/Gazeta_Lekarska_1881_R16_t1_nr50.djvu

			alt? 50. 


W arsza'Y<1 d.lO Grudnia 1881 r. 
SERYJA II. ROK XVI. 


Tom I. 


GAZET A LEKARSKA. 


Tres
". L _-t. A dam k i I' wi e z. 0 Peptonie. - II J. K 0 s i Ii ski. "\\ ewnl2trzne naci
eie 
eewki moe:lowej (Uretrotomia i'dana) i wyzszose opemcyi :\1 a i s. 0 n n I' n v e'a nad innemi meto- 
dami doszcz
tnego leczenia zWl2zeIi eewki moczowej, w 103 przypadkach stwierdzona. (DokoIieze- 
nie). - Sprawozdanie z 'i-go miis), nalezal 
do tych, gdzie zadaj
c sobie pytanie, co wypadnie z1'obie, jezeli nie da si
 zamie- 
rzana operacyja wykonae, nie umialem stanowczo odpowiedziee. Gdyby jednak 
zatl'zymanie 1ll0CZU stalo si
 zupelnelll i dlugotnvalel11, p1'6bowalbYl11 przeci
e 



102-1- 


cewklE '\v miejscn najwilEkszej przeszkol1y, i pol
cz'ye uretrotumijt;; ZeWll!ttrZll
 
Z wewn
trzn:t, jak to uczynilell1 w przypadkn wyzej wZllliankowanYll1. :Musial- 
bYll1 jednak z gory bye przygotow<:tnY11l na wielkie trudnosci operacyi. 
Godnem nwagi jest to, ze nigdy n operowanych przezell1nie llletod
 2\1 a i- 
son n e u v e'a. nie spostrzegale11l mocniejszego zapalenia przyjlj,drza lnb j
_ 
elra. co przeciez tak CZt;;sto si<2 zdarza przy nieznacznem juz tylko podraznieniu 
cewki. Zaledwie w pal'll przypadkach miale11l do czynienia z tem powiklaniem, 
lecz '\v stopniu nieznacznY11l i prze11lijaj:tcym prlEdko. 'Wspomniec ll1uszt;; 0 jednym 
chorym, kt6ry po kaZdem zaloieniu, a '\vlasciwie pr6bie zalozenia swieczki, do- 
stawal wstrz
saj:tcych dreszczy i gor
czki trwaj
cej 24 godzin. Lecz jak tylko 
mi silE udalo swieczk
 nitkowat
 przejsc zwt;;zenie i zrobic operacyjf;;, od tej 
chwili juz sit;; dreszcze i gor:tczka nie powtorzyla. 
Opieraj
c sit;; tedy na moich licznych, ciekawych i pouczaj
cych spostrzeze- 
niach, z ktorych kilka tylko powyzej przytoczylem. wyrobilem sobie nastt;;pnjicum). Z r6Znicy obu liczb otrzymuje 
ilosc siarki niezupelnie utlenionej. Nast
pnie przedstawia caly szereg p08ZU- 
kiwal1. w kt6rych stara sil2 wykazac zwi
zek pomiCidzy r6znemi stanami wl!tro- 
by. a l'ozmait:} iloscil! owej siarki niedostatecznie utlenionej. 
J u 1 e s G u e l' i n. Tyfus brzuszny jako inL
kcyja sterkoralna. J IIZ odda- 
wna sl):dzono og6lnie, ze zlogi mass kalowych mogl): sil2 przyczyniac do rozwoju 
tyfusu brzusznego. Autor zajl1l sir;; obszerniej tym przedmiotem i doszedl do 
llastl2puj1j:cych wniosk6w; 1) Stolce rozwolnione w tyfusie brzusznym, wyda- 
lone z organizlllu, zawieraj1j: pierwiastki tok:;yczne, ktore powstajl:); IH'zez fer- 
lllentacyjr;; mass kalowych, gromadzl!:cych sir;; w kiszce grnbej pod zastawkl! 
kiszki slepej. 2) Zmiany organiczne, cechuj1j:ce tyfus brzuszllY. jak nastrzyk- 
niycie i owrzodzenie blony sluzowej, zmianyw gruczolach B run n e r"a, w kep- 
kach P eye r'a i w grnczolach krezkowych, zalezl! od toksycznego i dra- 
znil:);cego dzialania substancyi tyfusowej na owe tkanki; zaburzenia zas funkcyjo- 
:nalne czyli objawy og6Ine s1j: nast
pstwell1 wnikni
cia tejze samej substancyi 
zakaznej do organizmu i wywolanych przez nil! zllliall organicznych. 3) Powi- 
klania w przebiegu tyfusu, jak zapalenie opon mozgowych, zapalenie oplucnej. 
zapalenie pIuc, stanowi1j: tylko bardziej wydatlle umiejscowienia tegoz salllego 
pierwiastku zakaznego. 4) Pienviastek zakazny, 1vywolany przez fermentacyjl2 
mass kalowych udziela si
 na zewnl!:trz zapomocl!: wszystkich drog wydzielino- 
wych (c,rcretio), ztl!d wythunaczyc sobie mozna pl'zenoszenie sil2 choroby i po- 
wstawanie ognisk zakaznych, a nast«tpnie tyfusy w fonnie endemicznej Inb epi- 
demiczl
ej. 
Leven. Fizyjo!ogija i patoloJija :zol
dka. Autol" utrzymuje, ze gl6wnem 
zac1aniem zoll!:dka jest - sluzyc jako zbiornik clla pokarm6w i wytwarzac z nich 
l1liazg
, peptonizowanie zas pokarmow jest czynn08ci1} drugorz y c111I1. \V dal- 
szym cil!:gu swej pracy autor zwraca uwagl2 na wplyw. jaki wywiera zoll):dek 
na wszystkie inne narzl'J:dy brzuszne. na narzl:);c1y piersiowe, i co wazniejsza, na 
caly ukladnerwowy. Do tej ostatniej gruppy zalicza caly szereg objaw6w mo- 
zgowych, zaburzenia w narz1j:c1ach zmyslowych i zaburzenia w ukladzie nel'Wow 
obwodowych, tworzlicych obraz kliniczny t. z. hypochondryi. ,V kOl1cU autor 
ostrzega, ze duzo przypadk6w hysteryi i t. Z. "i'ITitationis spinalis" sl! tylko obja- 
wami nerwowemi. zaleznemi od ciel'pienia zol1j:dka. . 
IJ 0 n g (z Genewy). 0 niedokrwistosci zfosliwej gornik6w tunelu 8-go Gotar- 
da. Autol' utrzymuje, ie choroba rzeczona zaleznl1 jest od obecnosci pasorzyta 



- 1029 - 


"ancltylostornurnduodenale" w kiszkach. Dla tego tez radzi, aby w kaZdym przypad- 
ku zlosIiwej niedokrwistosci starannie poszukiwano w stolcach j aj ek owego pasorzy- 
ta, znalazlszy zas takowe przepisae nalezy srodek przeciwrobaczy (antkelmizt- 
ticmn) a mianowicie e.'dr. filicis mm'is aetlt. 
Na zakonczenie niniejszego spl'awozdania wspoll1niec nalezy, ze Gal ton 
i 
I ah 0 111 e d pl'zedstawili 400 fotografij zdj
tych z os6b cierpi
cych na suchoty 
plucne. Wiek os6b fotografowanych wynosil od 15 do 35 roku zycia. Ugrnppo- 
wawszy owe fotografije autorowie pokazali, ze w rysach twarzy wszystkich pra- 
wie suchotnik6w odnalezc mozna wszystkie cechy wsp6lne. Dla wi,:kszego zas 
kontrastu przedstawili grupp
 fotografij. zdjfttych z os6b podleglych r6znym 
innym ciel'pieniom, te ostatnie rzeczywiscie wielce sif2 1'6znilt od pierwszych. 
Sprawozdawca W. Grosstern. 



- 


DZIAl:, SPRA waZDA WCZY. 


154. D-r Mooren. Ciel'pienia OCZDW j choroby macicy. 
W obszernej pracy D-ra 
L, opartej na wielu dlugoletnich O
SeI:w
cyja
h, 
znajdujemy wazne praktyczne uwagi i l'ady, odnosz
ce si
 do clerplen oczow 
u kobiet. Autor stwierdza dose cz
st
 zaleznose rozmaitych cierpie11 ocz6w od 
chor6b organ6w plcioworodnych u kobiet, tak. ze okulista cz
sto nie moze si
 
obejse bez porady gynekologa, a ten ostatni bez,poll1ocy okulisty. Bywaj
 przy- 
padki, ze niel'az przez cale ll1iesi
ce nie udaje si
 nam usunfl.(
 cierpienia ocz6w, 
gdy naraz ust
pujlt one po nastltpieniu regularnosci, lub tez po odpowiedniem 
tl'aktowaniu jednoczesnie trwajltcej choroby organ6w plciowych. Do takich cier- 
pien ocz6w zaliczye nalezy: cierpienia lltcznicy, powiek. rog6wki, bialk6wki, na- 
czyni6wki, siatk6wki i nerwu wzrokowego. Prawdopodobnie zmienione fllnkcyje 
ukladu macicznego nietylko drog
 z\vrotnlt odzialywlljl}: na nerwy czuciowe, ale 
takze wplywajl}: one na przyrzl):d naczyniowy m6zgu i ocz6w (cinulus vitiosus). 
I tak naprzyklad: niemoznose noszenia okular6w w metalowej oprawie u niekt6- 
rych kobiet, nadczulosc siatk6wki, llluszki latajl'1ce. oslabienie lub skul'cZ akko- 
modacyi cZf2sto znajdujl): s"\ve zr6dlo w podraznienill zewn(;!trznych organ6w 
plciowych, lub tez w niepl'awidlowem polozeniu macicy i nadczuloscijajnika. 
W skutek zwrotnego podraznienia nerWll twarzowego, nie raz pl'zytell1 spo- 
strzp.gamy stan paretyczuy mi
snia unosz/l:cego powiek<2 (let'at01'is palpebrae). 
Zw
zenie lub rozszerzenie zrenicy tlulllaczy si
 podraznienielll lub parez
 w16- 
kien nerwu wsp6lczulnego. Wszystkie te nerwy sl}: jednak mniej wazne nizli 
zmiany wywolane przez chorobliwy stan systematu naczyniowego; do takich na- 
leztj:: "\vylewy w siatk6wce przy mdornet1'itis lwernorrlwgica. prowadztj:cej do zlosli- 
wej niedokrwistosci, slepota w skutek zatrzymania czyszczen miesi
cznych(amau- 
z'osis menstrualis), pr
dkie m
czenie siy oczu. a nawet oslabienie sHy widzenia, 
polt!:czone z MIami glowy, a zalezne od przekrwienia blon m6zgowych 
u dziewczltt, pl'zekrwienia siatk6wki a nawet zapalenie nerwu wzrokowego 
przy tylopochyleniu i zapaleniu pozamacicznem (retz'oversio utez'i, parametritis), 
neuroretinitis po ostrej utracie krwi, przy poronieniu. przy przodujtj:cem lozysku, 
przy endemetritis ltaem01'rhagica, kt6ra to zWll1'01'etinitis prowadzi dose cz
sto do 
zaniku nerwu wzrokowego. R6wniez kr6tkowzroczn08c przy powstalej niedokrwi- 
stosci szybko si
 powil2ksza. 
Bezkrwistosc m6zgu i dna oka spostrzegamy przy raku macicy. Najcz
st- 
szym jednak objawem ze strony oczu u kobiet z cierpieniami macicy bywa prze- 



1030 



 


krwiellie naezyniowki, clwrioi(litis disseminata. przewlekle chorioiditis ze zme- 
tnieniem eiala szklistego, il'itis sel'osa, i chorioiditis (keratitis pwwtata), o1'az W kll- 
makteryeznym 11e1'yjodzie jaskm; l'zadziej chm'ioiditis metastatic'l. wskutek za- 
toru podczas posoezlliey pologmvej (bakte1'yje). Przy nadezulosci siatk{nvki 
autor zaleea kalium b7'Omatll1n Z lupulin
 w pigulkaeh; skoro punktem wyjseia nad- 
czulosd jest jajnik, przepisuje 0,03 siarezallu atl'opiny z 2,5 pl'oszku lukreeyjo- 
wego, dodaj1!e succi liqniritiae lub etrtnwti tam,raci q. s. na 60 pigulek 'po 5 dziell- 
ni
. . Tinrt. gelsemii i cannabis indica stanowil1 wybol'ne srodki pomocnicze; przy 
llllesl
ezee bolesnej (d!Jsmenordwea) w skutek zw
zenia ujscia maciezllego wska- 
zan
 bywa operaqja. 
Przy llliesi
cznyeh pogo1'szelliach ehorob oczow. autor zaleca 
Eli,rij' pro- 
pj'ieta6s Pamccelsi (srodek ulubiollY D ra ::\1.), w sklad ktorego wehodzi aloes, 
m!Jj'rlw i szafran, dwa razy dziennie po 
 lyzeezki przez dluiszy ezas u krwi- 
stych, a po 1/4 lyzeczki przez 3-,1 dni pl'zed miesi
ezkowaniem u slabszyeh. 
P1'zy metj'itis hypel'l]lastica dob1'ze dzialaj
 pijawki i naeinania ez
sei poehwo- 
wej. Przy ehol'obach siatkowki i naczyniowki wskazane s!1: Herteloltp, Elixi'T' 
prop-rietatis Paracelsi k
piele siedzeniowe i llozlle, ostatnie z dodallielll wody k1'6- 
lewskiej; przy zrostach - iridectomia, przy objawach glaukomatyeznych, 
wkraplanie ezeryny, scler'otomia. Skoro w7.rok jest oslabionym w skutek utraty 
krwi zapisujemy chol'ej szkla wypukle. ezerynti, zelazo, ratanijt;) i t. (1., a za- 
l'azem stosujemy: naeinania, wst1'zykiwania. przyzegania madey. lub odj
- 
eie krwawych nowotworow. Obfite krwotoki u kobiet wywoluj
 zwykle 
obrz
kni
cie siatkowki i neur01'etinitis, W takich razach na poczl:!tku dobl'ze 
robil!; kataplazmy i podskorne zastrzykhvania pilokal'piny, przy neuroretinitis zas 
poehodzenia zapalno-macicznego wskazane s
 zimne oklady na glow
, pijawki 
do nosa, po za- uehem, srodki ezyszcz
ee (Hun!Jadi-Jmzos); przy neuritis optic(t, 
poehodz
eem z przekrwienia mozgu lub llliecza, zawloka na karku, wderania 
szaruchy 1- 2!- gramma dzienn ie, lod, kalium jodatlUn, Eli.!: i.r pI'Opl'. Bu'acelsi. .flert
- 
loup z duzemi przenvami, prysznicowe zimne obwijania nog, male wezyka- 
toryje na kolumntt paeierzow:} i t. d. P1'zy zanikowych zmianach siatkowki 
i nerwu: aj'gentwn nitricllm, w pigulkaeh i zastrzykiwania strychniny. . 
(A1'Chir. f. AU[fenheilbtnde. X Ed. 1881. S. 519- 577.) D-r J. Talko. 


155. 0 zastosowaniu jodoformu przy leczeniu ran. na pods!awie artykuJOw: 
1). Prof. 1\1 0 set i 0" - ::\1 0 0 l' h 0 f. YeJ'Sltche mit Jodofonn (ds 1 Vzuulre'l'- 
bandmittel nach Operatim':en wegen fUllgosej' UJ'gane. ,,1Viener JIediz. TJ'ochen- 
SC'1J'
tt." 18tW. 
Yr'. 43. 44, 46,49, 51. 
2). Prof. l\I 0 set i g - ::\1 0 0 rho f. Zwn JodofonnrM'bande. ,,1Viener' .i.1Ied. 
HTocheJtschr." 1881. 
'
'. 13. 
3). Prof. 
1 0 set i g -1\1 00 l' h 0 f. Del' Jodofonnrcr'band bei nicht fUlujU- 
sen cltinwgischell El'h'anlcl/ngen. " 1rieTWJ' JIed.iz. HTochensclt'l'." 1881. }""1'. 
O, :!1. 
4). .J an ::\1 i k u lie z. 0 jodofonnie jal
() Sj'odklt opatT'lml
Ol["!Jm. Streszeze- 
lliel\Ioc1rzeje"\vskiego. "Gaz. Lek." 1881. .:\1'.32. z " TEener' JInli::in. 
IVochensch1'''. 1881. -,-Yr. 23. 
5). O. Gus s e n b au e 1'. Er'f'ahl'ungen iibej' die Joclofonnbeiwndlwzgen bei 
Knochentllbe1'Culose. Streszczellie w ,:CentJ'albl.f. ChiT'." 1881. Sr'. 45. 
6). A. B i c1 c1 e r. Ibidem. 
7). F a I k son. Beobachtzmgen iibej' den TVC1.th des Jodofo-nn fiij' die H'uml- 
lwndlllllg. "Bel'l. Hin. Wocheris,'hT'." 1881 
\1'. 45. 
8). Hoe f t 111 ann. Jou.ofoJ'mbehllJtdlllng. ibidem. 
9). J a n :U i k u lie z. 0 IIzyciu jodofoml1l w lec::eni
t ?'an. "Przeglll c1 Lek." 
188], Nr.37-4-5. 
'10). Lei sri n k. Die TFundbelwndluny mit dem Jodofonn. "Berl. !din. Tro- 
chenschj'ift". 1881. Nr. 47. 


, 



10;,11 


11). 1Y 0 elf 1 e 1'. Cevn" die 
lnll'endllnq des Jodofunn ill de1' .JllludhMtle. 
" Ce1dndVl..r: Chi-I'. 18 81. 
\1'. 48. . . 
12). Prof. K 0 e n i g. Das jorlofo'l'mals antiseptiscltes Vepvandmitt(d ividem. 


Uzycie jodoformu przy leczenlu ran nie sl
ga dawnych czasow: nie }veze- 
sniej jak l'ok temn prof. 31 0 set i g - ::\1 0 0 l' h 0 f w Wiedniu, kieruj:}e si
 jego 
wysmienitem dzialaniem w dziedzinie syfilidologii i innyeh dzialaeh medyeyny. 
jako tez jego wlasnosciami pl'zeciwgruzliczemi i antymikotyeznemi, wprowadzU 
go w swoim oddziale jako srodek opatrunkowy po operaeyjach, dokonanyeh z po
 
wodu zapaJe1i grzybowatyeh (inf!. fllllgosa) i w og6le z powodu spraw charakteru 
grnzliey miejseowej. 1'lyniki niew
tplhvie swietne. jakie zdolala sobie zapewnic 
chil'ul'gija aseptyezna w najnowszyeh czasaeh, daly nowy pop
d do leezenia chi- 
rill'gieznego spl'aw tego l'odzaju; wypilowania, wyskl'obania (_lusloilelling-eride- 
mellt l , dzi
ki ez
stosci eierpie11 kosci i staw6w gl'uzliezej natnry, stanftly na po- 
rz
dku dziennYl11. Spodziewano si
, ze opatrunek listel'owski. ktol'Y zdolal obnizyc 
nawet wplyw wieku na cyfr{} smiertelnosei (statystyka Yo I k man n'a po all1pu- 
tacy,jaeh), nie omieszka rowniez dobroezynnie wplyn
c na rezultat opel'acyj, pl'ze.d- 
si
brannych w tyeh sprawaeh. ktore wskutek badali K 0 est e-r'a, K 0 en i g'a, 
S c hue II e r'a, zacz
to uwazac za miejscow
 gruzJic!2. Nadzieje te jednakze 
zawiodly. POll1imo przeciwnego zapatrywania si!2 R y d Y g i e l' a na znaezenie 
wypilowail stawow, dotkni
tych zapaleniel11 grzybowatel11. wiykszosc chirurgow 
zdaje si
 bye po stronie K 0 n i g'a, ktol'Y ogranieza znowu donioslo86 resekeyj 
w tego rodzaju cierpieniaeh. 1V tym tez kiel'unku przemawiaj
 sprawozdania 
komitetu towarzystwa klinieznego londynskiego. ktory oparl si!2 na znacznej 
liezbie przypadkow wypilowania stawu udowego I 
20 wypilowan, 384leezonych 
zaehowawczo. (CentmlVl.l Chi}'. ->-'\'1'. 27. 1881)1. 1V samej l'zeezy, ktokolwiek 
robil WYIJilowania, lub spostrzegal przebieg 0]1eracyi pl'zedsi
wzi
tej eelem usu- 
ni
cia ogniska gl'uzliezego w stawie, musial zauwazyc ogronl1l
 rozniel2 od prze- 
biegu rany po wypilowaniu z inn ego wskazania. ::\lamy, dajmy na to. ognisko 
tuberkuliczne na pi!2cie. kosc pi!2tow
 obnazon
, l'obimy staranne wyskrobanie, 
opatrujemy sposobem aseptyeznYll1; z poezl'):tku wszystko idzie dobrze, leez 
wkrotce rana nabiera wlasnosci uprzednieh; po kilku miesi
each przyst!2Pujemy 
do wypilowania eZ!2sciowego kosci pi{}towej; znowu przebieg zdaje si!2 bye po- 
myslny; leez po pewnYll1 czasie, badaj
c przyezyny opieszalego zablizniania si
 
rany, znajdujemy, i
 ziarnina gl'zybowata przenikla w tkank
 IUZlll'): pod sciegno 
Achillesa, i zaj!2la staw pi
to-skokowy. Znowu operacyja; znowu reeydywa. 
,V ten sposob praca nasza przypomina robot!2 Danaid. "Kto z chirllrgow bar- 
c1ziej zatrudnionych nie zauwazyl, mowi 1.\10 se t i g. ze wi!2ksza cZf2sc ope- 
rac)'j, dokonanyeh z powodu gruzliey miejseowej. przebiega z pocz
tkll pod opa- 
trunkiem listerowskim zazwyczaj bardzo ladnie, co najez!.Jsciej by\va - bez go- 
r
czki; rany pozornie szybko c1l'):zq, ku zablizllieniu; \Y 3-4 tygodniu atoli bu- 
dzic si!2 zaezyna podejrzenie: tkanki w okolo rany stajl'): sitt ciastowatemi, zywe 
przedtem granlllacyje siniejl'): i obrz!2kajl'):, latwo krwawii}; nawet juz gotowe 
blizny puchn
, wydzielina staje si!2 rzadkl'):" i w krotkim czasie mamy napowrot 
reeydywlt cierpienia. 1\10 set i g szczegolowo i objektywnie opisuje 16 przy- 
padkow niew
tpliwej gruzliey miejseowej, leczonyeh jodoformell1, ktore zakOli- 
czyly si!2 pomysillie. Kie mamy zamiaru streszczac tu tych historyj chorob; szeze- 
golniej godne zastanowienia -s
 te przypadki. w ktorych autor po pierwszej 
operacyi stosowal opatrunek listerowski, a gdy mimo to nastl.J:pila reeydywa, 
zaez
l po drugiej operacyi uzywac jodoformu. Podajl'):c obszerny ll1ateryjal, 
l\I 0 set i g ogralliezyl si
 do kilku tresciwych wnioskow, a mianowicie, ze: 
1) Operowani opatrzeni joc1oformem nie uskarzali si!2 na bOl w ranie, 
a przynajmniej bOl ten nie byl dokuezliwszym niz pod opatrunkiem listerowskim. 
2). Objawy zatrucia (Jodismus) nie pokazaJy si
 ani razu. 



- 1032 


. 


3). \Ve wszystkich przypadkach, gdzie K let z ins k y badal mocz, przez 
czas dluzszy mozna bylo wykazae obecnose jodu w moczu. 
4). Ani razu nie widziano w przebiegu ran chorob przyrannych. 
5). Przebieg by1 bezgorl);czkowy, a jesli pokazala sil2 gorl);czka, powodem 
jej nie bylo ani zatrzymanie wydzieliny, ani choroba samej rany. 
6). Wydzielina byla w nadzwyczaj skl);pej ilosci i zawsze slU'owicza, nigdy 
nie byla ropnl);. 
7). Proszek jodoformowy, nasypany na ranl2. znajdowal:M 0 set i g przy 
opatnmku jakby wyplukanym z rany przez wydzieIinl2 surowiczl); tej ostatniej, 
i znajdowal go w cz
sciach opatrunku w postaci rzadkiej, syropowatej massy, 
mocno zoltej. posiadajl);cej jedynie zapach jodoformu. 
8). Opatrunek zmieniano bardzo rzadko; pierwszy raz opatrunek zdej- 
1l10wano po 2-3 tygodniach. 
Ziarnina ran pod wplywem jodoforll1u miala \vygll);d zdrowy, mocny i bez 
zwloki dl);zyla ku zabIiznieniu. 
adto, opatrunek okazal sil2 nader prostym 
i tanim w porownaniu z listerowskim. 
Wyniki tych spostrzezmi okazaly sil2 tak pomyslne, ze sprawozdawca 
zpracy Mosetig'a, Walzberg (Centmlbl.l Chi1'.1881.1\;'. 8.), kOliczy 
uwagl);: "Ztt schon, wn wah1'8clwinlich zu sein " 
\V nastl2pnej swojej pracy (2) 1\1 0 s e ti g nie tylko potwierdza skutecz- 
nosc jodoformu przeciw recydywoll1 po operacyjach, przedsil2wzi
tych celem usu- 
nil2cia ognisk miejscowej gruzlicy, Iecz naclto zaznacza, ze \V pewnych odpowie- 
dnich przypadkach niekonil'Jcznie trzeba nsUlu!:c granulacyje grzybowate, aby 
osil);gnl);c wyleczenie zupelnie. ze owszem pod wplywell1 jodoformu. nasypanego na 
ziarnin
 tuberkuIicznl);, ta ostatnia znika, a natoll1iast pojawia sil2 zdrowa tkanka 
granulacyjna, zdolna do zabliznienia. Zdaniem 1\1 0 set i g'a jodoform posiada 
s w 0 i s t e d z i a I ani e n a sam l); t k a n k 
 g r u z elk 0 W l);; nietylko 
nasypany do rany po nsuni
ciu lub wyskrobaniu istniejl);cej ziarniny grzybowa- 
tej, chroni od recydywy, lecz nawet tam, gdzie nsun1j:c si
 wszystko nie da, dziala 
na pozostale granulacyje tuberkuliczne i wywolnje zagojenie. Na mocy jednego 
nawet przypadku )1. zachodzi jeszcze dalej, a mianowicle przypuszcza on, ze 
jodoform wywiera nadto pewien wply\\ z oddali i ze bye moze ze do zniszczenia 
grannlacyj gruzliczych nie koniecznie bezwarunkowo potrzebne jest zetknilj)cie 
takowych bezposrednio z jodoformem; zdaje si
 ze sall1a bIizkosc jodoformu 
sprowadza pewnl! zmian
 grannlacyj grzybowatych. \Yynika to z dwoch histo- 
ryj chorob, zall!czonych przez :I\I 0 set i g'a, z ktorych szczegolniej pierwsza 
jest zastanawiajt!:cl);. 
Wyprobowawszy nietylko antytuberkuliczne lecz zal'azem i przeciwgnilne 
dzialanie jodoformu, w dalszej swojej pracy (3) l\I 0 set i g podaje rezultaty 
zastosowania tego srodka w c i e r pie n i a c h chi l' u r g i c z n y c h n i e- 
g r z y bow at ej n at n r y. Przy 20 l'ozmaitych operacyjach z powodu cho- 
rob tego rodzaju zdolal on za pOll1oci): opatrunku jodofol'mowego zapewnic ranom 
przebieg aseptyczny i szybkie zagojenie. (D. n.) 


. 


TO"T

RZYST'VO LEKARSKIE '
L
RSZA \YSKIE. 


Posiedzenie kliniczne d. 18 Pazdziernika. 'Yybrano na 
zlonkow czynnych: F i lip 0 w i c z a 
i P a I' an 0 W ski ego. 
H 0 Y e r po wst
pie w ktorym: zaznaczyl, iz c10stateczne wytlumaezenie objaw6w t. z. hypno- 
tyzmu jest niemozliwem, przy obeenym stanie psychofizyjologii, powstal przeciw przypuszczeniu 
jakiejs emonacyi z magndyzera i przeciw wadJiwosci metody badania zjawisk hypnotycznych, uzytej 
przez 0 c h 0 row i I' Z a, przytoczyl glowne warunki powotowania tako"F3 (stan somatyczny- 
osoby nerwowe, bezkrwiste, onanisci i t. d.; usposobienie ulI}yslowe - rodzaj obawy, lu"zekonanie 



1033 


o sile magnetyzera i t. d.) i 
spomllial 0 sposobach uSYl'iania. Reszt
 8\\«,gO przemowienia H. po- 
swi«zeil zestawieniu filktow fizyjologieznych, z pomoc
 ktorych c1adzij siEZ do pewnego stopnia. objasnic 
objawy hypnotyzmu i cal:j; kwestyjEZ l)adae naukowo. Przypomnial H. przedewszystkiem; iz zupelnie 
podobne mniej lub wi
cej znaczne ograniczenia ezynnosci umyslowych. jakie cechujij osoby pogr:Jezone 
w stan hypnotyczuy, napotyka siEZ U zwierzijt po odj
ciu im polkuI 1Il0zgowych. Tak u jednych jak 
i u drugich brak samodzielnosci, woli, pami
ci, a pozostalr tylko czynnosci zalezne od nietkniEZtych 
CZEZSc.i mozgowia, lez
cyeh na podstawie m.1zgu i 00. nlzenia (to jest odrllchy, kojarzenie oc1ruchO,,. 
zlozonych i c.zynnosci wegetatywne). Podobne stany bywajij u czlowieka i bez hypnotyzowania:- 
osoba pilnie zajEZta jakij czynnosei
 nie wie, nie widzi. nie sfyszy co si
 naokolo niej dzieje; c1alej, 
znanym jest hypnotyzm samodzielny; wreszcie zniesc. lllozna ezynnosc. kory mozgowej za pomocij 
srodkOw leczniczych. Tak samo jak eUa ograniczenia czynnosei umyslowych znajduje siEZ niejako 
analogon w stanie fizyjologicznym, tak sarno ma miejsce i z innemi objawami wystEZpujl!cemi podc.zas 
hypnotyzmu. Nadczulose nm"wow zmyslowych obserwujemy i w stanie zc1rowia, pod postaci:j; tak 
zwanej idyjosrnkrazyi. Ona to - bye. moze - jest powoc1em niektorych objawow hypnotyzIllu, na po- 
zor tak c1ziwnych i truc111ych do pojEZcia. Przy ba{laniu i tlumaczeniu :z:jawisk hypnotycznych, po- 
trzeba nadto ciijgle miee na uwadze: lokalizacyj«z pewnyc.h czynnosci mozgowych w pewnyc.h cz
- 
sciach kory mozgowej; - prawo powstawania odruchOw i wplyw hamujijcy mozgowia na takowe; _ 
bezwiec1ne -a wiEZC. bez interwencyi mozgu-odbywanie si«z zlozonych ruchow (ehoc1zenie, mowienie, 
mimika i t. c1.); - istnienie nel'wow hamujijcych, ktore mog:); bye pobudzane c10 c.zynnosci bezposre- 
dnio-(wplyw pobuc1zenia nerwow obwodowych skbry na osrodek odc1echowy, wplyw strachu na mow
, 
ruchy; - wplyw nerwow zmyslowyc.h na stan tonic.zny uk!'a.du nerwowego; - wzajemne regulowanie 
siEZ nerwowyc.h czynnosci i przenoszenie siEZ pobuc1zania jec1nego zmyslu na eh'ugi; - wzajemna za- 
leznosc i niezaleznosc funkcyj obu polOw rdzenia kr
gowego. 
B run n e r na kilku osobnikach c1emonstrowal r.1zne wlasc.iwosci stanu hypnotycznego, w cZEZ- 
sci te same, jakie okazywal 0 I' h 0 row i I' z, a w cZEZsci zupelnie nowe, pomiEZc1zy ktoremi wspomniee 
musimy 0 wplywie hypnotyzowania na ostrose. widzenia. B l' U nn er przypisuje c1uze znaczenie 
osobistemu c1ziaJ:aniu, pobuc1zanin osoby hypnotyzuj
cej na nerwy zmyslowe mec1ium. 
B a l' a now ski oswiadczyl siEZ przeeiw sposobowi w jaki c10tijd zajmowano siEZ kwestyjij 
hypnotyzillu w Towarzystwie Lekar. 'Varszawskiem, i dowoc1zil, iz takowy nikogo nauczye i zadnej ko- 
rzysci nam przyniese. nie moze. Na propozycyj
 B. Towarzystwo zezwolilo na utworzenie si
 ko- 
missyi, ktoraby naukowo zajEZla siEZ kwestyj
 hypnotyc.znij. Ka czlonkow komissyi mogli siEZ zapisy- 
wac wszyscy czlonkowie Tow. c1owolnie. 
Posiedzenie bijologiczne, d. 25 Pazdziernika wypelnil referat 11 ark i e w i c. z a w kwestyi 
dezynfekcyi targu za ielazn:j; Bramij za pomoc:j; chlorku wapnia. Policyja miejscowa proponuje w tym 
celu rozrzucae na plac.u targowym 4 pudy dziennie chlorku wapnia. 1\1. powstal przcciw temu sposo- 
bowi, jako zac1nej korzysci przyniesc nie mog
cemu, a przeciwni -zaleca caly szereg srodkow, majij- 
c.ych na celu utrzymanie c.zystosci i porz
c1ku na wspomniallym targu. 'l'owarzystwo zgodlilo siEZ na 
propozycyjEZ }l. i przyj
o je za poc1stawEZ oc1powieclzi, jakl! w tej kwestyi ma dab Towarzystwo P. 
Prezyc1entowi miasta. 
May z e I mowil 0 skutkac.h uzycia i nac1uzyc.ia alkoholu. 
Posiedzenie kliniczne d. 8 Listopadl. Zawiadomiono, iz stypenc1yjum imienia 1;. p. G i r s z- 
tow t a komissyja Towarzystwa przyznala p. H 0 r 0 s z e w i I' Z 0 wi. 'V ybrano na c.zlonkow ho- 
norowych: D-ra J 0 r c1 a n a z Krakowa i D-ra K 0 c. h a z Rac1omia. 
Or low ski przec1stawiJ chorego, ktory celem oc1ebrania sobie zycia wystrzeli! z rewolwern 
llli
o.zy -1-5 zebrem lewem tuz przy brzegn mostka. Kula przybrala kierunek tak szc.zegolny, ii proc.z 
kilkunastoc1niowego cierpieni:1 pluc, nie wywolala zadnych gorszych nast«zpstw. Zdaniem O. trafiwszy 
na brzeg zebra obrocila siEZ w gor
 wzdluz wewn'itrznej powierzchni zeber. 
K Ii n k oc1czytaJ: sprawozc1anie 0 "Pami
tniku Towarzystwa Lekar. 'Varsz." za r. b. 
L I' b i e c1 z ins k i ode 
ytal sprawozc1ariie komitetn c10 rewizyi rachunkOw kassy wsparc.ia 
za rok 1880. 
Posiedzenie bijologiczne d. 29 Listopada wypelnH oc1czyt D-ra 'V e i n b erg a 0 herbacie. 
:Nie uiZrlziemy przytaezali wszystkich szc.zego!Ow, oc1noszijcych siEZ do historyi naturalnej s3mej rosliny, 
zbierania jej, spo"ohOw uprawiania, przygotowania do handlu i t. c1., przytoczymy tylko najglOwniej- 



1034 


sze punkty ollczytu. Pozywno8C heruaty jest ouecnie - na mo!'y naj,sciaehzycll rlJzbiorow ehemicz- 
nych -stanowczo zakwestyjonowanl!. Zllanie Lie u i g'a, iz herbata jest oc1zywiajl!cl!. gc1yz zawiera 
w szklanee 1 miIligr. bialka i zelaza, zostalo obalone. Herbata, w miexnej ilosci uzywana, c1ziaJ:a tylko 
poc1niecaj
co, a nac1uzywana-llrazni, a mianowicie wywoluje przekrwienie lllozgU. Pozywnose herbaty 
jest jeszcze problematyczul! i z powodu licznych jej zafalszowan. Ciekawemi sl! w tym wzgh z c1zie wyniki 
10 analiz 'V e i n be r g a; wykazuji) one, iz oryginalna herbata chiilska (Paniliakong i Iranbou) ma 
w 100 cZEZsciach przcszlo 2% teiny, 34-35% materyj wyci
gowych, gdy tymczasem herbaty w 'Var- 
8zawie 8przec1awane majl!najwyzej 1% teiny i to tylko w herbacie drogiej i znacznie mniej materyj 
wyci
gowych, a za to znaezne ilosci popiolow. Teiny jest tcm mniej, im herbata jest tansz:);, tak, gc1y 
w herbacie sprzec1awanej w'Varszawie, funt po kop. 45, teiny je8t 0%. materyj wycil!gowych 21,3, 
a popiolow 23,:2%, to w herbacie kosztuj:);ccj funt rs. 2 teiny jest 1%, materyj wycillgowych 25,5, a po- 
piolow 5,5% Badanie mikroskopowe potwienlzilo rezultaty rozbiorow chemiczuych, w herbacie po 
kop. 45 funt nil' znalazl 'V. ani jec1nego listka herbaty, a tylko listki Prunus i Epilobium augustifolium; 
w herbacie po 90 kop. funt polowa jest lisci llerbacianych, a c1opiero herbata na rs. 2 i drozsza oc1- 
powiada warnnkom dobrej herbaty. 
Z przytoczonych powoc1ow 'V. 81!dzi ie niewlasciwij jest propozycyja, zrobiona w ostatnich cza- 
sach, zywo popierana przez pisma brnkowe-rozpowszechnienia herbaty w celu zapobiezenia naduzyciu 
woc1ki. Zc1aniem 'V. zamiast herbaty lepiej bylo zalecic piwo zwyczajne, jako posilne i nieszkodliwe. 


",ViadolU08Ci biezace. 
.. 


Warszawa. 'V r.1882 "Kronika Lekarska" przechodzi na wlasnoM nastEZPujijcych lekarzy: 
B a u I' r e r t z a 
>\c1ama, Beyer a Karola, Die h I a J ulj usza, Din t ego JHaksymilijana, D 0 b i e- 
s z e w ski I' go Zygmunta, E r I i I' h a Jana, F i lip 0 w. i I' Z a Kazimierza, G u ran 0 w ski ego 
Ludwika, Kobylinskiego Franciszka, Kosmowskiego 'Viktora, Krajewskiego 
'Yladyslawa, Kramsz tyka Juljana, Kruszewskiego Antoniego. :llijczewskiego 
vVlac1yslawa, P a I' an 0 w ski ego Henryka, Rei I' h mana 1Ilkolaja. R 0 s en th a I a .-\Iberta, 
S tic he g 0 Czeslawa i T y r I' hI) w ski ego 'Vladyslawa. Redaktorem ollpowiec1zialnym pozc- 
staje i nadal F i lip 0 wi I' z Kazimierz, a wyc1awc:); B au ere r t z Ac1am. 
- Zmarl prof. D-r Pi r 0 g 0 w w c10brach swych na Po(lolu. 
Berlin. Podczas uroczystosci na czesc Y i r I' h 0 w'a odbytych w c1. 19 Listopac1a r. b. ze- 
urano 80,000 marek na zalozenie fumlacyi imienia znakomitego anatomo-patologa (Ruc1olf-Yirchow- 
Stiftung). 
- Krakow. Zmarl tu w dniu 2-1 Listopac1a b. r. D-r 'Yincenty K u I a k 0 w ski assystent 
kliniki chorob (lzieci, prowac1zonej przez prof: J a k u bow ski ego. 
- Sosnol[.ice. Zmarl tu D-r Stanislaw Y 0 g t, wycllowaniec b. Szkoly Glownej i uniwersytetu 
'Varszawskiego. 
- Par!!". Zmarl tu 25 Listopac1a r. b. w 85 r. iycia D-r B r i que t autor klassycznego llziela; 
,,'l'raite clinique et therapeutique c1e I'hysterie. 1859". "Traite. (lu quinquina" 1853 i innych. 


ODPOWIEDZI OD REDAKCYI. 


D-rowi W. w Kasliilskiej. - Na zadane nam pytania pospieszamy Sz. Kollec1ze oc1powie(lzi
c 
co nast
puje: 1) p. Sz. obiecal wszystkim prenumeratorom BibI. Lm. lek., iz w ciijgn roku 1851 uk.on- 
rzy i wydawnirtwl) Biulijoteki i rachun1.i z jej prenumeratorami, 2) Kalendarz lekarski wydawany Jest 
ohecnie w 'Varszawie nakJac1em "
ydawcy ".\lec1ycyny" i kosztnje z przysylk
 pocztowl1rs:1 kop. 2
. 
Xabywac go mozna i w naszej Rellakcyi. 3) Co si
 tyczy Tinct. bapfisiae tillctm'iae to w'Varszawle 
oueenie c1ostac. jej nie mozna. . . 
D-rou;i P. tv Korc". Post:j;pilismy we(lle zyczenia Sz. Kollegi, Rocznik lIIedycyny Po
sk1eJ 
wraz z kalenc1arzem na rok 188
 kosztuje z IJI'zesyJkij rs. 1 kop. 20. 'Y tych dniach zostame Sz. 
Kolledze wysIany. 

a pomllik Jlickiewit'Z1I zlozyli: D-r Sarosiek, z Lunny. gulJ. Gro(lzienskiej, rs. 3.-D-r By- 
strzycki z Elizawetgradu. gub. Chersonskiej, rs. 3 kop. 50. - Razem z poprzcdnio zebranemi: Rs. 699 
kop. 6 i 10 frankliw w ztocie. 


Wydawca Dr. St. Kondratowicz. 


Redaktor oc1powiedzialny Dr. Wl. Gajkiewicz. 


).(o3IJOJIeUO l{lm.lrporo. BapmalJa 27 IIoH01'R 18S! r. Druk K. Knwalewskiego. Kr\tl(JlV3ka 
r. 2:t