/Prasa Lekarska 1933 R2 nr 7.djvu

			rasa L-e ...... arska 


Pod redakcj
 d-ra med. Henryka landaua 


Nr. 7 (14) 


LlPIEC 1933 


Rok II. 


Redakcja i Administracja: 
WYDAWNICTWO LEKARSKIE .,ESKU LAP" Sp. z o. o. 
WaT8zawa. ul. K08zykowa. NT. 32, tel. Nr. 8.73-33. 


Cena prenumeraty: 
Tocznie - zl. 12, p6lr0C2.ooe - d. 6, kwa.rtaJnie - d. 3- 
PrenumeTaty wplacaC nalezy na konto P.K.O. NT. 13827 (PTcua LekaTlka) 
l1lb NT. 12.350 (Wyd. Lek. "ESKULAP"). 
Pr611umeraty niewypowiedziane conajmniej Da 30 dni pued uplywem 
obesu, rozumiej
 siQ jaJw przedlu
one na. na8tfMIny cu.&Okree. 


Spis rzeezy. 


CHOROBY WEWN
TRZNE. Str. 387-402 
. Krwawi
ce wrzMy dwunastnicy. - Znaczenie fizjopatologiczne i kIi- 
n!Czne badaiI poruwnawczych nad skladnikami ebemieznemi luwi oraz 
\\ysi'ik6w i przesi'ik6w. 
 0 zalezuosciach pomit;dzy poziomem cukru we 
krwi i moczu w mocz6wce cukrowej i cukromoczu normoglikemic-znym. - 
Wsr6dzylne zagtrzykiwania alkoholu w ograniczonej zgorzeli pluc. - 
Zapob1eganie :zapaleDiu pll1C w przebiegu grypy zapomoc:J. zastrzykiwafI 
chll1iny. - Osobliwosci pIon icy w zaleznosci od wieku cborych. - Kimo- 
grafja radjologiczna serca. - Z kazuistyki rzedszych schorzeiI koseea-. -- 
W 8prawie roz-poznawania i leczenia choroby Basooowa. - Teorja. i pra.k- 
t
k
 leczenia Bwoistego gruzlicy. - Post
py w klinke, stawianiu rokowa.- 
nIa 1 leczeniu przymiotu t'itnicy g16wnej. - Dlugotrwale spostrzeZenia nad 
czerwienic:J. i zupelne poprawy, osi:!_gane zapomoc:J. chlorowodorku fenylhy- 
drazyny. _ 0 mocznicy hi:pocbloremicznej. _ Leezenie jelitowe zakazei! 
pr:gkiem okr'iznicy (colibacillosis). - 0 postaciach regeneracyjnych ide- 
generacyjnych blalych ciaJek krwi i ich l.nacze-niu klinicznem. 


PEDJATRJA. Str. 402-406. 
.RumieiIce podobne do plonicy na oddziale bJoniczym. - Bl
nica lIosa 
w nl
mowl'ictwie. - Prawo malych ilo
ci. 



386 


PRASA LF.KARSKA 


7/1933 


CHIRURGJA. ORTOPEDJA. UROLOGJA. Str, 407-411. 
Metoda lOi{;!sien podwodnych. - Cz{;!sciowe torakopl86tyki z po
 
oplucnowem uwalnianiem szczyt6w. - Ttmebryl, nowy srodek do urogra.t)i 
dozylnej. _. 0 narkozie awertynowej u dzieci. - Znaczenie poBredniego 
ustawienia koIi.czyny g6rnej w nastawianiu odlamk6w cZ{;!Bci obwodowej 
kOBci promieniowej. - Leczenie promi
nicy jontoforez
 miedzL 


POl.OzNICTWO. GINEKOLOGJA. SUr. 411-415. 
Nast{;!powe leczenie raka macicy po gl{;!bokich na.swietlaniach promie. 
niami Roentgena. - Flora i Ph wydzielin
, pochwowej w rozmaitych 
okresach zycia kobiety. - Nieswoi£te uplawy pochwowe w wieku dzieci{;!- 
cym. - Rozpoznawanie zr03t6w okolojajowodowych i zw{;!zeIi jajowodu 
zapomocll przcdmurhiwania macicy i jajowod6w. 


DERMATOLOGJA. WENEROLOGJA. 


Str. 415-418. 


Leczenie kHy wrodzonej bizmutem i niesalwarsanem. - Posrednia 
rentgenotera.pja w czerwonym liszaju plaskim. - Leczenie kily ukladu 
nerwowego anjonami bizmutowemL - 0 rozmiarach kuracyj, niezbt;dnych 
do wyleczenia kily pierwszo i drugorzt;dnej. - Ostry wn6d sromu Lip- 
pschuetza. 


LARYNGOLOGJA. RYNOLOGJA. OTJATRJA. Sqr. 418-422. 
Foetor ex ore. - Czynniki psychiczne i psychopochodne w ehorobach 
gardla, nosa i uszu. - Nierozpoznane zaburzenia zwieraczy gardla.- 
o wplywie kombinowanego leczenia surowic
 i neosalwarsanem na przebieg 
zlosliwej blonicy. - Zesp61 niedokrewnosci, zmian j{;!zykowy
h i zaburzeIi. 
polykowych. - Leczenie schorzeIi ucha zewn{;!trznegc. 


OKULISTYKA. 


Siir. 422-425. 


o leczeniu jaglicy djatermokoagulacjl!. - 0 operacji Deniga.- 
Etjologja, ro?poznaanie i leczellie zapalenia t{;!cz6wki. - Niekt6re przy, 
Cl.yny slepoty. 


NEUROLOGJA. PSYCHJATRJA Str. 425-428. 
W sprawie lliezdolnosci do pracy w padaczce. - 0 pr6bach leczenia sehi- 
zoirenicznych stanow podniecenia zapoomc
 obfitych nakluc It;dzwi?. 
wych. - W sprawie symptomatologji krwawieIi. do kom6r. - 0 leczenlU 
guz6w m6zgu. -- Rokowanie w zaburzeniach urn} slowych. 


COLLOQIUM MEDICUM. 
KRONIKA. 


Str. 428-448. 
Str. 448 



PRASA 


LEKARSKA 


Warszawa, dn. 1 lipca 1933 r. 


Choroby wewn-:trzne. 


Krwawifce wrzody dwunastnicy. 
Z 1017 
 rzod6w dwunast.lI.icy krwawilo 113 ci
iko, z tego za.s 83 
Dagle i silnie. Zrnarlo z nich 17 wskutek krwotoku, wsr6d nich 4 bez op.e- 
ra{:ji i przetaczania krwi. Prawdopodobienstwo sMIloistnego ustam.h 
krwawienia zrnniejsza si
 w tych ci
zkich przypadkach z kazdern nowem 
krwawieniern: im starszy i bardziej przewlekly jest wrz6d. tern mniej 
8p r t: z ysta jest tkanka tej okolicy. W przypadkach tych chod.zi zwykle 
o krwawienie z t
tnicy trzustkow 
po 4 la.t:lch sta.j
 sit: 0 wiele rzadsze (17% u dzieci w wieku przedszkol- 
nym i 11 % u uczni6w). CZ&S trwania wycieku z uszu jest dluzszy u mlod. 
szych dzieci. niz u 8tarszych. 
Liczba za.palen wyrostka sutkowego jest mniej wif;!cej jednakowa 
w rozmaitym wiekn i wynosi 2-3%. Jak siQ zda.je, w powstawaJliu zapa- 
lenia. wyrostka sutkowego w plonicy odgrywa rolf;! konstytucja chorego. 
P6zne zapalenia ucha sl'odkowego pra.wie nie dawaly zapalenia wyrostka 
sutkowego. Dla. rokowania w zapaleniu wyrostka sutkowego posiada zna
 
czenie wiek dzierka. i czas jego wyst
pienia: wczesne zapalenia wyr08tka 
sutkowego d3j
 wif;!kszy odsetek smiertelnosci, niz p6zne. Og61em spo. 
strzegano 81 przypadk6w zapalenia wyrostka. sutkowego, zma;rlo 19. w teIl 
5 nieoperowanych. 
PI'3>\-:ie t,o. s
mo powiedziec mozna. 0 schorzenia.ch jam dodatkowych 
nosa. N
Jrzt;.
cJeJ spotykano zajf;!cie kom6re,k sitowych, kilka razy zatoki 
czoloweJ, 
golem w 0.5% przypadk6w, jedna.kowo cZf;!sto w rozmaitych 
grupach :w
eku. Zmiany te spostrzegano w cil;zkiej od poczlltku plonicy. 

op
en pozagardlowy wystllpuje w plonicy najcz
sciej w pierwszym 
roku Zycl
 (2,5%i. u rocznych dzieci - w 0,75%, u starszych - w 0.2%' 
przn>ad
o,:. Dla. rokowania posiada duze 1Jnaczenie wiek dziec.ka: wiQk- 
8ZO
. dZ.lecl w plenvszyru roku zycia. zmarla. podczas gdy wszys.fkie po- 
W
"leJ p]erwszego roku zycia wyzdrowialy. 
. Ropnie migdalk6w !'<:t rz
stsze w star!'zym wieku (w grupie uczni6w 
w 2% pl'Zypadk6w), u mlodszych zas spotvkaja sit: tvlko w pojedvnczvch 
przypadkarh. . ... ." 
Ropne zapalenia opon m6zgownh stwierdzono w liczbie 14 0'16wnie 
w gmpie ma}
'rh dzieci (5 u dwuletnich i 5 u trzyletnich). w pO'lo
talych 
g
paeh byly t
 1];:0 pojedyi]rze przypadki. W trzech przypadkach zapa- 
':me Opon m6zgowyeh powstalo drogq przerzutowq w przebiegu p08OCZ- 
DICy, pozoEtale znajdow:lly si
 w zwiqzku z zalpaleniem wyrostka sutko- 
Wego h;b 1. za.kI-ze
ami zatok m6zgowych. CZQstsze powiklania l'Opneru 
zapalemem opon mozgowyrh w tyro wieku mog:t pozostawac w zwi:t-zku 
ze wzmozon
 dzialaln08.ci
 umyslowll dziecka w tym okresie zycia. 
r !aknepy zatok mozgowych spostrzegano 16 razy. W przewa:iajqcej 
ICZ?le przypadk6w w wieku od 2 do 6 lat (14 razy), a tylko po jednym 
1:\'7]e u dzie{'ka roezI:(ogo i o
mioletniego. 



39-2 


PRASA LEKARSKA 


7/ 1 933 


- 
, 


Ropne zapalenia stl'.w6w wyst
puj:}, poez:j,wsz). od ukoJiczonego drv.. 
gi&g'o roku zycia, i s1l- l1lajcz
tsze w grupie malych dzieci. 
Z innych ropnych zmian surowic6wek spostrzegano 4 przypadki Z&- 
palenia wsierdzia, 5 ropnego zapalenia osierdzia i 5 zapalenia otrzewny. 
Powiklania te s
 rzadkie. 
Surowi-cze zapalenia mazi6wek spotyka siQ po drugim roku zycia: 
w grupie malych dzieci spostrzegano je w 1% przypadk6w, w wietku 
przedszkolnym -- w 2%, u nczni6w - w 7%. WarM dw6ch stanzyeh 
grup zapalenia mazi6wek 11 raz)' w.sp61istnialy ze szmerami sercowemi, 
czasami wY6t
powaly przy dose wysokiej gor
czce; szmery w przebiegu 
choroby stopniowo ust
powal
r. 
Schorzenia nerek zwi
kszaj
 si
 stopniowo z wiekiem zar6wno jako. 
SCi01VO, jak i ilo
ciowo. U niemowl:tt zaburzenia ze strooy dr6g mODzowych 
-.vYBt
puj:} najcz
sciej w postad zapalenia miedniczek nerkowych lub 
pl'oce&u zluszczaj:tcego albo fez kr6tkotrwalego bialkomoczu. lltrzymujl4. 
cego si!;! nie dluzej niz 10 dni. U dzieci do 2 lat nie znaleziono na sekcji 
ani razu kl
buszkowego zapalenia nerek. Wyzej wspomniane lekkie za.bu- 
rzenia tylko w 6% przypadk6w. Poozynaj:}c od 2 lat proces staje si
 CQ;
_ 
stszy i wyMtniej wyrazony. Zaburzenia czynnosci spotykano w tynI wieku 
juz w 13% p rz n)ook6w, lecz s:} one lekkie i przelotne. Ze 158 choryeh 
z zapal{>niem nerek w wieku 2 i 3 lat zmarIo 17. Na sekcji znaleziono 
zapalenie nerek w 8 przypa,dkach. w 9 uleglo ono juz likwidacji. Nie bylo ani 
jednego przypadku mocznicy. zas zapalenie nerek nie odegralo ani razu 
rozstrrygaj=!cej roli w zejSciu Bmiertelnem. Te Eame 12 i 13% scho1'zeniJ 
nerek ooajduje si!;! w 2 starszych grupach, lecz na.t
zenie i czas trwania. 
procesu wybitnie si
 zwit:kszaj:t. Wsr6d 189 chorych z zapaleniem nerek 
w grupie przedszkolnej spostrzegano 3 lazy mocznic!;!, dwoje - zmarlo. 
U 10% tej grupy proces nie zakonczyl si!;! jeszcze do konca sz6stego ty- 
godnia pIon icy. Wsr6d 85 uczni6w z zapaleniem nerek u 4 wyst:}pila mOOt- 
nica, lecz zaden nie zmarl, lecz z nieukonczonym do kODca sz6atego 
tygodnia plonic
. pozostalo 14%. Cza.
 trwania zapalenia nerek wyn06il 
przeci!;!tnie 2 tygodnie W mlodszych grupach wieku objawy nerkowe wy 
&tQpowaly p6iniej. U starszFh w wi
kszosci przypadk6w w trzecim 
tygodniu. u mlodszych czas ich WY8t:}pienia rozcill-gal si
 na wszystkie 
6 tygodni. W zwi:}zku z tern pozo8taje tez wysoka liczba schorzeIi nerkc: 
wych w grupie malych dzieci. kt6re nie ukoIiczyly si!;! w ci:tg u 6 tygodm: 
30 wsr6d 158, t. j. 17%. 
Powiklania ze strony dr6g oddechowych w plonicy stanowi:t cech
 
najmlodszego wieku. liczba ich powyzej 4 lat spada z 20 i 10% pO'lliZeJ 
4 %. Lecz i u starszych dzieci zapalenia pluc, wyst
puj:tc rzadko i tyika 
w najci
zszych posoczniczych postaciach plonicy, 8tanowi
 bardzo groin e 
powiklanie, daj:t.ce 50% smiertelnoSci tak, ze wyst:}pienie zapalenia proc 
posiada barozo niepomyslne znaczenie prognostyczne. 
Za.palenie oplucny wikla zapalenie pluc w 20% przypadk6w; naj- 
cz
ciej nosi ono .charakter ropny. Przyl:J.CztWIie si
 zapalenia oplucny ok&- 
Ilywalo si
 w przewazaj
cej willksz08ci Przypa.dk6w (75%) fatalnem d!3 
chorego. Zle jego rokowamie jest zrozumiale, gdyz ropne plonieze zapalem
 
oplucny bywa przewaznie jednym z objawow posocznic
'. Lepsze roko. 



7/1933 


PRASA LEI(ARSKA 


393 


wania daj
 pneumokokowe zrupalenia oplue-ny, t-owarzysz:j.ce platowemu 
zapaleniu pluc w poznym okresie plonicy, kiedy uf>tr6j zosta.wal dotkniQty 
nowem z3Jkazeniem juz w okresie ozdrowienia po starem. 
W grupie niemowlqt na 28 (z posr6d 163) zmarlych 5 zgin
lo wsku- 
tek PQsoczniczych powiklan plonicy, 20 - wskutek zapalenia plue, 3 - 
wskutek innych przyczyn (oparz
mie, gruzlica). Z posr6d 400 dzieei w 
drugim roku iycia zmado 35, w tern 10 tylko wskutek plonicy, 23 - 
wskutek zapalenia pluc, 2 - wskutek innych przyezyn. W grupie malyeh 
dzieei zmarlo 58. w tern 47 "skutek plonicy, !) - wskutek z3ipalenia pluc, 
2 -- wskutek gruZlicy. W Wieh'll przedszkolnym na 44 zgony przypadaj:} 
tylI{o 4 na zapalenie phlC. powstale ,10 zmado wskutek plonicy. Wsr&l 
TIczoicw wsz
'stkich 8 zmarlo wskutek plonicy. (Wopr. Pedjatr., Pedoltpliwych rozstrzygnllc 0 natu
ze danego denia; 
6) metoda ta ulatwia tez bardzo r6:iniczkowanie trudnych niera,z do 
rozpoznania cieni, lezqcych w sllsiedztwie se
ca, np. guz6w, wychodzllcych 
ze sr6dpiersia i tt:tniak6w. 
Xie wyczerpuje to b.rnajmniej ogromnych moiliwoki, kt6rych wy- 
korz
"staniem zajt:to si
 od tak niedawna, :ie powstaje tu ogromne pole 
do doswiadczeu i dociekaiI, ciekawvch nietylko dla klinicystv, lec,z i dla 
fizj ologa. ... 
. Kimografja mo:ie bye stosowana do wszelkich uwidocznionych radj-o" 
loglCznie narzlld6" ruchowych. tak :ie ka'idy kimogram przy pomocy sto-' 
sunkowo prostego prZyrzlldu moze sluiyc do odtworzenia ruch6w serea 
dowolnie przyspieszonych lub zwolnionych (t. zw. kimookopja). 
. Kimografja radjologiczna jest jedyn:} metod:} bezposredni:}, pozwala;; 
J:jc.'j, na utrwalenie ruch6w serca (lub inn ego narzlldu) na zdjQciu, majllcem 
Pozatem w'Szystkie zalety zdj
cia zwyklego. Jest to metoda. prosta, 
latwa i oiekosztowna, zaslugujllca na jak najszersze rozpowszechnienie. 
(Medycyna Nr. 8/1933). 



394 


PRASA LEKARSKA 


7/1933 


Z kazuistyki rzadszych schorzen koscea. 
Art.'-kul zawiera opis trzech przyp&dk6w rz&dkich schorzeIi koMca, 
spostrzeganych przez D z i e r z y Ii ski ego. 
Opis choreg1) z dysostosis cleid2-cranialis zagluguje na uwagQ Z6 
wzgi
u na zmiany w ukladzie nerwowym (bardzo lekki niedowlad polo- 
wiczy lewnstronny, odruchy patologiczne, wskazuj
ce na obustronn3 
zajQcie tor6w piramidowych, mowa zacinaj
ca si
), kt6re nie rnog:} bye 
traktowane, jako wyst
puj:tce przypadkowo ze zmianami w koscc
, a po- 
,winny bye uwazane za cz
sciowo zaleZne od nieprawidlowego rozwoju 
czaszki. 
Opisany przypadek mnogich wyroSli kostnych (exostosis osteogenica 
multiplex) wskazuje, ze schorzenie to powinno bye uw&zane za sarnoistnij, 
jednoffi,k
 chorobow:}, gdyz rozmieszczenie ich (w obr
bie nas&d, wzglt;dnie 
koIic6w trzon6w kosci dlugich g16wnie w obrQbie kosei udowych, piszcze 
lowych, ramieniowych, prornieniowych, lokciowych, obojczyk6w. lopatek, 
biodrowych i zeber), ksztalty i rozw6j wyrosli kostnych steTeotypowo 
powtarza siQ u r6znych chorych 
p"rzypadek scap/zocephalus congenitus dowodzi, ze zrosniQ'Cie szwu 
strzalkowego rnoze bye w.' biorczern jeszcze w okresie rozwoju plodowego. 
(Lekarz Wojsko"\\y 1. 21. 
r. 6 i 7/1933). 
W sprawie rozpoznawania i leczenia choroby Basedowa. 
Klasyczny obraz pelnej choroby Basedowa jest latwy do rozpoznania; 
lecz il:'tniej
 wszelkie mozliwe przejscia az do ubogiej w objawy n&dczyn- 
.osci gruczolu tarczowc-go z przewagll objaw6w ,.neurastenicznych" t Del ' 
sennosc, chv.iejnosc tt:tna, sklonnosc do oblewania si
 potem, do biegunek. 
cieplot podgor
czkowych, cz
sto w cieplych porach roku dolegliwosci S:} 
silniejsze, niz w zLTllnycbj czasami chony Sll wog6le wolni od dnlegliwoS0i). 
N"a.jpewniejszym wrt:cz jeszcze srodkiem do rozpoznawania okret;G. 
przedbasedowialnego jest, zdaniern F. Hoe g 1 era, - oznaczanie prze. 
rniany podsta"\\owej; jednak w przypadkach pogranicznych wyniki jego 
niezav.sze SII jednoZLaczne, we wczesnych przyp&dkach moze nie bye 
wzmozenia przerniany podstawowej. 
Odczyn Reid-Hunta, kt6ry polega na zwi
kszeniu opornosci bialyoh 
rnyszy na acetonitryl po zastrzykni
ciu tyroksyny, wzgl
dnie krwi choregt) 
z nadczynnoscill gruczolu tarczowego. nie potwierdzil nadziei, w nim 
pokladanych, gdyz wyniki jego sl!, nazbyt nieprawidlowe, azeby mozna go 
bylo brae pod uw:t{i
 pod wzgl
dern r6iniczkowo-rozpoznawezym. Tak 
sarno nie daj
 si
 zuzytJmwac dla cel6w rozpoznawczych objaw Peudega 
(duza amplituda Ci
llip.nia krwi), ani pr6ba pilokarpinow3. i t. d. . 
Zdaniern F. Hoe g 1 era oral. E. Her z f e 1 d a i A. F rI e. 
d era, uderzaj
ce zwi
kszenie si
 w ostatnich czasa,ch liczby przypa.d. 
k6w nadczynnosci gruczolu tarczowego pozostaje prawdopodobnle. W 
zwi
zku z uzywaniern jcdu w najrozrnaitszych postaciach (1. zw. pelna sol, 
s6l jodowana. preparaty jodowe i t. Pl. Dlatego tez w kazdym przyp
 
nale
' doklafinie wypytywac pacjent6w co do tych wszystkich mozliw06eL 
'V lzej
zych przypadkach wystarcza saroo tylko leczenie wewnQtrz ne , 
we wszystkich ci
:i;szych przypadkach nalezy je najlepiej 11i-Czye z leC/L&"' 



'i /1933 


PRASA LEKARSKA 


395 


niem energj:} promienistl!. Rad wykazuje pod tyro wzglQdem wir;!ks'Z9 
zaletv i jest skuteczniejszy, anizeli promienie Roentgena, pozatem mozna. 
go r6wniez stosowae w mie8'lkaniu paejent6w. Dopiero w przypadkach, 
w ktoryeh zawiodly naswietlenia, nalezy qIterowac. NMwietlania radem 
u!atwia.jlj, nast
pow:} operacjr;! (mniejsze krwawienia; w przeciwienstwie 
do promieni Roentgena rad nie powoduje zrost6w). 
W leczeniu zachowawczo-wewnr;!tTZnem okazuj:} uslugi: 
Ij lec'wnie klimatyczne i djetetyczne: pobyt w miejscowosciuh, polQ- 
zon
eh powyzej 600 m. nad poziomem morza, i djeta bogata w wQglowo- 
.dan}. K atomiast insuHna w wi
kszosci przyp'adk6w zawodzi, moze on3. 
nawet spowodowac pogorszenie. 
2) Kuracje arsenowe: najleps'le s:} czopki arsenowe z 0,001 Acid. 
arsf!nicosi p. d. przez 30 dni. 
3) W czynnosciowych doleg!i,wosciach serca zaleca F. Hoe g 1 e r 
-Chillill. hlldrobromic. kilka razy dziennie po 0,1-0,2 gr. w pol:}czeniil 
z lumina.lem (0,005-0,02). Napa.rstnica pozostaje przewaznie bez wplyw;u. 
W lzejszych przypadkach wystarozaj:} zimne oklady , 2-3 gr. bromu 
dziennie. 
N"iema. zdaniem A. W. 111 e }'- era. srodka, kt6ryby w ci
zkim zupel. 
nit! rozwinir;!tym obrazie choroby Basedowa tak szybko i gruntownie 
zmniejszal albo naw!Jt zupelnie usuwal w}'-trzeszcz i migotanie przed- 
Bionk6w, jak operacja. Wyniki 1.rwale, wzglr;!dnie odlegle 8:} "nawskroo 
znakomite"; wyler<:enie i powrot zdolno.sci do pracy sta.nowi:} prawidlo. 
Wytrreszcz i chwiejnosc mog:} sir;! utrzymywac jako pozosta.losci w cir;!i- 
kich i za.niedbanych prz.ypadkach albo tez wystr;!powac nanowo pod wply- 
wem wzruszen psychicznych na (!ewien czas, co bynajmniej nie oznacza. 
nawrotu. 
Przygotowywanie jodem do operacji metod:} Plummera-Boothby'ega 
1J1.nacza duzy post
p w chirurgji choroby Basedowa; warM 159 cir;!zkich 
przypadk6w nie mial autor ani jednego typowego przypadku pooperac)l 
nej smierci choroby Ba-sedowa. Przez 1-2, a nawet do 4 tygodni przed 
opel'acj
 podaje sir;! 3 razy dziennie po 10--15-20 kropel rozczynu Lugola.. 
pozate-m zas jako srodek nasenny po 0.2-0.3 gr. luminalu doustnie lub 
W czopkach, zas w ci
gu dnia jeszcze 3-4 lumina.letek; w ci
u ootatnich 
2-1) dni przed operacjlj. podaje sir;! pr6cz tego jeszcze 3 razy dziennie po 
15 krvpel digipuratu. 
. Nawet w bardzo cit:zkich przypadkach wykonywa sir;! obustronne 
Jednoczasowe wyci
cie (wyj:ttek stanowi:t przypadki pelnego obrazu Ba. 
s.edowa u starych ludzi); nalezy wycinac 1.yle tkanki wola, ile jest moz- 
JI

. pozostawia.j:t c resztkr;! wielkosci wisni. Operacjr;! wykonywa sir;! w 
UspJeniu awertynowem, stosuj
c tylko po 0,1-0,12 gr. awertyny na kilo- 
gram wagi ciala. Podczas zabiegu nalezy zwr:1cac uwagr;! na tchawicr;!, 
8toso wac dobry dr.enaz.:- W leczeniu pooperacyjnem stosuje sir;! jeszez3 

l'
ez 3-4 dni l'ozczyn LUj!ola w dawkaeh obniza.j:tcych sir;!, w razie przy- 
8Ples
enia tt:tna - gynergen, w przypadkach sinicy - upusty krwi, 
p

aJe si
 duzo plyn6w, sl'odki moczop
ne. (Wieill. med. Wschr. Nr. 36 
1 3411932, :Muench. med. Wschr. Nr 52/1932, Zbl. f. inn. :Med, Nr 45/1932). 



39G 


PRASA LEKARSKA 


7/19
 


Teorja i praktyka I€czenia swoistego gruzlicy. 

Lczepionkt:, kt6rf'j uzy"a w leczeniu s"oistem Zdz. 11 iehalBki, 
przygotowujc autm w nast
puj
cy spos6b: z rnartw
ych pr1!tk6w gruZli- 
ezych drog1! kilkodniowyeh przc1llywan w aeetonie usuwa siQ star1! tuber- 
kulin
 (aeeton pozostawia w szczepionce wszystkie ciala antygenne), zit 
szczepionki tej przygotuwuje si
 zawiesint: w olejku rnigdalkowpn w ten 
sposob, ze 1 cm. 3 jej za.wiera jeden rniligrarn pr
tk6w. J
t to rozczY!l 
m2.cierzys(y (8). Rozczyn 82 przygo.towuje siQ, uzywaj
e 0) mgr. pr
fk6w 
na 1 em.' olejku migdalkowego. Przez stokrotne rozcienezenie olejkiem. 
rnigdalkowyrn obu tyeh rozczyn6w otrzy:muje si
 eoraz slabsze rozczyny 
b., 84 i 1. d. 
Podsk6rne zastrzykiwania tej szczepionki powoduj1! ograuiczone rop- 
nie w miejscu wstrzykni
cia. Juz na drugi dzien powstaje z&czerwienienic- 
i bolesnosc, narastaj
ee do trzeciego, cz:wartego dnia, nie powoduj
c za.- 
sadnic7.0 gOI':J,czki u- chorego. Udwrotllie, gdy naeiek rniejsemyy przestaJe' 
narastac, gor
czI;:a ulega wyraznemu i w szcz.Qsliwych przypadkacli dlugo- 
trwalemu obnizeiJiu. Po pewnyrn ezasie (1--3 tygodni) w rniejscu wstrzyk- 
ni
eia stwierd7a si
 ehelbotanie, w dalszyrn przebiegu (nieraz dopiero po. 
dw6eh rniesi
cach) ropien si
 otwiera. nie okazuj
c naog61 sklonnoSci d:; 
sarnowygojenia. 
Obraz taki otrzymuje si
 u wit:kszosci ehor)"ch z jakierni takierni 
jc;szcze zasotwmi odpcl'llosci. U ci
zej ehurych do wytworzenia ropnia 
nie doehodzi, a tylko po,,", staje ograniczone ezerwone nacieczenie, kt6re- 
ulega calkowitemu wessaniu siQ. Wreszcie u najciQiej chmych wstrzyk- 
ni
cie (przynajrnniej jednorazowe) nie pozostawia zadnego sladu. 
Doswiadczenie ",yka.zalo, ze w1'QCz odwrotnie do tuberkuliny, w przy' 
padkaeh. dobrze reaguj
cyeh rniejscowo. nalezy stosowan:t- dawk
 systema
 
tycznie obnizae. U niekt6rych ehorych, kt6rym autor poczq.tkowo wtrzy- 
kiwal po 0,1 ern. 3 8., d08zedl on stopniowo do S8, otrzymuj:t-e nawet przy 
tak silnern rozeienczeniu odezyny wielkosci dw6ch dloni (!), podczas gd
 
poez:t-tkowo przy 8. otrzymywano niekiedy tylko rnaly guzek "ielk{)SCl 
czeresni. CharakterY6tyczn1! cec
 oIezyn6w po wysokich r01.cienczeni:wb- 
(88-S8) jest ich zupelne wchlanianie siQ. 
,Sze.zeplen dokonano og61ern u 70 os6b chorych na gl1lzlic
 pluc. Z 
tego 2 ehorych bylo w okresie Turban I, 2 - w okresie Turban II, p?ZD-- 
Btalych 66 - w okresie Turoan III. W tern enteritis tbe. \\"S'p6listmalo 
;
 7 przypadkach (10%), laryngitis tbc. - w 10 przypadkach (14 %), tbe 
reni.,; - w jednyrn przypadku. tbe. ffilguae - w 2 przypadkach. pnemrw- 
thorax spolltanens- w 4 przypadkach, amyloidosis rellum - w 2 p
zy- 
padkach. Pr6ez tego leezono dodatkowo odrn1! s.ztuczn:t- 5 066b, USUDl
 
nerw przeponowy w jednym przypadku. Sz('z
pien dokonano u jednu} 
osoby najwyzej 14 razy, zas og61em okolo 500 razy. 
W,plywu szkodliwego szezepionki nie stwierdzono absolutnie u nikogo. 
w.zrost wagi nast
pil u 34 os6b (48%), przyczern u kilku c
arycb 
waga wzrosla lla zw
'klyrn wikcie szpitalnym wprost niebywale (u Jedn e - 
go + 20 kg-., u trzech + 10 kg.), zas przeciQtny przyrost wagi wyno. 
sB + 4 kg. 
Stwierdzono rcwniez popraw
 oorazu krwi, w szczeg61nosci przyrost: 



'1/1933 


PRASA LEKARSKA 


397 


limfocyt6w U 26 os6b (37%), przyczern U niekt6rych chorych liczba 
limfocYt6w przekroczyla 40 % og61nej liczby bialych cialek krwi. Jedn{). 
czesnie zaznacza siQ wzrost kwagochlonnych, co aut or pragnie tlurnaczyc 
-objawami sk6rnerni w miejscu szczepien. _ 
Poprawa opadania krwinek wyst:t-pila u 25 o96b (35%), przyczem 
w pojedynczych przypadkach bardzo znaczne zmiany na lepsze ('1 95 - 10, 
z 5
 - 30, z 45- 25, z 50 - 28, z 65 - 20, ze 102 - 43 i ze 104 - 40 
wedlu!!" 'Ve3tergrena). 

iniej Iub wi
cej zaznaczon
 popraw
 fizykaInych zrnian w pluca.ch 
stwierdzono u 32 osob (-15%): co siQ tyczy l!1'llZliI:Y krtani, to za wyj
tkie[ll 
jednego choreg-o, kt6ry zrnarl po dokonanej u nicg-o operacji wytworzeni'l 
przetoki zol
dkowej w
kutf'k zupelnf'j niemoznoSci polykania. u pozo- 
stalych stwierdzono conajrnniej popraw
 podrniotow
, t. j. zrnniejszenie 
Mlu i chrypki, a w po&zczeg6Inych przypadkach i ponrawQ przy badaniu 
13l'ynl!oskopowem - ust
.pienie nacieku strun. Z chorych tych tylko jedna 
:kobieta na zlldanie aut ora przez eras Ieczenia zachow
rwala scigle 
m;lczenie. 
Wplyw n:J. przebiel! gor
czki nie da si
 uj
c procentowo, gdyz u nie- 
kt6rych chorych zmusZGny byl autor czasowo fitosowac srodki przeciw- 
gorllczkowe. St",'ierd:dr natomia,st mozna. iz: 
a \ Podniesienia cieploty stwierdzono tyIko 5 razy bezposredniQ PI) 
szczepieniu_ eo na 500 dokonanych szczepien stanowi odsetek znikQmv. 
WystQpowalo ono pny bardzo .silnych odczynaeh: bylo 1.I6tkotrwale 
(1-2-
 uni). 
b) Jako prawidlo nastfi.puje po szczepi
_niach. jezeli odczyn jest do- 
state
znie wieIki, na trzeci. czwa:ty dzien obnizenie g-or:j,czki; okres ten 
stanu bezg'or
czkowego trw3. czas r6zny. W jednym przypadku. gdzir IV 
odst
pach jednego tygodnia zrohiono chorej dwa ropnie przez wstr:n-k- 
ni
cie 1.0 81 i 0.1 81. stan hezgor
c7.kowy trwal okolo 2 rniesit:cy. W dru- 
g
m bm'd7.o efektownym przypadku przy stosowaniu bardzo wysokich rm- 
ClenC7.en (S
 i 86) gor
czka spadla raptownie ponizej 37° i utrzymuje si
 
na. tym p07.iornie dotycl1czas. Calkowite ustllpienie gor:t-czki u chorych. 
ktorzy nprzednio gor
czkowali. stwierdzono w 7 przypadkach (10%\. 
Ronnie po sarnoi13tnern otworzeniu si
 poddawano leczeniu poczatkowo 
masci:uni zr
cerni. stosowamerni w gTuZIicy sk6ry, p6-:7niej naswietI:.tllia.mi 
p1
mieniami. Roentgen:!, wreszcie akladarni z rnasci oboj
tnych. W ci
gu 
zgor
 dw6ell miesil;cy g-ojq gi
 one calkowicie. pozostawiajllc tylko bIizn
. 
CMedycyna 1\1'. 811933). 
Post
py w klinice .stawianiu rokowania i leczeniu przymiotu 
t
tnky- gl6wnej. ' 

hsyczne objawy przymiotu .tt:tnicy g16wnej (mesaortitis l/liea) wy 
st
P!lJ:J w swym caloksztalcie tylko w drobnyrn ularnKu stwierdzQnY'ch 
an
tOn
ic.znie.. 'V czesnych postad kIinicznych . nalezy widocznie poszuki 
:a
. ,:sro
 lllezupeinych aortitides, kt6re H. S chI e s i ill g e r opisal jak 
o:t l tlS o
lgosymptomatiea. Poszczeg6Ine objawy [ub charakterystyczne 


??y 
bJa\
-?w .umoZIiwiajll 'plZY ostroZne.m .tJuI?acze
i
 rozpo
a,ni
, 
01 e wleloklotllle bywa pohnerdzane przez badallle posrnlertne. N aJ'vaz- 



398 


PRASA LEKARSKA 


7/1933 


Diejszemi objawami sl! objawy ze strony cz
sci wstQPuj
cej, wzgl
dni6 
pierscienia t
tnicy g!6wnej oral. objawy ze strony sciany naezyniowej. 
Bardzo cZQsto wystarcza. obecnosc dw6ch objaw6w dla postawienia pew- 
nego ro:z;poznania. Cz
t.osc przymiotu tQtnicy g16wnej pozo.,taje w sei- 
slyrn zwi
zk]I z Bzerzeniern siQ przymiotu wog6le. WsrM 10600 przypad- 
k6w s:z;pi:talnych na oddziale a'lltora w latach 1923--1932 bylo 1289 (11,2%-) 
z zupelnie pewnie stwierdzonern zakazeniern kilowem. Z tego znowu w 421 
(t. j. 31,4%j przypadkach maleziono zrniany kilowe tQtnicy gl6wnej. Nie 
mniej zllitem niz 3,9% wszystkich pacjent6w, kt6rzy przeszli pnez oddzial, 
wykazywalo objawy przymiotu tQtnicy g16wnej. Jezeli chodzi 0 wyniki 
badania posrniertnego, liezba ta jest jeszcze wiQksza i ci:t-g le wzra8t3o. 
W r. 1930 stwierdzil :Maresch w calym materjale sekcyjnym Powszechnego 
Szpitala w Wiedniu prawie 5% przymiotu tQtnicy g16wnej. Prawie takic- 
same liczby wykazuja wi
ksze zaklady szpitalne w Niernczeeh. R6wniez 
liczba tQtniak6w zwf
ksza siQ. Rokowanie bywa cZQsto lepsze, anizeli 
dawniej przypuszczano. Zasadniczo zalezy ono od urniejscowienia (scho- 
neDie cZQsci wstf!pujlj,cej t
tnicy g16wnej jest mniej pomyslne, niz zrniany 
luku), dalej od moZliwosci wczesnego postawienia rokowania (postMi 
ubogie w objawy) i od wczesnego rozpoozQ
ia leczenia. Wain:t- rol
 pod 
wzgl
t:.eIl'Il prognostycznym odg!,ywaj
 powiklania (zapalenie wsierdzia, 
kila osrodkowego ukladu nerwowego, gruilica). Powolnie rozwijaj:t- ca siQ" 
niedroznosc naczyiI wieiIcowych niezawsze musi prowadzic do smier.:.i. 
gdyz naczynia oboczne zapewniaj
 miQsniowi sercowernu zaopatrzenie w 
krew tQtnicz:t-. DusznoBC sercowa miewa powazniejsze znaczenie progno- 
styczne, niz wiele przypadk6w dusznicy boiesnej. PostQpowanie tQtniak6w 
mozna powstrzymac az do 10 lat zapornoc
 leczenia przeriwkilowego. In. 
tensywne leczenie. jak wnioskuje autor na podstawie wlasnych spostrzez efi , 
moze r6wniez skr6cic okres cza,su pomiQdzy zakazeniem a schorzeniem 
naczyniowem J.eczenie staje si
 obecnie bardziej jednolite w rozrnaitych 
krajach. Rozpoczyna siQ je od rnalych dawek jodku sodowego, podawa- 
nych doustnie. Po pam dniach rozpoezyna siQ podawanie bizrnutu lub 
rtQci. Ch
tniej Sl! obecnie stosowane preparaty bizmutu, lecz tylko nie- 
rozpuszczalnp- albo koloidalne. Po czwartem. wzglQdnie pi:t-tem za.strzyk- 
ni
ciu bizrnutu rozpoczyna si
 leczenie salwarsanem w najrnniejszy
h 
dawkach. Na.jwyzs1Ja dlliwka pojedyiIcza wynosi okolo 0,45 gr., calkowib 
dawka na jedn:t- kuracj
 3,5-5,0 gr. Po ukonczeniu salwarsanu podaje si
 
znowu doustnie jod i Decoctum Sarsaparillae 150,0. W pierwszym rok:11 
pTzeprowadza si
 3, w ci:um dw6ch nastQpnych lat 2 t.ego rodzaju'kuracje. 
Salwarsan mozna za.st:wic przez doustne podawanie Spirozidu lub Stovar- 
Bolu (przez 3 d
i p
aje. si
, poczern robi si
 3 dni przerwy i t. d.). Autor 
zakalicza kuracJe Spnozldern po podaniu 30 tabletek po 0_25 gr. powtarza 
zas j
 po uplywie 6 tygodni. W ci
g-u roku przeprowadza siQ'3 kuracje 
Spirozi
owe. Zastrzykiwani:1; siarki i leczenie bialkowe pott:guj:t- dzialani
 
ku
a
YJ arsenoJITych. 
uszmca 
olesna pochodzenia kilowego u1ega prze. 

aznre b
rdz.o .zna.czneJ IXIprawle pod wplywem ostroznego leczenia swo- 
1St ego. Rowmez dUS:lllO
C sercowa moze ust:t-pic w przebieO"u takich kura.. 
cyj, jednakze ehony tacy urnieraj:} przewafuie w ci
o-u dW6eh lat wskutek 
niedomogi serca: Lekkie i srednio ci
zkie przypa{lki niewyr6wnania poza 
zw-yklern leczemern nasercowem nalezy podda.wae leczeniu swoi&te mu . 



7/1933 


PRASA LEKARSKA 


399 


WY'niki, otrzVIDvwane przez autora, byly cz
to bardzo pomyslne. (Taegl. 
Pr;'xis Nr. 4h933). 


Dlugotrwale spostrzeienia nad czerwienicl! i zupelne poprawy. 
osi
ane zapomocl! chlorowodorku fenylhydrazyny. 
II. Z. G r iff in i E. v. All en lee,zyli na Idinice Mayo fenylhydra. 
zyn:t- 37 przypadk6w czerwienicy (polycythaemia vera), kt6re spoitrzegan,) 
w cillgu czterech do szeFciu lat. Stwierdzili oni, ze w nastQpstwie dobrze 
i rozwai:nie prowadzonego lec,zenia poczlltkpi1j.Czce. P.rzy badaniu poSmiertnem 
stwierdzono w nerkach tvIko nieznaczne zmianv zwyrodnieniowe kt6rvcb 
nie rnoma bylo willzac PTZYCZY110WO ze spiltczI{
 i mocznicl}.. , . 
W przypadku zatrncia rt
.j:t- z ci«}zkiemi wymiotami spostrzega:n(J po 
l
czenie organicznej niedomogi nerek z hipochlQremj:}.. Spostrzegano r6w. 
niez przypadki z mniej waczn
 hipochIorernj
 bez rnooZlIlicy, pocz
Sc.i " 
polll'czeniu z t
zyczk
 zollldkoWIi. 
W stanach mocznicowych nalezy zawsze badae ch-orych w kienmkll 
hipochIorern1eliIlego ich pochodzenia, gdyz w tych pTZypadka-ch podawa.11i
 
du:iych iIosci soli kuchenn!;j moze ocalie zycie chorych; jest ono nato 
miast przeciwwskazane w niedornodze nerek pochodzenia organiczneg'D. 
Autor przestrzega przed plukaniami zollldka w przypadkach dlugot'l'walych 
wyrniot6w bez uprzed'lliego badania gospodarki chlorowej. (Dtsch. moo 
Wschr. Nr. .18/1932). 


Leczenie jelitowe zakaien pr
tkiem okr
inicy (colibacillosis). 
H e i t z - Boyer nalzwal colibacillosis zakazenia dr6g rnoczowych 
zarazkami, kt6re dOl5tajll si
 do nich z jelit drogll krwionosn:}.. Podobnie 
jak posta0i klil1iczne rnogl} bye rozmaoite, tak tez r6zne bywaj:} za.ra.zki 
chorobotw6reze: pr:t-tek okrt:znicy. enterokok, gronkowiec. 
A. era e inn e a n 0 i I. D i c h tel' opisuj:t- przedewszystkiem Ie. 
czenie jelitowe tej sprawy. 
Og-6lne zaJeeenia polegaj:t- na lezeniu w 16zku. nacieranliach a1koh? 
lowych. Zalecenia szczeg61ne zalezll od rodzaju iZaparcia. Jezeli istnie]e 
zapareie lewostronnp (zstQPujllce), pobudza si
 mit:sni6wk
 jelit zapO' 
moell djety, bogatej w blonnik: jarzYJlY zieIone, 6urowe owoce, chIeb zy
! 
ciernny.Jezeli nato!I!iast jest zap3JI'cie prawostronne (wstQpuj¥e - zastoJ 
klltJliczYJ, naIezy wychowywac kiszki: pacjenci powinni 0 okreslooej por
e 
wyehodzic na st,oIec. wypijac zrana naczezo szklankQ wooy. Jezeli istnieJIt 
kurcze jelitowe. nalezy podawac 'P0karmy rnllczne, azeby zapobiec gnici u . 
Djeta. zalecana w tyeh przypadkach przez M. Teohari. wygillda jak na 
stQpuje: rano kawa j
czrnienna z mlekiern, nieco rnasla, rnarmoIada, eu- 
oeharki i sniadanie: nieeo smazo:Ilego mi
sa. jarzyny zielone. rnakaron, k.o m 
P{)t, 0 godzinie czwartej: kWaSne mlei\;jo Iub kefir albo yoghurt; Ob13l1; 
zupa ja-rzynowa, swie!i:y Set, do picia woda; przed p6jsciern spat herbata 


 . 
Je:ieli przyczynll za.kazenia pr:}tkiern okrQzniey nie jest zaparCle, W 
uchub
 wehodz
 dyspepsje. Nalezy uTegulO1\vac procesy ferlllentacji 

gli)- 
wodan6w lub gnicia bialek, azeby unormowac florQ bakteryjnll. jeht: Je. 
zeli wreszcie w p!'Zebiegu zakazenia pr:ttkiern (JkrQwicy wystQpuJ:t- obJ&W1 
ze stroov wvrostka robaczkowego lub tez odwTotnie, zadlOdzi cz
sto pll- 
trzeba 
kroczenia chirurgicznBgo. Po wyciQciu wyrostka robaczkowegoJ 
mocz staje si
 jalowy. Ieoz objawy nerwowe mog:} siQ nadal utrzymywa- 
u pacjC'nt6w z pl'zewleklemi cierpieniami jelitowemi. J 
Przeeiwko zapardn podaje siQ codziennie rano na CZC,W lyzooz

 o. 
herbaty oIejn rllcznikowego' w ci
gn pi
tnastu dni, oliwQ nicejsk:t- w Ilollc] 



7/1£;33 


PRASA LEKARSKA 


401 


2-3 lriek stolO\vych dziennie, ibiarczan sodowy w dawce 1 gr. w szlance 
'\'ody, olej parafim.wy w iloSei 1-2 lyzek przed p6jsciern spae. 
Kurcze jelitowe zwalcza sifi] atropin:t-, genatropin:t-. preparatami bella- 
donny. Pod
,ie si
 prllt.ki kwasu mlecznego (Lactobacilline), kt6re zwiek- 
sZ:J.j
 fIorQ zakwaszaj
c:t-. Stosuje si
 rnaltynQ lub panh-eatynQ. Biegullki 
leczy siQ srodlULmi sci
gaj
cemi: tanin
, bizrnutem, wQglanem. wapnia" 
Uzywa sifi] w-reszcie srodk6w, odkazaj
"cych jelita, w dawce 2 do 3 gr 
dziennie. 
Dzialanie urotropiny mozna pot
gowac zapomoc
 doustnego podawa- 
nia kwasnego fosforanu sodowego. Lecz pr:t-tek okrt:znicy wkr6tce przy" 
stosov."uje siQ do nowych waTUnk6w, wobec czego celowe jest podawanie 
naprzernian zasa1.l i kwasow. Podawae rnozna r6wniei blQkit rnetylenowy, 
gonakrynQ, t'rpaflawinQ. Lecz(!nie biologicme daje niestale wyniki z po- 
wodu rozrnaitosci drobnoustroj6w chorobotw6rczych. Wody rnineralne pa- 
siadaj:t pierw.s:WTz
dne znaczenie, zmieniaj:t-c stan jelit i odtruwahe 
u
tr6j. Vichy wsk:uane jest w zaburzeniach jeIitowych pochodzenia W
t.TO- 
bowego lu!! p
cherzykowego, Chatel-Guyon i Plombieres s
 wodarni usmie- 
rzajllcerni stany kurcwwe, wreszcie Bride-les-Bains w zakaz
- 
niach prlltIdern okrQzulcY w pelni rozwoju. (Romania Medicala t. 11, Nr. 
23i1933) . 
o postaciach regeneracyjnych i degeneracyjnych biatych ciatek 
krwi i ich znaczeniu klinicznem. 
S chi 11 i n g wpTowadzil pojfi]cie obrazu regeneracyjnego i degenera- 
cyjnego krwi. Odr6Znia on dwojalde postad cialek p
t1owatych: regenera- 
cyjne, kt6rych j:J.dro barwi siQ jasno i jest soczyste, or3JZ degeneracyjne 
o jltdrze starern ze zbit:t chromatyn
, jak w cialkach seginentowanych. 
W bialym obrazie krwi nalezy, zdaniem M. K a r low ski e j, zwra- 
cac stale uwag
 na tny skladniki: 1) og6ln
 liczbQ bialych cialek krwi. 
2) odsetek cialek obojQtnochlonnycl1, 3
 obecnosc i liczbQ rnlodych postad. 
Obraz regeneracyjny cechuje siQ hiperleukocytozll, neutrofiIj:t- z prze- 
sunifi]ciem regeneracyjnem (az do myelocyt6w wlllcznie) i jest wyrazern 
Wr.mozonego zapotrzebowania cialek oboj
tnochloonych w walee z zaka- 
ztniem, skutkiem czego przedostaj:t- BiQ niedojrzale cialka do luwi w 
zw1l,1ks:wnej liczbie. Czynnik zaka
riy pobudza szpik kostny do wzrnozooej 
czynnosc.i. 
Niekiedy zuzycie c.ialek przewaza jednak nad regene:racj:t-. Powstaj
! 
obu'zy 0 zmniejs.zonej og6lnej liczbie oialek nawet ponizej norrny. W tych 
przypadkach jednak liczba cialek obojQtnochlonnych w rozmazie j
st 
zawsze zwifi]kszona, b
dzierny rnieli stale neutrofiljQ z silnern przesulllQ' 
ciem regeneracyjnern. \Vskazuje to na pogms.zeiIlie i niedobre rokowanie. 
S1i to dwa zasadniczlJ typy obraz6w regeneracyjnych. . 
Charakterystyc1ll
 cech:t- przesunifi]c regeneracyjnych krwi jest O?llJ: 
z.ona og6lna liczba cialek bialych, brak neutrofilji, cz
to n
utropenJa 1 
ll1Ilfocytoza oraz wyst
powa.nie w duzej nieraz liczbie tylko. Clalek P'Qtl?- 
Watych normalnych i zWyTodnialych bez mlodYt
h i myelocyto
. Obmzen
e 
o;;6lnej liczby bialych cialek wskazuje tutaj na zah

w&D
e tw?rzema 


alek wskutek 20lej ezynnosd s7.piku kostnego_ Z t:",lue
n zml:ma.ml obra 
YOw spotykamy sifi] np. w durze brzu8
nym, grufhcy 1 grYPIe. 



402 


PRASA LEKARSKA 


7/1933 


W. wie
iej liczbie c
or6
 za
azn;rch. gr
ice mi

zy zrni
ami rege. 
neraCYJnellll 1 degeneracYJnernl zaCleraJ
 SIQ, 1 wyst
puJ:t- posta-ci mieszaJl6- 
Wedlug obccneg-o stanu wiedzy hematologicznej obrazy regenera.cyjne 
po;".iadaj:t- wiQksze znaczenie kliniczne, aniieli degenerac
"j'1le, i dlatego nie 
ograniczamy s;Q jPdynie do ich stwierdzenia, jak w obra,zach degenera- 
cyjnych, lecz zw.racaroy jeszeze uwagQ na stopieiI ich nasilenia. Roz.r6inia- 
m,- czteJ'v stonnie: 
. 1) obejrnuje grup
 zrnian, w kt6rej odbywa siQ wzmozone wyrzucanit 
0.0 krwi cialek, znajdujllcych siQ w Bzpiku ko.stnym, moinaby powiedzie
 
"za.pasowycli" skutkiern jego poorazuienia; nierna tutaj jeszcze wzrnoioneg.) 
Dowotworzenia, to jest regeneracji. Wyrzucane rnog:t- bye: dojirzale leuko- 
cyty np. w fizjo!ogicznych leukocytoza-ch (podczas trawienia) lub tez nie- 
dojrzale w ostrych i naglych podrainieniach, np. po zastrzykniQeiacb, zta. 
ma.uiach kosci, krwotokach. Objaw-y te szybko mijaj
; 
2j obejmuje jui wzmoion
 regenera.cj
 cialeik w szpiku i pojawianie 
tilt: we kIwi prz€,wazuie cialek PQtlowatych i mlodych; 
3) obejrnuje siln:J, regeneracjQ, pojawianie siQ rnyelocyt6w 'We krwi; 
4) bardzo siln
 regenera-cjl;. Krew rna wygl
d taki, jak w bialaczce 
szpikowej: znajdujerny tutaj prornyelocyty i myeloblasty. 
Stopnie te urnoZliwiaj:t- latw
 orjentacjQ w rokowaniu. 1m dalej obm' 
przesuwa s
Q do stopnia czwartego, tern rokowanie jest gorsze, zwlasze!R 
gdy i og6lrut liczba cialek bialych zrnniejsza siQ. Odsetek cialek oboj
t.1()' 
chlonnych jest zawsze wysoki, cialek kwasochlonnych jest malo lub bra.k 
zupelnie. Popraw
 wskawje zllllliejszenie przesuniQcia posta-ci mlodych na 
korzySc dojrzalych, obniienie og61nej liczby cialek bialych i r6wnoczeSnie 
obojQtnochlonnych oral. pojawienie siQ cialek kwasochlonnych. 
Stopnie przesunit:c regeneracyjnych s
 waZIIym czynnikie.m dIa celow 
rozpoznawczyrh. Jl'[ajll one przewaznie znaczenie w r6inego rodzaju fa- 
kazeniach: 
1) Hiperleukocytoza i neutrofilja bez lub z niezna.cznem przesuni
ciem 
rcgenerac
jncm przemawia za ograniczonym lekkim proce.sem zakainym 
w ustroju np. nie'i:.toweru zapaleniern wyrostka robaczkowego. 
2) Hiperleukoc
"toza i neutrofilja z wyrainern przesunQciem reg6Il8- 
rae
'jnern",Za. twoxzeniem siQ ropnia, np. ropne zapalenie wyrostka roba,cz. 
kowe
o. . . I I . f ' l ' b ' t .' re 
3) Sllna bpCil' eu wcytoza 1 neutro 1 Ja Z wy I nem przesuDl
Clern 
g"neTacyjnem, wskazuje na stan posocznicy. . 
4) Przesllni
cie regeiIle:racyjne bez neutrofilji i z leukopenj
 wyst
pu
e 
w dlugotrwalych procPSach chorobowych, np. w zwalniaj:t- cern zapalemu 
wsierdzia. (Medy,.. Prakt. t. 7, Nr. 2/1933), 


Pedjatrja. 


Rumience podobne do ptonicy na oddziale btoniczym. 
Wsr6d 113 chorych z blonic:t-, spostrzeganych przez N. I. M 0 r 0 Z 
kin a i 11. R. Put n in g a na klinice zakainej Instytutu Leka!- 
skiego w SmoleiIsku, 13 (1. j. 11,5%) przechodzilo dodatkowe zakaieme 



7/1933 


PRASA LEKARSKA 


403 


plonicze. Zapobiegawc.ze stQsowanie przeciwjadu ploniczego nie zapobie. 
galD zachorzeniu na plonicQ. Objaw Schu1tze-CharItana i badanie krwi 
(leukocytoza z eozynofilj
) s:t- bardzo pornocne przy staw.ianiu rozpozna- 
nia. Smiertelnosc wsr6d charych tylko na blonicQ wynosila 2%, w powi. 
klaniach jej z plonic:t- naltorniast 30,7%. WystQpowanie u chorych na 00. 
d;;ialach bloniezych osutki drobnoplamistej, wymaga natychmia.stowego 
odcsobnienia takich chorych, gdyz przypadki te naJezy rozpatrywac jakJ 
ubdatkowe zakazenic plonic:t- (a nie chorob
 posurowioz:}, w k;t6Tej objaw 
&hultze-Charltana jest uj€'Illny, we krwi zaS stwierdza siQ Ieukopenj.;> 
z eozynofilj:t-). Zl'..s wszelkie zwlekanie jest niebezpioozne. (Sow. Wracz. 
Gar. Nr. 23--24/1932). 


Btonica nosa w niemowlf}ctwie. 
Wsr6d 1647 niernowl
t, spostrzeganych w latach 1926-1930 przez 
G G. S t uk sa i C. M. C y r u 1 n i k a, bylo 106 (6,4%) przypadk6\f 
blrnicy, w tern 81 przypadk6w pierwotnej odo80bnionej blonicy nosa, 8 
przypadk6w blon1cy nosa z wt6rnlt blonic:t- &k6ry, 1 przypadek blonicy 
nos3. i spoj6wek, 16 przypadk6w pierwotnej odosobnionej blonicy sk6ry; 
nie bylo ani jedneg:o przypadku blonicy galfdla, ani krtani. W 5 przy. 
padkach u dz1eci z bloniclt nosa powstala wtornie blonica ucha srodkowego. 
}]ajrnlodszy przypadek Jiczyl 2 rnies,iltce 5 dni. 78 wsr6d 106, t. j. 74,39% 
cborych dzieci hylo w wieku od 3 do 8 rniesiQcy. 
Podobnie ja.k w blonicy gardla star.szych dzieci, tak r6wniez w blonicy 
nos3. niemow!
t spostrzega si
 wybitnie wyrazon:t- sezonowosc. Wsr6d 89 
dzieci z pierwotn:t- bloniclt nosa 63 przypadki (t. j. 70,7%) przypadaj:t- na 
4 miesiJI,ce listopad-luty. Wsr6d 16 przypadk6w pierwotnej bionicy sk6ry 
9 przypada na okres Iistopad-luty, 4 - na rnarzec. Te same miesilt ce , 
jak wiadomo, sit mieF-ill-Carni wzrnozenia .siQ krzywej zachorowaiI na blonic
 
gardla u I5tarsn ch dzieci. 
Wsr6d sChorzeiI, uspasabiaj
cych do blonicy, na pierwszynI plani'3 
titoi grypa (w 15 przypadkach), dalej szczepienie przeciwospowe (11 przy. 
{JaJk6w), dyspepsjp (8 przypadk6w). angina (7 przypadk6w), i t. j. 
-G16wn
 rol
 uspasabiaj:j,c:t- gra, jak si
 zdaje, czasowe oslabienie, zahamu. 
wanie niestalej u niemowl
cia og6lnej odpoTlloSci antytoksy-cznej. Obok 
"Hrycb schorn'iI uspasabiaj:t- do blonicy nDsa dystrofje, w kt6rych zmniej- 
iim si
 og6lna odpornosc na zakazenie. 
Katar bloniczy niernowl:t-t przebiega w ogrornnej wi
k8ZoSci przypa
 
kow bel. klinicznie uchwytnych nalot6w, w postaci niezytowego zapalema. 
blDny sluzowej nosa. Przebieg procesu bywa przewaznie podostry, a nawet 
f'lzewleklv. 0. He zaS chodzi 0 natQzenie, to dObrotliwy, le1dd. Wsr6d 
'badanvch' !usterkiem 22 dzieci t-dko w 3 przypadkach (13,6%) istnialy 
blDny. rzekolOe, w pozostalych widac bylo p
zy rynoskopji tylko silni.} 
przekrwion
. obrzrnial:t- i latwo krwawiltc
 blon
 sluzowll, pokryt:t- {;luzowo- 
rupn
 wydzielinll. 
Ujernny wynik pr6by Schicka u niernowlll>t nie posiada zadn
go zna- 
czenia praktycznego, gdyz wi
kszosc niemowlltt, zwlaszcza w wleku d,) 

7 miesit:cy wykazuje sk6rn
 anergj
. Pr6ba Sabick
, wykonana u ?4 

Zleci na pocz:j.tku choroby lub bezposrednio przed mm, dala wy
uk 
o.odatni tylko " 10 przypadkach (29.4%), z kt6rych 8 przypada na wlek 



404 


PRASA LEKARSKA 


7f193&. 


fowy:iej 6 miesi
cy, a ty]ko 2 na pierwsze p6lrocze :iycia. 
W przypadkach wlttpliwego obrazu klinicznego duz
 pamoc w rczpO". 
znawaniu oka
uje skutecznoBC leczenia swoistego. Czasami Bam charakter 
kataru p07wala postawie bez bl
du prawidlowe rozpoznanie, gdyz cha.- 
l'akt.erystycz
=!. dIa blonicze
o . niezytu 
08a jest. wy
zielina z domieszq 
krwi. Surowlcza zrazu wydzlehna wkrotce staJe Sl
 krwawo-suro;viczlt. 
a potem krwawo-ropnij,. Rozpoznanie. postawione w ten spm;6b, potwierdza. 
p6iniej z zasady badanie bakterjologiczne. Xierzadkie s
 luwawienia. 7 
nosa, bardzo typow
 c('chQ stanowi ich jednostronnosc. Jako prawillf) 
udaje siQ zwylde stwierdzic nieznaczne powi
kszenie szvjnych gruczo16w 
l'hlonnych. Objawy og6lne bywaj
 zwykle slabo zaznaczone. Podniesienia 
cieploty spostrzegano tylko w pojedynczych przypadkach (6 razy), nigdy 
nie przekraczaly one 38". R6wnie:i sarnopoczucie chorych i laknienie by- 
waj:t- tylko rzadko (w 25% spostrzeze:Ii.) i to nieznacznie uposledzone. 
Pod wzg!
deru przebiegu dziel:t- autorzy przypadki na dwie grupy
 
1) przebiegaj
ce bardziej 08tro i 2) podostre lub przewlekle postaci. 
spotykane rzadko. 
Z powiJdan spostrzegano odoskrzelowe zapalenie pluc w 12 wsroo 90- 
przypadk6w blonicy nosa (t. j. w 13.3%), przyczem wi
k8Z0SC ich prze- 
biegala lekko, a tylko 3 (25%) sko:Ii.czyly si
 smierci
. Dose cZQsto widy- 
wano zapalenie ucha srodkowego (w 18 przypadkach, 1. j. w 20.2%) 0 prze- 
biegu dose ciQ:ikirn z powiklaniern w 5 przypa.dka.ch zapaleniern wyroBtka 
sutkowego; wszystkie jednak zako:Ii.czyly siQ wyzdrowieniem. 
Wynik badanla bakterjologicznego we wszys,tkich 90 przypadkac:h 
byl doiatni. 
Stosowanie swoisterseroterapji bylo z za-sady bardzo skuteczne, c& 
mc>glo slu:iyc jako dow6d, potwierdz:tj
cy rozpoznanie. Surowic
 z&Bt08o- 
WallO w 86 z posr6d 90 przypadk6w w iIosci od 2000 do 20000 jednostek 
odpornosciowych. Cztery przypadki prowadzono bel. leczenia swoistego. 
Dzialanie surowicy bylo zwykle szybkie i skuteczne. Ws,zystkie objawy 
kliniczne ust
powaly zwykle w ci:j,gu 3-4 dni. Lecz byly r6wnie:i nie.po- 
wiklane przypadki, wyrnagaj
.ce powt6rnego zastrzyknit:cia surowic}. 
Smowica nie wykazywala jednaik: szybkiego dzialania na nosicielstwo 
pr:jltk6w, kt6re utrzymywalo siQ przez wiele tygodni pot ern, jak ju:i dziecko 
bylo wolne od wszelkich objaw6w blonicy nasa, w ka:idy1l1 razie 0 wieleo 
dlu:iej. ni:i w bIonicy gardla u starszych dzieci. 
Przebieg hlonicy nosa u niemowillt byl lekki, a :iadnego przypadk'J 
smierci (og61em 14, 1. j. 15,5%) nie mozna bylo polo:iyC na karb tago- 
8chorzenia. 
Autorzy sto.sowali zapobieganie ek!'pozycyjne, 1. j. odos-obniali za.r6w- 
no dzieci, jak i personel chory oral. nosicieli pr:t-tk6w, i swoiste odpom a 
Seiowo-biolol-riczne g16wnie bierne, gdyZ czynne pozostaje zwykle be
- 
skuteczne z powodu malej zdolnQsci ustroju niemowlQcego do wytwarzama 
przeciwcial. . . 
Wobec tego, :ie na blonicQ zapadaj:t najslabsze, dystroficzne dzl
Cl, 
n
jlepsz.
 m
tod
 zapobi
g
nia. u rii.ern
wl
t stan
n;i poprawa st
nu odJ:; 
wIania 1 ogo]neJ opornosCl, lllesWOlSt
J odJ(ornoscl. 
 
ego 
ez wzglQ 6 
nalezy chronic przed ir6dlern zakaZema naJslabsze dZlOOI w plerwszych. 
miesi
cach :iycia, a w razie potrzeby wlasnie te dzieci w pierw
zJ:m rz
d
S- 
uodparniac hiernie. W pewnych przypadkach (zwlasze.za u due-ci z- Cl
t If 



'\J33 


PRASA LEKARSKA 


405 


.. \ystrofj:t) eel owe jest uciekanie siQ do swoistego biernego odporno8ciowo: 
b,ologicznego uodpo!niania,. t. j. do zast!zykiwaiI. surowicy prz
ciwblonlcz
J 
niemowlQtorn, stvkaJ:J,cym SIQ z choryml na blolllCQ nosa, skory lub nOSI- 
cielarni pr
tk6w: U star8zych niernowillt w drugiej polowie pierwszego rok!l 
z\-cia wkracza w swe prawa r6wniez czynne uodpornianie. (Wopr. PedJ. 
Pedolog. .i Ochr. Mat. i Dietstwa 1. IV, z. 4/1932). 
prawo matych ilosci. 
)1ale iloSci podstawowych skladnik6w pozywienia, wprowadzoDe 
w st
zonej postad, rnog'll, zdaniem W. L. Sty r i k 0 w i c z a, w pewnych 
warunkach wywolac znaczne przyrosty wagi. 
Warunki dzialania malvch ilosci stanowia: 
1) .staly stan ustroju i' obecnoBC w nirn 
il rezerwowych, 
2) osobniczo zwi!;kszone zapotrzebowanie danego skladnika, 
3) wprowadzanie innJ"ch skladnik6w w norrnalnych przeci
tny(,h 
ilmici3X)h, 
4) cZM;ami swoista wsp61zale:i:noBC od innych skladnik6w. 
Szczeg6ln:t- wrazliwosc na wprowadzanie rnalych iloSci stQzonych po- 
karm6w ujawniaj
 wczesniaki oraz dzieci, nie karmione piersi:t- rnatki. 
Zapotrzebowanie skladnik6w pozywienia jest osobniczo rozmaitr 
i s\\"01ste. 
W czesniaki w wieku od jednego do cz.terech miesiQcy wykazuj
 
w silniejszym stopniu potrzeb
 tluszczowych i poczQSci wQglowoda- 
nowych rnieszanek; do 1 1 /2 miesillca, jak siQ zdaje, bialek i w
gIowOOan6w. 
Dzialanie rnalych iIosci wyraza s
 w trzech pm;ta.ciach: a) w gwal- 
'townym pocz
tkOWYIll przyroscie wagi staje siQ on p6zniej powolnym 
Iub ustaje. b) szybki pocz:t-tkowo przyrost wagi utrzymuje si
 w ci
gu 
dlugiego cza.su, c
 poczlltkowy brak przyrostu wagi IUD nieznaczne jeg.. 
rozmiary staj
('e si
 z biegirrn czasu coraz wi
ksze. 
Pierwszy typ jest ehara.'Kterystyczny dla rnieszanek wQglowodanowych, 
drugi zas i trzeci - dla rnieszanek tlusz.czowych i bialkowych. 
Rozmaitosc- dzialania tlumaczy BiQ prawdopodobnie tern ze skladniki 
p
i
"wienia dzia!aj:J. w dwoj'aki spos6b: jako energetyczny'bOOziec prze. 
mlany rnaterji w stosunku do proces6w odkladania siQ i wchlaniania 
ora
 j::k .cz
nnik pC'karmowy (warunkujllcy moZliwosci proces6w przy, 
S
aJama 1 budowy kom6rek). Wplyw na procesy wchlaniania ujawnia 
.sl
 W szyb:nym i wi!)k£zyrn przyroscie wagi. 
.. Dla. wczesniak6w tluszcz. jaR siQ zdaje, stanowi czynnik i energe- 
bYCz
y, 1 po
aTn?-0wy. Culder cZQsciej dziala jako zwykly (energetyczny) 
OOzlec .wagl. Blalko jest zdolne dose CZQsto jedynie przez kr6tki czM 
Po?udzac. wag-
, 
c
kolwiek w wiQkszosci pornyslnych przyp&dk6w oka- 
'ZuJI'! on Jednoczesllle dzialanie zar6wno bod:ica jak i skladnika niezbQd- 
n
go dla wz!'ostu. ' 
'. Jed&
 skl
dnik pozywienia rnoze wykazywac w stosunku do innego 
rO
e 
zlalallle: b
d:i pot
gowac jego dzialanie, blldz zachowywa.c. si
 
:oJ
tllle,. a nawet. oslabiac je. Takie lub inne dzialanie zalezy nietylko 
rod . zaJU skladnlka, ]ecz r6wnieZ od stanu ustro J 'u dane J ' chwili Pr zy - 
rost - 0". . . .. , " 
\\a"l 1 Jego typ zalez
 metylko 00 po
rrn6w, Iecz rowniez od po- 



406 


PRASA LEKARSKA 


7/193
 


przedniego stanu samego ustroju. Srodowisko pokarmowe czyni jedyni
 
mozliwym rozw&j jego wOOlug wlasciwycb mu praw. 
U dzieei z zaburreniami pizemiany materji wzajemny stosu[lek 
skladnik6w pozywienia moze bye inny, anize!i u normalnycb dzieci. 
'Va-ruIlel;. znacznego i trwalego w)lliku wagowego st:'l.nowi czyn- 
n05ciowa stalosc przemia.ny tka.nkowej. Dlatego tez ustr6j wyczerpany 
nie moze odrazu odpowiadae na podawanie malych ilosci. 
Zywienie dziecka nietylko mu dostarcza materjalu dIa wzrostu, lecz 
wplywa r6wniez jako bodziec, wywoluj
.cy CZ)lln08C sil przemiany 
tkankowej. 
Przy zaJecaniu mieszanek st
zonych konieezne jest rozpocz)llanie- 
od maly.ch ilmki. przy wystarczaj3'co mocnym stanie ustroju mog
. one 
ujawnic najzupelniej dostateczne dzialanie. U dzieci wyczerpanych 
(u kt6rych mieszafika stanowi czynnik pokarmowy) moze zajsc potrzeb
 
p6dawania "i
kszych iloSci, lecz nalezy je zwit:kszac stopniowo. 
W razie braku natyohmi:ustowego dzialania malych ilosci nie-do- 
puszczalna jest zbyt szybka zmiana mieszanki lub jej iloSci. 
Przy pnepisywaniu wi
kszych ilosci okreslonego skladnika pozy- 
wienia konieczne jest zwracanie uwagi na to, azeby iune skladniki po- 
dawano w normalnych przeci
tnych iloSciacb. Pooiada to szczeg6lne zna- 
czenie w przypadkach gwaltownego przyrostu wagi przy stosowaniu pew- 
nego skladnika. 
Poniewaz st
zone micszanki wywoluj
. jednostronne spotQgowanie 
si
 przemiany materji, zalecanie icb powinno bye ograniczone co do 
czasu i ilosci. 
Wskazanie do zaleca'llia mieszanek w
g/lowodanowych fi;tanowi:} 
przypadki spadku wagi u dzieci z nieuposlOOzonym stanem odzywiania. 
Zalecanie bialek bywa korzystne w warunkacb powrotu do zdrowia 
craz u dzieci niewyczerpanych z nieprawidlowosciami konstytucyjnemi 
i wczeSniak6w w mlodym wieku. 
Tluszcze S1l- wskazane w dlugotrwalych zaburzeniacb iywienia 
z poziomo przebi

j=!c
 krzyw:J. wagi. 
W swych spostrzezeniacb doprowadzal autor u dzieodwodnych polega na gruntownem ugniataniu i wy 
grzewaniu mi
s!onych cz
sci mit;k.kich przy zupelnem odpr
zeniu mit;sni
 
wywoluj:j, one bardzo silne przekrwienie az do najgl
bszych warstw. 
Zakres wskazan do mi
sien podwodnych jest 0 wiele bardziej roz- 
legly, aniieli do mi
8ieIi. r
cznych; leczenie zgodnie z dotychozasowemi 
doswiadmeniami aut-ora wy"daje siQ 0 wiele bardziej kr6t.kotrwale i sku. 
tt:czne. Szczegolnie w leczeniu lIla5t
poweID zlaIDl&n, zwicbniQ(\, nadwy. 
r«:zcn (roz;;i
i
c), oraz potluczen, zle goj
cych sit; ran, obrzQkow po' 
chodzenia miejscowego, dolegliwooci zr05towyeh i w leczeniu nast
poweru 
naswietlanych promieniami Roentgffila przypadkow znieksztalcaj
cego za. 
palenia stawow ID{)Zna osi

 zapoIDocll mit;sien zadawalajl!>cych calko 
wicie zada"Walaj:J. ce wyniki. (Z. physik. Ther. t. 43, z. 5/1932J. 
Cz
sciowe torakoplastyki z pozaopJucnowem uwalnianiem 
szczytow. 
A. B ern 0 u i H T r u c h au d uwazaj:j" ie wskazania do cz
sciowej 
torakoplastyki s
 0 wiele liczniejsze, anizeli do :nakladania plomb. 
Pierwszy zabieg stosowac naleiy w zag
szczeniach, zmianach wrzo- 
d..iejlloo - wloknjstych. otorbionych jamach. 
Drugi zabieg 7.llajduje zastosowanie w swiezych jamach szezytu nie 
zbyt duzych i 0 skllpej wydzielinie, takich, ktore okazaly .si
 opo
emi 
na le.czenie wyrwaniPID nerwu przep01lowego lub zastrzykm
Clem don al- 
kaholu, zachowuj
c jPdnak znaczn:j, zdolnosc do sci
ania siQ. NaJdadanie 
plomb b
zie szczegolnie korzystne u chorych zbyt oslabionych, azeby 
zniesc ez
sciow
 torakoplastykt;
 u tych, u ktorych strona przeciwna. 
- 
d.'I.je sit; 0 tyle niepewn=!, ie zachodzi JWtrzeba jak najwit;k.szeg{) zmmeJ 
8Lenia wstrz=!su opera.cyjnego, oral. u chorych z gruilicl!- obustro.mn:j" w 
Szczegolnosci leczonvch odm:j, sztuczn:j" u ktorych wyst
puj
 zmlany w 
iell g6rnyID placie sir wiQcej mozliwosci ruehowych. anizeli kosc 
tokci0":t. Ustawienie posrednie kosci przedramienia . jest tern, ktore 
n
kazuJe kosciom normalne napiQCie mi
sniowe. Polozenie to jest wyni- 
kIem 
yrownania mechanioznego mi
dzy miQsni&mi nawracaj
cemi a 00. 
wrae3.J:tcemi 
. Doswiadezenia autora wykazuj:,!, ze najlepsze nastawienie prze 
YllIe.szczonrrh odlamkow w zlamaniach kosci promieniowej loco typico 
mozna oSUH!;n
c zapomocl!, rozei
gania. a nastQpnie unieruchomienia 
p
z!J(h:amienia w polozeniu nawpol -odwl'oconem (polozenie to jest pra. 
r
 .rownoz?aczn.e z polozeniem spokoju lub posredniem), pochyleniu 
o C'lOw
m 1 nnnarkowanem zgi
ciu. Wplyw miQsni. ktore zginaj
 OOla. 
lIJ.
k. dosrodkowy kosci promieniowej w kierunku dloniowym. moze by6 
":tro
nany p.oez«;sei przez unieruchomienie przedramienia w ten spo- 
: ' zeby.lokle? mogl wykonywac k
t 800. Ani ustawienie w polozenill 
na::a
.an].a. aD! W' )Jolozeniu nawracania nil' nadaj:} siQ do dokladnega 
n . t
".leD!a odlamkow. }fi
ie:Ii. nawrotnv oblv mi"sien dwu g lowv ramie- 
la 1 lCh t '" d -. , " . 
o
 odk ,an ago
l
cl 0 gr
'waj
 glown
 rolQ w przemieszczeniu odla.mka 
r 0" ego kCSP.l promleniowej w lderunku lolmiowym i dloniowym. 



410 


PRASA LE'KARSKA 


7(1933 


To przemieszczenie dowod
i, ze miflsnie przedranjienia d1!-z
 do usfawie- 
nia kosci promienio-.vej w polozeniu posredniem. 
Ostatnie doswiadc
enia aut ora dowodz
, ze wi
zadlo miQdzykostne 
przedra-mienia bierze rowniez znaczny udzlal w tej sprawie. W polozenio 
nawpol odwroeonem rozposdera si
 ono najbardziej plasko, zbliZa. do 
siebie oba odlamki kosci promieniowej i przeszkooza ich przemieszc'l.:e.niu. 
Doswiadczenia autera oral. przypadki, spostr
ega.ne na klinice chi. 
rurgicznej, dowodz:}, ze najlepsze nagtawienie odlamkow otrzymaC moZna 
zapomoc:} wyci
a.nia wielkiego palca jednoczesnem umiarkowanem po- 
chyleniem lokciowem i zgiQciem dloni w polozeniu nawp61 odwroconem 
(ktore jest prawie rownoznaczne z polozeniem posredniem) przed. 
ramienia.. 
Autor nakladal na przedramiQ opatrunek gipsow
-, Za.8 lokiec zginal 
pod k:ttem 00°. 
Te zmiany \v leczeniu zlaman kosci promieniowej loco typico naleh 
uwazac za wystaTczajl!Co udowodnione przez wyniki nietylko doswiad- 
ezen, lecz rowniez spostrzeien klinicznych. (Lijecnicki Vjesnik Kr. 3/1933
. 
Leczenie promienicy jontoforezq miedzi. 
W latach 1920 - 1930 leczono w I Klinice Chirurgicznej Uniwffi'1!Y- 
tetu Warszawsldego 20 chorych, dotkni
tych promienic:}, poczQsci ty1k!i 
zapomoc:} wstrzykiwan 6% siarczanu miedzi do ognisk chorobowych, po- 
cZQsci promieniami Roentgena, wzgl
dnie metod:t kombinowan
. Z po- 

rod nich zupeJnie wyleczonych wypisano 8, zmarlo 4, z tego 3 z powod. 
powiklan plucnych; z pozostalych 8 czterech wypisano z poprawll-, zre6l- 
t:} dalszy lOB tycb 8 chorych pozostalych, jest niewiadomy. 
1I1etoda leczenia promienicy za.strzykiwani&mi siarczanu miedzi jes\ 
znana oddawna, jest ona nadzwyczaj bolesna, dlatego tez wymaga 
z;.nieczulenia miejscowego luh u8.pienia ogolnego. Poniewaz choroba trwl 
dlugo, zastn.ykiwania wypada powtarzac wielokrotnie, a wiQc i usypis- 
nie - moze siQ to odbic niepomyslnie na chorych. Pozatem wstrzykiwallia 
pawoduj:j, mocno odczyny ze strony tkanek w postaci duzego dlugo.. 
trwalego obr:unienia.. co dziala na chorych deprymuj:j,co. Wyniki naog 61 
otrzymywano srednie, zresztll- zalezal0 to od rozleglosci i umiejscowienia 
sprawy chorobowej; w kaMym jednak razie niszcz
ce dzialanie swoi6t0 
f,oli miedzi na grzybniQ promienicy, stwierdzone doswiadczeniami prr.' 
cownianemi, zostalo 7V ten sposob potwierdzone na czlowieku. 
Maj:j,c na wzglt:dzie te ujemne strony leczenia zapornoc:} zagtrzykiwa.. 
nia, postanowil S t. l' 0 k a r ski po raz pierwszy spr6bowac. czy cie 
daJoby si
 wprowadzic miedzi do dotkniQtych promienic:! tkanek w mI. 
nimalnych dawkach na drodze jontoforezy i w ten sposob leczyc pro- 
mienicQ. 
Metoda. st(}sowa.na przez autonl., przedstawia I\i
 w ()Q"olnych '/;3ry- 
sach w nast
pujacy spol'ob: " . 
ZwykJy pantostat. wl
czony do pr:tdu miejskieO'o; elektrody cynko"l'l'tI 
o wymiarze naj(,7f:sdpj 10 x 6 em., zreszt
 wielkos6 ich mozna Z!IIlieni
 
indywidualnie. Jako elektrolitow uivwano 2% rozczvnu siarczanu miedzl 
i 2% roz
woru chlol'ku sodu. ElektrOdy owija siQ kiikoma platkami gazy. 
zmacza:neJ w odpowiednim roztworze. Dla wprowoozenia miedzi elektrod1 



'i /lfi33 


PRASA LEKARSKA 


411 


czynn:} jest anoda, i dIatego tQ elektrodQ, zmaczall:} w roztworze miedzi, 
umieszcza siQ na ognisku chorobowem; elektrod:} bie
 z sol:} kucheD..!1
 
jest katoda. Zresztll- tak nil. ozynn
, jak i nil. biern:} elektrod
 stosow
 
moina elektrolit dzialajllcy. NatQze,nie pr¥!u od 5 MA do 30 MA, zalezDle 
00 wytrzymalosci i przyzwyczajenia siQ chorego. NatQzenie pr¥!u zalezy 
00 dokladnego przymocowa.nia ele;ktrody. Nalezy zwrocie uwagQ na do- 
kladlle przybandazowanie elektrod, a to dIa unikniQcia ewentualnyeh 
{)parzen. W czasie zabiegu specjallU!- pipetll- nalezy zwilzac gazQ n:l. 
dektrodach. Co siQ tyczy rozmieszczenia elektrod, obowi:}zuje, jak zwykl.>, 
rozmieszczenie przeciwlegle - ele];:troda czynna nil. ognisko. 0 ile Da- 
I!t:}piJo oparzenie, naleZY leczenie przerwae. Leczenie oparzen przedluia 

zas leczenia calkowitego: przedewszystkiem nalezy wyleczyc oparzenia, 
a dopiero pMniej wznowic kuracjQ jontoforez
. W leczeniu okolic szyji 
pami
tac nalezy 0 powikla,niacb przewodu pokarmowego i oddechowego, 
jak np. dusznose i trudnosc przy polykaniu, jak objawy obrzQku okolicy 
gardJa. Niezot:dne tez jest okresowe badanie mOczu na obecnoBC bialka 
ilia unikni
cia powiklail nerkowych w postaci zmian mi:}zs
owycb, za- 
leznych od nadmiernych iIosci 6tale wprowadzanych metali. -- 
Gale leczenie rozklada siQ 
\Wykle na kilka okresow po 30 zabiegow 
z przprw
 kiJ.kutygodniow
. Lzejsze przypadki daj:} siQ wyleczye juz pod- 
czas dwoch. ewentualnie trzech oknisow. 
Z opisywanych 15 przypadkow, leczonyeh tll- metod:]" wyleczono zu- 
pelnie 8. Z pozo.stalych 5 w jednym osi1}gIliQto poprawQ, dwa przypadki 
znajduj
 siQ w pooz=!tkowym okresie leczenia, pozostale dwa przypadki 
nie zostaly wylrczone. W jednym z nich nast=!pilo pocz:],tkowo zupelne 
wyleczenie; prawdopodobnie jednak zmiany opon mozgowych nie zostaly 
na pocz
tku kuracji wyleczone, i nast:tpil przerzut na drodze oponowej 
do opon rdzenia. Bye moze, chory byl zbyt krotko leczony jontoforez
 
transcerebraln
, lub tez wjmagalo to innego rodzaju leczenia. Drugi 
przypadek hyl leczony rowniez promieniami Roent-gena. Autor wyra.z3. 
przypuszczenie, ze radjotempja w pewnych przypadkach jak gdyby 
tlprzyjala przeTzucaniu tJiQ sprawy chorobowej nil. pluca. 
. Nalezy stwierdzie, ze pomyslne dzialanie miedzi w leczeniu promin- 
tHey. ,metod:} jontofore
y jest niew
tpliwie skuteczne; wit:ksZOBC przy- 
pa
ow zOE'tala zupehlle wyleczona., .w przypadkach nawet rozpaczliwycb 
OSI:],g
no duze polepszenie, a zreszt:} wyleczenie dotyezy nietylko przy- 
padkow powierzchownych. all' i daleko posuni
tvch. (Medvcyna 
Nr. 8/1933). . . 


Poloznictwo. Ginekologja. 
Nast
powe leczenie raka macicy po gt
bokich "aswietlaniach 
prornieniami Roentgena. 
H. B 0 s c h uwaza, ze zapomoc:} troskliwego i planowo przeprowa- 
llzon
go. le
zenia nastQpowego raka macicy po gl
bokich naswietlani&cD 
proffilemaml Roentgena mozna osi:tgnll-e znaczn
 poprawQ wynikow zu- 
; aka eJnego w
le.czeuia i 1.0 zarowno w operacyjnych ra.k&ch tTzonu, jak i 
ch SZYJkl, przeciQtnie 0 12%. 



412 


PRASA LEKARSKA 


7 f1933 


Nalez:v zwracac duzo uwagi na piel
gnacjQ jelit. Wskutek czasoweg() 
ustania czy-nnoSci gruczolow blona sluzowa jelit staje siQ sucha. Dlateg!> 
tez celem zapobiezenia podraznieniu przez masy kalowe wskazane 8
: 
1; wieczorne wlewanie cZj'Btego oleju oliwkowego (10-20 cm." na dawk
} 
o
az wprowadzanie maSci: ungt. 1eniens lub masci Raderma "Obermaye
 
u. Co" ewentualnie czopkow 2 oliw:} lub parafinq" 2) dbalosc 0 miQkki 
i pra
idlowy Btolec zapomoc
 pOOawania n&stQpuj:j,cego proBzku: 
Rp. }'fagn!3s. perhydrol. 15,0, liatr. bicarbonic. 8,0, P,/!lv. Rhiz. 9,0" 
ulftu', 
dep. pulv. 7,0, Bismut. subnitr. 12,0, Bismut. subgallic. 2,0, (:arbOfl. 
animal. 10,0, lilt pulv. D,! ad scat. DS. 3 TUZy idziennie na 'koniec noza flit 
jedzeniu (rozbeltany w kieliszku wody). PostQpowania tego nale..zy prze.. 
Btrzegae przez 2 miesiq,ce. Nalezy zwracaC rownie
 uwagQ na pQChen 
mocwwy. 
PielQgnacja skory polega na wcieraniu w naSwietlane miejsca skirry 
2 razy dziennie najczystszego niesolonego tluszczu wieprzowego lub maBpi 
Raderma albo Ungt. 1eniens (przygotowanej wedlug specjalnego przepisu
 
lJ,p. Cerae alb. 6.3, Cetacei 7,2, 01. olivar. 54,0, Aqu. dest 22,5 Mtung: DS: 
Mase) w ci
u 4 miesiQcy. Zadnych innych masci stosowac niewolno (pod- 
l'aZnienie skt'.ry!}. Najsurowiej zakazane s
 w ci:tgu 2 lat po naswietla.- 
niach: wilgotne i gor:tce oklady wszelkiego rodzaju, wilgotne op&trunki, 
pQcherze z lodem, stosowanie benzyny, alkoIiolu lub wOOy kolonskie-j, 
k
piele Bloneczne i na&,wietlania lamp
 KWarcOW=l-, a z&tem wszystko, 
roby moglo draznie skorQ; daIej unikac nalezy w:tskich, ocieraj:t-cycb 
cz
sci ubrania (paskow, gorsetow). Pozostalosci masci nalezy przed kai. 
dem ponownem nalozeniem masci starannie usun
c, azeby nie rozkladllly 
si
 one na skorze, najlepiej zapomoc
 dobrego mydla do golenia; naJeiy 
je dobrze obmyc, wzglQdnie zwilzyc i wysuszye miQkkim rQcznikiem. 
Stwardnienia tkanki przymacicznej stanowi
 cz
sty skutek naSWie- 
tlail; wystQPuj
 one jedno lub obustronnie. nie nalezy ich mylie z czyst
 
zapalnemi nacieczeniami. Niewolno w nich stosowae ciepla lub pochwowtJJ 
lampy rozgrzewaj
cej, gdyz wzmagaj:t one proces stwardnienia. 
Odkazaj
ce leczenie samego guza polega na codziennych przepluki- 
waniach 1-.2 razy dziennie rozczynem siarczanu miedzi (raz na koniec 
noza na litr wody) lull 1%0 rozczynem chinosolu i t. p. NastQpnie wpro' 
wadza siQ do pochwy OOkazaj:}c
 tabletkQ, mozna to robie kilka razy 
dziennie; najbardziej nadaj
 si
 do tego celu Chinovagin-Tabletten (nalC'iy 
je najpierw zwilzyc, a nas.tQpnie przesun:tc zapom0C:t- tamponu). P06tQpO- 
wanie takie wymaga kilku miesiQcy, az miejscowy guz zupclnie zniknie. 
Wystl'zegac siQ nalezy brutalnego badania i t. p. 
Je2eli chOOzi 0 leczenie ogolne, wskazany jest w mia.rQ moZliwoAd 
pob
 w wysokich g6rach lub lezakowanie na' swiezem powietrzu. Djeta 
pOWlDna bye bogata kalorycznie, uciekae siQ nalezy ewentualnie jlt 
sztncznych preparatow (Promonta). Celem usuniQcia produktow rozpad!1' 
zastrzykuje si
 w
r6dzylnie codziennie lub co drugi dzien Schwefeldi38Po-- 
ral l
b. Detoxin. Dalej wskazane s:} srodki moczo.!)Qdne ora.z stolowe "ndy 
do plCla. . 
Nalezy pobudzac uklad kwiotworczv z3:pomoc
 arsenu, np. An!e!'l 



7/1933 


PRASA LEKARSKA 


415 


jajowodow otrz
'1Ilywano Iowniez porazaj:t-Cy wplyw na rytmiczne IIkurcze 
jajowod6w i icb ruchy robaczkowe. (Amer. Journ. of Obstetr. and Gynecol 
t. XXIV, Nr. I5f1932). 
Przywracanie droinosci jajowod6w. 
F. C. II old en i F. W. So va k podzielili dIa celow swych b!l.- 
dail r..iE;drowosci jajowodow na dwie grupy: niedroznosci w trzeciej booz- 
nej cZQsci jajowodll i niedroznosci w dw6ch trzecich przySrodkowych 
jajowcdu. 
Wyniki bada:Ii. doprowadzily autorow do ustalenia dwoch metod 
operacyjnych dla przywrocenia droznosci jajowodow. 
Dla niedroznosci, wystQPuj
cych w bocznej trzeciej cZQsci jajowodll 
proponuj:} autorzy t. zw. operacjQ okrQznego DaciQcia (circumcision 
operation). 
W niedroznosciach, wystQPuj
cych gdziekolwiek w. dwoch trzecich 
przysrodkowych jajowodu, wskazana jest operacja wszczepienia. 
Siedem z posrod dziesiQciu pacjentek, operowanych w ten spos6b, 
mialo po operacji drozne jajowody. Dokladny odsetek uzyskanej za.po- 
moC:} oper
ji drozno8ci jajowod6w wynosi 77,7%. (Amer. Journ. of 
Oustetr. and GynecoI. t. XXIV. Nr. 5/1932). 


Dermatologj8. Wenerologja. 


Leczenie kity wrodzonej bizmutem j neosalwarsanem. 
Praca R. 
. S i 1 b e r man n a i S. M. M ink era nM leczeniem 
kily wrodzonej u dzieci w wieku do lat 10 oparta jest na 258 spostrzeze- 
niach. Autorzy dochodz
 do wniosku, ze w leczeniu tem nalezy stosowaA 
wszystlde nasze leki swoiste, nalezy udzielic wiele miejsca bizmutowi, 
ktory nalezy u oseskow przeklMa
 nad rtQc. Szczegolnie skute
zne jest 
l:}czenie leczenia bizmutoweg() z neosalwarsanem. Lecz u oseska, do- 
tkni
tego zmian3JIDi wewnQtrznemi, llalezy rozpoczynac leczenie od kilku 
zastrzykniQc bizmutu albo rt
ci. Stosujll-c leczenie kombinowane, bardz;) 
rzadko s'po.strzega siQ nawroty kliniczne. W leczeniu oseskow nie nalezy 
lekcewazyc nMzoru nad zywieniem, ani przestrzegania zasad higjeny; 

 dzieci starszych nalezy uzupelnic leczenie swoiste leczeniem v..zmacnia.- 
J
cem i opoterapj
 tam, gdzie jest ona wskazana. (Acta Dermato-Venereot 
t. XII, z. 5/1 rol' . 
Posrednia rentgenoterapja w czerwonym liszaju ptaskim. 
PoSrednia rentgenoterapja metod
 Gouina stanowi jednll- z najlep' 
N'ych metod l.£'czenia w czerwonym liszaju plaskim (lichen Tuber planus) 
leco zmodyhkowana przez C. N. Mas z k i I e j .s 0 n a i S. A. Fe 1 d 
.IU 
.n 
 metodyka zagadniczego sposobu Gouina, daj
c nie gOr8ze wyniki, 
alllzeh ten .zagadniczy sposob, wolna jest 00 objawow ubocznych. Prawie 
We ws
ystkIch przypadkach znika swi!td po 1-2 Daswietlaniach. Rozsiane 
postaci czerwonego liszaja plaskiego lepiej i szybciej poddaj:} siQ leeze- 



41
 


PRASA LEKARSKA 


7/1983 


niu IUlswietlaniem promieniami Roentgena elementow ukladu wspolczul. 
nego, anizeli postaci ogl'aniczone. aczkolwiek i te ostatnie clobrze odp.o- 
wiadaj:t na t
 metodQ leczenia. Mechanizm dzialania tej metody polega 
prawdopodobnie na ol,reslonem zadzialaniu na wspolczulny uklad nerwowy, 
z czego nie moina jednakze jeszcze wyci:tgac jakichkolwiekb
dz wniot>. 
kow co do etjologji tego 8chorzenia. Te naswietlania ukladu w8polczulnago 
usuwaj:t jeden, a, bye moze i kilka rozstrzygaj
cych czynn i k6w, sprzyja,. 
j:}cych powstaniu czerwonego liszaja plaskiego. Blizsze ustalenie chara.k. 
tern tyeh ezynnikow stanowi zadanie dalszyeh badan. Zalecaj
 -w czerwo- 
nym liszaju plaskim naswietlanie promieniami Roentgena elementow ukladu 
wspolczulnego jako jeden z lepszych sposobow leczenia, uwazaj
 aut on! 
za celowe w praktyce starac siQ 0 utrwale.aie dobryeh wynikow tej metod! 
zapomoc:t zaleeania zwykle stosowanych w czerwonym liszaju plaskim 
metod lecznirzych (zabiegi Vl'ooolecznicze, arsen i t. d.), co jeszcze bardziej 
zmniejsza mozliwosc pcjawienia siQ nawrotow. (Sow. Wiestn. WeniJrol. 
i Dermatolog. t. I, Nr. 9-10/1932). - 
Leczenie kily uktadu nerwowego anjonami bizmutowemi. 
Wprowadzenie do lecznictwa soli bizmutowej, jodobizmutanu &Qdu 
(N3.\! Bi J4), w ktorej bizmut jest naladowany elektrycznosci
 ujelDJlJ!. 
i ulega elektrolizie w 
ostaci anjonow, bylo podyktowane pewnemi roz- 
wazanlami teoretycznemi: jodki i bromki przenikaj
 do plynu mozgowo- 
rdzeniowego; ten ostatni zawiera stosunkowo wiQcej anjonow, anizeli 
katjonow; przegroda mi
zy krwi
 a plynem mozgowo-rdzeniowym jest 
blon
 naelektryzowan
 ujemnie, jest ona stosunkowo nieprzepuszczaJn a 
dla katjonow 0 slab em stQzeniu. Zatem teoretycznie anjon bizmutowy 
powinien latwiej przmikac do plynu mozgowordzeniowego, anizeli katjon 
bizmutowy. - 
Dos
iadczenia. poczynione na zwierzQtach przez M e h r ten s a 
i Po u p pi r t a. potwierdzily te fakty: 82% z posrOd zwierz:tt, ktorym 
robiono zastrzykniQcia, wykazywaly obecnosc bizmutu w mozgu, podczaB 
gdy po zastrzykniQciach zwyklych soli bizmutowych znajduje siQ go ." 
mozgu tylko w 30% przypadkow. 
Autorzy wyprobowali tQ no"'.:} sol bizmutow
 (iodobismltol) w wie!u 
przypadkach przymiotu ukladu nerwoweg-o. Stwierdzili oni w 21.8% przy- 
padk6w wyleczenie serologiczne, zas w 78.1% poprawQ klinicznll- neurO- 
przymiotu oponowo-mozgowego i naczyniowego. w 56% znaczn:t popraw
 
" wi
dzie rdzenia i w 59% poprawQ w porazeniu postQpuj:rcem (w 27% 
przypadkow chorzy mogli powrocic do wykonywania swojego zawodu). 
Autorzy przypuszczaj
, ze skutecznoM preparatow bizmutowych VI 
przymiocie ukladu nerwowego zalezy od zdolnosci ich do dostarczania. 
oizmutu elektro-ujemngeo. (Amer. Journ. of SyphiL t. XVI. Nr. 3/1932). 
o rozmiarach kuracyj, niezb
dnych do Wyleczenia kity pierw- 
szo i drugorz
dnej. 
Stosowana przez E. H 0 f f man n a na klinice w Bonn metoda naj. 
wyzej jednej do trzech kuracyj, a mianowicie: jednej kuracji przy ujem- 
nym odczynie Wassermanna. dwoch przy dodatnim odczynie w kile pieJ"W' 



7fHJ3i:', 


PRASA LEKARSKA 


417 


!!zorz
dnej, zas trzech w swiezym, a nawet starszym. przymiocie drugo- 
rz
dm' 
 m prowa.dzi 'IV wi
kszosci wszystkich p
?ypadko\\ (90-91?% ": nie 
zbyt starym przymiocie drugorzQdowym, prawIe w 100% w klle plerw- 
szorz
dowej) do wyleczenia, ktore rowniez w poszczegolnych przypadkacil 
po dU5tatecznie dlugim czasie wyczekiwania (3-5 lat) w dostateczn1.e 
pev,rny sposob zostajp potwierdzone (poza klinicznem i ser_ologiczne m 
stwierdzeniem wylec:zenia zapomoc
 badania plynu moz,gowo-rdzeniowego 
i kontroIi rentgenow5kiej). Przyczynia siQ do tego poza ogolnll- ilosci4 
(okolo 6 gr.) tygodniowa dawka 1,2 gr. (dwa razy po 0,6 gr.) natrium- 
salwarsanu lub neosalwarsanu (u kobiet 0,9 gr. - 1,04 gr. - 1,2 gr.), jaiL 
rowniez jego kombinacja z bizmutem (2 razy tygodniowo po 1,5 gr. bism,,- 
genolu tygodniowo, zagtrzykiwanego w tym samym dniu, co neosalwarsan
, 
oraz 1aotkie przerwy pomiQdzy kuracjami (5, a. najwyZej 5 1 /: tygodnia '- 
Wszystkie objawy, nawet zmiany w plynie mozgowo-rdzeniowym szybko 
pnytbm siQ cofaj
; nie spostrzegano opornOBci, ani uporczywych lub 
zakainych nawrotow. 
Autor poleca do ogolnego stosowania to najbardziej skuteczne kombino- 
wane leczeni
. W razie zlego znoszenia salwarsanu nalezy zmieniac prepa- 
raty, np. stosowa6 zamiast neosalwarsanu natriumsalwarsan, w uporczywych 
pod wzgl
dem serolog-icznym przypadkach przeprowadzaC knracjQ Zitt- 
manna. Niezb
e akurat do wyjalowienia rozmiary kuracji naleiy swia- 
domie przekracza
. azeby uniknl}.c zawodu. (Muench. med. Wschr. Nr. 
3Wl9;;2). 
Ostry wrz6d sromu Lipschuetza. 
G. N a r d i podaje opis przypadku ostrego wrzodu sromu Lipschue- 
tza (ulcus u"ttlvae acutum Lipschuetz) u 17-letniej dziewczyny zamkniQtej 
w domu poprawczym w nastQpstwie pewnych wybrykow plciowych. Wyka- 
zywaJa ona ostr:t rzez:tczkQ, cechuj:tc
 siQ wyrazn
 obecnoscill- gonokok6w, 
wyroSlami w okolicy sromu i wreszcie owrzodzeniem warg sromowych 
duzych i malych, wykazuj:j,cemi cechy zmian owrzodzeniowych, opisanych 
przez Lipscbuetza, Pozatem po uplywie pewnego czasu, gdy,J- poprzednie 
()wrzodzenia byly juz wyleczone, ukazalo siQ nowe owrzodzenie, ktoreg'J 
r?zpoznanie pozostawalo przez kilka dni niepewne, a ktore umiejscowilo 
BlI
. w ujaciu cewki moczowej. NastQpowe stwardnienie tych ostatnich 
zm.l an ujawnilo stwardnienie pierwotne, ktorego rozpoznanie zostalo po- 
tWle
dzone przez wykrycie krQtkow z pocz
tku nieobecnych oraz przez do. 
datm odczyn Bordet-Wassermanna, ktory byl zrazu ujemny. 
Jezeli chodzi 0 zmiany owrzodzeniowe, ktore autor rozpatruje ja.ko 
O
zodzen!a Lipschuetza. to charakter ich i rozpoznanie opieraly siQ na 


Wle!dz
nlU oI:.ccnosci bacilus crausus, czynnika chorobotworczego tego 
l
rplema. Pozatem autor zastanawia siQ nad rozpoznawaniem na podsta.- 

l& cech klinicznych i WJ-l
cza rozmaite schorzenia owrzodzeniowe sromu 
mne-go charakteru 
I Lecz, jezeIi tlwazac wrzod Lipschuetza za samodzieln
 jednostk
 
c lorobow
, jak twierdz
 pewni autorzy ktorzy nie chca w niej widziee 
::


ol
ej p.o
taci 
artwicy miejscowej, czy wynika z 'tego, ze badllm 
IS Jest JCJ SWOlstym zarazkiem? W rzeczywistosci paleczkQ t
 znaj- 



418 


PRASA LEKARSKA 


7/1933 


duje si
 na bl
nach sIuzowych kobiet, nie dotkni
tych owrzodzeniami, zaA 
Schugt w szczegolnosci slldzi, ze rozchodzi si
 tutaj 0 banalnego pagorzyta. 
kt6ry nie odgrywa zadnej roli etjologicznej, W przeciwienstwie do nieg:. 
Lip schuetz wybitnie podkresla jego swoistosc. Jest moZliwe, jak UWMI\ 
aut or, ze zarazek ten bytuje jako pasorzyt u wielu kObiet, lecz nie byIvy 
to pierwszy przykl&d drobnoustroju pasorzytujllcego, ktory moZe " pew- 
nych warunkach i pc,d pewnemi wplywami stac si
 chorobotworczym. 
Wreszcie, nawet gdyby bacillus crussus nie byl prawdziwym zarazkJem 
swoistym, fakt, ze si
 go znajduje zawsze w zmianach, przedstawiajllcyeA 
cechy kliniczne schorzenia, opisanego przez Lipschuetza, pozwala mySIee, 
ie w kazdymb
z razie odgrywa on rol
, nadajllC tym zmianom ich Bzcze- 
golny wyglqd. Autor podziela ten wlasnie pogl
. Rola chorobotworcza. 
bacillus crassus nie !Doze bye, rzeczywiscie, potwierdzona tylko zapo- 
illOCIl badan doswiadczalnych (szczepien), lecz pr6by, poczynione dotll d 
w tym kiernnku, dawaly zawsze wyniki ujemDe. 
J.ipschuetz op
sal z punktu widzenia klinicznego trzy pOiluci 
wrzodu ostrego sromu: 1) postac ostr:J. z MIami i wysoq gor
czk
, 2) 
postac podostrll bez gorllczki i Mlow, ulegaj
cll wyleczeniu w ci
a 
okolo 15 dni, S) postac prosowkowll, bardzo przypominajllc:J. opryszc.£k
, 
ktorej prz.ebieg jest kr6tkotrwaly. Przypadek aut ora zaliczyc nalezy do 
drugiej grupy. gdyz nie bylo w nim zadnych objaw6w ogolnych. (Giorn. 
di Dermatol. e Sifilol. 1. LXXIII, z. IV/1932
. 


LaryngologJa. Rynologja. Otjatrja. 


Foetor ex ore. 
R Wag n e r skonstruowal nowy prosty podwojny przyrz
, majll c y 
na celu usuwanie nieprzyjemnego zapaehu z usi; po jednej stronie jeet 
8zczoteczka z ko
iego wlosia, po drugiej celuIoidowy zeskrobywac2. 
Przyrz
d ma 22 em. dlugosci. Wysokosc wlosia jest bardzo nieznaczna 
tak, ze podczas czyszczenia Die dotyka si
 podniebienia mi
kkiego i nie 
przychodzi w ten sl2C'sob do odruchu wymiotnego. 


ITIT
1
 


"'-
-!"'...... 


Przyrz:r- du uzy\\a silZ w ten spo"ob, ie przy jak najbardziej wycil!-
- 
ni
tym jl)zykJ!. skrobie siQ zeskrobywaczem szczeg6lnie tylnll trzecu! 
c

sc j
zyka i w ten sposob usuwa siQ nalot z j
zyka. Nastlipnie czy8c1 

lQ j
zyk. s
czoteczk
, dzi
Ki czemu osi
ga si
 nietyle oczyszczenie jllzyka. 
de raczeJ Jego !lli
sienie i w ten sposob lilniejszy doplyw krwi do tyl. 
nej trzeciPj cZQsci j
zy'ka tak, ze po pewnym dose kr6tkim czasie oczY' 



7/1933 


PRASA LEKARSKA 


419 


5Zczanie siQ j,!zyka odbywa siQ sarno przez siQ. Wytworc1! przyrz1!du jest 
firma N. Brueck. Landau (Pfalz). Cena wynosi RM. 2.- 
Rzadkim obrazem chorobowym jest xerostomia, t. j. suchoM jamy 
ustnej wskutek zmniejszonego wydzielariia sliny. Wyst,!puje ona prze- 
waznie u kobiet (w 80% przypadkow) w wieku od 40 do 50 lat. Objawy 
tego cierpienia sll nast,!puj
ce: jQzyk jest suchy, czerwony, wygl
da jak 
sur owe miQso, sUny foctor ex ore, cZQsto widuje siQ na j,!zyku popQkania 
i nadzerki. Cala blollil. iiluzowa jamy ustnej jest sucha, polykanie i mow
 
S4 utrudnione. CZQsto spotyka siQ prochnic,! z,!bow, czasami kamienia 
s-liniankowe. Etjologja tej sprawy jest przewaZnie nieznana, w pewnych 
pnypadkach powstaje ona na tie porazenia nerwu twarzowego; pewn
 ro 
I,! odgrywajll zatrucia, np. atropinll, morfinll, jadem kielbasianym (botu- 
lism'/ls). Lurschmann odroznia 3 postaci tego cierpienia: a) postae psycho- 
pochodnll, b
 postac starczll (zanik gruczolow slinowych), c) zmiany na tIe 
zaburzen nerwowych (w rdzeniu przedluZonym). W leczeniu najlepszEt 
wyniki dala H. P r i n z 0 w i pilokarpina, ktorll bez zadnych szkod moZn& 
podawa.c latami: Rp. Pilocarpin. hydrochloric. 0,3, Aqu. dest. ad 1'3,0 J1DS 
3 razy dziennie po 5 kropel w duzej ilosci wody po jedzeniu, co trzeci 
dzien 0 jednq kro'plfJ wificej az do 3 razy dzwnnie po 8 kropel. Pozaten:n 
wskazane I'll p,!dzlowania plynIDl para-finll, dalej gliceryna z wod
 w row- 
nyeh cz,!sciach z dodatkiem niewielkiej iJosei soku cytrynowego. ProbowaC 
mozna ewentualnie faradyzacji. W razie istnienia objawow niedomogi 
gruczolu tarczowego nalezy podawaC tyreoidynQ. W przypadkach bez- 
z,!bnych szez'!k nalezy.przywrocic zdolnosc 'zucia przez wstawienie prote- 
zy. W razie suchosci jarny u&tnej po wstawieniu protezy zaleca siQ na- 
turalnllluh sztuczn:j. wcdQ Vichy. (Muench. med. Wschr. Nr. 51/193f-12, Dent. 
Cosmos. Nr. 2(1932). 


CZYl1niki psychiczl1e i psychopochodne w chorobach 
ardf
 
nosa i uszu. 
"Przew1ekly niezyt gardla" nie jest cz,!sto, zdaniem L. J a f fe' g o. 
z
peJnie schorzeniem organicznem; cz
sto poza "katarem" nie ukrywa siQ 
filC innego. anizeli karc.inofobja. Jezeli pacjent tkai plucze gardlo nie- 
zupelnie obojQtnym srodkiem, to takie niewlaiiciwe leczenie moze spowodo- 
Wac organiczny stan pOdraznienia, jezeli nie powstal on juz przedtoo.r. 
wskutek chrz1!,kania. Wskutek tego powstaje bl
dne kolo, ktore z biegiem 
czasu ('oraz trudniej jest przerwac. Jezeli na pocz
tku leczenia usun

 
o
awy pacjenta, zabronic mu chrz
.kania i zapisac jakis preparat znieczu- 
laF!cy (np_ Dyspha
in lub Horgisau), pacjent uleg"a przewaznie calko- 
wltem? wyleczeniu. Wyraz -.przewlekly" oznaCza dla wielu ludzi uraz 
Psych!cznv. 
Cz'!st'o hywaj:J.. doleg-liwosei. wywolane przez lekarza, wi
zane z gru- 
czolem tarczowym: uWlIgi lekarza co do powi,!kszenia O"ruczolu tarczoweO"" 
by::aj!l 
ielokrotnie 0 wiele powazniej przyjmowane" prze
 pa{;jent6
. 
amzeh Sl,! przypuszeza, mog:;! one wywolac uezucie kuU w gardle (globus 
hystericus ). 
Rlnvnipz rozpozrwr.ie .,polipow" (zresztll czt;sto niepra"\\ idlowe) we 



42U 


PRASA LEKARSKA 


7/1938 


wszelkich przypadkach, w ktorych istniej
 trudnosci w oddychaniu prZBZ 
nos rzadko nalezy podawac do wiadomosci pac.je n t6w. 
, Szum w uszich w gluchocie, spowodowanej przez schorzenia uch 
rowniez do gardla. W nagminnem zapaleniu opon mozgowych oraz w pew. 
nych zespolach opuszkowych spotyka si
 rowniez dolegliwosci polykowe_ 
Leczenie polega na podawaniu klasycznego srodka, a mianowicie arsenu 
w post-aci rozczynu Fowiera. (Presse med. Nr. 18/19ff3). 


o wplywie kombinowanego leczenia surowic
 i neosalwarsa- 
nem na przebieg zlosliwej blonicy. 
E. G 1 a t z e r przeprowadzal na klinice chorob dziecinnych w Wroclawiu 
badania nad dzialaniem, zaproponowanego przez Knauera w r. 1929, kom- 
binowanego leczenia 7loSliwej blonicy_ surowicll i neosalwarsanem. Odpo- 
wiednich przypadkow bylo w r. 1929 - 6, w r. 1930 - 14, w r. 1931 - 21. 
Pod wzgl
dem obrazu chorobowego mozna je podzielic na 4 grupy: 1} zl08- 
liwa blonica ze w8zystkiemi jej objawami (naloty. obrz
k, foetor) i lekk q 
nerCZYCIl bf-Z skladnika krwotocznego (15 przypadkow); 2i ci
z8'Ze scho 
Tzenia z lekk q sklonnoscill do krwawien i kruchosci:j naczyn (13 przy 
padk6w); 3} bardzo ciQzkie przypadki Z silnemi krwotokarni i maloplytko- 
wOl
ci
 (thrombopenia) bardzo silnego stopnia (13" pr'zypadkow); 4) dzied 
..dostarczone na klinik
 w stanie bliskim smierci (3 przypadki}. 
Leczenie bylo nast
puj:}ce: obok wielkich dawek surowicy ogolem 
w wysokosci 100.000 
o. 200.000 jednostek odpornosciowych (w ostatnich 
czasach stosowano mmeJsze dawki!), podzielonych na mniejsze podawa-ne 
w ciqgu mniej wiQcej 4 dni. przyczem w pobloniczyeh zaburzeniach kr4 
zenia i obwodowych objawach porazenia w kaZdym przvpadku stosowano 
jes'Zcze raz wysokie dawki surowicy, robiono wsr6dzyl
e zastnykiwania. 
neosal,;ar.sanu W. dawkach od 0,15 do ?3 gr. dziennie, az do osiqgniQci3. 
calkowlteJ dawkl 1,0 do 1,5 gr. Martwlcowe naloty w jarnie ustnej usu. 
wano zapomoc:,! nozyczek i szczypczykow, naloty z3A i miejsca po nich 



7/1'.133 


PRASA LEKARSKA 


421 


zwilzano kiI
a razy dziennie Wooll ut1enion
. Jezeli chodzi 0 leczeni
 
oo-oIne, podawano od poczlltku doustnie kardiazol celem wzmocnienia 
c
ynnosci serca, troszczono si,! rowniez 0 djet'! bogat q w lipoidy (p

- 
wanO dziennie po 4 zoltka jaja). Otrzymane dot
d WJ'TIiki tego leczema 
wykazujq nastQlmjqcy obraz: w grupie pierwszej z posrod 15 dzieci zmarlo 
dwoje, w grupie drugiej z 13 - dwoje, w trzeciej z 13 - osmioro, w gru- 
pie czwartej wszystkich troje. Jewli zastanowic. siQ, ze zdaniem wiQksz08Ci 
autorow zlosliwa blonica w najlepszym wypadku daje 60% smiertelnoSc, 
wydaje si,!. ze ta kombinowana metoda leczenia stoi jednak wyzej, ani- 
zeli leczenie samll tylko surowicq. Szkod, wyrzqdzonych przez neosal- 
warsan, przytem nie spostrzegano. (Mona.tschrift fuer KinderheiIk. 55, z 
2-3). 
Zesp61 niedokrewnosci, zmian j
zykowych i :zaburzen poly- 
kowych. 
Zespol Plummer-Vinsona, na ktory sklada siQ niedokrewnoBC, zmiany 
j,!zyka (glossitis) i zaburzeniapolykowe (dysphagia) spotyka sili szcze- 
g6lnie u kobiet w srednim wieku. W pewnych przypadkach zaburzenia 
polyk(Jwe wyst,!pujll wiele lat przOO innemi objawami, Rozwijajll si,! one 
iltopniowo, czasami rowniez wyst,!puj:J. nagle, przebiegajll z przerwami. afl 
stanlj, siQ one trwalemi, wskutek czego moze w pewnych warunkach cier- 
piec na tern zywienie chorych. M. M. S u z man podaje opis 8 takicJt 
przypadkow. Tlll'rnaczenie niedroznosci przelyku u wejscia jego stanaml 
kurczowemi lub niedostatecznem jego zwiotczeniem uwaza autor za zblidne 
wobec tego, ze tak cz,!sto stwierdzano faldy blony sluzowej. WOOlug 
Hilla niema tam wogole zadnego zwieracza. Uwaza on zmiany zanikowe 
w dolnej cz'!sci gardla u tych niedokrewnych pacjentow za analogiczne 
do zmarszczonego nieruchornego podniebienia w przewleklych niezytach 
nosa., poniewaz badania posrniertne wykazaly rzeczywiscie zmiany zani- 
kowe blony sluzowej i tkanki miQsnej. Pod wzgl
em przyczynowym 
przymiot nie wchodzi w rachubQ; tak sarno zapalenie jQzyka, wywolane 
przez paciorkowce. Nie mozna rowniez klasc rozwoju niedokrewnosci na 

{arb zaburzen polykowych. Za:burzenia polykowe Sq raczej jedynie obja 

em, towarzyszq,cym niedokrewnosci, wobec czego zespol ten nie stanowi 

owniez jednostki klinicznej: etjologicznie nie jest on rownieZ niczem 
mnem. jak zjawiskiem towarzyszllcem pierwotnej niedokrewnosci niedo- 
ba:wnej (hipochromicznej). Zelazo, podawane w duzych dawkach, powo. 

uJe poprawQ niedokrewnosci, objawow jQzykowych i t. d. Nowsze ujQ' 
cIa, dot
cz
ce udzialu zollldka w powstawaniu wogole niedokrewnosci, 
P?zwalaJIl na rozpatrywanie tych wszystkich objawow rowniez W 8wietlo 
llIeprawidlowosci zol
dkowych. (Arch. into l\led. t. 51, Nr. 1/1933). 
Leczenie schorzen ucha zewn
trznego. 
1 W leczeniu wypryskow przewodu sluchoweo-o zewnet.rzne g o zaloo!l. 
) d L' .. ",. 
. e e v 1 
 maac argolawalowq. Argolaval stanowi polqczenie heksa- 
:et.y,lentetramm y z azotanem srebra, lqcZV on z dzialaniem srebra od- 
azaJqcy wplyw hek£arnetylentetraminy. W' porownaniu z azohmem sre- 



422 


PRASA LEKARSKA 


7/1933 


browym Argolaval posiada tQ zalet
, ze przy takiem samem dzialaniu, ha.- 
muj
eem stan 'lapalny, dziala 0 wiele bal'dziej oszcz
zaj
.co na tkanki i 0 
wiele lagodniej, a pozatem nie jest swia,tloczuly, wobec czego nie wywo- 
luje czamego zabarwienia. 2% masc argolawalow
 smaruje si
 na p3i!ku 
muslinowym szerokosci 1 em. i wprowadza siQ do przewodu sluchowego; 
pagki te nalpzy codziennie zmieniac. Celem nastliPowego leczenia czyra.- 
kow przewodu slucbowego pozostawia aiQ paski z IillLsci=l- argolawalow, 
na dwa dni w przewodzie sluchowym, w ten aposob osi
.ga aili lagodn
 
dzialanie odkazaj
ce. 
W wyprysku przewodu slucbowego sfosuje siQ z powodzeniem azotan 
srebrowy. Po uprzedniem wysuszeniu p_Qdzluje siQ raz dziennie pTZewOd 
sluchowy 2% rozczynem azotanu arebrowego, zaS potem naklada siQ cienk4 
warstwQ masci cynkowej. 
Do leczenia wyprysku przewodu sluchowego nadaje siQ rowni91 
maiSc dziegciowo - rezorcynowa. Jeden do dwoch razy d:dennie oczyszcz
 
ail;! przewOd sluchowy. a pozniej wprowadza siQ nagtl}puj
cll maSc: Rp. 01. 
Rusci (Pix Betulina) 1,6, Resorcini 0,8, Vaselini flavi 16,0 !.1fungt. D. S. 
",JaSc. Leczeuie takie prowadzi siQ tylko tak dlugo, az wyprysk aili po. 
prawi. najwyzej przez 8 tygodni. Fa 1 k a 0 n zaleca gorllCO pastQ now&- 
lanow:). (Novalan - Paste). W ostrym okresie wprowadza siQ pa.c;ek muBli- 
nowy, posmarowany Pastil. do przewodu sluchowego, wzglQdnie naklada 
siQ na malzowinli uszn
 i pozostawia aiQ przynajmniej na 24-48 godziJI. 
Wskazana je&t ostroinoM. azeby unikn
c w ostrycb wypryskach silniej- 
8zegO podrainienia. P6zniej jest wyatarczaj
ce zwykle smarowanie po. 
wierzcbni wypryskowej. 
Jezeli wszystkie inne metody leczenia wyprysku przewodu slucho- 
wego zawiod
, uciekac aiQ nalezy do naswietlaIi promieniami Roentgena.. 
W czyrakacb uszu oddawala F. T e b rue g g e ' m u bardzo door6 
uslugi ropniowa mase lIon (Ilon-Abei!7:essalbe ..Don-Ges"). Szybko i 
pewnie usmiprza ona bOle, powoduje azybkie rozmiQkkanie ropnia tak, 
t; 
w zadnym przypadku nie bylo potrzeby nacinania. Na tueCi, czwarty 
dzieIi ulegalr przewaznie wyJeczeniu nawet duze czyrakL Nawroty nastIJ- 
powaly ruW.pr rzadko. Masc ta jest znosZOna bardzo dobrze, nie wywoluje 
zupelnie podraZnienia. Metodyka jest na,der prosta: pasek gazy, WYSIDJV 
rowany ropniOWIl masci
 Don wprowadza sili do przewodu slucbowego 
i codziennie zmipnillc. (Tber. d. Geg-emr. z. 1/1933. J. of tbe Amer. Ned: 
Ass. t. 99, Nr. fI/1932, Muencb. med. Wacbr. Nr. 52!1931!. FortsQhr. 
-d. Therap. Nr. 9/ 1 938). 


Okulistyka. 


o Jeczeniu jagJicy djatermokoaguJacj,. 
L. C. G e n i s uwaza, ze materjal jego jest jeszme zbyt azczuply d\. 
wydania ostatecznego s
du 0 wartos"i diatermokoagulacji jako metooJ 
leczenia w jagIicy, tembardziej ze wsrOd 15 chorych z jagliclh Jeczonych tt 



7/1933 


PRASA LEKARSKA 


423 


roetodll, nie byJo ani jednego z luszc:z;k
 lub swieiem zapaleniem rogowkl, 
t. j. z temi powiklauiami jag-liey, ktore nale z ll do najbardziej uporczywy
h. 
.Jednakie przypadki pO'zwa1aj
 na rwypowioozenie siQ w tym sensie, ze: 
1) technika zastosowania djatermokoagulacji w jaglicy jest nader prosta, 
2) zapomoC1l niej moina. jak siQ zdaje, osi:j,gnllc znaczne zniszczenie ziare:l 
j1\gliezych bez wi
kszego ur3/LU blony sluzowej, a zwlagzcza bez pozosta.- 
wienm wi
kszycb blizn, 3) zwraca uWagQ. iz metoda ta b
zie szczegolni r ! 
C('lln
 w razi£' koniecznosc-i niszczenia. ziarn i nacieczen na blonie sluzowej 
galki i worka lzowego, gdzie niszczenie ich zwykJemi srodkami nastrQcza 
duze trudno!wi, 4) metoda ta nie nadaje si
 do stosowania u dzieci orM 
-osob nerwowych. 
Autor prowadzi dalsze badania cele.m oprac.owania. metodyki i tecbniki 
Z1\stosowania djatermokoagulacji w schorzeniach rog6wki. (Sow. WiestD. 
Oftalm. t I, z. 12'1932). 
o operacji Deniga. 
E. S. S"/' a p i r 0 - Hoc h s z t a j n uwaza za. celowe przeprowadu- 
nie operacji Deniga w okresie bliznowacenia jaglicy. Nakladanie IIZWOW 
Die przei!l.kadza przyjt;C.iu siQ przeszczepu. Wiek chorych nie posi&da. 
wplyvm na przyjt;Cie si
 przeszczepu. Operacja Deniga daje pomyslna 
wylliki zarowno pod wzglQdem przejaSnienia rogowki. jak i poprawy 
.ostrosci wzroku. Oper2ICja Deniga zabezpiecza chorych przed nawrota.m.i. 
(Arch. Oftalm()l. t. VIII. z. 9--1011932). 
Etjologja, 'rozpoznawanie i leczenie izapalenia t
z6wki. 
Zapalenie tQczowki (iritis) oral. zapalenie tlZczowki i cialka rz
ko- 
wego (iridocyclitis) slj, cz
stemi i praktycznie waznemi !chorzeniami OCZU, 
W 80% przyp&dkow przyczynQ zapalenia t
czowki stanow i ll chorobf 
7akazne, w okolo 3 % sc.horzenia narz
owe i konstytucyjne (miaZdZy
 
naczyD, marskoM nerek, dna) i w 17% (ok()lo 500 przypadk6w) etjologja 
1:Jvla nieznana. 
. W. G i 1 b e r t odroznia 4 glowne grupy zapalenia t
cz6wki: 
1) gruilieze zapalenie tQczowki jest cz
tsze, anizeli siQ przewMnie 
przyjmuje (46%); 
2) kilowe zapaIenie t
cz6wki jest znacznie rzadsze, nii gruZlicze (16%); 
3) septyczne zapalenie t
cz6wki W naj£zerszem znaczeniu tego slow," 
wl:}cznie z nawracaj
cem zapaleniem t
czowki u chorych gosccowych, 
w rzezllczce, w schorzeniach jam dodatkowych nosa, zQb6w i jamy ustnej 
(15%); 
4) op
zczkowe zapaJenie tQ{\zowki (herpes iridis), objaw towarzysz:J.cy 
oprYEzczkowemu zapaleniu rogowki (keratitis herpetica) oral. opryszezce 
gor1j.Ozko",ej (herpes febrilis) i polpascowi (herpes zoster) (3%). 
W ostrych post&ciacb zapalenia tQ{\ zowki i cialka rZQskowego obraz 
chorobowy rozpoczyna siQ od rZQskowego, zWQzenia zrenic (rz&dko tylko 
by:v a nieznaczne rozszerzenie irenic), leniwej reakcji irenic, mniej lub bar- 

'Zlej sHnego ucisku oczu, bolu glowy W okolicy czola; do tego przyl
czaj
 
tH
 na.st-Qpnie: zniesienie odruchu irenicznego, znieksztalcenie irenic)' 
wakutek mocnych zlepow (synechiae), m
tno-brudne zabarwienie t
zowki, 



424 


PRASA T.EKARSKA 


7[1933 


IIzczegolnie wyraine przy niebieskiem i zielonkawem zabarwieniu tka.l'lek. 
Boczewkowate galaretowate wysi
ki, ropostek, krwistek. Zlepy w ostrych 
przypadkacb powstajq prawie wylqeznie wskutek przylegania rqbka ire- 
nicznego do torebki soc1.ewki. bel. wspoludzia.lu zllibu i dajq siQ latw;) 
rozerwaC; przy zastosowaniu atropiny pozostaje daleko wyciqgnility cypel 
barwnikowy. . 
Postaci przewlekle cechuj
 siQ mniej burzliwemi objawami. b616w 
moze stale zupelnie nie bye, nastrzyknilicia r1.Qskowego prawie zupelnie 
brak, procesy wysi
kowe s
 nieznaczne, ewentualnie tylko bardzo deli. 
katne strqty, bywajq natomiast zlepy zrQbu. a zatem sam zrqb zlepia siQ 
1. torebk q soczewki. Badac nalezy w oswietleniu ogniskowem w pokoju 
przyciemnionym soczewk q rliCzn
 0 sile 15-20 dioptryj; tam. gdzie niem w zatruciach '/5% rozczynu skopolaminy; d1.ialanie ieh IDoma 
ewentualnie jeszcze spot
owac zapomocq 2-5% rozczynu dioniny. 
2) W ostrem zapaleniu tliczowki bardzo pomyslnie dzialajq 1-2 za- 
strzvkiwania aolanu. 
. 3) Dobr1.e dziala cieplo: wy&tarczajq przewaznie gor
ce oklady z na. 
paru rumiankowego; wskazane Sq. rowniez termofory elektryczne Iub 
zwykle termofory z gorqc
 wodq. 
4) 
Gl
bokie naswietlanie promienia.mi Roentgena jest wskazane w nie. 
poddaj
cych siQ lec-1.eniu gruZliczych zapaleniach bIony naczyniowej. Na- 
swi,etlania lampq kwarcowq Sq bezskuteczne. 
Bardzo wa2ne znaczenie posiada Ieczenie oCl'olne. ktore zalezy 0:1 
cbarakteru cierpienh podstawowego a zatem bQdzi
 ono w gruZliey 
ldimatyeznem, w goMcu kqpielowem i 1. d. 
W lzejszych przypadkach Ieczenie szpitalne nie jest konieczlle. Ostre 
:l:apalenia tliczowki ulegajq wyleczeniu w ciqgu 3---4--Q tygodni. Prze. 
wlekle postaci wymagaj:J. w pewnycb warunkacb kiIkumiesi
znego leezenia 
szpitalnego (wycilicie tliczowki, nacit;cie tQCzowki. operacje jagkry i t. d.). 



7j1!JS3 


PRASA LEKARSKA 


425 


-..-- "-!j,,




 :}.,-!






( 
W ostrvch przypadkach .powraca calkowita zdolnoBC do pracy:w przewle
. 
Ivch wskutek uposledzenia czynnosci wzrokowej na..st
puje ewentualme 
r.
IZ
kiowa, a nawet ca.lkowita utrata zdolnosci zarobkowania. (Soz. Med 
Nr. 1/1933). 
Niektore przyczyny slepoty. 
Prz)' zwalcza;niu slepoty nalezy, zdaniem G:. Nor r i e'g 0, zwracae 
przedewszystkiem uwagQ na zeschnilicie rogowki (xerophtalmia), zalezne 01 
braku witaminy A i wyst,!pujllce z.wykle w pierwszym roku zycia. W czasie 
swej praktyki spostrzegal autor 150 przypadkow oslepniQcia w'Skutek ze- 
schnil;cia rogowki, obok tego ZaB 21 przypadkow oslepni
cia wskutek 
rzez
cz,kowego zapalenia rogowki noworodkow (blenorrhoea neonatorum). 
Zolzy, kt6re przedtem odgrywaly duzll rolQ w etjologji slepoiy, figuruj
 
w materjale aut ora w skromnej liczbie 13 pewnycb przypadkow. W ma- 
terjale swym stwierdza autor 31 przypadkow slepoty wskutek zraniel1 
galki ocznej. Prawie trzecia cz'!sc przypadkow slepoty polegala na wadach 
wrodzonych, a wi,!c: rodzinnej, oddziedziczonej zacmie, dziedzicznym za 
niku nenVll wzrokowego, buphtalmus (39 przypadkow), microphtalmus 
(39 Pl'zypadkow). Do tego rodzaju spraw zaliczyc nalezy rowniez barwni 
kowe zapalenie siatkowki (retinitis pigmentosa) z gluchoniemot
 lub bez 
niej. Zanik nerwu wzrokowego moze bye spowodowany przez wrodzonll 
-czaszk,! wiezow
 zapalenie opon mozgowych, wrodzone nieprawidlowosd 
mozgu. guzy. Nal£"zaloby leI'iej I'oznac i uwzgl
niac przypadki, w ktorych 
moma zapobiec wyBtqpieniu slepoty. (Hosp. tid. Nr. 6/1933). 


Neurologja. Psychjatrja. 


W sprawie niezdolnosci do t:tacy w padaczc'3. 
Materjal, zestawiony przez R. A. S z a c h now i c z a, wykazuje. ze 
padaczka jako zasadnicza przyczyna niezdolnoSci do pTaCr stanowi doSe 
:lll:!czny odsetck, a mianowicie - 13,9% w stosunku do ogolnej liezby 
I1erwowo i umyslowo chorych. Pada.czka prowadzi do niezdoln08ci do pra- 
cy w mlodym wieku: w 82% przypadkow niezdolnosc do pracy nastQPuje 
przed 40 rokiem zycia. U ubezpieczonych w 66% przypadkow poczlltek 
padaczki ujawnia si,! poraz pierw.szy w wieku powyzej 20 lat. Chorzy z 
lJadaczq, ktony PTzYf'tQPUjq :do pracy juz jako tacy, mog
 przez dlugi 
Czas pracowac. Wsr6d inwalidow metalowcow, robotnikow niewykwalifi- 
kow
mych. robotnikow w przemysle drzewnym jest wi,!cej chorycb 
z padaczk q , niz w innych zawodach, gdyz te pierwsze zawoily 
tJ:j, najmniej odpowiednie dla chorycb z padaczkll. Odsetek padaczki un- 
zowej jest wysoki, przewaZnie wskutek kalectw I'ocbodzenia wojennego. 
Do niezdolnosci do pr:JCY chorych z padaczk
 przyczyniajll si,! zarowll') 
ciQzkie przypadlosci, jak i zmiany psychiki. Zmiany psychiczne stanowill 
wazny objaw prze-dmi-otowy przy okreslaniu stopnia niezdolnosci do pracy. 
'Metody prowokacyjne w razie dodatnich wynik6w posiadajq jedynie zna. 



426 


PRASA LEKARSKA 


7/193
 


czenie rozpozuawcze. Zna.czenie ich dla okresla,nia stopnia utraty zdolno 
sci do .P
acy jeot nie:wiel!,i
. Chory
h z padaczq nalezy be
wzglQdnie po- 
zostawlac przy nadaJllceJ SIQ dla meh pracy. Rozstrzygni
cle zagadnienia. 
zdolnosci do pra.cy chorych z padaezkll jest na cZ&8ie i wymaga dalszeg
 
pogl
bionego opracowania. (Sow. Newropat.. Psicbjrutrja i Psichogigjena 
t. 1, z. 11/1932). 
o pr6bach leczenia schizofrenicznych stan ow podniecenia %a- 
pomoc
 obfitych nakfuc I
dzwiowych. 
Przy wykonywaniu nakluc l
dzwiowych u podnieconych schizofreni- 
kow stwierdzil przypadkowo W. K 1 i m k e, ze ehorzy, ktor;y przedtem 
byli silnie podnicceni, szale.Ji, wymyslali, po nakluciu stawali siQ spokojni 
Ta zmiana stanu utrzymywala si
 u jednego cborego 8 dni zg.6r:J.. Wobe.
 
tego wykonano Daklucie l
dzwiowe u 12 ehorych ze 8chizofIenj
, przyczem 
za kaZdym razem wypuszczano po 22 do 24 cm. s plynu m6zgowo-rdzenio- 
Vleg<>_ Wszy.scy chony byli w wieku 24--36 la1, wykazywali typowy obraiJ: 
chorobowy i byli pryewazuie podnieceni tak, ze trzeba bylo kh odosabnia
 
i uspakajac zapom{'{'
 podawania skopolaminy z morfinll. U 7 z p'oBr6d 
tych, u ktOlych wykonane naklucie l
diwiowe, ugpakaj
ce dzialanie wy 
st:J.Pilo juz po uplywie kwadrau;a od chwili na.klucia, u 5 zabieg pozostal 
bel. skutku. Czas trwania poprawy wahal siQ miQdzy 6 a 18 dn.iami. Row- 
niez przy powtarzaniu na;klucia nast
pawalo przewa;znie znOVl1ll uspoko- 
jelde, ktore u kilkll potem stale siQ utqymywalo. Podobne wyniki otrzy. 
mywal autor w leczeniu sulfozynll (zawiesina siarki w oliwie), tylko ze 
zastrzykiwania te, ktore SIl bolesne, trzeba bylo cZQS.ciej powtarzae. Trud. 
n08ci nakluwania daj
 siQ latwo pokonac przy dostatecznie wysz.kolonym 
peIsonelu. (psychiatr.-neur. Wschr. Nr. 4/1933). 
W sprawie symptomatologji krwawien do komor. 
H. S t r a u s s podaje opis szeregu przypadkow krwawieIi. do komor. 
W ogolnej symptomatologji krwawieIi. do komor uderza tylko duza liczba 
objawow ze strony pnia mozgowego w tych krwawieniacb. W razie istnie- 
nia duzej liezby objawow ze strony pnia mozgowego w udarze m6zgowym 
z krwawym plynem mozgowordzeniowym nalezy myslec 0 tem rozpoznaniu 
Utrata przytomnosci, zaburzenia 8wiadom08ci, objawy drgawko,we, objawy 
sztywnosci. sztywnoBC z nieprawidlowemi ustawieniami, drzenie, objawy 
myokloniczne. niepokoj. odruch chwytania, trzymania i zniesienia odru- 
chow sciQgnowycb i okostnowych, za.burzenia ze strony miQsni ocznych 
i irenic, zaburzenia roslinne (wymioty, gor
zka), porazenie nerwow na. 
czynioruchowych s
 bardzo cZQste. Krwawienia poza;mozgowe mogll row 
niez cza.s
tmi wywolac wskutek ucisku duzll liczbQ objawow ze strony 
pnia mozgowego, np. za.palenie opony twardej (pachymengitis), krwawienia 
podpajQczynowkowe. Jako objawy ze strony pnia mozgowego oceniaC 
nalezy i za takie uwa.zac objawy niepokoju, objawy cbwytania, katalepsit:". 
Szczegolnie cz
sty jest w krwawieniach dokomorowych typ z utratll przy- 
tomnosci, porazeniem jednej strony (Enthirrungsstarre), powiklanemi obja- 
warni niepokoju i krwawym £lynem mozgowordzeniowym. (Mscbr. Psychia.tr 
t. 85, Nr. 1-2/1933). 



7/1933 


PRASA LEKARSKA 


421 


o leczeniu guzow mozgu. 
N. G u 1 eke podkresla olbrzymi
 przewagQ leczenia chirurgicl- 
neO'o uad leczeniem promieniami Roentgena. Juz po samej trepanacji od. 
ba
czaj
cej moze naiSt:}piC w glejakach kory mozgowej, utrz)'Illluj
ca Ei
 
przez wiele lat poprawa. N3AjcZQstszym objawem jest uporcz)'1\'Y. nie po::l- 
daj
cy 6iQ leczeniu bOJ. glowy. Jezeli przyl
cz
 siQ do tego wynnoty m6'!:- 
gowe, zaniechanie badania dna oc
nego stanowit}. b
dzie bl

 w s
t:uc.e. 
Jesli stwierdzi si
 PTZY tem b:\Jdamu tarczQ zastolllow
., nalezy mozhwle 
jak najszybciej potwlerdzic rozpoznan,ie, 
dy
 V:' ci:}g
 
ilk
 dni 
oz
 
wyst
pie zupelna slepota. Stany_ zamroczerna SWladomoscl me POWlllYY 
ujsc uwagi lekal'za; pogarszaj
 one w bardzo silnym stopniu rokowanie 
opem<:yjne. 
Bez encefalografji nie mo:ima siQ cz,!sto obejM. lecz zawsze kryje ona 
w sobie niebezpieczenstwo, dlatego tez niewolno jej wykonywac dowolnie 
bel. wyboru odpowiednich przypadkow. Naklucie mozgu nie jest bynaj 
mniej niewinnym zabiegiem, zas przy dobrej technice badania neurolo- 
gicznego bywa ono tylko bardzc rzadko niez¥ne. 
Autor wypowiada siQ przeeiwko zagadniczemu wykonywaniu operacji 
na dwa tempa, gdyz nie przedstawia ono zadnych zalet, jezeli chodzi 0 
n21g1e odbarczenie cisnienii, z drugiej jednak strony nalezy oozywiScie 
przerwac operacj,! wtedy, gdy nast
puje zapaM, i doprowadzic j
 do koIica 
dopiero podezaiS drug
ego posiedzenia. Proby obnizenia cisnienia wewn
rz- 
cZ3!szkcwego zapcmoc
 naklucia komor i wsrodzylnego zastrzykniQcia 
rozczynow bip'-'l'tonkznych okazuj
. cz,!sto tylko krotkotrwale dzialanie. 
Zastosowanie elektrycznego noza spowodmm.lo nieoczekiwane pootf2py 
w tej dziedzinie, gdyz obecnie mozna pracowac wewn
trz guza bel. niebez- 
piec.zeIistwa dla tkanek s
.siednicb. Zmniejszenie grozby krwawienia 
umozliwia rowniez usuwanie guzow, polozonycb w gl,!bi mozgu. (Moo. 
1m'll. Nr. 44/1932). 


Rokowanie w zaburzeniach umysfowych. 
Lepsza znajomosc etjologji wymio.tla, zdaniem J. H. Ewe n a, dawny 
pesymizm w stosunku do rokowania w chorobach umyslowY'c'h, kt6ry 
musial ust
pic miejsca optymizmowi, ugruntowanemu na podst.awach nau- 
kowY'cb. Ostatnio przestalo bye rowniez tak barozo ponurem rokowani,} 
w sehizofrenji. Stwierdzono. ze katastrofalna postac nie wystQpuje niO'dv 
u ludzi, nalez
cych do typu piknicznego, i ze na rokowanie wywie
aj3, 
wplyw czynniki, ktorych :iroolo stancwi
 p06tad konstytucyjne Kretscb- 
mera i wystli'powanie prawdziwego procesu scbizofrenimnego. W depre13ji 
psychozy okresowej trudniej jest budowac rokowanie, kt6re tez w mnieJ- 
szym stopniu opiera BiQ na podstawie naukowej. Jest ono dcbre jeieli 
s
rzyjaj
cemi okazuj
 s!Q czynniki zzewn
tr'Upochodne, de 
a,s, gdy 
plerwszy napad lub nawrot wyBt':lpuj:J. po 40 roku zycia. Rokowanie me. 
lancholji ok
esn prze
witania zale:iy od zdolnoSci przystosowania siQ do 
pewnycb. zmIa? o
g
ll1czny
h, ktora jednak z wiekiem zmniejsza siQ. Zle 
r?ko:va:llle daJ:j.. Cl
zka blPoehondrja i pobudliwosci. Odgrywaj
 tutaj 
rowmez rolQ na]nowsze post'!PY w dzie-dzinie medycyny: ergctamina pc 



42F. 


PRASA LEKARSKA 


7/1933 


pl'awia stany I
kowe w nadczynnosci gruczolu tarcwwego, leczenie wlitro- 
bowe - psychozy w przebiegu niedokrewnoSci zlosIiwej i t. d. Wreszcie, 
j:tk ZlI;sztli rowniez wogole w medycynie. wczesnie rozpocz
te Ieczenie 
daje najlepsze rokowanie. (Amer. Med. t. 27. Nr. 11/1932). 


COLLOQIUM MEDiCUM. 


Prosimy Szan. Czytelnikow 0 liune nadsylanie zarowno zapy- 
tan, jak i odpowiedzi do dz. nCOLLOQIUM MEOICUM". 


Pytania. 


Przypadek zatrucia lubinem. 
192. Do szpitala dostarczono chlopca I. 6 na drugi dzieil po SpOZycil
 
'iiewiadomej ilnsci Iubinu (nasiona), ktory jakoby chlopieC' polykal, i 
przez to gorzki smak lubinu nie powstrzymywal go od da
z£go poly- 
kania. Chlopiec mial w domu wymioty rozp
cznialym Iubinem, 'w;karzal 
8i
 fla bol bTzucha. Juz w kwadrans po przybyciu do szpitala 'f;hIopiec 
dostal napadu drgawek Z objawami dusznosci i sini<:y. W wymiocinac1
 
i stolcu, wywolanym uysokq lawatywq, stwierdzilem ;1uzq ilos{; lubinu, 
pozbawionegn lupin. Gazy odchodzily. Drgawki i sinica wyst
powaly 
stale z wi
kszem nasileniem. TV mi
dzyczasie wymioty. Zrenice rozsze- 
rzone. SkUTcze spastyczne koficzyn. Podana lawatywlfa z chloralhydratu 
zlagodzila nasilenie drgawek a po 1vlewaniu rozczynu fizjologicznego 
soli kuchenmj nastqpilo godzinne ,/!olepszenie stanu chorego. Nast
pnie 
wystqpilo stale pogarszanie si
 ogolnego stanu. Wszystkie stosowan£ 
zabiegi okazaly si
 bezskuteczne, i chlopiec zmarl po tTzexh godzinach. 
Niewfltpliwie w danym wypadku mielismy poza okresowq .tiedroz- 
nosciq prz!Jwodu pokarmowego do czynienia z objawami wyraznego 
zatrucia. 
W dostl!pnej mi litemturze ni
 spotykalem tego rodzaju zatru{;. 
Przeto prosz
 0 u'Yswietl
mie, czy zasadniczo lubinem mozna si
 zatrue, 
i, jezeli tak, to jaki rodzaj trucizny dziala w tym wypadku? 
Mozliwe sposoby ratowania takich chorych oraz odnosna literatura? 
Sq rozne gatunki lubinu; jakie z nich ewentualnie sq najgrozniejsze? 
Wypadek pierw
zy w m!Jj praktyce na pTou'incji. 


Przypadek zakaienia, maj
cego lZa punkt wyjscia jam
 ustn
 
1.9.1. Prosz(} 0 task. odpowiedz, za co nalezy uwaza{; nast
pujqcy 
przypadek: 



7/1'.:33 


PRASA LEKARSKA 


429 


I 
I 
M
zczyzna lat 24 liczqcy, zre6ztq zupelnie zdrow-y, dal sobie wy- 
ciqgnqc dolny zqb trzonowy przez technika dentystyczneg o . Po wyj
ciu 
:.:
ba _ krwawienie. T£chnik dentystyczny uzyl do zatamowania J.."ffwa- 
-,pienia tamponik6w z rozczynem ferropyriny. Nast
pnego dnia zglosil 
si
 pacjent u mnie i stwierdzileffl u niego stomatitis ulceTOsa, ropienie 
d=iqsel (pyorrhoEa al'IJeolaris), foetor ex ore. Przepisalem przep1:ukiwanie 
jamy u.
inej 1l'o(fQ ut1er,ionq i rozczyne1ll Sol. jodicojodata p. 'llaprzemian- 
Wczesnym rankiem nmt
pnego dnia (okolo godz. 6-ej) 10ezwano mniZ obrz
kami, 
skqpo'{noczem. StosfJwane srodki nie odnoszq skutku pozqdanego, (Jdyz 
ilose dobowa moczu coraz si
 z1llniejsza, dochodzqc do 150 em. na dnb
; 
jakkolwiek obrz
ki sf} mniejsze, i rozwolnienia, kt6re byly, r6wniez par- 
dzo si
 zmniejszyly, zjawia si
 dusznosc, drgawki przemijajqcE. Zastoso- 
wallO Euphylinf} dozylnie w cukrze gronouym 40% 20 em., jednak 
u:strzykni
cie to pogorszylo stan chorego, gdyz dusznosc zwi
kszyla si
, 
i w krotkim czasie chory dostal drgawek, potem stracil juz 
upelnie 
przytomnose, a w par
 godzin exitus. Czy Euphylina przyspieszyla zgon, 
czy tez stan tEn, kl6ry si
 pogarszal z dnia na dzien i bez euphyliny 
skonczylby si
 smutnie? 


Przypadek r6iy podudzia u dziecka. 
216. Chlopiec lat 11 - roza podudzia - pomimo (Jtosowania r6z- 
nyc/, srodk6w, okladow z wody Burowa, argentum, propidonu, mleka, 
surowicy paciorkfYwcowej, r6za posuwa si
 dalej - cz
sto nawet mimv 
spadku temperatury; samopoczucie dobre - co robie w takim wypadku? 


Przesuni
cia obrazu leukocytarnego. 
217. Na czem polega istota i praktyczne znac:renie t. zw. przesunilf- 
cia wlemo, wzgllfdnie 'lrprawo - obrazu krwi. Jakie zasadniczo elemeniy 



7/1933 


PRA
A LEKARS1L4 


433 


cialek kr.UJi biorq w zjau'isku tem udzial, oraz w jakich schorzeniach 
ki"wi i pokrewnych zjau'ia sill 01£;0 przesunificie wlewo - 'f1 w jakich 
wprawo? 
Podr
czniki bakterjologji i mikroskopji. 
218. Proszfi 0 lask. podanie autora i tytulu 2wifizlego podrficznika 
bakterjologji i mikroskopji dla lekarza-praktyka 
za prou'incji (ze szcze" 
g6lnem zastosou'aniem metod - ze sifi tak wyraZfi przy lozu chore.go)? 
Istota odczynow Sachs-Georgiego i cytocholowego. 
219. Proszf! 0 wltiasnieni£, na czem polegajq odczyny Sachs-Geor- 
giego i cytocholowy 1!Tzy badanill k.nl'i na kilfi? 


Preparaty, zast
puj
ce Icterosan. 
220. Czy istnieje W s]JTzedazy 'preparat - wstrzykiwania, kt6ryby 
dzialal tak samo dobrze w chorobach wqtroby, jak lctcrosan - dozylny, 
ktorego nieU101no obecnie do Polski sprowadzac? _ 
Chodzi g16wnie 0 zastrzykni
cia dozylne r.rajow
, wzglfi dni8 za- 
granicz_e. 


Odpowiedzi. 


Propidon w neurologji. 
Ad 109. Pytanie Sz. Kolegi jOOt 7,byt ogolnikowe - nozologicznycb 
bowiem jednoE-tek churobowych, a raooej zespolow chorobowych w neu- 
Tologji jest bardzo duzo, niewiadomo 0 jakie Sz. Kol. chodzi. 
o jakiros wybiorczyro dzialaniu propidonu w chorobach ukladu ne
 
wowego - nie moze bye 1ll0WY. Propidon llloZe mice natomiast zaBtosowani.e 
w przebiegu Topnych powiklaJi, ktore np. cz
sto wyst
pujli w jamu,toSci 
l"dzenia (syringomyelia). 
W wielu chorobach nerwowych czynnik baktel)iny niew:}tpliwiil 
odgrywa dominuj:}c
 rol
. lecz jest to niestety 1. zw. vims filtrant. A 
zatem 0 jakillls specyficznem zadzialaniu na ten j:JJd niema narazie zad- 
n:r ch danych ani doswiadczalnych, ani klinicznyeh, dlatego tez musimy 
tiiQ ograniczyc. do umiej
tnego i przedewszystkiem nieszkldliweO'o sto. 
&pwania leczenia nie
lwcyficznego. b 
Dla szc,zegolowego zapoznania si
, Sz. Kol. z interesuj
cVID Jego 

agadnieniem odsylam do pracy lllojej wydrukowanej w "Wa
j';z Czaiso- 
pismie Lekarskiem" z dn. 13 p:tidziernika 1932 r. Kr. 41 pod tytulelll: 
"PozajeIitowe wprowadzanie do ustroju bialka w rozsianem schorzeniu 
ukladu nerwowego". 
1IIu6z
 tez podkreslic., ze w mysl mokh doswiadczeJi, najbardziej 
skut.e
em o
azal(\ si
 swieze mleko krowie odpowiednio wyjalowione w 
.k
pleh wodneJ, podawa.ne w lllalych dawkach, &2: do osi:}gni
cia :wpelnej 



434 


PRASA LEKARSKA 


7/1933; 


desensibilirecji chorego ustroju. Dost«;pny i tani ten produkt bialkowy 
prewaluje nad wszelkiemi fabrykatami sztucznemi. 
D1. med. A. Krakowski (Warszawa). 


Leczen ie t
ica. 
Ad 117. Stosowal Kolega, co si
 tyczy terapji objawowej, W!zystko 
nalezvcie i bezskuteczn!ie i stracil 4-ch choryeh t
zcowych. PrzezywaJi.. 
smy to podezas ostatniej wojny miesillcami calemi. 
Co do terapji swoistej, przyczynowej, antyt, oksycznej to ma 011," 
i swoich entuzjastow. kt6rzy jednak przyznae mUBzli, ze piSmieJ1nict'Wo 
zna przyp&dki, gdzie 40 tys. jednostek wyleczylo, a 400 tY5i
c,y z&wio- 
dlo. Wszystko zalezy od jadowitosci zarazka, co juz Hippokrates uwiecz- 
nil w swoich aforyzmacb, ze krotkotrwala inkubacja w t
zcu przy- 
rannym daje najgorsze rokowanie . Obecnie tlumaczy -, t.o nauka tem, z. 
wielkie jest powinnowactwo zarazka. Nicolaiera do komorek ruchowych 
rdzenia, i ze z wielk& trudnosci:j. wprowadzona antytoksyna przedostaje 
si
 popr
ez barjer
 (Bariere hemato-encephaliquej rdzeniowli do szare'j 
substancji. Jak si
 tlumaczy wzglt:dnie lagodny przebieg t. zw. tetanus 
localis lub tetanus taciei s. cephalicus. nie wiemy. Rowniez nie rozu- 
miemy, jak nieraz po kilkunastu latach od skaIeczenia si
 wybuchaj. 
pierwsze objawy lagodnego t
zca, i stwierdza si
 loco morbi aktywne 
zarodki i laseczniki t
zca. :Mam wrazenie, ze Kolega przypadkowo na- 
trafil w krotkim czasie na serj
 zlosliwyc.h tQzcow i slusznie pyta. jak 
leczyc, gdy obraz chorobowy jest zupeillie rozwini
ty. Pod tym wzgl
- 
dem nauk? lat ostatnich niewiele nowego powiedziala. Podcza.s wojny 
wszechSwiatowej, gdy zabraklo surowicy, leczylem czas dluzszy w tych 
razach, b
d:Jc konsuItantem ogromnego oddzialu nerwowego przy Szpitalu 
Dzieci:j.tka Jezus i bylem jako taki zadowolony z metody ameiykanskiej 
Melt.zer-Auera, mocno za,chwalanej wowczas przez nestora wielkicb 
chirurgow prof. Rochera z Berna. Stosowalismy raz lub kilka razy 
dziennie po 10 cm. 3 15% do 25 % roztworu siarczanu magnezu dO'lIli
- 
sniowo lub dol
dzwiowo. przy wybitnie wzmozonej pobudliwoSci i cz
- 
stych napadach 
kur('zowycb. dokonywalismy zastrzyknit:cia dol
dzwio. 
wego - dla zapobiezenia lamaniu igly wskutek naglego skurczu musku- 
latury l
dzwiowej - w lekkiem uspieniu chlorofOl'mowem. Metoda ta. 
sprowoozala dlugotrwale dzialanie przeciwskurczowe i przeciwbolowe, 
zwalniala sztywnosc i bolesnosc mi
sni: cbory spocony stale w cillglycb 
kurczach i drgawkach, dotkni
ty szczQkosciskiem i dUi'!znoScil! zasypia.l 
snem spokojnym i orzezwiaj:j.cym. a n3Jst
pnie od
wiezo'llY siadal, swo- 
bodnie si
 IJoruszal, pil, rozmawial, u innych s,twierdzalo si
 zupelne 
porazenie ruchowe i czuciowe dolnej polowy ciala z arefleksjli kompletnl! 
i przemijajllcem zatrzymaniem moczu, z czego chorzy wolni 00 bolesnych 
skurczow byli bardzo zadowoleni. Blogi ten stan trwal 12-24 godzin. 
Wracaly kurcze i mijaly po powtornem stosowaniu MgS04. Chodzilo 
zawsze 0 to, aby przetrzymac chorego przez pierwszy tydzien choroby. 
Metoda ta naogol niewinna, dawala nieraz przv wysokiem dawko- 
waniu niepoz
ane powiklania, znane fizjologom, . poraZooie osrodka 
oddechowego z zamartwic:J. (asfiksjli), sinic:J. i za.pa
i:f., wymagajll-CIf 



7/1933 


PRASA LEKARSKA 


43
 


natvchmiastowej pomooy, (kamfora, eter, strychnina, lQbe1ina) a nieraz 
traC'heotomji z wdmuchiwaniem do tchawicy tlenu. 
Mniej dotkliw& komplikacjl! jest przykre sw
dzenie, raz jeden wi: 
dzialem myelitis dorsalis postt!3lanica 0 pO'lIlysmem zejsciu, co do ktoreJ 
trudno bylo si
 zdeeYp'owae, ile nalezalo kla.se na karb zara
ka, a He 
terapji magnewwej. W pojedyIiczych przypadkach z lat 08t
.t
uch Stof;O:- 
walem narkQzy' czt:ste lub t. zw. Dauerschlafmethode z mezlym wy1ll- 
kiem. Kuraryna, hyoscyna, skopolamina zawiodly na calej linji. 
Dr. med. Henryk Higier (Warsz awa ). 


l.Aor
czka po zastrzykni
ciach glukalcyny. 
Ad 121. Ostatnio mialem wypadek podwyzszenia cieploty do 38 0 C 
po wsr6dmi
sniowem zastrzykniClciu Glukalcpy Karpinskiego. 
Dr. med. Antoni Henke (Grodzisk Pom.). 
Przypadek kamicy i6tciowej. 
Ad 163. Ni€wili'tpliwie znane sl! przypadki, ktore ludz
co s
 podobne 
do kamicy zolciowej, i nawet przebiegajl! z lekk.:J. zoltaczk
, a. przyezyn:J. 
ieh nie sl! kamienie zolciowe, ani nawet woreczek zolciowy. Dokladne 
rftzpoznanie cierpienia woreczka zolciowego -niezawsze jest latwe, a 
zwykle i charakterystyczne objawy mog:j. nieraz w bl
d wprowadzic. 
Poza objawami klinicznemi mamy dzis do dyspozycji przeswie,uenie 
woreczka. zolciowego promien.iami Roentgena (cholecy£tografj
) i bet- 
posrednie badanie. zolci, ktora wydobywamy zapomoc
 zgl
bnika dwu. 
nastniczego. Pami
tac jednak nalezy, ze ujemny wynik badallia relltge- 
nDlogicznego niema znaczenia. decydujq,cego, bo w1Qkszosc kamieni ni<3 
moze bye wykryta. Niezmiernie wazne dla rozpoznania rMniczkowego 
r.
 zato badania zapomocl! zgl
bnika dwunastniczego. Podczas gdy 
zole prawidlowa jest przezroczysta i jasnozolta - jest ona w stanach 
chorobowych ciemna i m
tna, zmieszana ze sluzem, rop
, - w-ykazuje 
domieszk
 drobnoustrojow i krysztaly cholesteryny. 
1m wi
ksze sl! odchylenia pod tym wzgl
dem od normy, tem wi
k- 
sze tez s
 zmiany chorobowe woreczka zolciowego. \Vit:kszosc spraw 
chorobowych woreczka zolciow€go jest sc.isle zwi:j.zana z obecnosci:} 
w nim kamieni. Ale przyczyna dolegliwosci moze istniee w odzwierniku 
lub tez w dwunastJlicy, a objawy mogl! bye te same, co w kamicy 
zolciowej. 
A teraz, czy mOZTIa rozpoznac nerwic
, umiejscowionl! w w
trobie. 


zgl
d
e woreczKu zolciowym? Odpowiedz Da to daj:j. nam przypalki 
zoltacz
l,. w ktorych droga dla zolci aJlatomi-cznie jest wolna, ale nie 
c
ynnosclOwo. Przykladem sluzye moze: Icterus ex emotione. Dawniej 
me dowierzaIismy tym bodzcom nerwowym. Odnosilismy siQ z wielkim 
sceptycyzmem do slaw zwlaszeza pacjentek, ktore w wywiadach m6wily 
l1am 0 
urczu zolqdka. Dzis wiemy, ze to mozliwe. bo widzimy w obrazis 
rentg
mcznym zmiany skurczowe w zolqdku i w napadzie kamicy. Za- 
C
odZI w tych 
rzypadKach to samo, co w klasycznyin napadzie dycha. 
WICY oskrzeloweJ. Ze Vi"Znlszenia u tego samego osobnika bodice psy- 



13(; 


PRASA LEKARSKA 


7/1933 


chiJczne wywolac mog
 obja,wy i ze strony worec.zka zolciowego. Jest to 
post.ae chorobowa znana pod naZWq: cholepathia spWftica. Ale, przed6- 
wszvstkiem naleiv wyl
czyc i w przypadku kwestJonowanym spraw
 
QrO"inicZllIi droO"Ii' badania wyzej w'Spomnianemi metodarni. 
<:> Przy dokl
Iiem badaniu rozpoznajemy coral. mniej nerwic iol
- 
ka, kiszek: nerwowych dyspepsji, biegunek nerwowych, kolek nerwowyeh 
kiszek i kolek nerwowych w
trobianych. 
Dr. med. Antoni Tuchendler (Warszawa). 


Przypadek czyracznosCI niemowl
t. 
Ad 16R Wobec pra"dopodobnej przyczyny wewn
trznej tego cier 
pienia zasad:j, leczenia jest zwi
kszenie OOpornosci ustroju drogll prawj 
dlowego zywienia niemowlt:cia oraz cZYllnego jego uodporniania. Autor 
zapytania nie podaje sposobu zywienia chorego ogeska. Ze wzgl
du na 
mozliwosc pow£tawania czyracznosci na tle sztucznego zywienia i wa. 
.dliwej przemiany materji, naleialoby ewentualnie przejsc na zywienie 
tlaturalne. Czynne zas uodpornianie najlepiej uskutecznic zapomocli 
szczepionek gronkowcowych (Propidon f. Spiessa. Szczepionka wg. prof. 
Delbeta f. Klawego, lub Septovac f. Serovac). Propidon w zakaienia.ch 
gronkowcowych (a takie mie&zanych) okazuje cenne uslugi. choc nie- 
Jl'aws'ze jest skuteczny. Xieslusl7mie jednak jest bardzo powsciqgliwje 
-stosowany przez lekarzy w praktyce dzied
cej. Kontrola stanu ogolnego, 
Mrca i nerek oraz umiej
tne dawkowanie u dzieci pozwala OmlllllC nad- 
mierne OOczvnv i ieh skutki. 
W prz
1>a'dku omawianym proponowalbym rO'l.,p ocz llc 00 dawki 0,05 
em. 3 propidonu. po 3 dniach - po zupeinem wygasni
ciu po'przedniego 
odczynu - zastrzyknllc 0,1 cm. 3 , zwit:ksza.i
c tQ dawk
 po nastt:pnych 
trzech dniach do 0,2 cm. 3 . T
 rnaksymaln
 dla danego przypadku dawk
 
moina parokrotnie pOVliorzyc w tych sa.mych OOsf
pacIi czasu. Za.strzy- 
kiwae najlepiej wsrodmi
sniowo, 0 lie przeszk:JJdza temu umie'jscowienie 
czyrakow, mozna zastrzykiwac podskornie. Przed zastrzykni
cielll naleiy 
kaidorazowli dawk
 rozcienczyc w 1-2 cm. 3 wyjalowionego plynu fizjo- 
Iogicznego. Zwykle po 3--4 zastrz
'kiwaniach propidonu stwierdza si
 
popraw
, lecz niezawsze. to teZ po pilltej dawce przy braku dOOatnich 
wynik6w naleiy zaniech:.l.c tego srodka, pr6bujll c osillgn:j,c poprawQ 
z3lpomOCli autohemoterapji lub, gdzie to nie jest rnoZliwe a wit:c w oma. 
wian:ym przypadku - zapomoc
 hernoterapji, pO\Slugujll
 si
 krwi
 jed- 
nego z rOOzieow. U niemowI
t rozpoczynam 00 1 cm. 3 , zastrzykujll c C<) 
2 dlli domi
sniowo. zwi
kszaj:l'c kaidorazowo dawk
 0 lcm. 3 . dochOOzll c 
w ten s'posob do 5 cm. 3 krwi. 5% rozczyn cytrYllianu sOOu nie jest bez. 
'V'zgl
dnie potrzebny. gdyz przy szybkiem postt:powaniu krew nie krzC'p- 
nie i daje sil;' wytloczyc ze strzykawki. 
W leczeniu og6lnem naleiy takie sprobowac droidzy: starszym 
(lzieciom przygotowujemy mieS'zank
 z lyieczki herbatniej swieiych 
drozdiy, roztartych w czubat:j. lyzeczk
 cukru w szklance cieplej wody, 
podajqc lyieczkami herbatniemi kilkakrotnie w ciqgu dnia. az do wy- 
'Czerpania calej szklanki, stosuj:j,c takie dnie droidiowe 3 razy w tygo- 



7}1933 


PRASA LEKARSKA 


437 


dniu. Dla scislejszego da\VkowanIa u dzieci mlodszych i 
mozna siQ poslugiwae gotowemi preparatami, jak zy maz ll 
(1-2 tabletki na szklank
 cieplej przegotowanej i oslodzonej 
kilka lyzeczek herbatnich dziennie). 
Tr08k:j, leczorria miejscowego jest zapobieganie dalgzemu szerzeniu 
sit: czyrak6w przez ;odyno.wanie lub smarowanie wazelinli (najlepiej 
wyjalowionq) ich obwodow. Z k:j:pieli godne polecenia S:J. siarcza.rre. 
przyczem chl)tnicj sto
uje sit: Sol. Vlemingx (2 lyzki stolowe na k:j,piel) 
uiz k'lL sulfilral. pro balneo (30.0 na k
piel). ktory prQdko wilgotnieje 
i jest przykry przez sw6j przenikliwy z31paeh, w odromieniu od plynu 
Vlemi!)gx'a. ktory mozna przechowywac w zakorkow.anej butelce. Po 
kqpieli _ staranne osuszenie skory dla unikni
cia jej mae>eracji i lat- 
wiejszego przez to wtargniQcia zarazkow. C'zyraki niedojrzale wyma- 
gaj:j, okladow z 5% masci ichthyolowej (jalowe gaziki z t:j, masci:}- 
umocowac dose lm\no na pos,zczegolnym czyraku zapomoc:j, przylepca; 
oklad, takie mogq poz08taC przez 1-2 doby). 
Dobre wyniki widziano po zastosowaniu okladow z prz€t':t- czu 
hodowli gronkowcowej podlug Be<;r€dki, te ostatnie oklady stosuje si
 
pod cerat.klj. Czyraki ropiej
ce samoistnie lub po naci
ciu staraamie 
6czyszcza si
 dwa razy dziennie z ropy. staa'ajlic si
 przytem jak na.j- 
mniej je uciskac, poczem zaopatrnje si
 je wyjalowionemi gazikami 
zwilZonemi wod q utlerrionq. Wi«;-ksze skupienia ropy mozna usunli c 
wyjalowionemi szczypczykami. Przy rmdmiemem ropieniu oraz - jak 
W OOlawianym wypadku - trudnem gojeniu si
 owrzodzen po naciQciu 
ropnia, widzialem dobre wyniki stosujli'c nast
pujlic:J. masc: Rp. Liq. 
Alllm. acet. '10,0, Acet_ Saturni 0.4, Ac. borici 4,0, Rivanoli 0,05, Lano- 
lini, Vaselini aa 25,0, Jlfung. D. S. Mase. "Masc t
 nalezy zmieniac parr; 
razy nil. dobQ. pOCZeIYI, gdy wydzielina ropna zaczyna siQ ZIllIliejszac. 
nalezy zastosowac vioform lu]} dermatol. T:rudnoSci w nastQpo.wem le- 
czeniu wynikaj
 ze zbyt radykalnych ciQc. Nie na.lezy si
 spiesz
 
zbytnio z otwieraniem czyrakow. Naei
cia robiIDy in extremis, najlepiej 
ostrzem skalpe!u w miejscu najwi
k£zego uwypuklenia ozyraka. W 
uporczywych wypadkach porn
slne wyniki daj:j, naswietlania lamp:} 
kwan'owll lub p,romieniami Roentgena, 
Dr. med. Borys Tolczyftski (Kurzeniec). 


niemowlli t 
Klawego 
wody - 


o stosowaniu naparstnicy przez felczerow. 
Ad 172. rsta:wowo glowniejsze srodki leeznicw obj
te faTmakopej
 
podzielone Sq na 2 grupy. Do gmpy A wchodz:j, "sr{)dki truj
ce i odu 
rzaj
ce", jak: Ac. arsenicosum, Atropinum, Luminalum, Morphium, 
Opium, Phosphorus, Strychninum i t. d. Do grupy B - ,,&odki gilni£ 
d7.ialaj=lce". jak: Amylium nitrosmn, COdeinum, Extr. Filicis Maris, Folia 
Digitalis. Radix fpecacuanhae it. d. 9 17 Ustawy z dnia llipca 1921 roku 
o uprawnieniach do wykonywania czynnosd felczerskich zabrania felcze- 
rom zaJpisywae leki zamieszmone w sgisie A, uatomiagt 9 19 rozporzq,dze- 
nia minilSt.ra spraw wewnQtrznych z dnia 24 marca 1925 roku zezwala. 
feicze.rom praktykuj
cynI na obszarze b. zabom r{)syjskiego stosowa.6 
wszystkie srodki lecznicze, 'Wchod"lllce w sklad grupy B. W ten sp080b 



438 


PRASA LEKARSKA 


7/1933 


naparstnica) nalez
ca do- tej grupy "srodkow silnie dzialajll-cych" moza 
bye przez felczerow zapisywana. 
Dr. rned. Borys Tolczynski (Kurzeniec). 


Stosowanie chininy i naparstnicy W poczQ.tkach platowego 
zapalenia pluc. 
Ad 182. Optochin. basiculn wprowadzone zostalo do leczenia plat'J- 
wego zapalenia pluc przez )Iorgenrotha, jako srodek specyficzny; radzi 
on PO'dawaC go nasamym pocz
tku choroby: w ci:}.gu pierw.szych 24 go. 
dzin po 0,2 w kllpsulkach co 4--5 godzin, na.<>t
pnie zas 3--4 razy dziennip._ 
Foleca si
 w platowem zapaleniu pluc rowniez wczesne stosowani9 
chiuiny 'W zastrzykiwaniach domi
sniowych (Rp. Chinini nUTviat 0,5, 
Urethani 0,25, Ag. destill ad 5,0). . 
W.swoim cZ3Jsie UWRzano i napa.rstniCQ 'W duzycb dawka.cb 1.3 srodek 
specyficzuy w platowem zapaleniu pluc, obecThie zas stosuje si
 jll- tyl!k» 
w razie potrzeby, jezeli jest wska'lanie ze strony narz
u kr
:ienia. Je- 
zeli wi
c stosowanie na,parstnicy jest wskazane w sarnym poczll-tku cb:J- 
roby, to' nie widzQ powodu niestosmvania rownoc.zesnie z ni
 i chininy 
lub jej porhodn;ych, jezeli siQ ma przekonanie 0 ich skutecznem dzia.- 
la.niu. 


Dr. med. G. Lewin (Wurszawu). 
Ad 182. W pierwszych dniach z3Jpalenia platowego pluc uwazam za 
bezwzglQdnie wskazane podawanie chininy w zastrzykiwaniach wsr6d- 
mi
snio'Wych - 0,5 chininy (Chin. bimur.) raz dziennie. Mozna przytem 
podawac napar'8tnic
, niema bowiem zadnegO' przeciwwskazania do row- 
noczesnego podawania obu srodkow. Co si
 zas tyczy podawania na- 
parstnicy w pierw8'lych dniach zapalenia. to zdania autorow w tej spra- 
wie nie s1i jednolite. Niektorzy nie mdz1i podawae naparstnicy, by nie 
wywolae kumulacji 8rodka przy dluzszem trwaniu zapalenia lub by 
umozliwie sobie uzywanie strofantyny w razie zapasci. Kie wid
 tez 
zadnego efektu naparl:Jtnicy przy: zdrowem sercu. 
Dr. med. Z. Last (Ostrow-Mazowiecka). 
Przypadek zaburzen czynnoSci plciowych j wycieku nierze- 
zQ.czkowego z cewki moczowej. 
Ad 185. Przytoczone w pytaniu dane, przemawiajll- za rozpoznaniem 
"colliculitis seminalis". W danym przypadku stan katal'alny obej- 
muje rowniez blon
 sluzow1i cewki tylnej, wskutek czego w moezu cho- 
rego znajduj
 siQ liczne nitki. Co si
 tyczy oslabienia libido, to s

, 
ze w dar;ym prz!padku jest o
o zalezne raczej od czynnikow psychioz. 
nycb (zDleeh
ceDle do aktu plclOwego, ktory nie daje pelnego za.dowole- 
nia zadnej ze stron i wywoluje zwykle nieporozumienia mi
dzy partne 
rami). 
J ako pTZyczyn
 schorzenia nalezy przyj
e uprawianie stosunk!1 
.przerywanego. 



"'7/1933 


PRASA LEKARSKA 


439 


Lecl.enie: 1) WkTaJplanie do cewki tylnej rozCl.ynu a'Zotanu !lrebra. 
"1/%% _ 3010 lub siaTczanu mied.zi 1°10 - 5%, co drugi, tifzeei lub czwarty 
dzien w zaleznosci od st
zenia leku. 2} Gdy znikn
 nitki w moezu, sto- 
sowaC wkIaplania rozc.zynu azotanu srebra 5 - 10 - 15 - 20% w oJ. 
stQpach tygodniowych; 'zaleca si
 zniec7.Ulel1ie uprzednie eewki tylnej 
kokain1i lub perkain
. wzgl
dnie dodawanie Cocaini nitrici do rol.czynu 
azotanu sTenra. Baczye nalezy pilnie, aby Cl.
BC leku nie dostala siQ do 
cewki prl.edniej. 3) Ewentualnie: cauterisatio colliculi s£m. (ta metoda 
posiada jedTJaik wielu przeciwniko w ). .' .' 
podczes ler.ze'Ilia nalezy powstrzymywac Sl
 00 stosunkow plCIO- 
wveh. a takze unikae podraznien plciowych. Spozywanie na,poJow 
wyskokowych oraz potraw pikantnych, ci
zkostTawnych i wzdym3lj
cych 
prl.eciwwskazane. 
Po wl.nowieniu stosunkow plciowych coitus interruptus musi bye 
bel.wl.gl
dnie zaniechany (srodki zapobiegawcze winny bye 5tosowanO 
prl.ez paTtnerk
); rowniez wzbronione jest Sl.tuczne przedluzanie aktu, 
powtarzanie aktow etc. 


Dr. med. Stefan Jermulowiczl I,(Warszawa.). 


Leczenie wapniowe w gruzlicy pluc. 
Ad 186. Pytanie pmvyzsl.e musz
 ujl!C nieeo sl.erl.ej mianOWICJe: 
czy i kiedy nalezy stosowac preparaty wapniow
 i w jaki sposob? 
Organizm ludzki posiada nreslychanie preeYl.yjny mechanizm, r
' 
guluj
.cy pOILiom wapnia w surowicy, i w zaden s.posob nie moze nam si
 
udae Sl.tuczne jego wl.nieosienie. Stosowanie soli wapniowych w gruzlky 
pluc mialo swe uzasadnienie w 2 pogl
dacb: 1° prl.ypusl.czano, ze w 
l.wi
zku z rol.padem tkanki plucnej nast
puje demineralizaeja ustroj'.1, 
20 wskutek tego, ze niektore l.miany grmlicl.e ulegajll- zwapnieniu, UM 
lowano prl.el. podawanie wapnia prl.yspieszye i ulatwie t€n Pr.J' 
ces wstecznY1 Pogl
d pierwmy okazal si
 jednak bl
dny, poniewaz za- 
wartose wapnia w surowicy u gruilikow znajduje siQ w granicach. 
normy, niesluszny byl tez wniosek, wyprowadl.ony z przeslanki drugiej, 
albowiem wapnienie zmian gruzlic,zych l.alezy od wielu bardl.o skompli- 
kowanycb prl.Ycl.yn - w pierwszym rl.t:dzi
 od postaci gruzlicy i od jako- 
sci odpornosci ustroju (np. gruilica typu wieku dzieci
cego), to tez w Ie 
cl.eniu gruZlicy plue prze,gtalismy juz oddawna st-osowae wlewania pn- 
paratow wapniowych dozylnie - ilose wapnia, przyjmowana w pozy- 
wieniu wystarcza zazwyczaj dla pokrycia zapotr.l.ebowania zarown;) 
zdrowej, jak i ehorej tkanki. Jesli jednak wapn stosowae chcemy, to po- 
dajemy go doustnie, pod poSJtaci
 jego soli rol.puszczalnych, przyczeJ!1 
cz
sto 11!>czymy lecl.enie wapniowe l. podawaniem vitavitu czy tez stero- 
gylu. 
ownie
 w k:wotokach plucnych niech
tnie stosujemy doZylne 
wle
va
la s.ob wapmowych - cz
sto bowiem bylismy swiadkami b:¥lz 
na8
lema SIQ krwotoku. bqdz nawet jego wystll-pienia bezposrednio po 
zablegu. yv tych przypadkaeh stosujemy dOZylnie s.t
zone rol.twory soli 
kuchenneJ (15% NaCl. 10,0), ewentualnie wyci
g z tylneO'o plata prl.Y- 
sadki. . . b . 
Natomiast bezw.l.gl
dnem wskal.aniem do stosowania wsrodzylneg;) 



440 


PRASA LEKARSKA 


7/1933- 


soli wapniowych jest gruZlica jelit. plZebiegajq,ca z rol.wolnieniami i bo- 
lami. W tych przypadkach wlewania dozylne 10%-owych roztworow CaCI:t 
jub CaBr. powtarzane codziennie, lagodz q bole, a cz
sto i powstrzymuj!!, 
uporczywc biegunki. Ocl.ywiscie, nalezy r6wIlorz
dnie stoso-wae le.c.zenh 
zwykle dtog
 doustn
 - a wi
c duze dawki wapnia, tannalbiny i bil.- 
mutu, b:j,di t,ez sok z pomidorow z tranem - wedlug 3:merykailskich aut.J- 
row (patrz Fejgin i Gla'Ss. GruZIica pluc, Delta, Warszawa 1933), b
i 
tez naswietlania jam)" brl.usznej promieniami ROtmtgena i lampy kwar- 
cowej_ Poda.wanie w tych przypadkach preparatow wa.pniowych wsr6d- 
mi!;]sniowo nie wywiera poZ:jdanego efektu. 
'Vreszcie sto£ujemy preparaty "apniowe zarowIlO doustJlie, jak i 
domi
sniowo w l.apaleniach wysi
kowFh oplucny i w wysi!;]kach podmioto_ 
"yeh, albowiem wapn, dl.ialaj
c phedwl.a.palnie, powstrl.ymuje dals7.6 
zbieranie si
 plynu. oral. przyspiesza jego wcWanianie si
. Ch
tnie poza- 
tem uzywamy rol.tworow Calc. glllcol/at, Glucalcin, cl.y teZ Calcium 
,.Sum
oz" jako rozpuszczalnika dla soOli zlotowych. stosowanych dozylni.,. 
(aurosan. sanokryzyna). 


Dr. med. Benedykt Glass (Warszawa). 


Ad 186. Jako jedyne wskazanie zastrzykiwan wapniawych w gruili. 
cy plue uwazam krwotoki. Podawanie wapnia w gruilicy pluc je
t bard1;:J 
Cl
stO praktykowane prl.el. lekarl.Y, choc brak wytlumaczenia dzialania. 
wapnia w tbc (moze dl.ialanie prl.eciwl.apalne wapnia?), nie widzimy 
rowniez Zadnych dodatnich wynik6w przy podawaniu wa.pnia. Ujemnych 
&kutk6w l.astrl.ykiwan wsrod:i.ylllych prl.y dobrej technice niema.. Pre- 
paraty domiQsniowe dzialajq jak wsroozylne. 
Dr. mee!. Z. Last (Ostrow 1.... LubartoU'a). 
Odczyn Wassermanna Z 60kiem tkankowym . owrzodzeni& 
pierwotnego. 
Ad 1R9. Odczyn Was,sermanna na kil
 ze sokiezeniu powierzchni wrzod
 
wod:j; destylowan
 oraz podl'aznieniu i ewent. skaryfikacji tkanki nabrac 
wyst
pujqcy sok wprost do piopety miarowej w ilosci 0.1 cm. 3 , l.micszae 
nast'tpnie Z 0.4 cm. 3 fizjologicl.nego 1'0l.tworu soli i z tego wl.i
e 0,25- 
. 
do odcrzynu Wassermanna po dokladnm odwirowaniu cieozy. Tecbnik& 



7,1933 


PRASA LEKARSKA 


441 


badania sprowadza 8i
 dalej do prl.episowego inakty,,'owania na8ta- 
wienia reakcji WMsermanna w sp080b lowykly. 
Z pismiennictwa moznaby wymienic: 
1) Klauder Josepb V. and John A. Kolmer. Arch. of dermatol. a. BY 
philo!. Vol. 5 Nr. 5 S. 566---!J69 - 1922: ref. Zbl. f. Haut u. Ge- 
schl. Kr. Bd 6 - S. 107; 
2i Ei-cke. Dermatol. Wocbenschr. 1918 Nr. 24; 
3) Fuentes Cesar. Arch. of dermatol. a sypbilol. Vol. 6 Nr. 2 S. 136-146 
1922: r6f. Zbl. f. Haut u. Geschl. Kr. Bd. 6 S. 526; 
4) May Jose Ann. de dermatol. et de sypbiligr. Vol. 5 Nr. 8f9 S 
513-518 1924. cef: Zbl. f. Haut u. Gescbl. Kr. Ed. 15 S. 458: 
Dr. med. I. Dworecki (Warszawa). 


Przerywanie ci
:iy w praktyce w nowym Kodeksie Karnym. 
Ad 191. Kodeks Karny 1932 r. okresla 5p
zenie plodu jako zbrodniQ 
wedle art. 234 WOWCZ3IS, gd)T ktos "bez logody kDbiety cit;jzamej plM jej 
8p
dza" i naklada za t
 zbrodniQ kart;j wi
zienia. do lat 10. Jezeli 
a
 
w myl\l art. 232 ktoB "za zgodll- kDbiety ciQzarnej plOd jej spt;jdloa lub J
j 
udl.iela przytem pomocy", to staje siQ winnym tylko wyst
pku, zagr?: 
zonego karll- wi
zienia do lat 5. ROWIlliez i .,kobieta, ktora plOd 5WOJ 
sp
dza lub pozwala na Bp
dzenie go przez inn
 osobQ", Btaje sit;j wedle 
art. 231 winn
 tylko wystQpku, zagrozonego kar
 aresztu do lat 3. Natv' 
rniast, jak opiewa art. 233. "niema przestt;jpstwa z aTt. 231 i 232, jeze-li 
l.abiagu dokonal lekarz. a zabieg a) byl konieczny ze wzgl
u na zdro- 
wie kobiety ciQzarnej. albo b) ci:ria byla wynikiem prl.eSek- 
wencje oi
zkiego osla"bienia, wye-ienel.enia i t. p. na tie gruZlicy. cho- 
roby nerek i serca, przewleklycb zatrue i chorob umvslowvcb i in.. 
Taki prawny stan rzecl.Y moglby zadowolie iekany i szerokie 
warstwy spolecl.enstwa, gdyby nie pewne trudno5ci. ktore niewQ,tpliwie 
powstaj
 w praktycznem wykonaniu p. 3. art. 12 Rozporl.
zenia Prel.Y- 
de.nt
 Rl.. P. z dn. 25.IX.1932 r. 0 wykonanw praktyki lekarskiej, ktory 
1ll0WI "w przypadka.c!I, gd
" l.abieg spQdzenia plodu jest konieczny Z'3 
":zgl
u na zdrowie kobiety cit;jzarnej, lekarz mme dokonae takiego loa.- 
blegU po uprzedniem dozeniu mu za.swia-dczenia dw6ch le,karl.Y stwi&r- 
. , 



44
 


P RASA LEKARSKA 


7 {1933 


d2&j
crch POWYZS2
 okolicl.n08e. _-\.rtykul ten j
t niejako komentarzelll1 
do art. 233 K. K. 
"Ten nowy tryb", powiada prof. W. Grzywo-D:tbl'Oweki. ,.jak pTZe- 
widuj
. poci:j,gTIie za sob
 D1as
 niedogodnosci: przedewszystkiem dIa 
kobiety zainteresowanej bt:dl.ie on bardzo kosztowny, zmusi jlj, do opla- 
eania dwoch lekarzy za wydanie zaSwiadczenia. a trzeciego. za l.abieg. 
W ma
ych miejscowosciac
 gdzie pracuje niewie-lu lekarzy, ulegalizo. 
wane przerwanie ci:}zy moze nagtr
czye przeszkody do nieprzezwyciQie- 
nia, gdy z tych lub innych pow{)dow lekarze nie zecbc:J. wydac odpo 
wiedniego zaswiadczenia, tam l.as, gdzie jest tylko jeden lekarz. spraw3. 
cl.
to b
dzie unif>mozliwion:}, 0 Be k"'Obieta nie 
dzie miala srodkaw 
pojechae do innej miejscowO!ki, aby poddae siQ badaniu i otrzymae po- 
trzebne l.aSwiadcl.enie. Wre£zcie - sprawa poronienia jest nieraz rzeczll- 
bardzo draZliw
, cl.
sto chodzi 0 prl.erwanie nieslubnej ci
zy, kobieta 
cbce j
 utrzymac" 'v tajemnicy. a tu widzi si
 zmuszoDIl- powierl.ye j
 aj; 
trzem obc
'1Y! Judziom. Obawiam si
 wobf>C tego. ze art. 12 spowoduje, it 
kobiety b
d
 si
. uc!pkaly, jak to bylo poprzedni0, do niefachowej po- 
mocy akuszerek i t. p., co ocl.ywiscie poci:tgnie fatalne skutki dIa ich 
zdrowia a uawet i zycia". (Patrz art. Prof. W. Grl.ywo-D:jbrowskieg() 
p. t. .Polski Kodeks Karny z uwagi lekarl.a s:tdowego" _ Lekarl. Polski 
Nr. 11 l. 1932 r. i moj art. p. t. .,Kilka nwag 0 spQdzeniu plodu" _ Lekarz 
Polski Nr. J l. 1933 r.
. 
S. 1 art. 22 K. K. brl.rni: ..uie podlega karl.e. kto dl.iala w celu uchy- 
lenia bezposredniego niebel.piecl.ens4:wa. groz:tcego dobru wlasnemu In!} 
r.udzemu, jezeli niebezpieczenstwa nie mozna inacl.ej unikn:}c". Ten sta,1 
wyzszej koniecl.nosci l.achodzi, kiedy dwa roine interesy ulegaj:}. jedno. 
cl.esnie l.agrozeniu. nie daj
cemu siQ odwrocic inaczej. jak drogll- po- 
swi
cenia jednego 70 nicb dla uratowania innego. 
W kwestji zycia plGdu i zycia lub l.drowia matki czt:sciej. nit kie- 
dykolwiek zachodl.i przeciwstawienie dwoch interesow, W wypadku ta- 
kiego prl.eciwstawienia zycie istoty calkowitej. zycie czlowieka pelnegli, 
jakirn jest matka, musi bye postawio'l1e wyzej. anizeli zvcie dopiero po- 
cl.yna,j:}ce siE), nieuksl.taltowane, zalezne, ktore moze l.gir1:t e sarno .gubii1ka i jelit. na sk6rze wypryski. 
Dt. pierwsz
-ch objaw6w, wyst
pujlicyrh w lupinozie. nalezy zalic.zye 


. u owiec i bydla niet'h
e do jadla, og6lne oslabienie i biegunk
. 
IAepl?ta wzrasta do 40 - .11°. wzmaga si
 licl.ba t
tna i odde{'h6w. krwa- 
wa bregunka. se'llntse lub podniecenie; pod koniec l.wierl.
a s
 nieprzy- 
t.(}mne. Sprawa konczy 8i
 l.ejscieJll smiertelnem; tylko w bardzo lekkich 



444 


,.RASA LEKARSKA 


7/ 1988 


przypadkach moie wyjlltkowo nast
pie w
clecl.enie. Lecl.enie polega na 
zmianie karmu i podawaniu soli przeczyszcl.a.j
cych. 
Dr. mf!d. Stefan Kromsztyk (Worszazca). 
Przypadek zakazenia, maj
cego 'Za punkt wyjscia jam
 ustnQ.. 
Ad 193. Rl.erz jasna, ze sil; mialo do cl.ynienia z l.akazeniem miej- 
scowem, w kt6rem mogly brae udl.ial r6ine cl.ynniki: u.palenie okostny 
i dzil!sla, ural. 
k8trakcyjny, tampon feropir
-n.owy, pyorrhoea. a.lveolaris 
i t. p. Pnemawia wreszcie za zakaieniem naat
pcl.em stomatitis ulcerosa 
foetida febrili.
. Najslu6zniej prl.e1.o I:lcl.ye z t
 infekcj
 rowniei i po- 
w.azny obral. m6l.gowy, tui. po zakaieniu foudroyant WYBt
puj¥y u mlo- 
dego, dot1id l.upelnie zdrowego osobnika. Malo prawdopodobn:} jes-t sprawa 
organiczna w rodzaju encephalitis acuta, lub meningitis serosa.. tak nagl,: 
wybu
hajl!ca i tak szybko ustQ.puj:}ca. Jest to prawdopOOobnie intoksy- 
ka.cja mol.gu, tak cl.
sto spotykana i malo nas za8tanawiaj:t-Ca w wieku 
dzIeciQcym podcl.aa inkuba.cji zakainej w postaci utraty przytoDllloBcl, 
bredzenia, drgawek, zaburl.enia oddecbu. Przemijaj
cy Babinski i dluZszjl, 
rete1ltio urinae pozostan
 w tym pq
'padku zagadk
, acl. i do tego lieZllt; 
analogje spotykamy w pnebiegu rzucawki, mocznicy lub w pierwsl.ych 
godzmaoh zblizaj:tcego siQ lub ustl'puj
cego napadu padacl.ki. Niejedno- 
krotnie z niewytlumaczonego jednostronnego odrucbu palucbowego prze- 
powiadalem zbliiaj1icy sil; atak pada.cl.kowy w nerczycach. 
Dr. tmed. 'Heliryk Higier (JVm'szowa). 


Przypadek kily surowiczo-opornej. 
Ad 195. Mamy tu do cl.vnienia z klas\'cznvm prl.ypadkiem kily 
surowiozo-opornej; kt6rej patogeneza dotychc'zas 'nie l.ostala jeszcze dQ- 
statecl.nie wyjasnion
. W swietle badan nowocl.$nych nalezy w takich 
przypadkach licl.Yc sit: z niew
tpliwie istniej
c
 kil
 cZynn
. DlategU - 
t: j. im dluzej zwleka Ei
 z zabiegiem operacyjnym, tem odsetek dobrych 
wj"nik6w jest mniejszy. 


DT. med. Bolesla11' Szarecki (Warsza:wa). 


Przypadek przewlektego zapalenia spoj6wek. 
Ad 2,)3. W danym. wypadku mozemy wyll!czye jagli
: jaglica, 
trwaj=lca dwa lata, musialaby jui doprowadzie do wy1:'worzenia si
 bli'lil 
w spoj6wkach i do powiklan ze strony rog6wki (lui!zczka, oVvTzodzenia, 
nacieki ). 
Sl!dzl!(' z podanego opi.su cboroby. najprawdopodobniej mamy 10 
"zynienia z przewleklem za,paleniem spoj6wek i brzeg6w powiekowycb - 
"JpJaw
 nierzadko spotykanl!- u dzieci zaniedbanyeh zdrowotnie. zwlaszc'la 
na poodloiu zolzowem. U dziewczynki. jak w tym Vv-ypadku, istnieje je- 
szcze moiliVv:osc zakaIenia oezu . wydzielin
 ropn
 z poebVv-Y dziecka, 
o ile dzieeko cierpi jednoczesnie na upla'lY. Nie bQdzie to zazwycza;j 
zapalenie rzei
ezkowe (rzei1l-Czka oka daje bardzo ostry odezyn zapalny 
w spoj6wkach i cZQste zlosliwe oVvTzodzenia rog6wki), lecz wywolau;, 
przez gronkowee lub paciorkowee. albo tei przez t. zw. wtr
ty nablonka 
(niem. EinschluEskoerperconjunctivitis). 
Leezenie polegac powinno, poza cz
stem i dokl&dnem wrvlukiwaniu 
worka spoj6wkowego wodl! przekroplon
- rozc.zynem kwa8U bornego, 
nadmaganianu pota.gowego. 1% rezorcynl!-, na codziennem lub co drug! 
dzien przyieganiu spoj6wek (po ich odwini
du i oehronieniu rog6wki) 
3%, a nawet 5% rozczynem azotanu srebra. Na noe brzegi powiek 
powlekae naleiy bornl! masci=!. Po zmniejszeniu siQ Vv-ydzieliny ropnej 
przejsc trzeba do poeierania przeroslej spoj6wki palecz.k
 8iarczanu 
miedzi. 


L. E. 


Angina Plaut- Vincenta. 
. Ad 20-1. Angina Plaut-Vincenta przewazllle bywa jednostronna, rzad 
kl6 s
 p:rzypadki obustronnego schorzenia. CiQtlde pnypadki zawsze daj
 
bardzo przykr
' cUClln
ey zapacb. W przypadkach lekkieh, kiedy 8twier- 
dza.my martwlc
. powierzehown
 migdalka. a pacjent utrzymuje jam
 
n8tnl!- w czystOSCl, moze nil" bye zapachu przykrego w okresie wczesnym 
sprawy. 


Dr. med. B. Karbowski (Warszawa) 
Przypadek rozy poduu dra B. Krynskiego, Warszawa, ul. Zielna 2. tel. 675.78 


ESPERANTO WSROD LEKARZY. Mi
dzynarodowy Zwi
zek Lekarzy- 
Esperantyst6w, kt6ry liczy przeszlo 2000 czlonk6w, rozsia,uycb we 
wszystkich krajach, wJ-dal w tyPJ. roku pierwszy wielki og61nomedyczny 
slownik w j
zyku ESPERA::\TTO. 
Zwi
zek wydaje od 11 lat miesiQcznik lekarski w j
zyku Esperanto 
p. t. "Internacja Medicina Revuo" (Mit;dzynarodowy Przegl
d "Medyczny), 
licz:}cy mi
zy swymi wsp61pracownik&mi wybitne sily naukowo-lekarskie 
ze w8zystkich kraj6w. Najwit;kszy 
dzial bior:} w nim lekarze japoDSCY, 
'IlagtQpnie belgijscy i niemiecc
-. fCzasopi8mo to wychod7i w Belgji. 19 
Avenue :Yont.joie. lTCLE 3).