt6rzyc 0 He nie wyst:j,pily juz 
por.azenia. W braku surowicy ozdrowienc6w mozna zastosowac surowic
 
zwierz
c:j, (surowic.a Pettita) lub krew rodzic6w. S c hot m ii II e r zale- 
ca wprost przetaczanie krwi wzi
tej od osoby, kt6ra przebyla zapalenie 
przednich korzonk6w rdzenia. (Wien. Klin. Wochschr. 1/1934). 
J. Kochanowski. 


LECZENIE SREBREM DROG4 DOL
D:lWIOW 
 PL
SA WICY. 
B 0 r g e s For t e s i E. d e Mag a I h a e d wprowadzili do le- 
czcnia pI:j,sawicy elektrargol z luminal em. Wyniki otrzymane przez tych 
autor6w s:j,' bardzo zach
caj:j,ce gdyz w 95% Ieczonych przez nich przy- 
padk6w, uzyskali po 2 tygodni.ach zupelne wyleczenie. Leezenie przepro- 
wadzaj:j, w spos6b nast
puj:j,cy: po wykonaniu naklucia I
dzwiowego bez 
znieczulania miejscowego lub ew. w uspieniu ch1oretylowem, wypuszcza 
si
 nieeo plynu m6zgowordzeniowego (do cisnienia normalnego) i nas
p- 
nie wprowadza si
 bardzo powoli 2Yo do 3-ch cm. 3 elektrargolu Clin w ply- 
nie izotonicznym, a nast
pnie t:j, sam:j, igl:j, 2 cm. 3 Iuminalu. W ten spos6b 
post
puj:j, raz w tygodniu nie podwyzszaj:j,c dawki. (Arch. brasil. Neuriatr. 
17/1934). 


J. Kochanowski. 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


23 


ChirurgJa. Ortopedja. UrologJa. 


CHOROBY CHIRURGICZNE sLEDZIONY. 
Zabiegi operacyjne na sledzionie powi
kszyly si
 znacznie w osta- 
tniem dziesi
cioleciu, przyczem zabiegi te wykonywuje si
 nietylko wtedy, 
gdy chodzi 0 choroby samej sledziony, lecz i 0 choroby inne, kt6re przez 
usuni
cie sledziony ulegaj:j, poprawie lub wyleczeniu. N a e gel i przed- 
stawia w swym referacie pogl:j,dowym dzisiejszy stan djagnostyki cho- 
r6b sledziony i wspomina 0 tych chorobach, w kt6rych usuni
cie sledziony 
jest cennym srodkiem leczniczym. W rozpoznawaniu chor6b sledziony od- 
grywa wazllij, rol
 pr6ba adrenalinowa Frey, polegaj:j,ca na tem, ze przy po- 
wi
kszeniach sledziony, w nast
pstwie zaburzen w kr:j,zeniu, otrzymujemy 
po wstrzykni
iu adrenaliny (efetoniny) znaczne jej zmniejszenie. W spra- 
wach przerostowych lub nowotworowych zmniejszenia sledziony nie uzy- 
skujemy. Dalszym czynnikiem rozpoznawczym jest badanie radjologiczne, 
zwlaszcza pr6ba kontrastowania narz:j,d6w mi:j,zszowych w obrazie rent- 
genowskim, a wi
c w:j,troby i sledziony (Radt, Oka), zapomoc:j, zwi:j,zk6w 
toru, kt6ry jest wychwytywany przez kom6rki ukladu siateczkowo - sr6d- 
blonkowego. Jednak nie wiemy jeszcze, jakie jest wlasciwe dzialanie toru 
na wspomniane narz:j,dy, i jak szybko odbywa s
 wydalanie toru z ustroju 
Stwierdzono bowiem slady torotrastu jeszcze po uplywie 3Yo lat (Naegeli, 
Lauche, Kadrnka). Torotrast wydala si
 r6wniez z w:j,troby lub sledziony 
do s:j,siednich gruczol6w chlonnych, w kt6rych wywolywac moze powazne 
zmiany (martwice) jak to wykazaly doswiadczenia na zwierz
tach. Dla- 
tego stosowanie tej metody na szersz:j, skal
 wymaga jeszcze dalszych 
pr6b. 
Z uszkodzen sledziony najwainiejsz:j, rol
 odgrywaj:j, nagle p
kni
- 
cia sledziony lub t. zw. dwuczasowe. Nagle samoistne p
kni
cia sle- 
dziony powstawac mog:j, jedynie w sledzionie chorobowo zmienionej. 
np. w zimnicy. Dwuczasowe p
kni
cia powstaj:j, wyl:j,cznie w narz:j,dzie 
zdrowym, przyczem okres mi
dzy urazem a wyst:j,pieniem objaw6w krwa- 
wienia moze trwac rozmaicie dlugo: od kilku godzin do kilku miesi
cy. 
N ajpewniejszem post
powaniem przy p
kni
ciu sledziony jest jej usuni
- 
cie. R6wniez usuwanie sledziony przy nowotworach dobrotliwych i torbie- 
lach daje wyniki dobre, podobnie zreszt:j, jak i w odosobnionej gruzlicy. 
Rozpoznanie przy braku zmian w obrazie krwi nastr.
cza znaczne trudnosci. 
U suni
cie sledziony daje dobre wyniki w z6ltaczce hemolitycznej. 
Poniewaz cz
sto w tych stanach chorobowych wsp6listnieje kamica z6lcio- 
wa, konieczne jest w czasie operacji dokladne skontrolowanie okolicy wo- 
reczka z6lciowego i przewodu wsp6lnego, a przy stwierdzeniu zmian, 1'6- 
wnoczesne usuni
cie woreczka. Po takiej operacji zdarzaj:j, si
 niekiedy 
nawroty, zalezne od pozostawienia w czasie operacji sledziony dodatkowej, 
kt6ra powi
kszaj:j,c si
 po operacji powoduje powstawanie nawrotu. Wy- 
niki dodatnie wynosz:j, 75%. 
Usuni
cie sledziony daje poza tem dobre wyniki w "purpura hae- 
morrhagica" i w "trombopenji". Wyniki dodatnie wynosz:j, tu 83%. 
Wskazania do usuniecia sledziony w chorobie Gauchet'a nie S:j, je- 
szcze ustalone, poniewaz mamy tu do czynienia nietylko z chorob:j, sledzio- 
ny, lecz tez i ukladu kostnego. Zaleznie wi
c od tego, kt6ry z wymienio- 
nych uklad6w jest bardziej zaj
ty, uzalezniony jest wynik operacji. 
Usuwanie sledziony w niedokrwistosci zlosliwej, polecane przez 
autor6w amerykanskich, jest dzisiaj nie uzasadnione, wobec dobrego wyni- 
ku leczenia tej choroby w:j,trob:j,. R6wniei i w bialaczce nie usuwa si
 juz 
sledziony. 


+.veraz aLon' 'U
iEf
ji'a;
boLierwotnq wielkosc. Naczyniak guzowaty (Angioma tuberosum) zjawia si
 
zwykie po urodzeniu, ch
tnie rozrasta si
 w sk6rze otaczajqcej i w tkance 
podsk6rnej. W wieku pokwitania niekt6re naczyniaki guzowate zmieniajq 
sw6j ksztalt na gwiazdzisty. Jako metody leczenia nalezy wyliczyc: zabieg 
.krwawy, zamrazanie zestalonym C02, elektroliz
 i elektrokoagulacj
, na- 
swietlania radem, promieniami R6ntgena i wstrzykiwania pIyn6w, wywo- 
Iujqcych zlepianie si
 Scianek naczyll. W przypadkach naczyniak6w pIa- 
-skich najwi
cej wskazanem jest zamrazanie zestalonym C02. 5 - 8 za- 
mrazall przy pomocy "cryokauteru" w ods
pach pi
tnastodniowych do- 
prowadza do w:\rleczenia bez siadu Iub zostawiajqc Iedwo widoczne blizny. 
W tych sa.mych wypadkach naswietlanie lampq Kromayer'a ma dawac r6w- 
'I1iez korzystne wyniki. W razie ujenmego wyniku leczenia poleca L. Per in 
naswietiania radem z odieglosci 1 cm. przez fntr platynowy 1 mm. grubo- 
sci. W naczyniakach guzowatych najwIasciwszym jest zabieg krwawy. 
o ile sposobu tego nie mozna polecic, ze wzgl
du na zbyt duze ubytki 
w tkance sk6rnej, wchodzi w rachub
 elektrokoagulacja, rad i wstrzykiwa- 
nia. Elektrokoagulacja, przy kt6rej niezawsze nawet potrzeba znieczulenia 
miejscowego, prowadzi do wyIeczenia w 3-4 zabiegach. W Ieczeniu na- 
czyniak6w podsk6rnych nalezy uzywac elektrody izolowanej tak, by wkl6- 
ta pod sk6r
 nie wywolala uszkodzen sk6ry. T
 metod
 stosuje si
 tylko 
przy Ieczeniu naczyniak6w malych. R6zna naczyniaki r6znie reagujq na 
naswietlanie promieniami radu. Wiek dzieci
cy nie jest przeciwskazaniem 
do stosowania tej metody, nalezy jedynie stosowac promienie mi
kkie, ma- 
:to filtrowane, gdyz twarde wymagaj
 dIuzszego czasu dzialania. Laborde 
poleca 1 - 2 mg. Ra w oslonce pIatynowej 0,3 - 0,5 mm. gl'ubosci. N a- 
s....vietlania radem przy uzyciu wlasciwej techniki dajq dobre wyniki. R6w- 
niez zastosowac mozna naswietlania promieniami R6ntgena, jednak u ma- 
l:\'ch dzieci mniej S:j, wskazane, ze wzgl
du na trudnosci techniczne. Rg 
nadaje si
 poza tem gl6wnie do Ieczenia naczyniak6w organicznych i nie- 
wynioslych. Formy guzowate nadaj:j, si
 najIepiej do leczenia wstrzykiwa- 
niami pIyn6w, tych samych, kt6rych uzywa si
 do leczenia zyIak6w. 
Kosmetyc.znie najIepsze wyniki widzial G e r I a c h - G u e nth e r 
po ekstyrpacji. Po stosowaniu nasv:ietlan promieniami radu bardzo cz
sto 
spostrzegal blizny brzydkie, z przebarwieniami i rozszerzeniami naczyll. 
Poleca bardzo metod
 Payr' a, polegajqcq na wkI6waniu igiel z magnezu, 
nadajqcq si
 zwIaszcza do leozenia rozleglych zmian. (Rev. fran!;. dermat. 
Nr. 10, 1934). 11. Obtulowicz. 
OCHRONNE DZIALANIE MAsCI. 
Najsilniejsze rumienie wywolujq promienie 0 dIugoSci 247 - 250 
milimikron6w, najsilniejsze przebarwienia--promienie 0 dlugosci 248--254 
milimikron6w. DIuzsze dzjalanie tych promieni dziala niszczqcO na tworze- 
nie si
 barwnika. Sk6ra przyzwyczaja si
 do dzialania wzrastajqcej ilosci 



30 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


promieni, co wedlug Miescher'a jest wyrazem hyperkopensacji us.zkodzenia 
sk6ry, wywolanego pierwotnem naswietlaniem. Tluszcz jest naturalnlj, 
ochron1j, sk6ry przed dzialaniem promieni, niezawsze jednak ochrona ta 
jest dostateczna. Naswietlanie p.romieniami lampy kwarcowej miejsc po- 
krytych niekt6remi ma.sciami, jak eukulotem, kremem Nivea, eugadinlj" 
aeskulinlj, i wazelinlj, biallj" nie prowadzi wIg E. R a a beg 0 do powstania 
rumieni ani przebarwienia. Absolutnie skuteczne okazaly si
 - wazelina 
Z6lta, Gletschemattan, Ultraz.eozon i Ianolina. (Dermat. '\Vschr. Nr. 
1/1934). M. Obtulowicz. 
DZIALANIE PUDRU NA SK6R
. 
Dzialanie pudr6w polega na ich wlasnosciach wchlaniajlj,cych, chlo- 
dZlj,cych i osuszaj1j,cych. '\Vyst
puj1j, one tern wyrazniej, im wi
ksza jest po- 
wierzchnia pudru. Wchlanianie moze bye r6wniez uwarunkowane obecno- 
sci1j, niewielkich cZ1j,steczek tlustych, jak loju, ziemi okrzemkowej i kaolinu. 
Z niekt6rych pudr6w, w kt6rych sztucznie wzmocniono ich wlasnose 11j,cze- 
nia si
 z tluszczem, moze tluszcz przedostawae si
 na sk6r
, jak np. De- 
sitin, Vasenol, Nivea. Te ostatnie doskonale nadaj1j, si
 do piel
gnowania 
sk6ry wrazliwej, ubogiej w tluszcz np. u noworodk6w. Wskazaniem do sto- 
sowania pudr6w obojf-.tnych s1j, zmiany zapalne sk6ry (Dermatitis) i wy- 
prysk (eczema) nies1j,cz1j,cy, albowiem zbijanie si
 pudru w grudki dziala 
drazni1j,co na zmiany wypryskowe. Dodatek srodk6w sci q gaj1j,cych (Ad- 
strigentia) wzmacnia wysuszaj1j,ce dzialanie pudr6w (Diachylon, Lenicet). 
Przeciwpotne dzialanie pudru uzyskuje si
 przez dodatek formaliny, prze- 
ciwsw
z1j,ce dodaniem mentholu. Anaesthesina lub orthoform, domieszane 
do pudru, dzialaj1j, koj1j,cO na bOl. W szczeg6lnych wypadkach mozna doda- 
wac i inne srodki np. siark
. (Fortschr. Ther. Nr. 4/34). 
M. Obtulowicz. 


LECZENIE sWI4,DU SK6RY PEPTONEM (PRURITUS IDIOPATHI- 
CUS). 
R. L u r i j a uwaza samoistny swi1j,d sk6ry (Pruritus) za odczyn na 
allergeny i poleca pozajelitowe podawanie w celach leczniczych peptonu 
'\Vitte w postaci wstrzykiwan (nie dozylnych) w 5% jalowym rozczynie. 
Autor wstrzykuje od 2 - 5 cm." w ods
pach 2 - 3 dniow-ych. Popraw
 
spostrzegal po 6 - 14 wstrzykni
ciach. (Fortschr. Ther. Nr. 4/34). 
M. Obtulowicz. 


SPOS6B LATWIEJSZEGO UJA WNIANIA KR
TK6W BLADYCH. 
W wypadkach niemoznosci uzyskania dostatecznej ilosci wydzieliny 
ze zmiany pierwotnej C. I g e v sky radzi stosowac zamrazanie powierzch- 
ni zmiany pierwotnej kryokauterem platynowym. Po kilkunastu sekundach 
dzialania powstaje p
cherz, z kt6rego latwo mozna uzyskac potrzebn1j, do 
badania ilose wydzieliny. (II Dermosiffiligr. Nr. 9/1934). 
M. Obtulowicz. 


PR6BY LABORATORYJNE W GO LA TENS I ICH KOMPLIKACJACH. 
G. V e; rot t i stwierdza male znaczenie odczyn6w sk6rnych, pre- 
cypityn i agglutynin. Wi
ksze znaczenie przypisuje odchyleniu wi1j,zania 
dopelniacza rzez1j,czkowego, choe nie tak wielkie, jak odczynowi Bordet- 
Wassermanna w kile. Za najlepsze uwaza metody prowokacyjne, chemicz- 
nego uczynniania ukrytych ognisk. W powiklaniach poleca przeprowadze- 
nie badaiJ. serologicznych i hodowli gonokok6w z krwi. (Boll. Soc. mOO.- 
chir. Catania, Nr. 2/1934). 


M. Obtulowicz. 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


31 


Laryngologja. Rynologja. Otjatrja. 


PRZYCZYNEK DO BADAN NAD NOWOTWORAMI UKLADU SIA- 
TECZKOWEGO MIGDALKA (RETICULOMA). 
W pr'lypadku G. Z ann i'e g 0 wyst
pil u kobiety lat 48. po ropni.u 
okolomigdalkowym guz migdalka lewego wielkosci or'lecha wlosklego .0 SPOI- 
stosci twardej 'l powi
ks'leniem obustronnych gruc'lol6w 'lwl. w okohcy klj,: 
ta zuchwy. Pr6bny wycinek 'l gu'la wyka'luje w tych pr'lypadkach kom6r
1 
pla'lmatyc'lne, kom6rki olbrzymie i kwasochlonne, c'lem r6zni si
 'lasadm- 
C'lO od spraw innych 'lwlas'lc'la naciek6w 'lapalnych. Jedynie wc'lesne po- 
branie wycinka, rychle ro'lpO'lnanie i natychmiastowe 'lastosowanie lec'le- 
nia radem, w'lgl
dnie promieniami Rentgena moze choremu uratowac zy- 
cie. Zanni podkresla s'lc'leg6lnie s'lybkie i trwale d'lialanie radu, daj
c mu 
bezw'lgl
dnlj, wyzs'losc nad promieniami Rentgena. (II Val salva, Nr. 
3/1933). 


H. Makower. 


SZUMY W USZACH I ICH LECZENIE. 
S'lumy w us'lach nie 'laws'le majlj, swe zr6dlo w chorobach nar'llj,du 
sluchu. C'l
stokroc pr'lenos'lone s
 'l odleglych narz
d6w, jak to niera'l 
stwierd'lamy, pr'lY wadach 'lastawkowych serca, 'lwlas'lc'la t
nicy gl6wnej 
albo pr'ly t
tniakach okolicy s'lyjnej. Dokladne badanie chorego, w'lgl
d- 
nie pr'lylozenie sluchawki us'lnej (otoskopu) do ucha chorego 'l latwoscilj, 
wykryje pr'lyc'lyn
. Dals'la pr'lyc'lyna tej kategorji s'lum6w, to trzaski, po- 
wstaj
ce w stawie s'lc'l
kowym, w mm. zwac'lach, pr'ly polykaniu, wres'l- 
cie pr'ly otwieraniu si
 tr
bki us'lnej i synergic'lnym skurc'lu m. mlotec'l- 
ka. S'lumy w us'lach podmiotowe prawd'liwe polegaj
 na podraznieniu t. 
zw. akufen6w nar'l
d6w 'lmyslowych, podobnych do fosfen6w oka. Pr'le- 
waznie chor'lY odc'luwaj
 szumy silniej w otoc'leniu spokojnem niz halasli- 
wem. Bard'lo c'l
sto pr'lYc'lyn
 s'lum6w wykrywamy w chorobach us'lu jak 
niezytach i chorobach ucha srodkowego i wewn
tr'lnego. W og6le na kaZdlj, 
'lmian
 cisnienia endo - w'lgl
dnie perilymfy, towar'lYs'l
c
 np. otosklero- 
'lie, niedokrwistosci, miazdzycy, skurc'lom nac'lyii na tIe nerwowem, moc'l- 
nicy, dnie, cukr'lYcy, lec'leniu chinin
, salicylem; 'lakazeniom r6inego ro- 
d'laju, ucho reaguje s'lumami. Po'la tern spotykamy s'lumy w us'lach u neu- 
rastenik6w, histeryk6w i w chorobach umyslowych. Lec'lenie winno bye 
pr'ledews'lystkiem pr'lyc'lynowe uw'lgl
dniaj
ce og6lny stan chorego i miej- 
scowe a wi
c: 
1) pr'lepisy og6lne higjenic'lne, dieta; 
2) srodki uspakaj
ce jak brom w duzych dawkach, herbata albo na- 
lewka walerjanowa i t. p.; 
3) miejscowe: pr'ledmuchiwanie tr
bki i masaz pneumatyc'lny; 
4) naklucia l
dzwiowie, daj
ce niejednokrotnie dobre i trwale 
wyniki; 
5) wstr'lykiwanie acetylcholiny (F-ma Nasierowski), polecane ostat- 
nio s'lc'leg6lnie pr'leciw angiospa'lmom bl
dnika. Jak wiadomo acetylcho- 
lina ma wlasnosci ro'ls'ler'laj
ce nac'lynia i niekiedy obnizaj
ce cisnienie 
krwi. Wstr'lykiwac nalezy co drugi d'lien 0,1 acetylcholiny podsk6rnie lub 
domi
sniowo, og61em 10 wstr'lykiwan. Mozna r6wniez wstr'lykiwac dozyl- 
rue, jednakze bard'lo powoli, w ostatnim wypadku chory winien otr'lymae 
pr'led wstr'lykiwaniem ma!
 dawk
 adrenaliny, kt6ra znosi d'lialanie ob- 
nizajlj,ce cifuienie krwi. A. Bon a in 'lauwazyl niekiedy popraw
 sluchu 
po lec'leniu acetylcholilli!. (L'oreille et ses mal, 1934). 


J. Malecki. 


..
.. 
..:,..',';" 


.

;> ,1:,:;. 


7' ':JP
'
Q

!
..
. ,t'
t\tfi#


..

}e'e 0" 


. ,-;, in '," U Z.' 
, . "'f}' -.':1'-.; .,'q::: 


'. 


. ,,,', 



32 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


DW A PRZYP ADKI ZNIEKSZT ALCENIA NOSA, WYLECZONEGO ZA- 
BIEGAMI CHIRURGICZNEMI. 
C. L a r r 0 u d e opisuje dwa przypadki bardzo szpec:j,cego znie- 
ksztalcenia nosa, kt6re kilkoma zabiegami chirurgicznemi udalo si
 mu na- 
prawic. W pierwszym przypadku stwierdzil skrzywienie nosa w postaci li- 
tery S przerost calego kOSca nosowego w polowi'e g6rnej i znaczne skrzy- 
wienie' przegrody nosowej. Polowa dolna przdstawiala morfologicznie Eto- 
sunki rnniej wi
ce'j prawidlowe. Operacj
 przeprowadzono w trzech posie- 
dzeniach, po znieczuleniu miejscowem (p
dzlowaniu pantocain:j,) i infiltra- 
cyjnem 0,5% nowokain:j,: 
1) resekcja podsluzowa przegrody nosowej; 
2) resekcja tr6jkqta kostnego z kosci bocznej nosa po jednej stro- 
nie i przeci
cie podstawy kosci po stronie przeciwnej; 
3) zlamanie nosa i ustawienie prawidlowe kosci r.,",'', .',:, -', '-,-.: 



t 


38 


PRASA LEKARSKA 


111935 


ani stae, ani chodzie. Obustronne opadanie powiek. Porazenie lewego ner- 
wu twarzowego lqcznie z galqzk
 czolowq. .T,E;zyk silnie drzy i wyrmEnie 
zbacza na prawo. Eadanie plynu m6zgowo-rdzeniowego: Nonne-Apelt+, 
Pandy+++, Weichbrodt-slabe zm
tnienie, cialek 4/3, krzywa mastiksowd 
w:\'bitnie obnizona. Odczyn Wassermanna we krwi i plynie m6zgowo-rdze- 
niowym ujemny. 
W pierwszym tygodniu pobytu w klinice stan porazenny pogarsza 
si
, dolqczajq si
 za.burzenia p
cherzowe, zaburzenia w polykaniu i nie- 
dowlad nerwu okoruchowego. 
Po pevmym czasie objawy zaczyrw.jq powoli ust
powae: zmniejsza- 
jq si
 zaburzenia polykania, poprawia si
 ruchomosc ko:6.czyn g6rnych. 
Objawy psychiczne, jak niepok6j, wzmozona wrazliwose i nastr6j placzliwy, 
utrzymuj
 si
 jeszcze jakis czas. Przez 3 tygodnie trwa bezsennose. Chory 
latwo si
 poci. W czwartym t:\'godniu choroby opuszcza klinik
 z wybitn
 
popraw
. Eadanie koncowe stwierdza slabe, ale dajqce si
 juz wywolac 
odruchy kolanowe, nieznaczne oslabienie konczyn dolnych i lekki bezlad. 
Nie poprawia si
 Iewy nerw twarzowy. 
R. L e m k e uwaza powyzs
y zesp61 objaw6w 0 typie porazenia Lan- 
dry'ego za nas
pstwo zakazenia wsciekliznq, mimo ze badanie psa nie wy_ 
kazalo wsciekIizny, a takze szczepienie zwierzqt plynem m6zgowo-rdzenio- 
wym chorego, wykonane w instytucie Kocha w Eerlinie, dalo wynik ujem- 
ny. Prz:\'padek ten uwaza R. Lemke, na podstawie danych z pismiennictwa, 
za dobrotliw
, poronn
 form
 wsciekIizny, dajqc
 zaledwie 50% smierteI- 
nosci, w stosunku do ciE;Zkich postaci, kt6rych smierteinosc dochodzi do 
80%. W postaciach poronnych, przebiegajqcych jako porazenie typu Lan- 
dry'ego, niema zazwyczaj okresu drgawkowego oraz charakterystycznego 
dia wscieklizny wodo-wstr
tu. W rozpoznaniu r6zniczkowem przyjmuje 
autor pod uwag
 nagminne zapalenie m6zgu i rdzenia, a nawet histerj
. 
Dla obu organicznych chor6b miejscem specjaInej wrazliwosci zdaje si
 bye 
"substantia nigra", oraz dno trzeciej i czwartej komory. 
Erak objaw6w wsciekIizny u psa, przez kt6rego zostal chory pok q - 
sany i ujemny wynik szczepienia w instytucie Kocha, tlumaczy R. Lemke 
tern, ze pies moze bye jedynie przenosicielem choroby, a ujemny wynik 
szczepienia r6wniez nie wykIucza istnienia wsciekIizny. (Archiv fUr Psych. 
u. Nerwkrh. 102 E, 2 H, 1934). 


A. Demianowski. 


PRZYCZYNEK DO LECZENIA l\1YASTHENJI PRZY POl\IOCY VERA- 
TRYNY SPOSOEEl\1 FORSTERA. 
F. W. K roll podaje wyniki Ieczenia veratrynq (T-rae veratri, 3- 
8 kropli dziennie) pi
ciu ci
zkich przypadk6w myasthenji. StWlerdza dodat- 
nie wyniki tego Ieczenia, zwlaszcza. przy kombinacji veratryny z ephedry- 
n q . Za najIepsz.q dawk
 uwaza 3 - 8 kropli dziennie; w wypadkach z ob- 
jawami opuszkowemi podawal veratrynQ sr6dzyinie. Zdaje si
, ze veratry- 
na u myastenik6w, w przeciwie:6.stwie do dzialania u zdrowych, wywoluje 
wzmozonq pobudliwosc mi
sniow
 (bezposrednio). (Arch. f. Psych. u. 
Nerwkrh. 102 E, 3 H, 1934). 


A. Demianowski. 


PRZYCZYNEK DO LECZENIA l\1IGRENY CIBALGIN
 W POSTACI 
WSTRZYKIW AN DOzYLNYCH. 
Dotychczasowe Ieczenie migreny nie jest zadowaIaj
ce. Podawanie 
doustnie Iek6w zawodzi, poniewaz, wys
pujqce cz
sto przy tern cierpieniu, 
wymioty, uniemozliwiajq ich dzialanie. 
Aby ominqc przew6d pokarmowy, robil M. K neb I i c h pr6by z ci- 
balgin q , stosuj
c j
 dozyinie. 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


39 


, 
I 


. Autor opisuje przypadek 48-letniej kobiety z ci
zkiemi napadami 
ffi1greny, wys
pujl!-cemi 1-2 razy w tygO'dniu. W czasie jednego z takich 
napad6w (11.XI.32 r.) wstrzyknl!-l jej dozylnie 2,3 cm. cibalginy. Gwal- 
towny b61 glO'wy ustl!-pil natychmiast. Ataki pO'wyzsze pojawily si
 znowu. 
ale w odst
pach rzadszych. mianO'wicie: 8.1, 3.Il i 17.VIlI.33 R6wniez i te 
ataki ust:),pily pod dzialaniem cibalginy. Od tego czasu napady nie powt6- 
rzyly si
. 
Autor stO'sowal pozatem dozylnie cibalgin
 u 8-miu kobiet, kt6re 
miewaly bardzo silne b6le glowy w czasie miesil!-czki. U 7-miu z nich b6le 
natychmiast znikaly i w cil!-gu 2 - 16 miesi
cy nie wyst
powaly. Jedna 
pacjentka natomiast miala w dalszym cil!-gu regularne ataki migreny, 
kt6re jednak pO'd wplywem dozylnego wstrzykni
cia cibalginy ustl!-pily. 
W kO'nkluzji autor uwaza cibalgin
 za bardza skuteczny sradek w 
zwalczaniu migreny. Pawyzsze abserwacje padaje w celu zacIwcenia do 
stO'sO'wania jej w przypadkach migreny w postaci zastrzyk6w dozylnych. 
(Med. KI., Nr. 39/1934). 


H. Danielewicz. 


COLLOQIUM MEDICUM. 


Pytania. 


I 
J 


NACIEKI I OWRZODZENIA W I\UEJSCU WSTRZYKNIECIA 
NOV ARSENOBENZOLU. - 
714. W miesil!-c pO' leczeniu nO'varsenobenz. + bism. Chaulmogr
 
pojawily si
 u charego w Yo. zewn. cz
sci pasladka 2 agraniczane nacie- 
ki. Sk6ra panad niemi zsiniala; wytwarzJ'ly s
 przetaki z dase abfit
 
wydzielinq surawicza-rapnq. 
Leczenie ad 6 tygadni wilgatnemi apatrunkami i, maSciami nie 
dala wyniku. Owrzadzenia nie majq sklonnosci dO' gojenia. 
Stan obecny: 2 owrzodzenia okolo 3 mm. gl
bokie, wie..kosci 
-clfJ 
i 2-u zlot6wki. DnO' pokryte ziarnicq, cz
SCiOWO' zwyrO'dnialq tkank q lqcz- 
nq. Sk6ra w otoczeniu Y2 - 1 cm. sina, ciey,ka, nie goi si
. Brzegi dose 
(15tre. Osoba 24-0 letnia, poza kil q innych chor6t nie stw;erdzilem. 
Prosz
 0 podanie r>rzyczyny O'wrzodzen i sposobu ich leczenia. 


SPOSOBY LECZENIA ALKOHOLIZI\1U? 
715. Jakie Sq spO'soby leczenia alkoholizmu? Czy istniejl!- vt Pol- 
sce specjalne zaklady, wzgI. oddzialy szpitalne dla leczenia alkoholik6w 
i innych nalO'gowc6w? 


SKROBIA W MOCZU OSESK6W. 
716. W kilkakrotnych badaniach moczu u O'sesk6w roznej plci, 
przy zupelnie prawidl'owym mO'czu, znajduje si
 pod mikroskopem W osa- 
dzie liczne ziarenka skrO'bi, barwiqce si
 lugolem. J ak wytlumaczyc so- 
bie zawartose skrobi, czy me POChO'dzi to z zanieczyszczenia mocZU 
pudrem? 



40 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


sMIERc DZIECKA W 30 GODZ. PO OPARZENIU. 
. 717. Dziewczynka, licz:j,ca 1 rok i 8 miesi
cy ulegla oparzeniu II 
stopma wod:j,. Oparzel1le calej lewej r:j,czki i przedniej powierzchni klat- 
ki piersiowej. W 5 godzin po wypadku opatrunek. Dziecko przytomne, 
wesole. W 12 godzin wymioty, biegunka, (podawano rycyn
 przed przy- 
byciem lekarza). W 24 godziny po wypadku dziecko traci przytomnosc, 
dostaje drgawek, ciepJ:. 40", t
tno ledwo wyczuwalne. zrenice w:j,skie, nie 
reaguj:j,. sledziona i w:j,troba nie wyczuwalne, powloki brzuszne - mi
k- 
kie. Po 6 godz. smiere. 
Co moglo bye przyczyn:j, zejscia? 


JAK POL4CZYc LECZENIE SOLD SALVARSANEM Z LECZENIEM 
BIZMUTEM? . 
718. ,V zwi:j,zku z opisanq. hllracj:j, Solu SalwarEanem (Prasa Le- 
karska Nr. 9/1934, str. 549), prosz
 0 wyjasnienie, jak j:j, nalezy pol/!- 
czyc z wstrzykiwaniami bizmutowemi sr6dmi
sn
owemi, aby byla pelnl'J, 
kuracj:j, Salwarsanowo - bizmutowq.. ProSIZ
 r6wniez 0 wskazanie dawko- 
wania dla m
zczyzll, kobiet i dzieci. 


WSTRZYKIW ANIE DO zYl.. Y PEPKOWEJ ROZTWORU FIZJOL. SOLI 
W PRZYP ADKU LOzYSKA PRZYKLE.JONEGO. 
719. Co sq.dzie 0 wstrzykni
ciu do zyly roztworu fi
jo!. soli ku- 
chennej w przypadku przyklejonego lozyska, kt6re po zastosowaniu Cra- 
de'go nie odchodzi? 


CZY BIOCALCOL MOzE ZAST4PIe VIGANTOL I TRAN? 
720. Czy przyjmowanie Biocalcolu Klawego moze w zupelnosci 
zast:j,pie przyjmowanie Vigantolu i tranu? 


CZY MOzE BYe GRUzLlCA PLUC BEZ ZMIAN RENTGENOILOGICZ- 
NYCH? 
721. Czy mozna pudejrzewae gruzlic
 pluc u chorego z dose wy_ 
soklj, ciepIot:j" bez najmniejszego kaszlu i bez. zmian rentgenologicznych? 


NAGLA s1\I1ERc PO DWUDNIOWEJ GOR4CZCE. 
722. Lat 27, dobrze zbudowany, zachorowal nagle sr6d objaw6w 
grypowych. Cieplota dochodzila do 39°. Wstrzykni
to mu wlasnq. krew 
w ilosci 20 cm? poczem ciepiota spadla, chory czul si
 lepiej. Na dru- 
gi dzie:fi wieczorem cieplota znowu si
 podniosla, og6lny stan byl do- 
bry - ranD nast
pnego dnia cieplota 38,5, rozmawial, byl dose wesoly- 
nagle zbladl, i w kilka mmut zmarl. Co moglo bye przyczynq. smierci? 
W narz:j,dach wewn
trznych zadnych zmian. 


CZY FELCZER MA PRAWO PRZEPISy\VAc TIKCT. OPII? 
723. Czy apteka ma prawo wydawae tinct. opii simp!. w ilosci 
2 g. na recept
 felczera. Podobno ilose tak:j, aptekarz moze wydae bez 
recepty w naglym wypadku i dlatego aptekarz s:j,dzi, ze i na recept<;) 
felczersk:j, takq, ilose opium wydae moze. 


CZY WYSOKA CIEPLOTA ZMNIEJSZA DZIALANIE PERCAINY? 
724. Czy wyjalowienie percainy i novokainy ( ogrzewanie prze2'. 
p61 godziny do 10QO) zmniejsza dzialanie znieczulaj:j,ce tych srodk6w? 



Produkcja krajowa oryginalna. 


, 


STEROGEN 



 '. ,.' . 


,. r ".\ .',' 


. 
:. .. '; 


Nr. reg. 1664 


Tabletki zapobiegajqce ciqzy, odkazajqce lecznicze. 


W S K A Z A N I A: 


Zapobieganie ciC\,zy, ostre i przewlekle sprawy choro- 
" bowe narzC\,d6w rodnych kobiecych, uplawy wszelkiego 
pochodzenia, objawy rozpadowe w przebiegu nowo- 
twor6w i t. p. 


SPOS6B UZYClA: 


Nalezy po uprzedniem zamoczeniu w wodzie tabletk
 
wprowadzic do pochwy. Po wprowadzeniu do pochwy 
tabletka rozpada si
 powoli w wilgotnem srodowisku, 
wytwarzajqc przytem w obfitosci pian
, kt6ra przybiera 
postac powloki. 


Opakowanie: Rurka zawiera 10 tabletek. Cena zt 3.- 



, 


BfL6IJSHA SP. nKL ZAKUDY PRZEMVnOWE ,,80 R Y SZ nr 


Warszawa, ul. Minska Nr. 25, tel. 561-20. 


Sprzedaz, wysylk
 pr6b i literatury uskutecznia: 


»RADIUMCHEMA« 


Warszawa, Sniadeckich Nr. 22, tel. 8.83-11. 



42 


PRASA LEKARSKA 


1,1935 


JAK PRZEKONAc SI:ij; 0 NIEDROzNOsCI DR6G, ODPROW ADZAJ4- 
CYCH NASIENIE? 
725. Pozwany 0 zaplacenie aliment6w m
Zczyzna twierdzi, ze nie 
moze bye ojcem dziecka, gdyz spowodu kopniQcia przez kania w krocze 
i jq.dra przed 10 laty nie ma od tego czasu wytrysku nasienia. Zgadza 
si
 na wszelkie zabiegi, kt6re stwierdz1lyby prawdziwose jego twierd.zenia. 
Badamem stwierdza si
 tylko zylaki powrozk6w i nieznaczne 
zgrubienie nasieniowod6w, zresztq. gladkich. Stosunki plciowe, jak twier-- 
dzi, mozliwe sq. przy niezupelnym wzwodzie. 
W jaki spos6b ma postq.pie lekarz, aby stwierd.zie stanowczo, ze 
istotnie pozwany w czasie stosunku nie ma wytrysku? Jak. przekonae sit; 
o niedroznosci. dr6g, odprowadz.ajq.cych nasienie? 


TECHNIKA LECZENIA KRW A WNIC WSTRZYKIW ANIAMI. 
726. Prosz
 0 podanie techniki wstrzykiwall przy bezkrwawem 
leczeniu krwawnic i jakie srodki do wstrzykiwall w tych przypadkach 
stosuje sit?? 


POLIP PROSTNICY. 
727. 1) Czy polip prostnicy, znajdujq.cy si
 nisko (przy nad
chl 
si
 wychodzi swym wierzcholkiem nazewnq.trz), pojedyilczy, niekrwa- 
v.iq.cy, nieowrzodzony, winien bye usuni
ty operacyjnie? 
2) Czy zabieg mozna przeprowadzie bez wl
kszego zachodu, po- 
prostu, jak to l1iekt6rzy radzq., przez wyrwanie go? 
3) Czy takie lub il1ne usu
cie go nie moze dae u starszej osoby 
powodu do bujania zlosliwego? 


CZY MAMY DO CZYNIENIA Z KIL4 UKLADU NERWOWEGO? 
728. Lat 45. Ostatnio napad padaczki, polq.czony z objawami cz
- 
Sciowego niedowladu polowiczego lewostronnego. Po uplywie % godziny 
chory wr6cil do przytomnosci. Niedowlad ustlj.pit Podobnych napad6w 
przedtem nie bylo. Badaniem fizycznem zmian w narzq.dach nie stwier- 
dza si
. Badaniem ukladu nerwowego stwierdza si
: wszystkie odruchy 
zachowane, prawidlowe. Nieznaczna anisocoria, zrenice reagujq. na swia- 
tio stabo, na akomodacj
 dobrze. Zaburzen psychicznych niema. Ci.snie- 
nie tQtnicze 118 Mx . W moczu skladnik6w nieprawidlowych niema. Od- 
czyn Bordet - Wassermanna +++. Zakazenie kilowe prawdopodobnie 
przed 15-stu laty. 
Czy przypadek opisany zaliczye nalezy do ",Lues cerebri", czy teZ 
do poczynajq.cego si
 P. P.? Czy stosowae leczenie swoiste, czy tez le- 
czenie zimnicq.? Czy leczenie zimnicq. mozna prowadzie w domu? Pro- 
sz
 0 wskazanie pismiennictwa odnosnie do leczenia gorq.czkq.. lIe kura- 
cyj przeciwkilowych i w jakich odstQpach czasu nalezy przeprowadzie w 
przeciq.gu roku w podobnych przypadkach? 


NOWSZE SPOSOBY LECZENIA "SCLEROSIS MULTIPLEX". 
729. Jakie Sq. nowsze sposoby leczenia "Sclerosis multiplex"? 
Jakie jest obecne rokowanie? 


LECZENIE SCHIZOPHRENJI. 
730. W jednej z gazet pojawila si
 ostatnio notatka 0 nowym spo- 
sobie leczenia "schizophrenji". Odpis notatki podaj
 nizej. 
Poniewaz mam w rodzinie chorego, cierpiq.cego od kilku lat na 

 chorob
, proszl; 0 zakomunikowanie, jaka jest jej wartose naukowa? 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


43 


Odpis artykulu ("Wiek Nowy" z dnia 31.X.34) p. t.: "Niezwykly za- 
bieg lekarski": 
Z Poznania donosz q : "Niez:wykJ:ego zabiegu dokonal mlody lekarz 
poznanski dr. E. O. u chorego na t. zw. "schizofrenj
". Jest to cho- 
roba b. ci
zka, pogrqzaj1!ca czlowieka w kompletruJ, apatj
, przyczem 
cho!y zupelnie nie rozmawia a odzywiac go trzeba sztuczme. Dr. 0:, 
maJqc w leczeniu u siebie pewnego takiego wlasnie chorego, wszczepll 
mu w mi
snie brzucha kawalki j1!der barana, po kt6rym to 

abiegu chory poczql wracac po kilku tygodniach do normalnego stanu, 
Jadae sam i rozmawiac. Sukces mlodego lekarza poznaiiskiego wywolal 
w kolach lekarskich oraz w spoleczeiistwie b. wielkie zamteresowanie. 
Jak z tego wynika to i barany mog q obecnie oddac duze uslugi swiatu 
naukowemu" . 


BoLE W KRZYzACH PO PORONIENIU. 
731. Lat 38, poronila w 3 mies., utracila duzo krwi. ResztId 10- 
zyska usuni.
to r
k1!, krwotok ustal. Czuje si
 dobrze, miewa jedynie 
silne b6le w krzyzach, tak, ze nie moze chodzie. Nie gor1!czkowala. Juz 
min
ly 4 tygodnie od poronienia. Co robie? 


LECZENIE NIEPRA WIDl..OWEGO ZABARWIENIA SI{oRY. 
732. Lat 18, na czole i nosie zabarwienie, podobne do chloasma 
uter. Stosowalem 1 % sublimat, poczem wyst1!pilo zapalenie sk6ry i lusz- 
czenie, ale zabarwienie nie zniklo. Co robic dalej? 


nia? 


JAK PRZYsPIESZYc PROCES ROPIENIA? 
733. Co nalezy stosowae przy czyrakach, aby unikn
c przecina- 


LECZENIE TASIEMCA I GLiST. 
734. Lat 30. Leczy si
 IX roku. Stosowano wyci
g z paproci, 
dawano thymol, Stovarsol Spiessa, robiono lawatywy z czosnku. Po za- 
stosowaniu kuracji przez 2-3 miesi
ce niema poprawy. Og6lny stan 
chorej dobry. 


DIET A PRZY SKAZIE SZCZAWIKOWEJ I KAMICY NERKOWEJ. 
735. Jak
 diet
 stosowac przy skazie szczawikowej i przy kamicy 
nerkowej na tie wspomnianej skazy? 


LECZENIE "ACNE ROSACEA". 
736. Jakie leczenie moze bye skuteczne przy acne rosacea? 


Odpowiedzi. 


ZNACZENIE ODCZYNU HlRSZFELDA W ROZPOZNAWANIU GUZoW 
ZLOsLlWYCH. 
Ad 190. Przedewszystkiem pytanie jest postawione niezupelnie od- 
powiednio, poniewaz odczyn Wassermanna tyczy si
 jedynie zjawiska 
odchylenia dopclniacza w przypadkach Idly. Odchylenie dopelniacza w 
innych chorobach nie maZe bye wi1!" Bujak - Zarys pedjatrji. 
2) Biehler Matylda - Podstawy djagnostyki chor6b dzieci. 
3) Ischora - Praktyczny podr
cznik odzywiania dzieci. 
4) Jonscher Karol - Odzywianie niemowl
t zdrowych i chorych. 
5) l\'lichalowicz Mieczyslaw - Odzywianie w l-szym i drugim 
roku zycia. 
6) Salge - Zarys wsp6J:czesnej nauki 0 chorobach dzieci (tluma- 
czenie z niemieckiego). 
Doc. dr. med. Henryk Brokman (Warszawa). 


W SPRA WIE SZCZEPIONKI PRZECIWDUROWEJ BESREDKI I 
WEIGLA. 
Ad 659. 1. Szczepionka doustna przeciw durowi brzusznemu Bes- 
redki, okazala si
 w praktyce znacznie mniej skuteczna niz szczepion- 
ka podsk6rna. Doswiadczenia przeprowadzone w Polsce i Rumunji na 
bardzo duzyIn materjale ludzkim, wykazaly ze stopien odpornosci os
'
- 
gany metod
 doustn
 byl znacrznie nizszy od odpornosci osi
gni!
tej szcze- 
pionk
 podskorn
. To tez szczepienia doustne winnismy stosowac jedynie 
w razie istnienia przeciwskaza.i1 do szczepienia podsk6rnego. 
2. SZQzepionka prof. Weigla, przeciwko durowi osutkowemu jest 
jedyn
 szczepionk
 przeciwko temu cierpieniu. Skutecznose jej zostala 
stwierdzona na bardzo duzej ilosci szczepionych. Zapotrzebowanie na 
t
 szczepionk
 wzrasta z kazdym rokiem, mimo dose wysokiej ceny tego 
produktu, spowodowanej klopotliw:j, metod
 fabrykacji (wyrabia si
 j
 
z zakazonych ws,zy). 


Dr. med. Jerzy l\lorzycki (Warszawa). 


CZY CHORY MUSI LEzEc PO POBRANIU 5 CM. PI.. YNU 
M6ZGOWO-RDZENIOWEGO? 
Ad 664. Sprawa zaburzen m6zgowych popunkcyjnych ma swoj
 
historj
. Juz Nissl stwierdzil przed kilku laty po punkcji zdrowych nie- 
rzadko nast
pcze bole i Z2.wroty glowy, nudnosci, apatj
, niezdolnosc do 
pracy, trwaj
ce nieraz kilkanascie godzin, a nawet caly tydzien. 0 wiele 
cz
sciej i uporczywiej, widzial to u umyslowo chorych i u polysclerotyk6w. 
Najmniej odczuwaj
 to syfilitycy. To tez w ostatnich latach jestesmy nie- 
co ostrozniejsi. Wyj
tkowo dokonywamy punkcji ambulatoryjnie z odsy- 
laniem tuz po niej pacjenta do domu. Nie znaj
c jeszcze blizej przyczyny 
powikla.i1 tych, dokonywa si
 punkcji mozliwie w domu u chorego, dajemy 
przed i po niej troch
 luminalu, unikamy wstrz
s6w psychicznych i jazdy 
dalekiej po punkcji, zwlaszcza u os6b starszych, u hypertonik6w i angio- 
spastyk6w, korzystamy z igiel punkcyjnych 0 mniejszym kalibrze, trzyma- 
my pacjenta po punkcji kilka godzin w l6zku, mozliwie na boku, a jeszcze 
lepiej na brzuchu. 
Najlepiej znosz
 punkcj
 l
dzwiow
 i komorow
 osoby z ostrem 
wodoglowiem, z meningitis serosa, tuberculosa, epidemica, najgorzej z gu- 
zem tylnej jamy czaszkowej. 


Dr. moo. Henryk Higier (Warszawa). 


METODA SIPPY'EGO. 
Ad 666. Celem metody Sippy'ego, jest stale i ustawiczne zoboj
t- 
nianie soku zol
dkowego pokarmami i alkaljami. Dieta Sippy'ego polega 
na podawaniu od 7-ej ranD do 7-ej wiecz6r co godzin
 po 100 g. mie- 
szanki, skladaj
cej si
 z mleka i smietanki w r6wnych cz
sciach. W. 
przerwach mi
dzy powyzszemi 12-u posilkami ( w Yo godziny po kaidym) 
podaje si
 naprzemian proszek Nr. 1: Magn. ustae, Natr. bicarbon. aa. 



48 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


0.5, i proszek Nr. 2: Calc. carbon. 0,5, Natr. bicarDon. 1,5. A wi
c szesc 
razy dziennie proszek Nr. 1 i szesc razy dziennie proszek Nr. 2; w 
ci
zkich przypadkach dawki powyzsze si
 2wi
k8za. Diet
 stopniowo, za- 
leznie od stan
 chorego, nalezy rozbudowac, dodaj
c jaja, klej owsiany, 
ZUI:k
 ryzow
 I t. d. 
Zamiast mieszanki Sippy'ego celowsze i latwiejsze jest stoso- 
wanie alkaIizacji nast
puj
cej: Iekarz zap1suje p:roszek Nr. 1 "roz\va1- 
niaj
cy" (Magn. ustae 100.0 - ad scatulam), i proszek Nr. 2 "zapiera- 
jq.cy" (Calc. carbonici purissimi 50.0 - ad scatulam). Chory 5-6 razy 
dziennie w prz.erwach mi
dzy posilkami bierze po Yo - 3/ 4 lyzeczkt nd 
herbaty jednego z tych pro SiZk6w, kierujQc si
 cZfistosci
 stolc6w. Przv 
zaparciu bierze np. prosiZki Nr. 1 dwa razy, a trzy razy Nr. 2; ew. 
trzy razy Nr. 1 i dwa razy Nr. 2. Przy rozwolnieniu tylko 1 raz Nr. 1 
i 4 razy Nr. 2 i t. d. 
Chory powinien bye sam zorjentowany, co do dzia1ania rozwalnia- 
j
cego i zapiel'aj
cego tych proszk6w. 
Dr. med. Jerzy Glass (Warszawa). 


CZY BLONICA SPROW ADZA ODPORNOsc STAL4? 
Ad 669. Przypadki powt6rnego zachorowania maj
 cechy nawrc- 
tu: wyst
pujq, u ozdrowienc6w - nosicieIi prq.tk6w bloniczych. 
Prof. dr. med. Leon Karwacki (Warszawa). 
Ad 669. Na blonic
 zapadaj
 dzieci 2 Iub wi
cej razy tylko w 
pl'zypadkach wyj
tkowych, np. na 2323 dzieci, leczonych na blonic
 w kli- 
nice dzjeci
cej w Gracu, stwierdzono blonic
 po raz drugi u 21 dzieci, 
a po raz 3-ci u trojga dzieci. 


Dr. med. Robert Landes (Jaworzno). 


W SPRA WIE SZCZEPIONKI WZGL. SUROWICY PRZECIWPLONICZEJ. 
Ad 670. Prace Gabryczewskiego 0 szczepionce przeciwploniczej uka- 
zaly si
 w druku w roku 1906. Surowicy przeciwpaciorkowcowej (prze- 
ciwpioniczej), kt6ra 29 lat temu istniaIa, nie wstrzykiwano w celach pro- 
filaktycznych. 


Prof. dr. med. Leon Karwacki (War8zawa). 


'W SPRAWIE CZERNI ZWIERZ
CEJ. 
Ad 676. Prepara.t czerni zwierz
cej w oliwie do wstrzykiwan do- 
zylnych, wedlug metody D-ra J. Zambrzyckiego i St. Walkowski ego, wy- 
twarzany jest w Polsce p. n. "Septiven". W preparacie tym w
giel zwie.. 
rz
cy uczynniony, zawieszony jest w oliwie, specjalnie pirzygotowanej do 
wstrzykiwan dozylnych. 
Preparat "Septiven" nie zostal jeszcze zarejestrowany i jest obecnie 
w stadjum wYP1'6bowania przez kliniki polskie i wi
ksze odzialy szpitalne. 
Blizszych informacyj 0 preparacie udziela f-ma Witamina S. A. w 
Warszawie, uI. Okopowa 21/23, Dzial Naukowy. 
Dr. med. Leon Kabacznik (Warszaw3). 


KRW A WIENIE W PIERWSZYM OKRESIE CI4zY. 
Ad 678. ad 1) przyczyn
 krwawien w pierwszych tygodniach chi- 
zy s
 trzy stany patologiczne: 1) zagraiaj
ce lub tez b
d
ce w toku 
poronienie, 2) ci
za pozamaciczna, 3) zasnJad groniasty. 
ad 2) sporysz jako srodek przeciwb6lowy, powoduj
cy kurcze (bO- 
le) macicy, nie moze bye podawany w czasie krwawieiJ. spowodu zagra- 
iajq,cego poronienia, gdyz nip.tylko nie powstl"Zymuje k.rwawien, ale 
wprost przeciwnie, nieuniknienie prowadzi do stanu t. zw. poronienia 



..... 


1/1935 


PRASA LEKARSKA 


49 


--.------.--- ---.-.---- 


w toku z obfitem krwawieniem i wydalaniem cz
sciowem lub calkowi- 
tern jaja plodowego. 
. . a
 3) spc,rysz moze byc stosowal1Y wyl
cznie po calkowitem opr6z- 
meruu Jamy macicy z jaja plodowego, w przeciwnym razie jest stoso- 
wany niewlasciwie, a nawet bl
dnie. 
Dr. moo. Tadeusz Zwolinski (Warszawa). 
Ad 678. Nie kazde krwavlienie w pierwszych tygodniach ci1),zy jest 
objawem groz
cego poronienia, lecz w przygniataj1!cym odset;.u. 
Podawanie sporyszu, nawet w malych dawkach w ci1!zy pocz
tko- 
wej, jest bl
dem, a nawet ci:j,za stanowi przeciwskazanie do stosowania 
tego preparatu. 


Dr. med. Stanislaw Liebhart (Lw6w). 
Ad 678. Najcz
Sciej krwawienie w pierwszych miesi
cach ci
zy jest 
objawem "groz
cego poronienia", niekiedy jednak spostrzegamy u ciezar- 
nych krwawienia Z organ6w plciowych, zalezne od polip6w szyi macicznej 
lub raka szyjki. 
Sporyszu ani w malych, ani w duzych dawkach nie nalezy stosowac 
u ci
zarnych. Jezeli Kolega spotykal recepty na sporysz, przeznaczone 
dla chorych z krwawieniem podczas ci
zy, to byly one przepisywane w 
celu sztucznego poronienia. 


Dr. rned. Zygmunt Endelman (Warszawa). 


W SPRAWIE LECZENIA LUSZCZKI NA TLE JAGLICY. 
Ad 679. W danym przypadku nalezaloby zamiast lapisu i nacieran 
Cupr. sui ph. zacz
c stosowac mi"2sienie spoj6wek paleczk
 szklanq, zma- 
czan
 w jakiejkolwiek masci oboktnej np. xeroforn10wej 3 %, oraz Idlka- 
krotnie w przerwach 5-6 dniowych natrzec spoj6wk
 odwr6conq, zapo- 
moc
 wacika zwilzonego nalewk
 jodow
. (Detale patrz prace d-ra J. Neu- 
mana w kwart.: "Klinika Oczna" 1927 r. str. 14-24 i 1934 r. str. 576- 
581). Wszelkie podwini
cia rz
s i nieregularnosci kraw
dzi powiekowej 
powinny byc usuni
te, 0 ile istniej
. 
Prof. dr. med. Wladyslaw Melanowski (Warszawa). 
Ad 679. W czasach ostatnich coraz bardziej zyskuje na wadze, 
zreszt
 juz dawno wypowiedziany pogl:j,d, ze jaglica, zwlaszcza jej przy- 
padki ci
zkie, dlugotrwale, powiklane luszczkq, i naciekami w rog6wce, 
trudno poddaj
ce si
 leczeniu zwyklemu, stojq, w scislym zwiq,zku przyczy- 
nowym z zolzami lub utajon
 gruzlic:j, pluc i gruczol6w chlonnych. Dla- 
tego tez w przypadku powyzszym radzilbym zwr6cic uwag
 na stan og61ny 
chorego i przedewszystkiem zastosowac obok niedrazni1!cego leczenia 
miejscowego (przepl6kiwania worka spoj6wkowego rozczynem boraksu, 
1 % rezorcyny, zakraplanie atropiny) leczenie og61ne: odpowiednia dieta, 
zachowanie w czystosci powlok sk6rnych, duzo powietrza i slonca (dymne 
szkla!), tran i t. p. Dobre uslugi w tych razach oddaje r6wniez podawanie 
wapnia (Biocalcol Klawego, Glucalcina Karpinskiego). W razie, gdyby ba- 
danie wewn
trzne umocnilo podejrzenie gruzliczego tla, nalezy wypr6bo- 
wac, lecz z zachowaniem ostroznosci, szczepien Pirqueta z rozcienczon
 
tuberkulinq, (1,4,1,2%). 
Wobec niklego wyniku leczenia miejscowego srodkami silnie drat- 
ni
cemi (azotan srebra, siarczan miedzi) dalsze ich stosowanie b
dzje bez- 
skuteczne. 0 ile wyzej podane leczenie og61ne nie sprowadzi wyleczenia 
w ci
gu paru tygodni, nie pozostaje nic innego, jak wykonanie u chorego 
t. zw. operacji Deniga: wyci
cie dookolo r
bka rog6wki w
skiego plata 
spoj6wki galkowej i wszczepienie w jej miejsce plata sluz6wki, wykrojonej 
z wargi dolnej. 


I 
II 
I 
I 
II 


'.
;,:.;'
 ,," ;.... 
.
 I:
 
 I.;",;. '

i' :;r.;','" 'f.: .,....... : h' " ." '
'f 'cf'''.'',., .:;, "';I'
'\' .; ih
'>; 
t JJ.




t,.
:,
.;!1 I .

 , E
t
;;.}>
> ,01 
,
, . _ II.. ' . 
' .'/
I. . ;;I';2,
S:
.t; 
. ,.' .. ",It, '" .... ,.,.,' .... 
. " ]I." ':-':):"'" , . ... , 


III 
I II 



50 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


Niema powodu do zabraniania choremu wst
pienia w zwi
zek mal- 
zenski, gdyz jaglica w tym okresie, jak przypuszczam, niema juz v,-ydzie- 
liny z worka spoj6wkowego i jest dla otoc.zenia niezarailiwa. Oczywiscie. 
chory powienien miee wlasny r
cznik, chustk
 do nosa i nie sypiae na 
wsp6lnej poscieli. 


Dr. med. Leon Endelman (Warszawa). 
W SPRA WIE STALEJ WYDZIELINY Z GRUCZOLU PIERSIOWEGO. 
Ad 680. Przypadki takie Sl} nader rzadkie. Etjologja ich niepewna. 
Widzialem dwa podobne przypadki, jeden z wydzielin
 0 zabarwieniu sza- 
rem, drugi pokazywany przez Kol. Witkowskiego z v,-ydzielin
 zielon!!. 
Znana jest tylko zaleznose dzialalnosci gruczolu piersiowego od wydzieliny 
cialka Z6ltego i prolanu B. Jesli mozna v,-yl
czye nowotw6r zlosliwy to 
szanse powodzenia maj
: naswietlanie lamp
 kwarcow:], i podawanie sred- 
nich dawek Hormonu p
cherzykowego. 
Doc. dr. med. Henryk Beck (Warszawa). 
Ad 680. Uwazam badanie drobnowidowe wydzieliny za wskaza- 
ne. Jakkolwiek wydzielina z gruczolu mlecznego utrzymuje si
 nawet 
przez dlug
 czas po porodzie i kannieniu, trzeba si
 liczye, zwlaszcza 
w odnosnym przypadku, ze stan ami kataralnemi przewod6w mlecznych, 
wZgI
dnie drobnemi nowotworami odprowadzajl}cych przewod6w, nawet 
dobrotliwych np. brodawczak6w, w przebiegu kt6rych moze dochodzie do 
przesi
kania plynu z drobnych naczyiJ. brodawezaka do swiatla przewo- 
duo Ciemnobrunatne zabarwienie moze pochodzjc od domieszki krwi. 
Dr. med. Bronislaw St
fJowski (Krakow). 
Ad 680. Opisany przypadek przypomina chorob
 przewlekl
 gru- 
czolu mlecznego w .zwi
zku .z odbytym porodem chociazby przed wielu 
laty, pod nazw
 mastitis chronica. Schor.zenie tc daje bOle tern charakte-- 
rystyc.zniejsze, ze podlegaj
 bardzo wyraznie zmianom pogody. Pr.zed- 
miotowo stwierd.z,ie si
 daj
 liczne guzki i zach
gni
cia. Schorzenie to 
jest r6WJliez zv,-ykle obustronne, co znowu nie zgadza si
 z omawianym 
przypadkiem. Bursztynowa barwa wydzieliny naprowadza na podejrzenie 
istnienia nowotworu zloSUwego (cystadenoma sarcoma, carcinoma i t. d.) 
o czem zawsze w takich przypadkach mys1ee nalezy. Przeciw tej tezie 
przemawia jednak dlugotrwalose stanu, jakotez brak jakichkolwiek zmian 
anatomicnzych. Przypadek ten nadaje si
 do dokladnego klinic.znego ba- 
dania i dlatego winien bye skierowany w najkr6tszym czasie do zakladu. 
Dr. rned. Stanislaw Liebhart (Lwow). 
W SPRAWIE OGRYZANIA PAZNOGCI. 
Ad 681. Ogryzanie paznogci jest niewl}tpliwie zjawiskiem neuro- 
tycznem. Moze to bye objaw izolowany b
dz tez najjskrawszy przejaw 
ukrytej neI'\vicy. W obec takiego stanu rzeczy objawu nie nalezy zwal- 
czae w spos6b mechaniczny, gdyz popierws.ze przychodzi to z wieikl} trud- 
nosci
, powt6re zamia.st jednego objawu mog
 z, latwoSci
 powstac inne. 
Dlatego tez zalecilbym przedewszystkiem gruntown
 psychoter:1pj
. Ze 
srodk6w czysto zeWJl<;:trznych peWJl
 wartosc moze przedstawiac na stale 
noszenie r
kawiczek, poza tem zaj
cia r
zne (Slojd i t. p.). 
Doc. dr. rned. GU'3taw Bychowski (Wal's.zawa). 
JAK LECZYc CZI:;STE DOKUCZLIWE WZWODY? 
Ad 682. Nalezaloby przedewszystkiem przeprowadzi6 b. do- 
kladne badanie ukladu nerwo
vego, azeby stwierdzic, czy cz
ste wzwody 
nie s
 objawem organicznej choroby rdzenia. Po wykluczeniu takiej 
etjologji nalezaloby przyj
e podraznienie funkcjonalne, dla kt6rego do- 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


51 


sta
eczn
 p:zyczyn
 mogloby bye nievlystarczaj
ce, zdeformowane zycie 
pl'clowe pacJenta. Jedyn
 wlasciw
 terapj
 bylaby zatem zmiana rezymu 
seksualnego w kierunku normalnych dostatecznie cz
stych stosunk6w. 
.Z terapji objawowej v,"ymienie nalezy nasiad6wki, lupulin
 w po- 
l
czernu z malemi dawkami gardenalu. 
Doc. dr. med. Gustaw Bychowski (Warszawa). 


Ad 682. W przypadku wzwod6w "bezprzyczynov,"ych" u 30-letniego 
m
zczyzny najprawdopodobniejszy jest mimo wszystko podklad fizjologi- 
czny lub, conajwyzej nawp61 patologiczny - psychopochodny. Jednakze 
wykluczye naprz6d trzeba z cal
 pewnosci
 organiczne przyczyny sprawy. 
w pierwszym rz
dzie bialaczk
 (powt6rne wzgl. i trzecie badanie morfo- 
logiczne krwi, badanie jej wlasciwosci fizycznych), pocz
tkowy wi
d rdze- 
nia, jak r6wniez miejscowe sprawy zapalne i nowotworowe w obr
bie mied- 
nicy malej. Powstaje r6wniez pytanie czy niema w tym wypadku glistni- 
cy, kt6raby mogla wytlomaczye eozynofilj
, a jednoczesnie powodowae pa- 
tologiczne odruchy z prostnicy na ciala jamiste. 
Wracaj
c do "seksuogennego" pochodzenia cierpienia, trzeba przede- 
wszystkiem stwierdzic, czy istnieje dostateczne zadowolenie pop
du plcio- 
wego z jednej strony, i czy niema nadmiernych podniet z drugiej. Juz sam 
onanizm, uprawiany stosunkowo rzadko, ale stale, przez 30-letniego, zy- 
j
cego od 4-ch lat seksualnie m
zczyzn
, zdaje si
 wskazywac, ze nie ma 
on mozliwosci zadawalania sv,"ych apetyt6w seksualnych w granicach do- 
statecznych i w spos6b normalny. W takim razie jedyne wskazanie "le- 
cznicze" polegae musi na umozliwieniu normalnego sp6lzycia plciowego, 
zwlaszcza zas cz
stszych akt6w sp6lkowania. 
o ile powodem wzwod6w s
 nazbyt cz
ste podniety erotyczne, na- 
lezy podniety te odsun
e, albo przynajmniej starac si
 0 odsuni
cie ich z 
okresu wieczornego; zaznaczye trzeba przytem, ze nie zawsze latwo jest 
podniety takie odnalezc, gdyz nie musz
 one miec wyraznie tresci erotycz- 
nej, ale poprostu skojarzone bye mogq. z dawniej przezytemi wrazeniami 
erotycznemi. Wreszcie nocne wzwody, zwlaszcza kof1cz
ce si
 cz
sto po- 
lucjami mog
 miec charakter nerwicowo-Iekov,"y i przemljae w zwi
zku 
ze zwalczeniem tego wlasnie l
ku, ze prz,ykro odczuwany wzw6d i "osla- 
biaj
ca polucja" z pewnosci
 tej nocy nast
pi
. W tych wypadkach lecze- 
nie racjonalne polega na odpowiedniej psychoterapji, nierzadko sprowa- 
wadzaj
cej si
 wprost do przekonania pacjenta, ze wzwody te i polucje s
 
calkowicie nieszkodliwe. 
Ze srodk6w farmakopeicznych wchodz
 w gr
, jako leczenie pomoc- 
nicze, nast
puj
ce: Lupullina (0,05 - 0,02), Kamfora bromowana (0,05- 
0,15), Chinina, najlepiej jako bromek lub walerjanat chininy w dawkach 
malych, przetwory atropiny, np. Extr. belladonnae 0,01 - 0,02 w czop- 
kach, zwlaszcza w tych przypadkach, gdzie istniala w dziecif1stwie Enuresis 
nocturna, ergotyna, papaweryna dowewn:}trz i, wreszcie wapno we wszel- 
kich postaciach, wzmagaj
cych szybko jego poziom we krwi. 
W przypadkach, maj
cych postae nerwicy l
kowej uzyte bye mog
 
r6wniez ze skutkiem dodatnim wszelkie srodki uspakaj
ce i nasenne z wy- 
j
tkiem morfiny i jej pochodnych. 
Procedury hydropatyczne s
 raczej przeciwskazane, szczeg6lnie zas. 
jezeli zalecane b
d
 tuz przed snem, a przez to skieruj
 mysl pacjenta ku 
gn
bi
cym go obawom. 


Dr. med Stanislaw Higier (Warszawa). 


SZCZEPIENIE OCHRONNE PRZECIW PLONICY. 
Ad 683. A. Szczepienie ochronne przeciw plonicy zmniejsza zacho-. 
rowalnosc i smiertelnose na plonic
 oraz powoduje lzejszy przebieg cier- 
pienia w razie zachorowania. 



@2 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


B. Szczepie mozemy nie sprawdzaj
c odczynu Dick'6w, wobec duzej 
wrazliwosci dzieci na plonic
, stosunkowo tylko nieduzy odsetek dzieci 
okaze si
 niewrazliwym. 
C. Szczepie najlepiej atoksyczn
 szczepionk
 plonicz
 (anatoksyn
) 
P. Z. H. 
Szczepimy podsk6rnie na udzie trzykrotnie w odst
pach 2 tygodnio- 
wych, dawkowanie (bez wzgl
du na wiek) I = 0,5 cm. 3 , II = 1,0 cm.3, 
III = 1,5 cm. 3 . 


Dr. rned. Jerzy Morzycki (Warszawa). 


URODZENE DZIECKA W PRZEBIEBU DURU BRZUSZNEGO. 
Ad 684. Dziecku dur brzuf'ozny nie grozi (0 ile nie zarazi si
 
ad matki jako chorej, lub nosicielki. 
e>chrona po szczepionce przeciw durowi brzusznemu nie rozci1}ga 
si
 poza tennin roczny. 


Prof. dr. med. Leon Karwacki (Warszawa). 
Ad 684. Znane s
 przypadki, acz rzadkie wrodzonego duru brzusz- 
nego u noworodk6w, urodzonych w okresie duru brzusznego matki. 
Czy interesuj1}cy pytaj1}cego noworodek nie zostal zakazony - trudno 
odpowiedziee. Dur brzuszny u mlodych niemowl
t moze miee przebieg 
nietypowy. Z6ltaczka, trwaj
ca jeszcze u miesi
cznego niemowl
- 
cia moze wzbudzae pewne podejrzenia pod warunkiem vlykluczenia innych 
spraw warunkuj
cych Z61taczk
. Potwierdzenia podejrzenia na dur mo- 
zna oczekiwae raczej drog1} badania bakterjologicznego kalu, anizeli drog
 
odczynu Widala. 
Wstrzykiwania szczepionki durowej s
 skuteczniejsze anizeli pi- 
gulki Besredki. Winny bye ponawiane co 3-4 lata, dla personelu piel
g- 
niarskiego na oddzialach durovlych cz
sciej. N ajlepiej szczepie w okresie 
wiosennym. 
Doc. dr. med. Henryk Brokman (Warszawa). 
Ad 684. Dziecko nie jest zagrozone bezposrednio i nie ma obaw 
co do zachorowania na dur brzuszny 0 ile zakazenie nie nast
pi wskutek 
nieprzestrzegania og6lnych warunk6w hygjenicznych. Z6ltaczka noworod- 
k6w moze przeci
gae si
 tygodniami, nalezy jednak wykluczye (z zacho- 
wania si
 stolc6w) Z6ltaczk
 na tIe wrodzonej niedroznosci przewod6w 
z61ciovlych. Pigulki i szczepionki nie zabezpieczaj
 bezwzgl
dnie przed 
infekcj
 durow
. 


Dr. rned. Stanislaw Liebhart (Lwow). 
Ad 684. A. Dzieci w pierwszych kilku miesi
cach zycia odznaczaj
 
si
 areaktywnosci
 w stosunku do chor6b zakaznych, cz
sciowo r6wniez 
dziedzicz1}. od matki pewien zapas przeciwcial, to tez w danym przypadku 
nieprawdopodobnem wydaje si
, zeby dziecko mialo zachorowae, zwlasz- 
cza, ze juz min
l miesi
c od urodzenia. Po v,"yzdrowieniu matki nalezy 
jedynie sprawdzie, czy nie jest nosicielk
 paleczek durowych, gdyz b
d
c 
ni
, moglaby zakazic dziecko, gdy po kilku miesi
cach jego odpornosc minie. 
B. Kwestja odpornosci przeciwdurowej, wywolanej szczepieniem 
metod
 Besredki (pigulki) nie jest jeszcze dostatecznie wyjasnion
, w kaz- 
dym razie odpornosc ta jest duzo slabsza i bardziej kr6tkotrwala niz odpor- 
nose otrzymana po stosowaniu szczepionki podsk6rnej. Szczepionka pod- 
sk6rna zabezpiecza srednio na 2 lata. 
Dr. med. Jerzy Morzycki (Warszawa). 


K!PIELE KWASOW
GLOWE. 
Ad 685. Wskazania: 1) organiczne choroby i wady mi
snia ser- 
cowego, zastawek i t
tnicy g16wnej oraz naczy:fi obwodowych poza okresem 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


53 


ostrym (w stanie bezgor
czkowym) przy niewyr6wnaniu pierwszego stop- 
nia (codzie!1ne zwykle zaj
cia nie wywoluj
 zaburzen) i drugiego stopnia 
(przy lekk1m ruchu juz zaburzenia w kr
zeniu - skala Wenckebacha); 
2) miazdzyca t
tnic lzejszego stopnia u os6b w dobrym stanie og61- 
nym z objawami podwyzszonego cisnienia krwi (z wykluczeniem stan6w 0 
si!nem wahaniu okresowem hipertonji i ci
zszych przypadk6w z bladosci:). 
pow
ok); 3) stany samoistnej niemiarowosci t
tna; 4) niedomoga narz
- 
du kr1j,zenia po ostrych chorobach zakaznych i ostrych zatruciach, jakotez 
og6lne stany wyczerpania po tych chorobach; 5) nerwice og6lne szczeg61- 
nie z objawami naczynioruchowemi, jednak bez stan6w silnego podniecenia; 
6) stany wysi
kowe pozapalne narz1j,d6w jamy brzusznej (w okresie bez- 
gor
czkowym) ; 7) przecukrzenie krwi i lekka cukrzyca zwlaszcza z hi- 
pertonj q.. 
Technika (poza zdrojowiskami): sztuczne k
piele szczawne sporz
- 
dza si
 z tabletek lub proszk6w, wytwarzanych w kilku wytw6rniach kra- 
jowych. Pelna dawka na wann
 daje siln
 k
piel kwasow
glowq., na slab- 
szq. wystarczy p61 dawki. Przepis roztwarzania podany jest zawsze na 
opakowaniu. Wanny emaljowane dobrze jest wytrzec wprz6d olejem pa- 
rafinowym, gdyz kwas w
glowy rozpuszcza czasem emalj
. Lazienk
 po 
sporz
dzeniu kq.pieli wywietrzye przed wejsciem chorego (C02), wann
 po 
wejsciu nakrye przescieradlem, chlodny oklad ("krawat") na szyj
. Czas 
trwania k
pieli: 7 do 10, czasem do 12 minut przy schorzeniach narz
du 
kr
zenia; 12 do 25 minut przy cukrzycy, vlysi
kach i t. d. Cieplota lq- 
pieli przy chorobach narz
d6w krq.zenia: 31° do 34° Cels. (zaleznie od oso- 
bistego odczucia chorego), w innych schorzeniach wyzsza. Zasad q lecze- 
nia chor6b narz
du kr
zenia jest stosowallie raczej chlodniejszych kq.pieli 
i raczej kr6tkotrwalych. K
piel kwasow
glowa daje wrazenie termiczne 
kq.pieli 0 2° Cels. cieplejszej niz zVlykla 0 tej samej cieplocie. Po kqpieli 
obowi::j,zkowy wypoczynek 1 godzin
. Hipertonicy i nerwowi nie powinni 
uzywae k
pieli wieczorem gdyz moze powodowae bezsennose. Serje k q - 
pielowe: przerwy wypoczynkowe co 2-gi, 3-ci lub 4-ty dzien wedle stanu 
og6lnego i odczynu k1j,pielowego. 
Doc. dr. med. Antoni Sabatowski (Lwow). 


RIEDY OPEROWAc ZAPALENIE WYROSTKA ROBACZKOWEGO? 
Ad 686. Leczenia konserwatywnego, t. zw. nieoperacyjnego scho- 
rzen wyrostka robaczkowego wog6le niema. Nie operuje si
 w6wczas, kie- 
dy wyrostek jest zdr6w i zadnych objaw6w nie daje, albo tez kiedy w 
przebiegu schorzenia istniejq. przeciwskazania do operacji. Przeciwska- 
zania Sq. wtedy, kiedy stwierdza si
 guz zapalny na talerzu biodrowym 
prawym, a jednoczesnie blizsze badanie nie wykazuje, aby w guzie tym 
istnial ropien (badanie krwi, cieplota, t
tno) lub grozilo rozszerzenie spra- 
wy na otrzewnq. (objaw Blumberga, obrona mi
sniowa - pojawienie si
 
tych objaw6w moze zmusi6 do natychmiastowej operacji pomimo istnienia 
guzu!). 
Kazde ostre zapalenie wyrostka robaczkowego powinno bye w zasa- 
dzie operowane niezwlocznie i nie nalezy si
 tu trzymae oblic.zania godzin 
od pocz1j,tku napadu (24-36-48), tylko tego, czy istnieje wymienione wy- 
zej przeciwskazanie, przyczem wykrye guz zapalny nieraz si
 udaje drogq 
zbadania dwur
cznego przez odbyt lub pochw
. Objaw Blumberga lub tem- 
bardziej obrona mi
sniowa stanowiq. bezwzgl
dne wskazanie do operacji 
natychmiastowej. Zachowanie si
 cieploty niema znaczenia w tym ;::eusie, 
ze cieplota niska moze bye w przebiegu zgorzelinowego zapalenia; nato- 
miast cieplota vlysoka przy niklych objawach miejscowych zmusza do 
dokladnego rozwazenia, czy chodzi istotnie 0 chorob
 vlyrostka, a nie- 
o inne schorzenie zakazne (u dzieci - plonica, pozatem dur, grypa). Wy- 



,54 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


sokie cieploty w przebiegu ostrego zapalenia wyrostka pojawiaj
 si
 zwy- 
kle dopiero w okresie juz istniej
cego guzu i cz
sto s
 wyrazem tworze- 
nia si
 w guzie ropnia. 
Prof. dr. med. Zygmunt RadliIi.ski (Warszawa). 
Ad. 686. W razie rozpoznania ostrego zapalenia wyrostka robacz- 
kowego leczenie konserwatywne, niezaleznie od nasilenia objawow kli- 
nicznych, niema zastosowania: wyrostek winien bye usuni
ty jeknajwczes- 
:,niej, z wyj
tkiem przypadkow, gdzie stwierdza si
 nacisk przywyrostkowy. 
W tym ostatnim przypadku termin i rodzaj ewentualnego zabiegu ksztaJ:- 
tuje si
 w zaleznosci od przebiegu klinicznego. 


K. K. 
OCZYTYW ANIE WYNIKU BADANIA BAKTERJOLOGICZNEGO 
WODY ZE STUDNI. 
Ad 687. 1) zdatnose wody do picia jest tutaj bardzo w
tpliwa, po- 
niewaz, coli miano jest stosunkowo wysokie, a ilose drobnoustroj6w dose 
znaczna. 
2) woda ta jest bardzo zanieczyszczona i do picia si
 nie nadaje 
ze wzgl
du na wysokie coli miano i mn6stwo drobnoustrojow. 
Jednakze taka ocena probld wody jest stanowczo niewystarczaj
- 
ca, poniewaz nie mozemy odpowiedziee na pytanie sk
d si
 zanieczyszcze- 
nia przedostaly. Mozliwe nawet, ze pr6ba wody wzi
ta byla nieodpowied- 
nio i wtedy zanieczyszczenie moze bye traktowane jako wtorne. 
Zgodnie z wymaganiami higjeny oceny wody nie wolno opierae je- 
dynie na wyniku badania bakterjologicznego. Ocena wody do picia winna 
bye oparta na: 1) przeprowadzeniu przez osob
 kompetentn
 dokladnej 
inspekcji miejscowej zbiornika wody, 2) nalezytem pobraniu przez t
 oso- 
b
 prob wody do badan, oraz 3) na dalszem wykonaniu z pobranemi pro- 
bami wody badaIi. pracownianych: chemicznych, bakterjologicznych, a nie- 
kiedy i biologicznych. W zadnym wypadku za prawidlow
 nie moze bye 
uwazana ocena wody oparta na badaniu jedynie bakterjologic;znem lub 
chemicznem. Literatura polska, dotycz
ca badania i oceny wody: 
1) Prof. dr. W. G
dzikiewicz "Metodyka badan higjenicznych", 1925 
r., naklad Ksi
znicy-Atlas. 
2) Prof dr. W. G
dzikiewicz "Podr
cznik hygjeny ogolnej" cz. I, 
1931 r., naklad ksi
garni Czerneckiego, Krakow. 
3) Prof. dr. K. Karaffa Korbutt "Higjena - kurs uniwerstytecki", 
1934 r., nakladem ksi
garni J. Zawadzki ego w Wilnie. 
Prof. dr. med. Witold G1!dzikiewicz (Krakow). 
Ad 687. Pracownia otrzymuje zVlykle wod
 do badania juz po wy- 
buchu epidemji. W takiej wodzie oczywiscie paleczki duru brzusznego 
mog
 juz nie bye stwierdzone. To tez w takich wypadkach wydaje si
 
ocanE;! wody na podstawie t. z. "miana coli". Jest to najmniejsza ilose 
cm." wody, w ktorej wykrywa si
 jeszcze bact. coli. Ilose laseczek coli 
jest wlasnie wskaznikiem, czy dana woda jest zanieczyszczona, a wi
c, 
czy nie jest ewentualnie zrodlem zakazenia. Wychodzi si
 przytem z tego 
zalozenia, ze w kazdym kale obok innych bakteryj znajduj
 si
 laseczki 
()kr
znicy. JezeIi wi
c dana woda zawiera te laseczki w duzej ilosci, to 
uwaia si
 j
 za zakazon
, gdyz wraz z okr
zniq mogly si
, do niej do- 
stae i paleczki duru brzusznego. Zasadniczo kazda wuda zawiera laseczld 
okr
znicy. To tez prof. G. Whipple podaje spos6b, ktory umozliwia na- 
wet po jednorazowem zbadaniu wody klasyfikowae urz
dzenie, sk
d ta 
woda pochodzi. Przewaznie jednak nie wystarcza jednorazowe badanie. 
.Ponizej zalq,czona tabelka WhI-ppla ilustruje nam spos6b klasyfikacji. 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


55 


Oeena wody 100 emS I 10 emS I 1 ems I 0,1 emS I 0,01 emS 
Dopu8zezalna -I- 0 0 0 0 
MoZliwa + + 0 0 0 
Podejrzana + + I + 0 0 
Niebezpieezna + + + + 0 
Bardzo niebezpieezna . + + + + + 


Znak + oznacza wynik dodatni, t. j., ze w takiej ilosci wody wy- 
kryto jeszcze laseczniki okr!i!znicy. 
Znak 0 - wynik ujer.:my. 
Szczeg6!owe wyjasnienia tej kwesj
 znajduj
 si!i! w 
wydanej przez P. Z. H. w Warszawie, Chocimska 24 w roku 
"Ujednostajnione metody bakterjologicznego badania wody". 
czam, ze P. Z. H. dostarczy t!i! broszur!i!. 
Mgr. M. Szmukler (Wlodzimierz). 


broszurce, 
1934 p. t. 
Przypusz- 


UPORCZYWE POCENIE TW ARZY. 
Ad 688. W opisanym przypadku chodzi niew
tpliwie 0 psychoner- 
wic
. Blizsze wywiady ustalilyby napewno, ze objaw pocenia si
 w opisa- 
nych warunkach stoi w scislym zwi
zku z l
kiem. W v,"ypadkach takich 
zv,"yczajna psychoterapja, nie m6wi
c juz 0 leczeniu farmakologicznem, 
nie daje nadziei wyleczenia. Wskazana jest jedynie tylko psychoanaliza. 
Doc. dr. med. Tadeusz Bilikiewicz (Krakow). 


CZY JEDNORAZOWE GOTOWANIE JEDWABIU WYSTARCZY DLA 
ZUPELNEGO WY J ALOWIENIA? 
Ad 689. Jednorazowe wygotowanie bezposrednio przed uzyciem jest 
v,"ystarczaj
ce. Uprzednie odtluszczenie jest konieczne. Do gotowania 
mozna uzye i zwyklej wody, rozczyn sublimatu nie jest konieczny, chyba 
do dalszego przechowywania. Bezpieczniej jednak gotowae kazdorazowo 
przed operacj
, a w mi
dzyczasie przechowywae sucho w jalov,"ym pudelku 
lub puszce. 


Doc. dr. med. Adolf Wojciechowski (Warszawa). 


JAKIE NALEzY STOSOWAc DAWKI SUROWICY PRZECIWTEzCOWEJ 
I PRZECIWPLONICZEJ? . 
Ad 690. Zapobiegawczo surowica przeciwt
zcowa posiada wartose 
tylko przy bardzo wczesnem stosowaniu (w kilka godzin najwyzej po zra- 
nieniu) wstrzykujemy wtedy okolo 15 cm. sz. surowicy P.Z.H. podsk6rnie 
lub domi
sniowo. Miejsce obojetne, moze bye zraniona konczyna dosrod- 
kowo do rany. Leczenie wymaga bardzo duzych dawek, stosowanych na 
pocz
tku dwa, a p6Zniej raz dziennie: dordzeniowo 80-100 c. sz., dozylnie 
40 i domi!i!sniowo 100. Opisane s
 przypadki, w kt6rych stosowano w ci
gu 
tygodni ogromne dawki surowicy z wynikiem dobrym 
Doc. dr. med. Adolf Wojciechowski (Warsz3wa). 
Ad 690. A) Zapobiegawczo stosujemy conajmniej 2500 jednostek 
antytoksycznych surowicy przeciwt
zcowej, co odpowiada 5 cm. 3 surowicy 
'Ilieskoncentrowanej wypuszczanej przez P.Z.H.; zapobiegawczo wstrzyku- 
jemy surowic
 podsk6rnie najlepiej w okolic
 brzucha lub plec6w ponizej 
lopatki. 



56 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


B) Leczniczo stosujemy surowic
 przeciwt
zcow
 w przeci
gu kilku 
dni, wprowadzaj
c jednoczesnie po 20 cm. S surowicy dozylnie, dol
dzwiowo, 
podsk6rnie w okolicy rany, wstrzykiwania te powtarzamy W odstGpach 
12 - 24 godzin (a wi
c za kazdym razem 60 cm. s surowicy); wobec 
mozliwosci uczulenia nalezy wstrzykiwania surowicy ukonczye przed 7-iu 
dniami od chwili rozpocz
cia wstrzykiwan. 
C) W ciGzkich przypadkach plonicy stosujemy surowic
 przeciwplo- 
nicz
 przez 3 dni pod rz
d podaj
c dziennie 70 cm. 3 surowicy domi
sniowo 
(w przypadkach b. ciGzkich stosujemy surowic
 dozylnie). Surowic
 skon- 
centrowan
 podajemy w ilosciach 50% mniejszych. 
Dr. med. Jerzy Morzycki (Warszawa). 


Ad 690. Zapobiegawczo sU1"owic
 t
zcow
 wstrzykujemy w ilosci 
10 cm. s , natomiast leczniczo nalezy wstrzykiwac w zaleznoSci od stanu 
chorego kilkakrotnie po 20 - 20 cm. S . Najdogodniej wstrzykiwac wi
ksz1!- 
ilose surowicy podsk6rnie w okolic
 brzucha. 
W ciGzkich przypadkach plonicy zalecane jest stosowanie 60 - 80 
cm. s surowicy przeciwploniczej. 


F. P. 


ZLAMANA IGLA PRZY ZASZYWANIU KROCZA. 
Ad 691. Obowi
zkiem lekarza jest kazdorazowo wyszukae zlaman
 
igl
 i usun
e j
, a nie pozostawiae w tkankach. Szukae jej nalezy oczy- 
wiscie natychmiast po zlamaniu, gdyz wtedy najlatwiej j
 znleze. Igla 
pozostawiona w mi
sniach moze w
drowae, moze bye przyczyn
 procesu 
zapalnego, krwawienia i wszystkich innych konsekwencji, zwi
zanych z 
obecnosci
 ciala obcego w ustroju. Przyczyn
 zlamania igly jest najcz0- 
Sciej wadliwe jej trzymanie w nieodpowiednim instrumencie. Nalezy trzy- 
mae igl
 w imadle w okolicy srodka igly, a nie zanadto ekscentrycznie. 
Dr. med. Stanislaw Liebhart (Lwow). 


Ad 691. Jezeli podczas zeszywania krocza zlamie si
 igla, nalezy j
 
bezwarunkowo odnaleze i usun
e, co zreszt
 nie powinno sprawie wi
k- 
szych trudnosci. Pozostawienie ulamanej igly, zwlaszcza jej konca ostre- 
go, grozi nieraz ropieniem, kt6re moze barozo powiklae okres gojenia si
 
rany, a w przypadkach, w kt6rych igla wgoi si
 asceptycznie nie jest 
wykluczone w
drowanie igly i przedostanie si
 jej do odbytnicy, PGcherza 
moczowego, lub cewki moczowej - powiklanie bardzo przykre i nieraz 
dotkliwe. 
Zlamanie si
 igly zdarza si
 najcz
sciej tam, gdzie operator szyje 
"en masse" i stara si
 obj
e duze przestrzenie cienk
 i duz
 igl
. Unikn
c 
mozna tego powiklania przez odpowiedni dob6r igiel oraz przez unikanie 
nakladania jednotempowych szw6w, co niestety jest cz
sto praktykowane 
przez poloznik6w malo obeznanych z zasadami chirurgji og6lnej. 
H.G. 


CZY DOKT6R WSZECHNAUK LEKARSKICH MA PRAWO 
ZAJMOW At SI
 DENTYSTYK.1.? 
Ad 692. Dokt6r wszechnauk lekarskich zasadniczo ma prawo zaj- 
mowae si
 opr6cz og61nej medycYl1Y r6wnoczesnie i dentystyk
, a to na 
podstawie: a) p. 1 art. 1 rozporz
dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 
25.IX.1932 0 wykonywaniu praktyki lekarskiej i b) p. 2 ust
pu art. 1 roz- 
porz
dzenia Prezydenta Rz. P. z dn. 10.VI.1927 r. 0 wykonywaniu praktyki 
dentystycznej. 
Co si
 tyczy przepis6w obecnie obowi
zuj
cych doktor6w wszech- 
nauk, kt6rzy ()hc& zajmowae si
 vlyl
cznie tylko dentystyk
, to od dnia 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


57 


- ---.--...--.._ _.___________M__._____._____ 


5-go listopada 1933 r. obowi
zuje na calym obszarze Panstwa Polr,kiego 
rozporz
dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej podane w zal
czniku do ob- 
wieszczenia Ministra Opieki Spolecznej z dnia 21.XII.1933 r. w sprawie 
oglos;:l)nb jcdnolitego tekstu rozporz
dzenia z dnia 10.V1.1927 r. 0 wy. 
konywaniu praktyld dentystycznej. U st. I: Praktyk
 lekarsko-dentystycz- 
n
, polegajq.c
 na wykonywaniu wszelkich .zabiegow lekarsko-dentystycz- 
nych, mog
 si
 zajmowac osoby, ktore: 
1) s
 obywatelami Panstwa Polskiego; 
2) a) posiadaj
 dyplom lekarski, v.-ydallY lub uznany przez jeden 
z polskich uniwersytet6w panstwowych, lub b) dyplom lekarsko - denty- 
styczny, wydany lub uznany przez Akademj
 Stomatologiczn
 w Warsza- 
wie; 
3) odbyly jednoroczn
 praktyk
 przygotowawcz
 w czasie trwania 
studj6w lub po ich ukonczeniu. 
II. Warunki odbywania praktyki przygotowawczej, wskazanej w p. 
3 ust
pu 1 artykulu niniejszego, okresli rozporz
dzenie Ministra Opieki 
Spolecznej w porozumieniu z Ministrem WyznafJ. Religijnych i Oswiece- 
nia Publicznego. Do chwili v.-ydania tego rozporz
dzenia osoby, odpowia- 
daj
ce warunkom, zawartym w p. 1 i 2 ust
pu 1 niniejszego artykulu 
zwolnione s
 od obowi
zku odbycia praktyki przygotowawczej. 
W mysl art. 6 tegoz rozporz
dzenia przed rozpocz
ciem v.-ykony- 
wania praktyki lekarsko - dentystycznej, osoby, posiadaj
ce warunki, 
okreslone wart. 1, obowi
zane s
 zarejestrowac si
 u wladzy administra- 
cyjnej I instancji, skladaj
c dowody uprawnien. 
Dr. med. Borys Wejnberg, lek. s1!d. (Bielsk. Podl.). 


JAKIE PRZEPISY OBOWI4ZUJ.1., W SPRAWIE SPECJALIZACJI? 
Ad 693. Artykul 9 rozporz
dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej 
z dnia 25.IX.1932 r. 0 wykonywaniu praktyki lekarskiej brzmi: 
1) prawo uzywania tytulu "lekarz" przysluguje wyl
cznie oso- 
born, posiadaj
cym prawo wykonywania praktyki lekarskiej na zasadzie 
postanowien niniejszego rozporz
dzenia. 
2) Ponadto osobom, tym, ktore uzyskaly dyplom lekarski przed 
dniem 30-go czerwca 1930 r. przysluguje prawo uzywania tytulu "dokto- 
ra wszechnauk lekarskich". 
3) Postanowienia niniejszego artykulu nie naruszajq, w niczem 
uprawnien do uzywania tytu16w, uzyskanych na podstawie innych prze. 
pis6w prawnych. 
Warunki otrzymania tytulu specjalisty w scisle okreslonych dzie- 
dzinach lecznictwa oraz przepisy co do praw jego uzywania, w mysl p. 
2 art. 10 tegoz rozporz
dzenia, ustala rozporzq,dzenie Ministra Opield 
Spolecznej w porozumieniu z Ministrem Wyznan Religijnych i Oswiecc- 
nia Publiczneg-o po v.-ysluchaniu opinji Naczelnej Izby Lekarskiej. 
W mysl p. 4 S 4 ro,zporzq,dzenia Ministra Opieki Spolecznej z dn. 
30.1.1934 r. (Dz. U. Nr. 11 z dnia 1.11.1934 r. poz. 96), lekarz obowi
- 
zany jest niezwlocznie zawiadomic wojewodzk1!, wladz
 administt-acji 
ogolnej oraz izb
 lekarsk
 0 uzyskaniu nowego tytulu naukowego, z kt6- 
rego zamierza korzystac. Ponadto w mysl S 1 tegoz rozporz
dzenia spra- 
v.-y oglaszania i reklamowania si
 lekarzy oraz zaklad6w leczniczych w 
zakresie wykonywania praktyki lekarskiej lub lecznictwa, przekazuj:), 
si
 az do odwolania izbom lekarskim do unormowania w porozumier,iu 
z Naczein
 Izb
 Lekarskq,. 
Z powyzszego v.-ynika, ze doktor wszechnauk niema prawa nap;sac 
na t.ablic
 "specjalista" w danym dziale bez decyzji Z.Ol
.::
.jll terytorjal- 
nej izby lekarskiej. 



58 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


W kwestji przepis6w obowi1!-zuj1!-cych obecnie w sprawie specja- 
lizacji na terenie izby lekarskiej lwowskiej radz
 Sz. Panu Koledze zwro- 
('ic si
 do y.
lz1!-du tejze izby. 
Dr. moo. Borys Wejnberg, lek. sqd. (Bielsk Podl.) 
 
JAK LECZY
 "GLOMERULONEPHRITIS" PO PRZEBYTEJ PLONICY? 
Ad 694. PojedyiJ.cze krwinki i bialkomocz mog
 si
 dlugo utrzy- 
mywac. Trzymalbym dziecko jeszcze przez 3 tygodnie w 16zku, obserwu- 
j1!-C, czy niema zaostrzen sprawy nerkowej i stosowalbym peln
 diet
 
mi
snq przy podawaniu w6d mineralnych alkalicznych. 
Dr. med. Wlodzimierz Mikulowski (Warszawa). 
Ad 694. Pogl1!-dy n.a leczenie "glomeTUlonephritis" S1!- wsr6d pedjatr6w 
nader rozbiezne. Tak np. w okresie ostrym co do plyn6w jedni s
 zwolemu- 
kami diety suchej Volharda, inni, jak Goppert - Langstein w swojej 
ksi1!-zce (por. Prophylaxe und Therapie der Kinderkrankheiten, Berlin 
1920) wprost ostrzagaj
 przed ograniczaniem ilosci podawanych plyn6w. 
Tak samo rzecz si
 ma z wstawaniem z 16zka; jedni kaz
 bardzo dlugo 
lezec, drudzy jak Jehle kaz
 bardzo szybko wstawac. Na podstawie prak- 
tyki osobistej w takich, jak podany w pytaniu Nr. 694 przypadkach, 
kaz
 lezeC w lozku prze.z szereg tygodni,; obok diety owocowo-jarzynowo- 
mlecznej zalecam cz
ste k1!-piele (28°R.) i wod
 karlsbadzk1!- Miihlbrunn, 
kt6ra pomimo zawartosci soli kuchennej w ilosci 1%0 dziala tu leczniczo, 
czago potwierdzenie znalazlem w pismiennictwie. 
Dr. med. Stefan Kramsztyk (Warszawa). 


CO OZNACZA PRZESUNI
CIE OBRAZU KRWI WIG ARNETHA 
WPRAWO LUB WLEWO? 
Ad 695. We krwi obwodowej wsr6d bialych krwinek oboj
tnochlon- 
nych odr6Znic mozemy postaci krwinek, w kt6rych j1!-dra wykazywac mo- 
g
 r6znorodruj, budow
: paleczkowat
, lukowat1!-, skr
conq w postaci Ii- 
tery S lub T wreszcie podzielon1!- na 2 - 3 - 4 - 5 - 6 i t. d. cZfisci, zl
- 
czone ze rob
 p
cikiem chromatynowym lub calkowicie oddzielone. Takie 
postaci oboj
tnochlonnych krwinek spotykamy w normalnej obwodowej 
krwi. 
W stanach patologicznych, a szczeg6lnie w procesach zapalnych, za- 
kazeniach, ropieniach i innych stwierdzic mozemy pewne zmiany, dotycz:}- 
ce zar6wno liczbowej wartosci b. krwinek, jak i przewagi odsetkowej jed- 
nej lub kilku wymienionych postaci krwinek oboj
tnochlonnych. Juz Schin- 
dler spostrzegal w patologiczych stanach zmiany we wzorze krwinek 000- 
j
tnochlonnych, a ponadto zwr6cil uwag
 na to, ze jednoczesnie z temi 
zmianami pojawiaj1!- si
 we krwi obwodowej myelocyty, czyli najmlodsze 
postaci bialych krwinek, z kt6rych po pewnym czasie powstaj
 wymienio- 
ne wyzej b. krwilnki. Arneth zas spostrzezenie to uzupelnil i rozszerzyl. 
Zaslug1!- tego badania jest zwr6cenie uwagi na t
 okolicznosc, ze w sta- 
nach patologicznych wyst
puje zwi
kszenie tych b. krwinek oboj
tnochlon., 
kt6re genetycznie maj1!- blizej stae do myelocyt6w. Do takich cialek Arneth 
zalicza b. krwinki z j1!-drem paleczkowatem, lukowatem, z j1!-drami w po- 
staci litery S, nast
pnie zas - z jqdrem podzielonem na 2 - 3 cZ
sci 
i t. d. Innemi slowy, zdaniem Arnetha krwinki z paleczkowatem j
drem 
zn.ajdujQ si
 najbliZej myelocyt6w, a najdalej od nich - te oboj
tnochl. 
krwinki, kt6re poskldajq j1!-dro bardziej zr6zniczkowane. W tablicy A. po 
lewej stronie umieszczone s:J, oboj
tnochlonne krwinki z j1!-drem paleczko- 
watem, za nimi id q krwinki z j
drem lukowatem lub w ksztalcie litery S 
i T; krwinki te nalezq do I klasy; do II klasy nalez1!- krwinkiz jqdrem po- 
dzie10nem na 2 cZ
Sci, do III k1. na 3 cZ., do IV na 4 cZ., do V na 5 C%.; 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


59 


cZ'i!sci j
dra musz
 bye wyraznie oddzielone od siebie. Oblicza s
 wed.h1g 
Arneth'a 100 r6znych bialych krwinek i grupuje si
 je w ten spos6b, aZe- 
by poszczeg61ne postaci umiescie w klasie , znajduj
cej si
 po s
ronie 
e- 
wej, a odpowiednio do kl. V, znajduj
cej si
 w tabl. A. po praweJ strome. 
Pod wzgl
dem odsetkowym A. podaje w kl. I 5%, w kl. II 35%, w kla- 
sie III 41%, w klasile IV 1%, a w kl. V - 2%. W ten spos6b obraz b. krwi- 
nek odczytuje si
 wedlug Arneth'a od lewej strony ku prawej. Zmiany za- 
chodz
ce w tym obrazie pod wzgl
dem odsetkowym A. nazywa jako "prze- 
suni
cie obrazu wlewo, ew. wprawo" t. zn. 0 ile b
dzie we k.rwi obwodo- 
wej wi
ksz,y odS€tek krwinek paleczkowatych lub z j
drem podzielonem 
na 2 cz
sci, w6wczas nalezy uWaZac przesuni
ie obrazu A. wlewo, i od- 
wrotnie. 
Dla kliniki obraz Arneth'a oraz zmiany, kt6re wyst
puj
 w nim, mo- 
g
 mice w niekt6rych stanach chorobowych wartose rozpoznawcz
 i ro- 
kownicz
, poniewaz niekiedy swiadczye mog
 0 wznowionem zapotrzebo- 
waniu przez ustr6j b. krwinek dla zwalczania jakiegos stanu zapalnego 
lub ogniska ropnego. "PrzesunI
cie obrazu A. wlewo" b
dzie wyrazem 
zwi
kszonego i pOSpiesznego wysylania przez szpik kostny mlodocianych 
postaci b. krwinek. 
Nalezy jednak podkreslie, ze stopien przesuni
cia obrazu Arneth'a 
wlewo nie moze bye decyduj
cym momentem dla rozstrzygni
cia zagad- 
nienia, czy mamy do czynienia z zaostrzaj
cym si
 stanem zapalnym, 
wzgl. z powstawaniem ogniska ropnego, lecz tylko szereg objaw6w klinicz- 
nych wraz z obrazem morfologicznym krwi moze zadecydowae na korzysc. 
tego lub innego rozpoznania, wzgl. rokowania. 
Dr. mOO. Leon B1acher (Warszawa). 


JAK LECZY
 "ARTHROSIS DEFORMANS"? 
Ad 696. Wszelkie leczenie na odleglosc jest zg6ry w
tpliwe cO' 
do wyniku. 0 ile przyjmiemy istotnie arthrosis deformans w danym przy- 
padku, co jest najprawdopodobniejsze, choe mozna myslee i 0 innych 
schorzeniach, to leczenie kr6tkofa16wk
 lub siark
 w postaci np. AHo- 
chrysyny moze miee pewien efekt. Jezeli g6ruj
 jak to cz
sto bywa 
b6le obci
zeniowe, to nalezy zalozye wyci
g na dwa do trzech miesi
cy, 
a potem dae dobry aparat odci
zaj
cy. 
Doc. dr. med. Adolf Wojciechowski (Warszawa). 


JAK LECZYt KAMIC
 NERKOW
? 
Ad 697. Nalezy sprawdzic stan dotkni
tej nerki zapomoc
 pyelo- 
grafji dozylnej i post
powanie od wyniku tego badania uzaleznie. Jesli 
na pyelogramie okaze si
, ze nerka stosunkowo malo ucierpiala, kielichy 
i miedniczka nie S1). wyraznie porozszerzane - mozna nadal stosowac bar- 
dziej konserwatywne leczenie, polegaj
ce na bardzo obfitem piciu wody 
moczop
dnej, np. woda ze zdroju Jana (Krynica), Naftusia, Slotwinka 
(wody krynickie tylko s-to Krzyska 12 w Warsz.). W okresie b616w sto- 
sowae Hypophysis po 2 amp. 1 - 2 r. dziennie opr6cz srodk6w ZIlie- 
czulaj
cych. Duzo zalezy od wymiar6w kamienia; maly kamien (wielkosci 
grochu np.) powinien wyjse sam. 
Jesli zas stwierdzimy na pyelogramie, ze nerka ulegla znacznym 
zmianom w kierunku wytwarzania si
 wodonercza, a szczeg6lniej jes!i 
mocz jest juz zakazony - trzeba d
zy6 do jaknajrychlejszego usuni
- 
cia kamienia drog
 zabieg6w urologicznych. Polegaj
 one przedewszyst- 
kiem na rozszerzeniu ujscia moczowodu do p
cherza juz to zapomoc1j. 
stopniowego rozszerzania specjalnemi oliwkami nakr
canemi na sztyw- 
ny cewnik, juz to zapomoc
 cewnika zakonczonego laminarj
, kt6r
 wpro- 
wadza si
 na 12 godzin do ujscia moczowodu. Poprzednio musi bye do- 



'60 


PRASA LEK...o\RSKA 


1/1935 


kladnie wymierzona odleglosc kamienia od ujscia moczowodu, w razie 
gdyby powyzsze zabiegi nie daly wyniku (duzy kamien, mocno wk!ino- 
wany) - dqzyc do zabiegu operacyjnego: przez otwarcie p
cherza, jes!i 
odleglosc kamienia od ujscia nie przekracza 2 ctm., zas bocznem ci
ciem 
zaotrzewnowem jes!i odleglosc ta jest wi
ksza. 
Podana odleglosc 1 ctm. od ujscia prawdopodobnie jest niescisla _ 
trzeba wymierzyc t
 odleglosc cewnikiem przez cystoskop. Kamien naj- 
cz
sciej zatrzymuje silil w miejscu najwi
kszej ciesni, a wi
c przy wpu- 
scie moczowodu do p
cherza - to jest 3 - 4 ctm. od ujscia; b
dqc zas 
juz w cz
sci p
cherzowej moczowodu zazwyczaj dose latwo przedostaje si
 
do p
cherza; widae go nawet wtenczas przez cystoskop juz to jako wyg6- 
rowanie nad ujsciem moczowodu - juz to nawet jako ciemn q mas
 wi- 
doczn1! przez ujscie. Wtenczas tez latwo bywa przez naci
cie ujscia (przez 
,cystoskop sond q elektrokoagulacyjn1!) wprowadzie go do p
cherza. 
N aog61 mam wrazenie, ie dany przypadek wymaga pomocy spe- 
.cjalisty - urologa. 


Dr. med. Wac law Lilpop (Warszawa). 
Ad. 697. Z doswiadczenia klinicznego wiadomo, ze kamienie mo- 
czowodowe, wi
ksze, niz paznogiec 5 palca dloni, tylko w wyjqtkowych 
wypadkach wychodz1! samorodnie. 
Jezeli w przytoczonym przypadku wielkosc kamienia moczowodo- 
wego bylaby mniejsza, niz podalem, wtedy moinaby zastosowae leczenie 
hipofizYI14, z tern jednak zastrzezeniem, ie narz1!d krqzenia i og61ny 
stan chorego nie b
dq stanowHy przeciwskazaii.. Podajemy w takim razie 
Hypophisis-Glandula Pituitaria posterior Spiess w postaci wstrzykiwaii. 
podsk6rnych 1 cm. 3 , a po 1 do 2 godzinach znowu 1 cm 3 . Mog1! wtedy wy_ 
st
pie silne bOle, wobec czego lekarz musi bye w pobliiu. Mozna r6wniez 
z.:J.stosowae Salirgan domi
sniowo (1 ampulka 1 - 2 cent ymetrowa) , po 
uprzedniern podaniu !:0 do 1 litra herbaty. W obu tych pos
powaniach 
chory powinien przebywae w l6zku. W razie bezskutecznosci proponowa.. 
nego leczenia nalezy chorego poddae badaniu urologicznemu w celu spraw- 
dzenia wydoInosci nerek, gdyz karnien w rnoczowodzie bardzo szybko pro- 
'wadzi do wodonercza i uszkadza miqzsz nerki. Wtedy jednak chorego na. 
:lezy leczye chirurgicznie. 


.... 


Dr. med. Waclaw Markert (Warszawa). 


..JAK LECZYc "ENDOMETRITIS HYPERTROPHICA GLANDULARIS"? 
Ad. 698. Wywiady i status praesens wykazujq duze luki. Jaki byl 
stan serca i nerek? Jaki byl wynik dwur
cznego badania? Co upowaznia 
Sz. Koleg
 do rozpoznania "sklonnosci do rni
sniak6w"? Czy djagnoza 
"endometritis hyperplastica glandularis" oparta byla na mikroskopowem 
badaniu wyskrobin macicznych? 
Po otrzymaniu odpowiedzi na powyzsze pytania odpisz
, jak1! me- 
.tod
 lecznicz1! zastosowae nalezy w danym przypadku. 
Dr. med. Zygmunt Endelman (Warszawa). 


Ad. 698. Z opisu przypadku przypuszczam, ze rna si
 tu do czy- 
nienia z hyperfollikulinizacj1! t. j. z nadmiernem wydzielaniem follikuliny, 
kt6ra przyczynia si
 do wywolania ohrazu t. zw. endometritis hypertrophi- 
ca glandularis. 
W przypadkach takich z dobrym skutkiem stosuje si
 wyciqgi cial- 
ka z6ltego. Z preparat6w b
dqcych w obiegu pelnowartosciowemi S1!: pro- 
gestin Organon i luteogan Henning (po 1 jednostce kr6liczej w ampulce), 
,z polskich najlepsza jest luteina Klawe. Stosowae nalezy wyl1!cznie w po- 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


61 


staci wstrzyldwan na 6 dni przed rozpocz
ciem perjodu codziennie jedn!! 
ampuIk
 dom.i
sniowo. Cialko z6lte podane doustnie nie dziala zupelnie. 
Dr. med. Stanislaw Liebharst (Lw6w). 
. Ad. 698. Sqdz!!c z rozpozn.ania "endometritis hypertrophica glan- 
dulans" mozna przypuszczac, ie pierwszy krok do racjonalnego leczenia 
zostal jui zrobiony przez dokonanie skrobania pr6bnego. W nast
pstwie 
nalezy dla zapobiezenia ponownemu przerostowi sluz6wki macicy stoso- 
wac preparaty zawierajqce cialko MIte w postaci Sistomensiny np. w daw- 
kach 4 - 6 pastylek dziennie. W razie p::-zedluzania sic krwawienia mie- 
si\icznego pomimo zazywania sistomensiny w ciqgu dajmy na to 10 dni,. 
krwawienie mozna powstrzymac przez domi
sniowe wstrzykni
cia hemo- 
stopu Richtera (2 - 3 injekcje) dzien po dniu. Leczenie takie zazwyczaj 
prowadzi do celu i zast
puje w zupelnosci metod
 przyzegania sluz6wld, 
drogq. wsr6dmacicznych wstrzykiwan srodk6w zr
cych, kt6ra niezawsze 
osiqga poz1),dany skutek. 
Nie ro
umiem jak q drog!! zapytujqcy stwierdzH "sklonnosc do mi
-. 
sniak6w". Jezeli nawet przyj!!c, ze takowa istnieje, unaoczni si
 ona kli. 
nicznie dopiero wtedy, kiedy mi\isniaki b
d
 oczywiste. 


H. G. 


ZLE ZNOSZENIE NOV ARSENOBENZOLU. 
Ad. 699. Objawy, kt6re wystqpHy w czasie leczenia novarsenoben- 
zolem u chorych, kt6rzy przedtem lek ten dobrze znosili, Sq nast
pstwem 
zjawiska uczulenia na novarsenobenzol i dlatego nawet zastosowanie, zu- 
peh1ie sluszne, srodk6w zapobiegawczych nie wystarClZylo. Objawy uczule- 
nia na novarsenobenzol S!! znane, u nas zajmowal si
 niemi ostatnio R. Bern- 
hardt. Przeprowadzenie odpowiednich pr6b sr6dsk6rnych i nask6rkowych 
dowodzi powstawania zjawiska uczulenia 0 charakterze sk6rno-n.aczynio- 
wym u tych chorych. W przypadkach powstawania poarsenobenzolowego 
stanu alergicznego, zjawiska podobne wys
powac mog q takze w narz q - 
dach wewn
trznych jak np. w narzqdzie kr1!zenia, w narz
dzie oddychania 
(bronchospasmus) i t. p. Niekt6rym autorom udalo sic ten stan uczulenia 
przeniesc l1a osoby zdrowe sposobem Prausnitza-Ktistnera. Na spos6b zno- 
szenia przetwor6w arsenobenzolowych wplywa nietylko stan ustroju, ale 
takze spos6b zywienia si
 leczonego, przyczem pozywienie ubogie w wita- 
miny np. w porze zimowej i w przedwiosrJu stwarza wieksz q podatnosc 
dla powstawarJa tych zjawisk. Novarsenbenzol ostatniej produkcji nie mo- 
ze zawierac zadnych szkodliwych zwi1!zk6w toksycznych, gdyz kazda serja 
dostajqca si
 do handlu, przechodzi bardzo scisI q kontrol
 panstwow
 tak 
chemicznq, jak i biologicznq (na zwierz
tach), przyczem r6wniez wypr6- 
bowany bywa na chorych leczonych w klinikach uniwersyteckich i leczni- 
czych zak!adach panstwowych. Dzialanie wi
c toksyczne pewnych seryj 
novarsenobenzolu mozna stano,vczo wykluczyc. W handlu znajduje si
 
obecnie jak mnie informowano Nr. kontroli panstw. 534 (serja 474) nato- 
miast Nr. 575 nie istnieje (jest Nr. 535). 
W takich przypadkach nie znoszenia przetworow arsenobenzolo- 
wych, w dalszem leczeniu, dobre uslugi oddac moze acetylarsan. 
Prof. dr. med. Franciszeli Walter (Krakow). 
Ad. 699. N alezy w przypadkach tych myslec raczej 0 istnieniu 
nadwrazliwosci w stosunku do N ovarsenobenzolu. Mamy tu do czynienia 
ze zjawiskami allergictznemi, kt6re przedtem u tych chorych nie ujawnialy 
si
, a p6zniej (wskutek kumulacji allergenu arsenobenzolowego) dopiero 
si
 uwidoc:znily (Com. toxicodermiae, dennatoidy zawodowe i t. d.). Na- 
lezy w przypadkach tych zrezygnowac z leczenia salwarsanowego. 
Dr. med. J6zef Merenlend:e.r (Warszawa). 



'62 


PRASA LEKARSKA 


1/1931> 


Ad. 699. Trudno okreslie co wplywa na nietolerancj
 preparat6w 
arsenobenzolowych u chorych, kt6rzy poprzednio dobrze znosili nawet 
znacznie wi
ksze dawki. W praktyce zdarza si
 dose cz
sto obserwowae 
podobne przypadld i to z reguly w p6zniejszych kuracjach. Nie mozna tu- 
taj winie arsenu gdyz pod inn q postaci q np. Rectylarsanu, ci sami chorzy 
znosz q go dobrze. Po dluzszym czasie wyczekiwania przewaznie toleran- 
cja wraca. Nie sqcLz
, aby pewna serja preparatu w ostatnich czasach mo- 
gla bye bardziej toksyczna, gdyz wtedy wypadki nietolerancji czy zatru- 
cia bylyby masowe (serja zawiera zwykle kilka kilo proszku). 


W.B. 


o HETEROTERAPJI DOMI
sNIOWEJ. 
Ad 700. N a wszystkie pytania mogf,] odpowiedziee twierdzqC'O z wyjqt- 
kiem hemoterapji swoistej (od uzdrowienc6w po durze) w durze brzusz- 
nym: w paru ci
zkich przypadkach duru widzialem wybitne pogorszenie 
po krwi ozdrowienca. TlomaClZ.ylem to sobie bakterjoliz::j, lasecznik6w du- 
rowych i spot
gowaniem si
 zatrucia. 
Prof. dr. med. Leon Karwacki (Warszawa). 
Ad 700. 1) Wstrzykiwania krwi stosujemy tylko w celach profilak- 
tycznych w odrze, 0 ile osobnik byl niewqtpliwie narazony na zakazenie 
i znajduje si
 w poczqtkowym okresie wyl
gania odry, nie dalej jak w 6 
dniu inkubacji. Wstrzykiwanie surowicy ozdrowienca lub krwi osoby do- 
roslej, po tym okresie nie ma iadnego wplywu na przebieg odry. 
Tam gdzie zachodzi potrzeba zastosowania lekkiej terapji bialkowej 
mozna bez obawy wstrzykiwae krew nawet czas dluzszy (co drugi lub co 
trzeci dzien). 
2) W innych chorobach Zaka7Jlych wstrzykiwanie krwi os6b, kt6re 
niedawno przebyly dan q chorob
 (z wyj:j,tkiem nielicznych np. ostre za- 
palenie przednich korzonk6w rdzenia we wczesnym okresie) na przebieg 
choroby nie ma zadnego wplywu (wplyw ergotropowy). 
3) Wstrzykiwania krwi domi
sniowo nie moze w zadnym wypadku 
zastqpie transfuzji krwi. W hemofilji stosuje si
 wstrzykiwanie krwi 10- 
kalnie. 


Dr. med. Juljan Kochanowski (Lw6w). 


LECZENIE EUNUCHOIDYZMU. 
Ad. 701. Odpowiedz utrudniona wskutek braku wszelkich danych, 
dostatecznych dla rozpoznania eunuchoidyzmu (cechy seksualne anato- 
miczne wt6rne? jakie? czynnosciowe? psychoseksualne? ). Co oznacza 
poza tem "oslabienie sp6lkowania"? (rzadkie dokonywanie? brak wzwo- 
d6w? jaki - staly, przedsciowy, od jak dawna? czy wzwody Sq niedosta- 
teczne lub niecalkowite?). 
Wreszcie, jakie jest ustosunkowanie w czasie pomi
dzy przebyt:j, 
kil
 a objawami niemocy plciowej, wzgl. eunuchoidyzmu? (kiedy zakaze- 
nie? sfera plciowa przed zakazeniem? sposoby leczenia i jego wplyw na 
zycie plciowe? jak dlugie byly okresy abstynencji wskutek kily?). 
Prawdopodobnie ma tu miejsce niemoc plciowa psychopochodna 
w zwif),zku z przebytym urazem psychicznym (np. zakazenie si
 kil q ) 
i z przymusowemi okresami abstynencji podczas leczenia kily. 'vV takim 
razie, malzenstwo moze bye radzone dopiero po cz
sciowem opanowaniu 
()bjaw6w niemocy leczeniem psychoterapeutycznem i farmakologicznem. 
Dr. med. Stanislaw Higier (Warszawa). 
Ad 701. W przypadku - zasadniczo ustrojowym - zwykla te. 
rapja gruczolowa substytucyjna wielkich s.zans powodzenia nie 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


63 


daje, w kazdym razie musialaby trwac bardzo dlugo, polegae na dziala- 
niu zar6wno na przysadk
 (przedni plat) jak i na testes. Gdyby warunld na 
to pozwalaly, moznaby pomyslee 0 operacji Woronowa. Prze
zczepienie 
swiezych aktywnych jqder mogloby dae silny impuls do rozwoJu seksual- 
nego. Malzenstwo - stale, regularne zycie plciowe - mogloby wplynqc 
dodatnio tylko przy odpowiednim wyborze partnerki, kt6ra nie niepokoi- 
laby pacjenta nadmiernemi - a w kazdym razie przerastajqcemi jego si- 
ly - wymaganiami oraz swojem ewentualnem niezadowoleniem nie obni- 
zalaby jego poczucia. 
Doc. dr. med. Gustaw Bychowski (Warszawa). 


CZY MOzE POJAWlc SI
 PORONIENIE PO ZASTOSOWANIU 
"TETRA-CONTRA". 
Ad. 702. Poronienie w gr
 nie wchodzi. Jest to najprawdopodobniej 
przypadek t. zw. krwawienia mi
dzymiesiqczkowego spowodu p
kania przed- 
wczesnego naczyiJ. krwionosnych sluz6wki macicy, kt6ra w okresie przed- 
miesi
czkowym jest silnie ukrwiona i obrzmiala. Trudno przypuscic, aby 
zastosowanie wymienionego preparatu mialo jekies dzialanie swoiste w kie- 
runku wywolywania krwawienia z cz
sci rodnych, raczej nalezy przyj[j,c, 
ie samo wstrzykni
cie, jako zabieg, stanowilo przyczyn
 natury nerwo- 
wej, kt6ra, jak wiadomo, moze bye powodem tak op6znienia, jak przyspie- 
szenia si
 miesi
czld. 
Dr. med. Bronislaw Stl;!powski (Krak6w). 
Ad. 702. WLadom
 jest rzecz
, ze kobiety reagujq na wiele uraz6w 
drog
 narzqdu rodnego. Wydaje mi si
 malo prawdopodobne istnienie 
w tym przypadku ci
zy, a raczej mozliwosci jej przerwania przez jednora- 
zowe wstrzykni
cie wymienionego preparatu. 
Dr. med. Stanislaw Liebhart (Lwow). 
JAK LECZYc WYPRYSK NA R
KACH U PIEKARZY1 
Ad. 703. Nalezy starac si
 znalezc przyczyn
. Moze ni
 byc m
- 
ka pszenna, zytnia lub inne, jakotez dodatki do mqki, majqce na celu po- 
prawienie jej wygl
du lub trwalosci np. amonium persulfat, bromek po- 
tasu. Nalezy dokladnie pacjenta zbadac w lderunku rhinitis vasomotorica, 
dyspnoe asthmatic a, a zmiany skarne w kierunku epidermalnym (p
che- 
rzyk) i waskularnym (grudki). Po znalezieniu przyczyny, odczu1anie male- 
mi dawkami uczulacza (wyciqgu z m
ld, czy amonium persulfat), wresz- 
cie doradzic zmian
 zawodu. Dalsze leczenie Rentgenem niedopuszczalne- 
tylko zewn
trzne (masci i t. p.). 
Dr. med. Mieczyslaw Obtulowicz (Krakow). 
Ad. 703. Najprawodpodobniej chodzi tutaj 0 wyprysk zawodowy. 
Najlepiej b
dzie zmienic zaw6d t. zn. usun
c czynniki sprzyjajqce nawro- 
tom. Moina spr6bowac odczulic sk6r
 - 0 ile wiem w Szpitalu sw. Laza- 
rza w W-wie jest specjalna przychodnia dla chor6b zawodowych (Dr. 
Sienko) . 


W. B. 


JAK LECZYc NIEGOJ
C
 SIE RANF.; GRUzLICZ
 '! 
Ad. 704. Przedewszystkiem leczenie og6lne - klimatyczne. Ponad- 
to tran, Phosphacid, wapno, witaminy. Mozna spr6bowac ostroznej Pirque- 
tyzacji, a gdy i to nie pomoze po jakims czasie powt6rzyc naswietlanie 
Rentgenowskie. Miejscowo mozna stosowac emulsj
 jodoformow
 lub eter 
jodoformowy, lecz miejscowe leczenie w powyzszym przypadku oczywi. 
5cie posiadae moze jedynie bardzo drugorz
dne znaczenie. 
Doc. dr. med. Adolf Wojc
echowski (Warszawa). 



64 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


JAK LECZY SIJii OBECNIE CHOROBJii BASEDUW A 't 
Ad. 705. Sprawa lecznictwa przyczynowego w chorobie Basedowa 
nie jest rozwazana i prawdopodobnie nie otrzyma podstaw realnych do 
czasu rozstrzygni
cia zagadnienia wlasciwej etjologji i patogenezy tego 
cierpienia. Obecnie, gdy rozr6zniamy jedynie pojedyf1cze czynniki -_ ogni. 
wa fizjopatologji "basedowizmu": wi
c a) czynnik obwodowy - zmian 
w przemianie kom6rkowej i tkankowej; b) czynnik zmian osrodkowo-na- 
rz
dowych w gospodarce mineralnej, zwlaszcza jodowej, bialkowej i wod- 
nej (zmian, dotycz
cych nietylko gruczolu tarczykowego, ale r6wniez j
_ 
del' podstawnych z jednej, a w
troby i ukladu siateczkowo-srodblonkowego 
z drugiej strony); c) czynik 0 charakterze dyshormozy, obejmuj
cy w za- 
sadzie caly uklad dokrewny, ale przejawiaj
cy si
 przedewszystkiem 
IV anormalnym trybie magazynowania i wydatkowania hormonu tarczycy 
00 krwi, jak r6wniez, prawdopodobnie, i w odmiennym skladzie wydzieli- 
ny; d) czynnik zmienionej sprawnosci i pobudliwosci ukladu ne'rVvowego 
wegetatywnego - obecnie orjentowac si
 mozna zaledwie w hypotetycz- 
nym lJunkcie zadzialania danego srodka lub metody leczniczej na powyz- 
sze oguiwa fizjopatologji basedowizmu. 
W tym sensLe antithyreoidyna nie jest wlasciwie lecznictwem opo- 
terapeutycznem, ale mo,ze raczej - wstrz
sowem (analogicznie do lec.ze- 
nia odw16knion
 krwi
 zwierz
c
), wplywaj
cem na spos6b wydzielania 
110rJ110nU 
 tarczycy do krwiobiegu. 0 jej skutecznosci, zwlaszcza w cho- 
robie Basedowa u os6b 0 wrodzonej konstytucji hyperthyreotycznej, mo- 
glem si
 niejednokrotnie przekonac; ozynne wydaje si
 byc jedynie 
wstrzykiwanie preparatu Mobiusa lub Parke-Davis (Rodagen - nie). Ana- 
logicznych przetwor6w krajowych nie znam. 
Podstawy teoretyczne leczenia jodem s
 0 wiele szersze: jod dzia- 
lac ma r6wniez jako katalizator przemiany kom6rkowej or2oz jako regu- 
lator magazynowania "kolloidu" w tarczycy. 
Leczenie jodowe przygotowawcze, t. j. maj
ce na celu sprowadze- 
nie w ci
gu kilku lub kilkunastu dni znacznej poprawy subjektywnej i ob- 
jektywnego polepszenia w ukladzie kr
zenia, z tern, ze dalsze podawanie 
jodu wywoluje szybko pogorszenie, nalezy do metod bezspornych i oddaje 
wielkie uslugi, gdy chodzi 0 przygotowanie pacjenta na okreslony termin 
do z.abiegu operacyjnego. 
Osobiscie przekonalem si
 jednak r6wniez 0 skutecznosci "przewle- 
klego" podawania jodu, w dawkach, nuturalnie, 0 wiele mniejszych (0,005 
- 0,25 jodu dZ[iennie) i pl'zedewszystkiem w klasycznej chorobie Basedo- 
wa. Metoda ta wymaga uprzedniego przygotowania przez leczenie die- 
tetyczno-farmakologiczne, ostroznego odstawienia jodu i stalej kontroli 
lekarskiej podczas calej kuracji. 
Dr. med. Stanislaw Higier (Warszawa). 


Ad. 705. Zapytanie obejmuje wlasciwie cal
 spraw
 leczenia 
choroby Basedowa. Ze wzgl
du na obszernosc tematu postaram si
 odpo- 
wiedziec jedynie na konkretnie postawione pytania. Co si(' tyczy opotera- 
pji w chorobie Basedowa, to podawano tu grasic
, przysadk
, przytarczy- 
c
, a nawet w niekt6rych przypadkach tarczyc
, w uporczywych biegun. 
kach preparaty trzustki. Co si
 tyczy antithyreoidyny to Sp'!'D.W& ta Jest cbec- 
nie aktualna w nieco innem oswietleniu. W r. 1931 przepr('w
lc!30no w kH- 
nice chirurgicznej Biera doswiadCiZenia ze stosowaniem krwi zwierz
cej 
w chorobie BaSedowa, przyczem osi
gni
to bardzo dobre wyniki. Dzialanie 
krwi zwierz
cej nie jest nieswoiste, lecz polega specjalnie w chorobie Ba- 
sedowa na doprowadzeniu czynnosci gruczol6w do normy. Obecnie miejsce 
antithyreoidyny zaj
l "tyronorman", wprowadzony do lecznictwa przez 
Bluma z Frankfurtu. Jest to "katechina", jak Blum nazywa substancj
, dzia- 



1/1935 


PRASA LEKAHSKA 


65 


laj
ce odwl"otnie do hormon6w, t. j. hamuji}co. Blumowi uda!o si
 
akoby 
wyodr
bnic z poszczeo-6lnych sldadnik6w krwi substancje antlthyreOldalnq" 
Blum twierdzi na podstawie wynik6w swych doswiadczen, ze twierdze
ia 
Mobiusa nie dajq si
 obecnie utrzymac (pOl'. Deut. Med. Wochenschrlft 
1932 Nr. 48). "Tyronorman", standaryzowany w jednostkach b!ologicz- 
nych, wyrabiany jest przez Saska Wytw6rnie Surowic w Drezdme. Obok 
tego wprowadzony zostal niedav.:no preparat z krwi zwierz
cej "Solvi- 
tren". "Rodagen" znajduje si
 w handlu. Jest to bialy proszek otrzymy- 
wany z mleka k6z, kt6rym gruczol tarczykowy zostal usuni
ty na drodze 
operacyjnej. Analogicznych praparat6w krajowych niema. 
Co si
 tyczy teoretycznego uzasadnienia leczenia jodem, tn, jak 
wiadomo, leczenie to zostal0 poraz pierwszy wprowadzone przez N eissera 
w r. 1921, p6zniej polecone jako Brodek przedoperacyjny przez ameryka- 
n6w Plummera i Boothby. Doskonaly znawca tego przedmiotu prof. H. 
Zondek na podstawie swych rozleglych badan i spostrzezen wykazuje, ze 
zmiana w obrazie chorobowym wskutek stosowania jodu dala si
 stwier- 
dzic nietylko przez obserwacje kliniczne i oznaczenie podstawowej prze- 
miany materji, ale r6wniez przez szereg dalszych objektywnych punkt6w 
oparcia, jak okreslanie przemiany materji w czasie pracy, obj
tosci minu- 
towej serca, ilosci krwi w obiegu i t. d. 
Zondek zdolal stwierdzic (pOl'. Klin. Vloch. 1930, Nr. 14), ze u ba- 
sedowik6'w Hose krwi krqzqcej jest talc wi elk a, ze w odnosnych miejscach 
nie daje si
 zupelnie wykazac obecnosci krwi rezerwowej, co si
 zmienia 
pod wplywem podawanego jodu. Skutkiem tego ust
puje r6wniez i nad- 
miel'l1e, dla choroby Basedowa charakterystyczne unaczynienie gruczolu 
tarczowego. Czem dluzej w okresie przedoperacyjnym stosowany jest jod, 
tern bardziej przesuwa si
 stosunek mi
dzy typem banalnego wola kolloi- 
dalnego a struma bm;edoviana na lcorzysc pierwszegn. 
Wreszcie pytanie ostatnie: kiedy nalezy zalecac zabieg operacyjny? 
Tu pozwol
 sobie przytoczyc Glowa prof. J. Bauera (pOl'. Klin. Wocn.., 1931, 
Nr. 14): "Nie, istniej
, zdaniem mojem, zadne r6Znice we wskazaniach 
z punktu widzenia tego, czy innego specjalisty. Istniejq tylko wylqcznie 
wskazania, kt6re warunkowane Sq stanem chorego i objektywnym niczem 
nieskr
powanym sqdem lekarskim. Poprosb nalezy powiedziec, ze opera- 
cja jest zawsze wtedy wskazana, kiedy popierwsze - widoki na poprmv(1 
lepsze Si} na drodze operacyjnej, niz bez niej i podrugie kiedy moment 
niebezpieczeJnstwa w razie zabiegu operacyjnego mniejszy jest, niz poza 
tym zabiegiem". 
Bauer opiera swe wskazania do zabiegu oper.acyjnego w chorobie 
Basedowa na trzech nast
puj1tcych zasadach: 1) pod wzgl
dem stopnia 
ci
zkosci obrazu klinicznego odr6znia on klasyczni} postac Basedowa czyli 
"postac peln
" od przypadk6w lekkich, niezupelnie wyrazonych "formes 
fruste", a te ostatnie znowu od t. zw. konstytucyj hyperthyreoidalnych. 
Okres1enie stopnia ci
zkosci powi:nno si
 tu opierac na calym zespole ob- 
jaw6w. 2) Wedlug stanu morfologicznego gruczolu tarczowego rozr6znia 
Bauer pierwotny i wt6rny hyperthyreoidyzm w ujQciu Mobiusa, a to w za- 
leznosci od tego, czy hyperthyreoidyzm ten rozwija si
 w nOl'malnym po- 
przednio, czy tez zmienionym wolowato gruczole tarczowym. 3) Z punktu 
widzenia patogenezy zespolu objaw6w klinicznych dqzy Bauer do wytwo- 
rzenia sobie poj
cia 0 wzajemnem ustosunkowaniu si
 do siebie dw6ch 
,przytoczonych powyzej czynnik6w. 
Zdaniem Bauera absolutne wskazanie do operacji dajq te przypad- 
ki hyperthyreoidyzmu, w kt6rych wyst
puje mechaniczny ucisk tchawicy. 
Dalej nalezy operowac kazdy ci
zki przypadek Basedowa, kt6ry w ciqgu 
trwajqcego 2 - 3 miesiqce leczenia wewn
trznego nie poprawia si
, a 1','1- 
czej pogarsza. Wreszcie operowac nalezy srednioci
zkie, ewent. r6wniez 



66 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


i lekkie przypadki hyperthyreoidyzmu przy wi
kszych wolach, 0 He nie do- 
prowadzilo do celu trwajqce okolo 6 miesi
cy leczenie wewn
trzne oraz le- 
czenie promieniami. 


Dr. med. Stefan Kramsztyk (Warszawa). 


JAK POZBYc SI
 PLAMKI NA CZOLE U DZIECKA? 
Ad 706. Na samoistne wyleczenie naczyniaka liczye nie mozna.. 
Leczye nalezy jak najpr
dzej, bo wtedy blizna b
dzie mniejsza. Leczenie 
tansze polega na zniszczeniu znamienia zapomoc
 diatermji, drozsze za- 
pomoc
 radu. Blizny pozostaj
 po obu leczeniach. 
Doc. dr. med. Jan Zaorski (Warszawa). 
Ad. 706. Znamiona krwiste (haemangiomata) mog
 bye r6Znego 
rodzaju: (naevi vasculosi, arenei, cavernosi, flammei anaemici). Zapytanie 
niestety nie okresla 0 jakiego rodzaju znami
 chodzi, . 
U noworodk6w i malych dzieci cz
sto wyst
puj
 naevi flamme1 
o kolorze jasno-czerwonym, majqce sldonose do szybkiego rozrastania si
. 
Znamiona te znikajq same nieslychanie rzadko. Ich niebezpieczenstwo po- 
lega na szybkim rozroscie i trudnem usuwaniu w p6Zniejszych okresach
 
gdy zajmujq szersze przestrzenie. 
Jezeli ldlkakrotne ostrozne zamrozenie chloretylem nie doprowa- 
dzi do celu, pozostaje do wyboru, albo usuni
cie chirurgiczne albo energja 
promienista. Pierwsze jest radykalniejsze, kr6tsze i daje malq blizn
, zni- 
kajqcq p6zniej nieomal zupelnie. Drugie pozostawia blizny szerokie, wiel- 
kosci znamiona, cz
sto szpecqce naczyniami rozszerzonemi, wymagajqcQ- 
wkoncu interwencji chirurgicznej. Dlatego leczenie chirurgiczne ma prze- 
wag
 nad innemi sposobami, i zasada "im pr
dzej tern lepiej" winna bye 
jaknajcz
sciej stosowana. 


Dr. med. Michalek-Grodzki (Warszawa). 


Ad. 706. Malo jest nadziei, ze znamil
 zniknie samoistnie, raczej 
b
dzie si
 zwi
kszac wraz z wzrostem dziecka. Radz
 poczekae do !:0 ew. 
do 1 roku i zniszczye plamk
 przez zamrozenie CO 2 , co zwykle daje dobre 
wyniki kosmetyczne, ewent. przez elektrocoagulacj
. 


W.B. 


W KWESTJI PODATK6W OD PRAKTYKI LEKARSKIEJ. 
Ad. 707. Natychmiast po rozpocz
ciu praktyki przez lekarza Za- 
rzqd Miejski lub Gmina z urz
du zawiadamia terytorjalny Urzqd Skar- 
bowy. 
Lekarz zas ma obowiqzek w przepisowych terminach (luty i kwie- 
cien) zlozye na pismie zeznania 0 swoim obrocie i dochodzie za ubiegly 
rok kalendarzowy. 
Prowadzenie ksiqzek kasowych lekarza nie obowiiJ,zuje. 
Osobiscie prowadz
 od 15-tu lat rubryk
 "dochody" w moich ksi
- 
gach chorych, jednakowoz ani razu nie okazalem ich w Urz
dzie Skar- 
bowym, kt6ry nigdy nie kwestjonuje zlozonych zeznan, gdyz w przybli- 
zeniu odpowiadajq one relacjom urz
dnik6w skarbowych, delegowa- 
nych raz do roku do aptek, celem zebrania informacyj z ksiqg recept oe 
do ilosci NN. poszczeg6lnego lek.arza. 
Dr. med. Borys Wejnberg, lek. s:}d. (Bielsk Podl.). 


o BEZPLODNOsCI PRACUJ.4,CYCH W PRACOWNI 
RENTGENOLOGICZNEJ. 
Ad. 708. S
dz
, ze w warunkach, 0 kt6rych mowa, jalowose po- 
winna bye raczej charakteru przejsciowego, a w takim razie wyl
czenie po- 



1/1935 


PRASA LEKARSKA 


67 


woduj1!cej j1! szkodliwosd powinno doprowadzic do restytucji. Celem pobu- 
dzenia dzialalnosci j1!der podawalbym preparaty pruczolo we . 
Doc. dr. med. Gustaw Bychowski (Warszawa). 


Ad. 708. Wystqpienie objawow "sterilitas" na tle dzialania pro- 
mieni x w pracowni retgenowskiej zalezy od nast
pujqcych czynniko
: 
rodzaju aparatury rentgenowskiej i to g16wnie rodzaju lampy, nast
pme 
od wielkosci pola przeSwietlanego i od posiadanego ubrania ochronnego. 
Co do lamp rentgenowskich, to zaznaczye nalezy, ze dzisiejsze lampy pan- 
cerne dajq znaczniejszq ochron
 przed dzialaniem promieni x, przy wi
k- 
szej ich mocy, niektore lampy daj!! na minut
 4 r. Wielkose pola prze- 
swietlanego decyduje 0 ilosci promieni wt6rnych, specjalnie szkodliwych 
dla osoby przeswietlajqcej, dlatego wskazane jest przeswietlenie przy 
jak najsilniejszem blendowaniu. Wreszcie ochronny ubior, skladajqcy si
 
z plaszcza z gumy olowianej i r
kawiczek rowniez z gumy olowianej za- 
bezpiecza dostatecznie. Dlatego dla dokladnej oceny moiliwosci wyjalo- 
wienia konieczne jest podanie miejscowych warunkow pracy. Poszcze- 
g61ne dawki rentgenowskie sumujq si
, jednak cz
stose i ilose bezposred- 
nio po sobie przeswietlanych pacjentow, a zatem suma dziennej pracy co 
do czasu decyduje. W dzisiejszych warunkach moiliwose wyjalowienia 
rentgenowskiego dla lekarza jest minimalna pod warunkiem stosowania 
srodk6w ochronnych glownie ubrania. Przy dawnych lampach gazowych 
spotykano znacznie cz
sciej objawy sterylizacji. Ale poza sterylizacjq waz- 
ny jest wplyw promieni x na caly organizm i gl6wnie na sklad krwi, kt6ra 
najsilniej reaguje na naswietlanie. W obrazie krwi przewaza zmniejszenie 
si
 bialych cialek krwi wielojqdrzastych na korzyse limfocytow, zatem 
zmniejszenie si
 elementow obronnych ustroju. Dlatego na zachodzie zwla- 
szcza we Francji istniejq dokladnie opracowane warunki pracy dla per so- 
nelu pracujqcego w pracowniach rentgenowskich. Istniejq przepisy doklad- 
nie przestrzegane, na podstawie ktorych tak lekarz, jak i pracownik tech- 
niczny otrzymujq w roku dwukrotnie urlop wypoczynkowy co pol roku. 
U nas te sprawy nie Sq jeszcze, 0 ile sobie przypominam, dostatecznie ure- 
gulowane. Wypoczynek cz
sty wplywa na przywr6cenie r6wnowagi, zabu- 
rzonej dzialaniem promieni x, ktOre przeciez nietylko przy przeswietleniu, 
ale takie przy zdj
ciach dzialajq szkodliwie na pracownik6w rentgenow- 
skich (dla informacji dodam, ze przy zdj
ciach otrzymujemy przeci
tnie 
na 1 minu
 0,04 r. Dawka wyjalawiajqca wynosi okolo 30% D. S. R.). 
Dr. med. Stanislaw Winter (Poznan). 


",.....,i.:-'N 


BEZPLODNOS6 A MORFINIZM. 
Ad. 709. Nie jest jasnem, co rozumie pytaj!!cy przez okres1enie 
"doswiadczenie wykazalo"? Czy byly przeprowadzone badania i co ewen- 
tualnie one stwierdzily, czy tylko polegano na doswiadczeniu chorego? 
N aleialoby ustalic, czy bezplodnose jest i by!a z winy partnera, czy 
moze z winy partnerki, czy partnerek. 0 ile z winy partnera nalezaloby 
sprecyzowae rozpoznanie, czy zachodzi tu ejaculatio deficiens, asperma- 
tyzm, azoospermja, czy moze wogole niema wzwodu czlonka? 0 ile rze- 
czywiscie chodzi 0 bezplodnose nalezaloby wykluczyc inne przyczyny jej 
pochodzenia przed wiqzaniem jej w zwi!!zek przyczynowy z uzywaniem 
morfiny. Wielokrotne badanie w kierunku iywych plemnikow dadz q wska- 
zowki co do rokowania. Wobec niejasnego postawienia kwestji przez py- 
tajqcego nie mozna mowie 0 leczeniu. Przedewszystkiem trzeba znalezr 
przyczyn
 istotn:j, i j:t usunqc. 
Doc. dr. med. Adrian Demianowski (Lw6w). 



68 


PRASA LEKARSKA 


1/1935 


LECZENIE RUPTURY PACHWINOWEJ U 4-LETNIEGO CHLOPCA. 
Ad. 710. W przypadku przepukliny niema potrzeby interwenjowac 
przed drugim rokiem zycia. Po 2 latach, przy ogolnym dobrym stanie 
dziecka i przy braku niebezpieczenstwa jakicjs epidemji, mozna oddac 
dziecko w opiek
 chirurga. 
Dr. rned. Wlodzimierz Mikulowski (Warszawa). 
Ad. 710. 0 ile 4-1etni chlopiec od 8-go miesiqca zycia nosi opask
 
przepuklinowq, a przepuklina dalej istnieje, to niema zadnych widokow na 
samoistne wyleczenie i zabieg operacyjny jest bezwzgl?dnie wskazany. 
Noszenie opaski przepuklinowej jest wskazane w tych wypadkach, gdy 
dziecko jest jeszcze bardzo male, kanal pachvvinowy nieznacznie rozsze- 
rzony, a przepuklina bardzo mala - wtedy opaska moze niekiedy przy- 
czynic si
 do zarosni
cia worka przepuklinowego. Natomiast zbyt dlugie 
noszenie opaski przepuklinowej jest szkodliwe ze wzgl
du na to, ze staly 
ucisk ze strony opaski powoduje zanik mi:
'sni otaczajqcych kanal pachwi- 
nowy i wskutek tego oslabienie lq,cznosci okolicznych tkanek. 
Dr. med. Wlodzimierz MiJmlowski (Warszawa). 


NAJNOWSZE METODY LECZENIA KRZYWICY. 
Ad 711. Oprocz wymienionych przetworow nalezy stosowac aera- 
cj
 kilkugodzinnq, oraz mozna naswietlac lampq kwarcow q . 
Osmiomiesi
czne dziecko karmione piersiq, nalezy dokarmiac mle- 
kiem pelnem +5% cub'em, rosolem z dodatkiem grysiku (manny) Iub ry- 
zu, jarzynami, sokiem owocowym, papk q mIecznq" kompotem. 
Dr. med. Vilodzim£prrz Mikulowski (Warszawa). 
Ad. 711. W leczeniu krzywicy jako lqczq,cej si
 praktycznie z pro- 
blemem czynnika D stoji} do dyspozycji metody bezposredniego naswietla- 
nia lampq rt
ciowi} (kwarcowi}) Bacha Iub Jesionka i posrednie, drog q na- 
swietlanej ergosteryny wzgl. czystej witaminy D oraz srodkow spozyw- 
czych naswietlanych (mlcko, drozdze). Preparaty ergosterynowe, 0 ile Sq, 
dobrze dawkowgne, mog::), zastqpic kosztowne i cz
sto trudno wykonaine 
naswietkmie lamp:j, kwarcowq. Na pierwszem miejscu jednak nalezy po- 
stawic naswietlanie bezposrednie t. j. lampq, kw. Z krajowych preparatow 
najzupelniej odpowiada wymogom leczniczym witawit (Spiessa). Ostatnio, 
zwlaszcza w Niemczech, stosuj:j, w krzywicy standaryzowany tran, dawko- 
wany wedlug jednostek klinicznych (krajowy "Actitran" Spiessa). 
Dziecku krzywiczemu 8 mies., poza wlasciwem leczeniem czy lam- 
Pi} kwal'co\vq, czy podawaniem witawitu, nalezy podac 4 razy piers i posi- 
lek zlozony z przecierallych jarzyn z dodatkiem masla, kompoty oraz je- 
den posHek, zlozony z papki (dufa) i sokow z surowych owocow w HOBCi 
okolo 50 cm. 3 . 


Dr. med. Juljan Kochanowski!, (Lwow). 


SKRZEP W IHIESZALNIKU DO POBIERANIA KRWI. 
Ad 712. Nalezy usunq,c skrzep bardzo cienkim drucikiem, mozna 
tez wlozyc mieszalnik do st
zonego kw. siarczanego na przeci::),g kilku 
dni. Gdyby to wszystko nie pomoglo, zwrocic si
 do fabryld. 


Redakcja. 
JAR LECZYc NAPADY, PRZYPOMINAJ
CE DLAWIC
 PIERSIOWi,\. 
U MJi!zCZYZNY 40-0 LETNIEGO? 
Ad 713. Trudno sqdzic, aby opisane objawy mialy jakqs lqcznosc 
z ostrem zatruciem kokainq. Tylko stale uzywanie kokainy moze dawac 
objawy rozmaitych nerwic. W danym przypadku trudno mowic 0 "angina 



1/1935 


FRASA LEKARSKA 


69 


-- - ---.- ------ - ----- 


pect. vera"; przeciwko temu przemawia chociazby stosunkowo mlody 
wiek chorego (poczqtek choroby w 30 roku zycia). Najprawdopodobniej 
mamy tu do czynienia z nerwicq, kt6rej tio trudno poznae. Radzilbym prze- 
dewszystkiem ochudzie chorego przy pomocy diety maIociepIostkowej 
(patrz odnosne przepisy), pozatem wodolecznictwo, psychoterapja, a nadew- 
szystko dIuzszy spok6j psychiczny, co uskutecznie najlepiej przez wyjazd 
np. do Krynicy (kqpiele kwasow
glowe), do Zakopanego (m6glby mier- 
nie uprawiae sporty zimowe), a wplyn
loby to ostatnie dodatnio na jego 
psychikc;). 
Rzecz jasna, ze przedewszystkiem nalezy wykluczye zupelnie tlo 
organiczne choroby (dokladne zbadanie fizyczne, czynnosciowe narz
du. 
kqzenia, rentgen, elektrokardiograf i t. p.). 
Doc. dr. med. Jak6b W
gierlw (Warszawa). 


NACIEKI I OWRZODZENIA W MIEJSCU WSTRZYKNIECIA 
NOVARSENOBENZOLU. 
Ad. 714. Nacieki i ropnie po wstrzykiwaniach przet'Nor6w bizmu- 
towych (i wszelldch innych) nierozpuszczalnych powstae mog
 albo wsku- 
tek zakazenia w miejscu wstrzykni
cia, albo tez w zwi
zku z samym prze- 
tworem. W danym przypadku, na zasadzie opisanego przebiegu i obrazu 
klinicznego, najprawdopodobniej mamy do czynienia z t. zw. oleomatami, 
kt6re powstaj
 u pewnych os6b po wstrzykiwaniach rozczyn6w i zawiesin 
oleistych (np. parafinoma), chociazby sam przetw6r byl zupelnie jalowy 
i wstrzykni
cie bylo wykonane lege artis. Frzebieg takich naciek6w i rop- 
n.i jest niezwykle przewiekly i 0 He zwykie leczenie konserwatywne nie da- 
je dobrych wynik6w trzeba si
 uciec do leczenia chirurgicznego (wyci
cie 
wszystkich pozostajqcych w tkance zlog6w). 
Doc. dr. med. Stanislaw Kapusch'lski (Warszawa). 


SPOSOBY LECZENIA ALKOHOLIZMU. 
Ad. 715. Leczenie alkoholizmu odbywac si
 moze niemal bez wy- 
jqtku w zamkni
tym zakladzie. Tylko w zakladzie zamkni
tym udaje si
 
bowiem scisle post
powanie odwykowe. Podobnie tez wszelkie pr6by psy- 
choterapji zawodz q jesli chory nie jest strzezony. Nie nalezy bowiem za- 
pominae, ze zazwyczaj powodem nalogu S0 jakies szczeg6lne warunki, kt6- 
re tak dlugo trwaj'0/' J,. meJ. C'f2. rJasul i Joe. Jr. meJ. C'ffl. C'ffla&ibaum 
Klinlczne i renlgenologiczne omylki w rozpozna- 
waniu gruilicy pluc 
Przejrzat I przedmowq zaopatrzyl dr. med. Kaz. Dqbrowlld 
Str. 125. 23 ryciny w tek
cie. 
Cena agz. brolllzur. d. 6, egz. w opr. p'6c.- z'. 8. 


Tom II. 
'J>rof. sr. meJ. sIl. 'J>. rJrubarew i prof. Jr meJ. d. sIl. dielic{,i 

rodki zapobiegaiqce ciqiy w nowoczesnem 
oswietleniu naukowem 
Przelo:iyt I uzupelnU dr. mad. M. Mosenkll. 
5.owo wsillpne: doc. dr. med. L. Lorenlowlcz. 
Wydanie trzeeie poprawione i uzupelnione. 
Str. 302. 88 rycin i 3 tablice w tek
cie. 
Cena e;z. broazur. z'. 16, e;z. w opr. p'6c.- zl. 111. 


Tom III. 


'J>ro/. Jr. med. 'J>. C'fflorawU. 
Choroby krwl w praktyce lekarskiei 
Z drugiego poprawlonego wydania przelo:iyl dr. med. H. landau. 
Str. 96. 
Cena egz. brOlllzur. zl. S, egz. w .pr. ploc.- d. 7. 


Tom IV. 


ClJr. med. dtanislaw Cfli9ier 
Niemoc pic iowa i bezplodnosf u m
iczyzn 
Str. 251. 8 rycin i 1 tablica poza tekstem. 
Cena egz. braszur. d. 11, e;z. w opr. p'6c.- zl. n. 


Tom V. 


ClJr. meJ. CUIJill.elm d.enwic 
Nieplodnosf i niemoc plciowa u kobiet 
Str. 103. 
Cana egz. broszur. zl. S, egz. _ opr. p'oc.- d. 7. 


Abonenci "Prasy Lekarskiej" otrzymujq z wszystkich cen 10% rabatu. 
Wszyslkie wydawnlctw'II sprzedalemy z prawem zwrolu w clqgu 
dnl 3-ch, 0 lie okaiq IIII
 nleodpowiednle dla zamawiaiqcego. 
N::J iadanie &przedaiemv r6wnif;Z no roty miesiE1c:::ne. 



WYDAWNICTWO LEKARSKIE "ESKULAP", SP. Z O. O. 
Warszawa, ul. Koszykowa 32, tel. 8.73-33. 
Konto P. K. O. 12.350. 


Ukazat si
 nast. tom "BIBLIOTHECA MEDICA": 


Tom. VI. 


Dr. med. HENRYK LANDAU 


LlCZBY, DANE i T ABELE 
W CODZIENNEJ PRAKTYCE LEKARSKIEJ 


Ksiqika zawiera okoto 300 zestawien na 132-ch str. tekstu (w tem 
okoto 40 tabel) oraz 5 tablic dwustronicowych poza tekstem. 
Cena egz. broszur. zt. 6, egz. w opr. pMc. zt 8. 


Wkrotce ukaiq si
 nast. tomy: "BIBLIOTHECA MEDICA": 
Tom VII. 
Dr. KURT BENDIX, dr. J. WERTHAUER, dr. Z. LUETZENKIRCHEN 
i dr. LUDWIK LEVY-LENZ 


. 
PRZERYWANIE CIAZY 
Studjum naukowe dla lekarzy, prawnikow i socjologow. 
Okoto 480 str. tekstu i 81 rye. 


Tom VIII. 
Dr. med. ELEONORA REICHER, Docent Uniw. Warsz. 


REUMATYZM 


Okoto 220 str. tekstu. 


Tom IX. 
Dr. med. SEWERYN CYTRONBERG, Doc. Uniw. Warsz. 


CHOROBY PRZEWODU 
POKARMOWEGO 


Redaktor odpowiedzialny: W. Opatowski. 


Druk "Lech" , Warszawa. 



PRODUKT KRAJOWY. 


COLCHURECIN 


(tabletka zawiera 1 9 Uricediny i 0,0005 Colchicyny). 


.... 


ZNAKOMITY SRODEK DORAZNIE USMIERZAJJ\CY B6LE 
PRZY OSTRYCH NAPADACH: 


DNY 
GOSCCA 
LUMBAGO 
RWY KULSZOWEJ 


D!a w k 0 wan i e: 2 - 3 razy 
dziennie po 1 - 2 tab let e k 
rozpuszczonych w 1/ 2 szklance wody. 


o p a k 0 wan i e 0 r y gin a I n el 
R u r k a zawiera 15 tabletek a 1 g. 


Proby i pismiennictwo wysytajq na iqdanie PP. Lekarzy: 


Zaktady Przemystowe Chemiczno-Farmaceutyczne 


, 
"PROTON" Warszawa, Sw. Stanistawa 9-11. 



.
 
C?fV 
 
 

 \\\
 
N 
Z 
m 
"TI 
o 
en 
"TI 
o 
::0 
C 


.
. ; 
...... ... 
" :!.) 
...." ......... 


"'D "'D "'D 
0 
IIJ .!., tn 0 0 0 
;- 0 :::s:: 0 0 

 
 r" Z 
-:::"" :» Z 

 
 9 0 Z 
3 N 0 
'" 0.. '" 0 
a&.2: en 
:E 01 0.. en en 

. g: 
 
:E " " N
 
3 - 
"N 

 '< < 
 ,,- 
030'  

 ro C» Om :or" 
:E - 3 NJII 
 II).
 
O 
o '< -. _o.
 
., O':J z" -II). 
N '" 0 !'II" 
o:a '0. 
" 
 ... 
'" " 0 
:E :;' '" 
 _c:-4 
o -. N " .III" 0 N 
",,010 II).CII). 

 
 
 z m 

 z"o. :a 
3 '" '" -I" 
 
. g,:E Z O
 
o '" 
o'T\ 0 
t! '" '" Z 
" c:  
o 
N 
m 
Z 


No 
m 
r- 
» 
N 
»